Arka-Yüz Yazılım Geliştirme, bir yazılımın kullanıcıya görünmeyen tarafında veriyi tutan, işleyen ve isteklere yanıt veren katmanın kurulmasını konu edinen iki yıllık bir ön lisans programıdır. Alanın içinde çalışılan kamusal çerçeveye değen metinlerden biri 1211 sayılı kanundur. Bu rehber puan vermez.
- Puan türü
- TYT
- Seviye
- Önlisans
- Süre
- 2 yıl
- ÖSYM 2025 taban
- 211,75–357,99
- Üniversite
- 12
- Genel kontenjan
- 453
- Meslek çıktısı
- 8
Taban puanlar ÖSYM'nin 2025 yerleştirme sonuçlarından alınmıştır; başarı sıralaması içermez ve her yıl değişir.
Arka-Yüz Yazılım Geliştirme Nedir?
Arka-Yüz Yazılım Geliştirme, bir yazılımın kullanıcıya görünmeyen tarafını konu edinen iki yıllık bir ön lisans programıdır. Bir uygulamada ekranda görünen düğme, form ve liste işin bir yüzüdür; o düğmeye basıldığında veriyi arayan, kuralı işleten, kaydı yazan, başka bir sisteme istek gönderen ve dönen yanıtı biçimlendiren katman ise işin öteki yüzüdür. Bu program o öteki yüzü, yani sunucu tarafındaki yazılımı kurmayı öğretir.
Programın adı bu rehberde kısa çizgili biçimiyle, yani Arka-Yüz Yazılım Geliştirme olarak yazılmıştır. Bu yazım okunan üniversite sayfasında da bu biçimde yayımlanmaktadır ve düzeltilmemiştir; aynı alanın çizgisiz yazımıyla da anıldığı bilinir, ancak bu rehber hangi yazımın doğru olduğu konusunda bir iddia kurmaz ve kaynaktaki yazımı değiştirmez.
Alanın birinci ayağı programlamadır. Programlamaya iki dönem boyunca ayrılan bir çizgi, değişkenden döngüye, işlevden nesneye ve nesneden katmanlı bir uygulama iskeletine kadar giden bir sıra izler. Arka yüzde yazılan kodun ayırt edici yanı, onu kimsenin gözle görmemesidir: doğru çalıştığını yalnızca dönen veri, tutulan kayıt ve düşen ya da düşmeyen bir servis gösterir.
İkinci ayak veridir. Veritabanı yönetim sistemleri, tablo tasarımı, ilişki kurma, sorgu yazma ve verinin tutarlı kalmasını sağlayan kurallar bu ayağın konularıdır. Arka yüz geliştiricisinin gündelik işi büyük ölçüde veriyle geçer: veri nereye yazılacak, hangi sırayla yazılacak, iki işlem aynı ana denk gelirse ne olacak, bir işlem yarıda kalırsa kayıt hangi hâlde bırakılacak.
Üçüncü ayak servis arayüzüdür. Bir uygulama programı arayüzü, arka yüzün dışarıya açılan kapısıdır: mobil uygulama, web arayüzü ya da başka bir kurumun sistemi bu kapıdan geçerek veri ister. Bu kapının hangi isteği kabul edeceği, hangi yanıtı döneceği, hatayı nasıl bildireceği ve kimin geçmesine izin vereceği ayrı bir tasarım işidir.
Dördüncü ayak sunucu ve altyapıdır. Sunucu işletim sistemleri, ağ teknolojileri ve cihaz yönetimi, sanallaştırma platform yönetimi ve bulut bilişim mimarileri bu ayağın konularıdır. Yazılım bir yerde çalışır; o yerin nasıl kurulduğunu, nasıl ayakta tutulduğunu ve yük arttığında nasıl büyütüldüğünü bilmeyen bir geliştirici arka yüzde yarım kalır.
Beşinci ayak güvenliktir. Web güvenliği dersi bu planda daha ikinci yarıyılda yer alır. Arka yüz, kullanıcı adı ve parolanın, ödeme bilgisinin ve kişisel verinin geçtiği katmandır; bu nedenle güvenlik bu alanda sonradan eklenen bir süs değil, işin baştan kurulan bir parçasıdır.
Altıncı ayak proje ve teslimdir. Arka yüz yazılım proje yönetimi, bitirme projesi ve staj planın son yarıyılında bir arada durur. Bu üçlü, öğrenciyi tek başına yazılan ödevden bir ekibin içinde yürütülen, tarihi ve teslimi olan bir işe geçirir.
Bu altı ayak alanı hem yazılıma hem de sistem yönetimine yakın kılar. Kod yazmanın bütününe ilgi duyan öğrenci için [yazılım geliştirme](/bolum/yazilim-gelistirme) ve [bilgisayar programcılığı](/bolum/bilgisayar-programciligi), ekran tarafına ilgi duyan öğrenci için [web tasarımı ve kodlama](/bolum/web-tasarimi-ve-kodlama), altyapı tarafına ilgi duyan öğrenci için [internet ve ağ teknolojileri](/bolum/internet-ve-ag-teknolojileri) ve [bulut bilişim operatörlüğü](/bolum/bulut-bilisim-operatorlugu), güvenlik tarafına ilgi duyan öğrenci için [siber güvenlik](/bolum/siber-guvenlik) bu alanın en yakın komşularıdır.
Alanın Kamusal Çerçevesi: 1211 Sayılı Kanun
Arka yüzde yazılan kodun en yoğun kullanıldığı yerlerden biri paranın hareket ettiği yerdir: bir ödemenin alınması, bir transferin başlatılması, iki kayıt arasında mutabakat kurulması ve bütün bunların kesintiye uğramadan sürmesi. Bu işlerin yürüdüğü altyapı kendi başına özel bir tercih meselesi değildir; kamusal bir çerçevenin içindedir. Bu çerçeveye değen metinlerden biri 1211 sayılı kanundur. Kanunun adı kaynakta "TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI KANUNU" olarak yayımlanmıştır. Adın içindeki "CUMHURİYET" biçimi kaynakta bu hâldedir ve bu rehberde düzeltilmemiştir.
Bu kanun bir para politikası ve merkez bankası kanunudur. Kaynağın künyesinde kanun numarası 1211, kabul tarihi 14/1/1970, Resmî Gazete tarihi 26/1/1970 ve sayısı 13409, Düstur bilgisi ise tertip 5, cilt 9 ve sayfa 419 olarak görülmüştür. Burada önemli bir ayrım vardır ve açıkça yazılması gerekir: bu künye kalemlerinin yalnızca değerleri doğrulanmıştır, künye satırlarının satır biçimi doğrulanmamıştır. Sayfayı okuyan araçların ikisi künye satırlarını aynı biçimde bozarak getirmiş, satır düzenini yalnızca üçüncü okuma vermiştir; iki aracın aynı bozulmayı üretmesi gerçek bir mutabakat sayılmamış, bu nedenle değerler doğrulanmış, satır biçimleri doğrulanmamış kabul edilmiştir. Yukarıdaki künye bilgileri bu yüzden tırnak içinde bir satır olarak değil, yalnızca değer olarak aktarılmaktadır.
Kanunun dördüncü maddesinin kenar başlığı kaynakta "Temel görev ve yetkiler:" olarak yayımlanmıştır; sonundaki iki nokta işareti kaynağa aittir. Aynı maddede geçen amaç cümlesi kaynakta şöyledir: "Bankanın temel amacı fiyat istikrarını sağlamaktır." Maddenin görev ve yetkiler dizisini açan parçası ise kaynakta "temel görev ve yetkileri şunlardır:" biçiminde geçmektedir.
Bu alanla asıl bağı kuran hüküm, aynı maddenin f) bendidir. Bent kaynakta şöyledir: "f) (Değişik: 20/6/2013-6493/ 38 md.) Türk Lirasının hacim ve tedavülünü düzenlemek, ödeme ve menkul kıymet transferi ve mutabakat sistemleri kurmak, kurulmuş ve kurulacak sistemlerin kesintisiz işlemesini ve gözetimini sağlamak ve gereken düzenlemeleri yapmak, ödemeler için elektronik ortam da dâhil olmak üzere kullanılacak yöntemleri ve araçları belirlemek," Bent içindeki değişiklik ibaresinde iki karakter arasında görülen fazladan boşluk kaynakta da bulunabilir, kaynağın metne dönüştürülmesi sırasında da eklenmiş olabilir; ayırt edilemediği için düzeltilmemiştir.
Bu bendin bu program için anlamı doğrudan sözcük düzeyindedir. Arka yüz geliştiricisinin mimari sözlüğündeki üç kavram — mutabakat sistemi, kesintisiz işleme ve elektronik ortamda kullanılacak ödeme yöntem ve araçları — bu bentte birebir geçer. Bir ödeme servisi ya da bir transfer akışı yazan kişi, tam olarak bu bentle kurulmuş ve gözetilen bir sistemin kuralları içinde çalışır; "kesintisiz işleme" bu alanda bir mühendislik hedefi olmadan önce burada bir kamusal yükümlülük olarak yazılıdır. Bu nedenle kanun bu rehberde ödeme sistemlerinin ve kamusal finansal altyapının çerçevesi olarak sunulmaktadır.
Örtüşmenin sınırı da aynı açıklıkla yazılmalıdır. Bu kanun arka yüz yazılımının kanunu değildir; yazılım geliştirme mesleğini düzenlemez, yazılım geliştiriciye doğrudan bir yükümlülük yüklemez, bu programın müfredatına, mezununun görev tanımına ya da unvanına ilişkin bir hüküm içermez. Zorunlu bir ek ifşa olarak burada şu da belirtilmelidir: iki okumada doğrulanan maddi hüküm bağı yalnızca dördüncü maddenin ilgili bendi düzeyindedir. Yani bu rehberin kanuna dayandırdığı tek maddi bağ, ödeme ve mutabakat sistemlerine ilişkin bu tek bent ile maddenin amaç cümlesi ve kenar başlığıdır; bundan daha geniş bir bağ kurulmamıştır.
Bu başlıkta bilerek eksik bırakılanlar şunlardır. Kanun metni üç ayrı okumayla çekilmiş, yalnızca en az iki okumada karakter düzeyinde aynı çıkan öğeler alıntılanmıştır. Alıntılanan malzeme yalnızca üç kalemdir: dördüncü maddenin f) bendi, aynı maddenin amaç cümlesi ve maddenin kenar başlığı. Kanunun adı da üç okumada aynı çıktığı için verilmiştir. Künye kalemlerinde yalnızca değerler doğrulanmış, satır biçimi doğrulanmamıştır ve bu ayrım yukarıda ayrıca yazılmıştır. Dördüncü maddenin g) bendi yalnızca tek bir okumada göründüğü için alınmamıştır. Aynı maddenin f) dışındaki öteki bentleri hiçbir okumada birebir elde edilememiştir ve bu bentlerin içeriğine dair hiçbir iddia kurulmamıştır. Kanunun birinci, ikinci, üçüncü, beşinci ve sonraki maddeleri hiç istenmemiş, kapsam bu programla örtüşen ödeme ve mutabakat hükmüyle sınırlandırılmıştır; bu maddeler hakkında bu rehberde hiçbir malzeme yoktur. Maddenin görev ve yetkiler dizisini açan tam cümlenin bir biçimi iki okumada çeliştiği için düşürülmüş, yalnızca iki okumada karakter düzeyinde çakışan parça alınmıştır. Madde ayracının biçimi ve madde başındaki değişiklik ibaresi yalnızca tek okumada geldiği için kullanılmamıştır. İki okuma kısmen reddedilmiştir: bir okuma künye satırlarını istenen birebir biçimde vermemiş, öteki okuma maddenin giriş cümlelerini kaynatarak ve bir sözcük düşürerek getirmiştir; bu nedenle bozulmuş satırlar alıntılanmamıştır. Yöntemin kendi sınırı da eksik olarak sayılmalıdır: üç okuma aynı zaman aralığında yapıldığı için büyük olasılıkla aynı metin dönüşümü üzerinde çalışmıştır, dolayısıyla okumalar arası mutabakat yalnızca okuma hatasını eler, kaynağın metne dönüştürülmesi sırasında oluşmuş bir bozulmayı elemez. Bu maddelerin ve öğelerin kanunda bulunup bulunmadığı yönünde hiçbir olumsuz iddia kurulmamıştır; yalnızca iki okumada birebir teyit edilemedikleri kaydedilmiştir. Kanunun güncel hâli için kaynak listesindeki bağlantıya bakılmalıdır.
Arka-Yüz Yazılım Geliştirme ile Yakın Alanlar Aynı Şey Değil
Bu program birkaç alanla karıştırılır. En sık karıştığı yer aynı yazılımın öteki yüzüdür. Bir uygulamanın ekran tarafını, yerleşimini, erişilebilirliğini ve tarayıcıda çalışan kodunu konu edinen ön yüz programları ile bu program aynı işin iki ucudur; ikisi de aynı uygulamayı kurar, ancak biri kullanıcının gördüğü yüzeyi, öteki o yüzeyin arkasındaki veri ve servis katmanını üretir. Bu rehberde bu iki alan birbirinin yerine kullanılmamıştır.
İkinci karışma noktası genel yazılım programlarıdır. [Yazılım geliştirme](/bolum/yazilim-gelistirme) ve [bilgisayar programcılığı](/bolum/bilgisayar-programciligi) yazılımın bütününü, birden çok katmanı ve birden çok uygulama türünü kapsayacak biçimde kurar; bu program ise baştan sunucu tarafında yoğunlaşır. [Web tasarımı ve kodlama](/bolum/web-tasarimi-ve-kodlama) ise ağırlığı arayüz ve yayına verir.
Üçüncü karışma noktası lisans programlarıdır. [Yazılım mühendisliği](/bolum/yazilim-muhendisligi), [bilgisayar mühendisliği](/bolum/bilgisayar-muhendisligi) ve [bilişim sistemleri mühendisliği](/bolum/bilisim-sistemleri-muhendisligi) dört yıllık programlardır ve matematik, algoritma kuramı ve mühendislik temel dersleriyle birlikte yürür. Bu program iki yıllıktır ve doğrudan uygulama becerisine yönelir. İki düzeyin süresi, ders yükü ve unvanı birbirinden ayrıdır.
Dördüncü karışma noktası altyapı ve sistem programlarıdır. [İnternet ve ağ teknolojileri](/bolum/internet-ve-ag-teknolojileri), [bulut bilişim operatörlüğü](/bolum/bulut-bilisim-operatorlugu) ve [bilgisayar teknolojisi](/bolum/bilgisayar-teknolojisi) sistemin kurulması ve işletilmesine bakar. Bu programın planında sunucu işletim sistemleri, ağ ve cihaz yönetimi ile sanallaştırma dersleri bulunması, programı bir sistem yöneticiliği programına dönüştürmez; buradaki amaç yazılımın çalıştığı ortamı tanımaktır.
Beşinci karışma noktası güvenlik programlarıdır. [Siber güvenlik](/bolum/siber-guvenlik), [bilgi güvenliği teknolojisi](/bolum/bilgi-guvenligi-teknolojisi) ve [bilişim güvenliği teknolojisi](/bolum/bilisim-guvenligi-teknolojisi) güvenliği başlı başına bir alan olarak ele alır; bu programda güvenlik bir dersle plana girer ve yazılan servisin korunması bağlamında öğretilir.
Altıncı karışma noktası veri programlarıdır. [Veri bilimi ve analitiği](/bolum/veri-bilimi-ve-analitigi) ve [büyük veri analistliği](/bolum/buyuk-veri-analistligi) veriden çıkarım yapmaya bakar; bu program veriyi doğru tutmaya, doğru taşımaya ve doğru sunmaya bakar. Veriyi üreten ve saklayan katman ile veriyi çözümleyen katman aynı şey değildir.
Yedinci karışma noktası yönetim ağırlıklı bilişim programlarıdır. [Yönetim bilişim sistemleri](/bolum/yonetim-bilisim-sistemleri) ve [bilişim sistemleri ve teknolojileri](/bolum/bilisim-sistemleri-ve-teknolojileri) kurumun süreçleriyle bilişimin kesiştiği yerde durur; bu programın merkezinde ise yazılan kodun kendisi vardır.
Bir Üniversitenin Ders Planı: Anadolu Üniversitesi
Bu programın somut bir örneği için Anadolu Üniversitesi'nin akademik bilgi paketi sayfası okundu. Sayfa programı "Arka-Yüz Yazılım Geliştirme Programı" adıyla yayımlamaktadır; üniversitenin adı ile birimin adı da sayfada basılıdır ve alan adından çıkarım değildir. Sayfada programı yürüten birim Bilişim Teknolojileri Meslek Yüksekokulu, bağlı olduğu bölüm ise Yazılım, Uygulama Geliştirme ve Çözümleme Bölümü olarak geçmektedir. Plan dört yarıyıl üzerine kuruludur ve yarıyıl başlıkları sayfada I.YARIYIL, II.YARIYIL, III.YARIYIL ve IV.YARIYIL biçiminde yayımlanmıştır. Ders adları sayfada Türkçe yayımlanmıştır ve bu rehberde sayfadaki yazımıyla bırakılmıştır.
Birinci yarıyılın dersleri Programlama I, Bulut Bilişim Mimarileri, İngilizce I (ENG), Matematik, Web Tasarımı, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi I ve Türk Dili I olarak yayımlanmıştır. İlk yarıyıl programlamayı, bulut mimarisini ve arayüz tarafının temelini aynı anda açar; arka yüzde çalışacak öğrencinin daha ilk dönemde bulut kavramıyla karşılaşması bu planın belirgin bir tercihidir.
İkinci yarıyılın dersleri Programlama II, MVC Yaşam Döngüsü, Veritabanı Yönetim Sistemleri, Web Güvenliği, İngilizce II (ENG), Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi II ve Türk Dili II olarak yayımlanmıştır. Bu yarıyıl planın omurgasıdır: programlamanın ikinci basamağı, uygulamayı katmanlara ayıran bir yaşam döngüsü dersi, veritabanı yönetimi ve güvenlik aynı dönemde bir araya gelir.
Üçüncü yarıyılın dersleri Uygulama Programı Arayüzü, Ağ Teknolojileri ve Cihaz Yönetimi, Yapay Zeka Uygulamaları ve Sunucu İşletim Sistemleri olarak yayımlanmıştır. Bu yarıyıl arka yüzün dışarıya açılan kapısını, o kapının üzerinde durduğu ağ ve sunucu katmanını ve alana giren yapay zeka uygulamalarını bir arada ele alır.
Dördüncü yarıyılın dersleri Sanallaştırma Platform Yönetimi, Arka Yüz Yazılım Proje Yönetimi, Django ile Pyhton Arka Yüz Yazılım Geliştirme, Bitirme Projesi ve Staj olarak yayımlanmıştır. Son yarıyıl belirli bir çerçeve ile arka yüz geliştirmeyi, platform yönetimini ve proje yönetimini bitirme projesi ve stajla birlikte kurar.
Bu başlıkta bilerek eksik bırakılanlar şunlardır. Sayfa iki ayrı okumayla, farklı ifadeyle yazılmış iki ayrı istekle okunmuş; program adı, üniversite ve birim adı ile yukarıda sayılan yirmi üç ders adı iki okumada sıra dâhil birebir aynı çıkmıştır ve hiçbir ders adı düşürülmemiştir. Üniversite adı sayfada basılıdır; alan adından çıkarım yapılmamıştır. Buna karşılık öğretim düzeyi bu sayfada programın başlığında yazılı bir ifade olarak doğrulanamamıştır: iki okuma bu noktada uyuşmamış, bir okuma düzey sözcüğünü alt menüde gördüğünü bildirmiş, öteki okuma yalnızca birimin meslek yüksekokulu olduğunu aktarmıştır. Bu nedenle ön lisans düzeyi bu sayfada yazılı sayılmamış, dört yarıyıllık yapıdan ve birimin meslek yüksekokulu olmasından yapılan bir çıkarım olarak işaretlenmiştir; uyuşmazlık yalnızca düzey ifadesinde olduğu için sayfa ders adları bakımından kullanılmış, düzey iddiası bu sayfaya dayandırılmamıştır. Aynı üniversitenin kurumsal sitesinde bulunan ayrı bir yayın adresi de okunmuş ve ders adı listesi orada da birebir aynı çıkmıştır; o adreste program başlığının tümü büyük harfle ve sözcük aralarında vurgu işaretleriyle yayımlanmış olması işaretlenmiş, tek biçime getirilmemiştir. Ders adları çevrilmemiş, kısaltmalar açılmamıştır: bu nedenle "İngilizce I (ENG)" adındaki parantezli ek olduğu gibi bırakılmış, "Django ile Pyhton Arka Yüz Yazılım Geliştirme" adındaki yazım sayfadaki hâliyle korunmuş ve düzeltilmemiştir. Aynı planda veri tabanı sözcüğünün bir yerde birleşik yazıldığı, program adının ders adları içinde çizgisiz geçtiği hâlde sayfa başlığında kısa çizgiyle yayımlandığı da işaretlenmiş, tek biçime indirilmemiştir. Ders kodu, kredi ve iş yükü değerleri sayfada yayımlanmış olsa bile toplanmamış ve bu rehberde hiçbir yerde verilmemiştir. Sayfa bir puan türü yayımlamamaktadır; bu rehberdeki puan türü bu sayfaya dayandırılmamıştır. Bu planı okurken karışma riski ayrıca sınanmış, sayfada bilgisayar programcılığı adlı programın adının geçmediği iki okumada da doğrulanmış ve o program bu rehberde hiçbir yerde ikame olarak kullanılmamıştır. Bu plan tek bir üniversitenin planıdır ve öteki üniversitelerin planları için hiçbir şey söylemez.
Mezunlar Ne İş Yapar?
Bu programın mezununun ilk ve en yaygın çalışma alanı yazılım geliştiren ekiplerin sunucu tarafıdır. Bir uygulamanın veri modelinin kurulması, iş kurallarının koda dönüştürülmesi, servis arayüzlerinin yazılması, dönen yanıtların biçimlendirilmesi ve hatanın izinin sürülmesi bu işin gündelik gövdesidir.
İkinci alan veri tarafıdır. Tablo tasarımının gözden geçirilmesi, sorguların yazılması ve hızlandırılması, verinin yedeklenmesi ve göç işlemlerinin yürütülmesi bu tarafa girer. Üçüncü alan servis ve tümleştirmedir; iki ayrı sistemin birbirine bağlanması, dış servislerden veri alınması ve kurum içindeki uygulamaların ortak bir kapıdan konuşturulması bu işin ayrı bir biçimidir.
Dördüncü alan bulut ve sanallaştırma tarafıdır; uygulamanın bir ortama yerleştirilmesi, ortamların birbirinden ayrılması, yükün izlenmesi ve kaynakların ayarlanması bu tarafa girer. Beşinci alan ödeme ve finansal işlem sistemleridir; bir ödeme akışının, bir transfer isteğinin ve mutabakat kayıtlarının yazılımı bu programın konusuna en yakın duran işlerden biridir ve bu işin kamusal çerçevesi yukarıdaki başlıkta ele alınmıştır.
Altıncı alan kurumsal uygulamalardır; kamu kurumlarının, hastanelerin, okulların ve şirketlerin kendi iç uygulamalarının arka yüzü bu mezunun çalışabileceği yerlerdendir. Yedinci alan sınama ve teslim tarafıdır; yazılan servisin sınanması, sürüm alınması ve yayına çıkarılması ekip içinde ayrı bir görev olarak kurulabilir.
Ayrıca dikey geçiş yolu vardır; bu programın mezunu ayrı bir sınavla lisans programlarına geçiş yapabilir ve bu rehber o yolun kolay ya da zor olduğu yönünde bir değerlendirme yapmaz.
Bu alanda bazı işlerin belirli belge, yeterlik ya da yetki şartlarına bağlı olduğu bilinmekle birlikte, bu rehber hangi işin hangi şarta bağlı olduğu konusunda bir iddia kurmamaktadır; bu bilgi ilgili mevzuattan ve yetkili kurumdan öğrenilmelidir. Bu rehber hiçbir iş için ücret aralığı, işe girme oranı ya da kariyer hızı vermez.
Kimler Tercih Etmeli?
Bu programı düşünen öğrencinin kendine sorması gereken ilk soru şudur: görünmeyen bir işi yapmak sizi rahatsız eder mi? Arka yüzde yazılan kodun sonucu ekranda bir güzellik olarak görünmez; işin doğru yapıldığı, sistemin sessizce çalışmaya devam etmesiyle anlaşılır. Yaptığı işin gözle görünmesini isteyen bir öğrenci bu alanda tatmin bulamayabilir.
İkinci soru sabırla ilgilidir. Bu işte zamanın önemli bir bölümü hatanın nerede olduğunu aramakla geçer. Bir isteğin neden yanıtsız kaldığını, bir kaydın neden iki kez yazıldığını ya da bir servisin neden yalnızca belirli bir anda yavaşladığını bulmak, adım adım ilerlemeyi ve iz sürmeyi gerektirir.
Üçüncü soru düzenle ilgilidir. Arka yüzde küçük bir dikkatsizlik doğrudan veriye dokunur: yanlış silinen bir kayıt, yarım kalan bir işlem ya da eksik denetlenen bir istek geri alınması güç sonuçlar doğurabilir. Bu nedenle bu alan titizliği, kural yazmayı ve yazdığını sınamayı seven öğrenciye yakındır.
Dördüncü soru öğrenmenin sürekliliğiyle ilgilidir. Bu planda programlama, veritabanı, bulut, sanallaştırma, ağ, güvenlik ve yapay zeka uygulamaları aynı iki yıl içinde yer alır. Bu genişlik, mezuniyetten sonra da yeni araç ve yeni çerçeve öğrenmenin işin bir parçası olacağı anlamına gelir.
Beşinci soru İngilizceyle ilgilidir. Bu planda iki dönem İngilizce dersi vardır; bunun ötesinde bu alanın belgeleri, hata iletileri ve tartışmaları büyük ölçüde İngilizcedir. Yabancı dile isteksiz bir öğrenci bu alanda kaynak okumakta zorlanır.
Altıncı soru matematik ve mantıkla ilgilidir. Bu program bir mühendislik programı değildir ve ağır matematik yükü taşımaz; buna karşılık planda matematik dersi vardır ve mantıksal düşünme bu işin temel aracıdır. Son olarak bu programın ön lisans olduğu ve lisans tamamlama yolunun ayrı bir sınavla yürüdüğü baştan bilinmelidir.
Tercih Öncesi Notlar
Birinci not: Bu programın adı üniversiteler arasında farklılaşabilmektedir. Yakın bir içerik arka yüz yazılım geliştirme, sunucu taraflı programlama ya da genel yazılım geliştirme başlıklı adlarla açılabilmekte ve bu adların altındaki ders planları birbirinden ayrışabilmektedir. Adın kısa çizgili ya da çizgisiz yazılması da üniversiteden üniversiteye değişebilmektedir. Tercih listesi yapılırken adın değil, ilgili üniversitenin kendi ders planının okunması gerekir.
İkinci not: Bu alanda laboratuvar ve altyapı imkânı olağandan daha belirleyicidir. Sunucu işletim sistemleri, sanallaştırma ve bulut derslerinin gerçekten uygulamalı yürütülüp yürütülmediği, öğrencinin kendi ortamını kurup kurabildiği, bulut hizmetlerine öğrenci erişimi sağlanıp sağlanmadığı ve sınıf mevcudunun uygulamaya elverip elvermediği tercihten önce sorulmalıdır.
Üçüncü not: Staj düzeni ayrıca sorulmalıdır. Bu rehberde okunan planda staj son yarıyılda bitirme projesiyle birlikte yer almaktadır. Bu düzenin her üniversitede aynı olmadığı bilinmelidir; stajın ne zaman ve kaç iş günü yürütüldüğü, hangi işletmelerle yapıldığı, uzaktan çalışmaya izin verilip verilmediği ve bitirme projesinin nasıl değerlendirildiği öğrenilmelidir.
Dördüncü not: Yazılımın bütününe ilgi duyan öğrenci için [yazılım geliştirme](/bolum/yazilim-gelistirme) ve [bilgisayar programcılığı](/bolum/bilgisayar-programciligi); ekran ve yayın tarafına ilgi duyan öğrenci için [web tasarımı ve kodlama](/bolum/web-tasarimi-ve-kodlama) ve [görsel iletişim tasarımı](/bolum/gorsel-iletisim-tasarimi); dört yıllık bir yol arayan öğrenci için [yazılım mühendisliği](/bolum/yazilim-muhendisligi), [bilgisayar mühendisliği](/bolum/bilgisayar-muhendisligi) ve [bilişim sistemleri mühendisliği](/bolum/bilisim-sistemleri-muhendisligi); altyapı ve işletme tarafına ilgi duyan öğrenci için [internet ve ağ teknolojileri](/bolum/internet-ve-ag-teknolojileri), [bulut bilişim operatörlüğü](/bolum/bulut-bilisim-operatorlugu), [bilgisayar teknolojisi](/bolum/bilgisayar-teknolojisi) ve [kurumsal bilişim uzmanlığı](/bolum/kurumsal-bilisim-uzmanligi); güvenlik tarafına ilgi duyan öğrenci için [siber güvenlik](/bolum/siber-guvenlik), [bilgi güvenliği teknolojisi](/bolum/bilgi-guvenligi-teknolojisi) ve [bilişim güvenliği teknolojisi](/bolum/bilisim-guvenligi-teknolojisi); veri tarafına ilgi duyan öğrenci için [veri bilimi ve analitiği](/bolum/veri-bilimi-ve-analitigi), [büyük veri analistliği](/bolum/buyuk-veri-analistligi) ve [istatistik](/bolum/istatistik); yapay zeka ve otomasyon tarafına ilgi duyan öğrenci için [yapay zeka operatörlüğü](/bolum/yapay-zeka-operatorlugu) ve [robotik ve yapay zeka](/bolum/robotik-ve-yapay-zeka); oyun tarafına ilgi duyan öğrenci için [oyun geliştirme ve programlama](/bolum/oyun-gelistirme-ve-programlama) ve [dijital oyun tasarımı](/bolum/dijital-oyun-tasarimi); kurumun süreçleriyle bilişimin kesiştiği yere ilgi duyan öğrenci için [yönetim bilişim sistemleri](/bolum/yonetim-bilisim-sistemleri) ve [bilişim sistemleri ve teknolojileri](/bolum/bilisim-sistemleri-ve-teknolojileri); ödeme ve finansal işlem tarafına ilgi duyan öğrenci için [bankacılık ve sigortacılık](/bolum/bankacilik-ve-sigortacilik), [finans ve bankacılık](/bolum/finans-ve-bankacilik), [sermaye piyasası](/bolum/sermaye-piyasasi) ve [muhasebe ve finans yönetimi](/bolum/muhasebe-ve-finans-yonetimi); satış ve dijital ticaret tarafına ilgi duyan öğrenci için [e-ticaret ve pazarlama](/bolum/e-ticaret-ve-pazarlama) ve [elektronik ticaret ve yönetimi](/bolum/elektronik-ticaret-ve-yonetimi); sağlık bilişimi tarafına ilgi duyan öğrenci için [sağlık bilgi sistemleri teknikerliği](/bolum/saglik-bilgi-sistemleri-teknikerligi) ve [tıbbi veri işleme teknikerliği](/bolum/tibbi-veri-isleme-teknikerligi); donanımla yazılımın kesiştiği yere ilgi duyan öğrenci için [mekatronik](/bolum/mekatronik) ve [elektronik teknolojisi](/bolum/elektronik-teknolojisi) karşılaştırılmaya değer yollar oluşturur.
Beşinci not: Bu rehber bölümün ne olduğunu anlatır; hangi üniversiteye hangi puanla girileceğini anlatmaz. Taban puan, başarı sıralaması ve kontenjan her yıl değişir ve tek geçerli kaynağı ÖSYM tercih kılavuzu ile YÖK Atlas'tır. Bu sayfada bilerek puan, sıralama ya da maaş rakamı verilmiyor: eksik bilgi, yanlış bilgiden iyidir.
ÖSYM bu programı 12 üniversitede, 16 ayrı kontenjan satırında açtı. Aşağıdaki iki puan, bu programın ÖSYM'de yayımlanmış en yüksek ve en düşük taban puanıdır.
ÖSYM'nin bu tablolarında başarı sıralaması yoktur; sıralama için YÖK Atlas kullanılmalıdır. Taban puanlar geçmiş yılın sonucudur, her yıl değişir.
Bu rehber bilgilendirme amaçlıdır; müfredat ve koşullar üniversiteye göre değişir. Bölümün bulunduğu üniversiteler ile güncel taban puan, başarı sıralaması ve kontenjanlar için ÖSYM tercih kılavuzu ve YÖK Atlas esastır.