Bankacılık ve Sigortacılık

Bankacılık ve Sigortacılık, finansal hizmetler sektörünün iki büyük kolunu tek programda birleştiren bir bölüm. Mevduat, kredi, ödeme sistemleri ve banka muhasebesi tarafıyla; risk, poliçe, hasar ve reasürans tarafını birlikte okutur. Mezun, şube ve acente düzeyinde müşteriyle temas eden, işlemi kuran ve dosyayı takip eden ara kademe personeli yetiştirmeye yönelik eğitim alır.

Bu programın en kritik özelliği bu ve tercih kılavuzunda gözden kaçıyor. ÖSYM envanterinde "Bankacılık ve Sigortacılık" adıyla iki ayrı seviye var:

• ›Ön lisans / TYT / 2 yıl — meslek yüksekokulları ve açık öğretim bünyesinde.

Programın ağırlıklı çoğunluğu burada: hem üniversite sayısı hem kontenjan olarak baskın taraf bu.

• ›Lisans / EA / 4 yıl — genellikle uygulamalı bilimler fakülteleri bünyesinde.

Sayıca çok daha az üniversitede ve çok daha küçük kontenjanla açılıyor.

İkisi ayrı ÖSYM kodudur, ayrı puan türündendir ve mezuniyet dereceleri farklıdır. Bu sayfada bölümün künyesi baskın seviye olan ön lisans üzerinden verildi; lisans tarafı aşağıda ayrı başlıkta anlatılıyor. Tercih listeni yaparken kılavuzda hangi seviyenin kodunu yazdığını mutlaka kontrol et.

Ayrıca adı yakın ama ayrı programlar var: Bankacılık, Bankacılık ve Finans, Finans ve Bankacılık, Uluslararası Finans ve Bankacılık, Sigortacılık, Sigortacılık ve Risk Yönetimi, Sigortacılık ve Sosyal Güvenlik. Aktüerya Bilimleri ise tamamen ayrı bir kulvardır: SAY puan türüyle alınan, matematik-istatistik ağırlıklı bir lisans programıdır.

Doğrulanmış iki plan, aynı programın iki farklı sunum biçimini gösteriyor.

Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi ön lisans planı ders koduyla birlikte yayımlanıyor; omurga şöyle kuruluyor: BSİ101U Bankacılık ve Sigortacılığa Giriş temeli atıyor, ilerleyen yarıyıllarda BSİ210U Banka ve Sigorta Muhasebesi finansal kayıt tarafını, MUH202U Mali Analiz tablo okuma tarafını, TİC208U İthalat ve İhracat İşlemleri ise dış ticaret bağlantısını ekliyor. Bu plan teorik çerçeve ve mevzuat okuryazarlığına yakın.

Bursa Uludağ Üniversitesi Keles Meslek Yüksekokulu planı (toplam 120 AKTS) örgün tarafı temsil ediyor ve iki farkı var: Staj I ve Staj II zorunlu, ve seçmeli havuz sigortacılık tarafında belirgin biçimde derinleşiyor — Reasürans, Yangın ve Tarım Sigortaları ile Banka ve Sigorta Mevzuatı gibi dersler bu havuzda yer alıyor.

Pratik sonuç: aynı adı taşıyan iki programdan biri sana staj ve branş dersi veriyor, diğeri esneklik ve mevzuat çerçevesi veriyor. Hedef okulun kendi bilgi paketini açıp ders listesini okumadan tercih yapma.

Dört yıllık program aynı konulara daha derin ve daha nicel giriyor. Doğu Akdeniz Üniversitesi'nin (KKTC) Bankacılık ve Sigortacılık lisans müfredatı bu derinleşmeyi iyi örnekliyor: Sigorta Matematiği, Risk Yönetimi ve Sigortacılık, Portföy Yönetimi ve Kredi Değerlendirmesi gibi dersler ön lisans planlarında yer almıyor. Yani lisans tarafı "aynı bölümün uzun hâli" değil; risk ölçme ve portföy tarafında matematik ağırlığı artan bir program.

Bu örneğin KKTC'deki bir üniversiteye ait olduğunu açıkça belirtmek gerekir; Türkiye'de aynı adı taşıyan lisans programlarının müfredatı okuldan okula değişir ve tek doğru kaynak o okulun kendi ders bilgi paketidir.

Mezunların klasik istihdam alanı bankaların şube kadroları, sigorta şirketleri, acente ve brokerlar, bireysel emeklilik şirketleri, finansal kiralama ve faktoring şirketleri ile kamuda ilgili düzenleyici kurumların destek kadroları.

Bu alanın ayırt edici tarafı şu: bazı meslekleri yapabilmek için diploma yetmez, yetki belgesi gerekir ve yönetmelik hangi öğrenim düzeyinin yeterli olduğunu açıkça yazar. Aşağıdaki iki madde, "ön lisans yeter mi" sorusunun en somut cevabıdır.

Sigorta eksperliği — burada ön lisans BİR daldan yeterli. Sigorta Eksperleri Yönetmeliği'nin (22.06.2008 tarihli, 26914 sayılı Resmî Gazete) 5. maddesi eksper olabilmek için öğrenim koşulunu şöyle kuruyor: "Kara araçları eksperlik dalında en az iki yıllık, diğer eksperlik dallarında dört yıllık yükseköğretim kurumlarından mezun olması." Yani kara araçları dalı için iki yıllık yükseköğretim yeterli sayılıyor, diğer dallar için dört yıl aranıyor. Aynı yönetmeliğin 8. maddesi ayrıca altı aylık refakat (staj) ve SEGEM tarafından yürütülen kurs bitirme sınavını şart koşuyor. Bu, bu rehber serisinde ön lisansın bir yetki belgesi için açıkça yeterli sayıldığı ilk örnek — mali müşavirlik (3568 sayılı Kanun) ya da ODY/ÜDY muafiyetinde durum tersiydi.

Sigorta acentesi teknik personeli. Sigorta Acenteleri Yönetmeliği (22/4/2014 tarihli, 28980 sayılı Resmî Gazete) 6. maddesi teknik personel için üç şeyi birlikte arıyor: yönetmeliğin Ek-1'inde belirtilen öğrenim düzeyi, o öğrenim düzeyine karşılık gelen mesleki deneyim süresi ve SEGEM teknik personel yeterlilik sınavında başarı. Ek-1 tablosundaki öğrenim düzeyi–deneyim eşleşmesi bu rehberde yazılmıyor, çünkü tablonun kendisi doğrulanabilir biçimde elde edilemedi; sayı uydurmak yerine seni yönetmeliğin eklerine yönlendiriyoruz. Kaynak listesindeki yönetmelik PDF'ini açıp Ek-1'i kendin okumalısın.

Ön lisansı ilk adım olarak kuruyorsan DGS yolu var: Dikey Geçiş Sınavı'yla lisans programına geçilebilir. Hangi ön lisans programından hangi lisans programlarına geçilebileceği her yıl DGS kılavuzunda ayrı bir tabloda yayımlanır; bu rehber o listeden tek bir hedef program adı bile yazmıyor.

• ›Sayılarla ve mevzuatla aynı anda çalışmaktan rahatsız olmayan öğrenciler; bu alanda

hesap kadar "hangi maddeye göre" sorusu da belirleyici

• ›Müşteriyle yüz yüze çalışmaya, hedef ve satış baskısına açık olanlar — banka şubesi ve

acente işi büyük ölçüde temas işidir

• ›Yetki belgesi gerektiren bir mesleğe (eksperlik, acente teknik personelliği) sınav ve

staj sürecini göze alarak ilerlemek isteyenler

• ›Ön lisansı DGS ile lisansa taşımayı baştan planlayanlar

• ›Seviyeyi kodla doğrula. Aynı ad hem ön lisans (TYT) hem lisans (EA) olarak var;

kontenjanın büyük kısmı ön lisans tarafında.

• ›Yakın adlı programları karıştırma. Bankacılık, Sigortacılık, Bankacılık ve Finans,

Sigortacılık ve Risk Yönetimi ayrı programlardır; Aktüerya Bilimleri ise SAY'dır.

• ›Yetki belgesi yolunu baştan oku. Eksperlik ve acente teknik personelliği için

yönetmelikte öğrenim düzeyi, deneyim ve SEGEM sınavı birlikte aranıyor.

• ›Staj olan planı tercih et. Bu sektörde ilk iş büyük ölçüde staj ve referans üzerinden

geliyor.

• ›Seçmeli havuza bak. Sigortacılık branş dersleri (reasürans, yangın-tarım sigortaları,

mevzuat) çoğu planda seçmeli; havuzu zayıf okul programı bankacılık tarafına daraltır.

Bu rehber bölümün ne olduğunu anlatır; hangi üniversiteye hangi puanla girileceğini anlatmaz. Taban puan, başarı sıralaması ve kontenjan her yıl değişir ve tek geçerli kaynağı ÖSYM tercih kılavuzu ile YÖK Atlas'tır. Bu sayfada bilerek puan, sıralama ya da maaş rakamı verilmiyor: eksik bilgi, yanlış bilgiden iyidir.