İçeriğe geç
ünileniyorum
TYTÖnlisans · 2 yıl

Çok Boyutlu Modelleme ve Animasyon

Çok Boyutlu Modelleme ve Animasyon, bir nesnenin ya da karakterin bilgisayar ortamında üç boyutlu olarak kurulmasını, hareketlendirilmesini ve görüntüye dönüştürülmesini konu edinen iki yıllık bir önlisans programıdır. Alanın çıktısının dolaştığı kamusal çerçeveye değen metinlerden biri 6112 sayılı kanundur. Bu rehber puan vermez.

Kısaca

Çok Boyutlu Modelleme ve Animasyon, bir nesnenin ya da karakterin bilgisayar ortamında üç boyutlu olarak kurulmasını, hareketlendirilmesini ve görüntüye dönüştürülmesini konu edinen iki yıllık bir önlisans programıdır. Alanın çıktısının dolaştığı kamusal çerçeveye değen metinlerden biri 6112 sayılı kanundur. Bu rehber puan vermez.

Puan türü
TYT
Seviye
Önlisans
Süre
2 yıl
ÖSYM 2025 taban
193,79329,66
Üniversite
3
Genel kontenjan
145
Meslek çıktısı
9

Taban puanlar ÖSYM'nin 2025 yerleştirme sonuçlarından alınmıştır; başarı sıralaması içermez ve her yıl değişir.

Çok Boyutlu Modelleme ve Animasyon Nedir?

Çok Boyutlu Modelleme ve Animasyon, bir nesnenin, mekânın ya da karakterin bilgisayar ortamında üç boyutlu bir veri olarak kurulmasını, bu verinin yüzey ve ışık nitelikleriyle donatılmasını, zaman içinde hareket ettirilmesini ve sonunda izlenebilir bir görüntüye dönüştürülmesini konu edinen iki yıllık bir önlisans programıdır. Alanın adındaki iki sözcük iki ayrı işe karşılık gelir: modelleme uzayda bir biçim kurar, animasyon o biçme zaman kazandırır. Bu iki iş birbirinden ayrı beceriler ister ve programın bütün ders yapısı bu ikiliğin üzerine oturur.

Alanın birinci ayağı biçimin kendisidir. Bir model, ekranda görünen bir resim değil, köşe noktaları, kenarları ve yüzeyleri olan bir geometridir. Bu geometrinin nasıl kurulduğu, kaç parçadan oluştuğu ve yüzeylerin nasıl bölündüğü, o modelin daha sonra hareket ettirilip ettirilemeyeceğini, kaplanıp kaplanamayacağını ve makul bir sürede görüntüye dönüştürülüp dönüştürülemeyeceğini baştan belirler. Bu nedenle alanda temiz geometri kurmak estetik bir tercih değil, teknik bir zorunluluktur. Bir modelin yanlış kurulması, sonraki bütün aşamalarda katlanarak büyüyen bir sorun üretir.

İkinci ayak yüzeydir. Bir geometri kendi başına renksiz ve niteliksizdir; ona ahşap, metal, cam, deri ya da ten görünümü kazandıran şey yüzey tanımlarıdır. Bu tanımlar bir görselin modelin üzerine nasıl açılacağını, ışığın yüzeyden nasıl döneceğini, ne kadar parlayacağını ve ne kadar saydam olacağını belirler. Aynı geometri, yüzey tanımı değiştirildiğinde bambaşka bir nesneye dönüşür. Bu ayak, alanın resim ve doku bilgisiyle temas ettiği yerdir.

Üçüncü ayak ışık ve kameradır. Üç boyutlu bir sahne, gerçek bir sahne gibi aydınlatılır: ışığın yönü, sertliği, rengi ve gölgenin nereye düştüğü bir anlatım kararıdır. Kamera açısı, odak ve hareket de aynı ölçüde anlatımsaldır. Bu nedenle alan yalnızca yazılım bilgisi değil, kompozisyon ve görsel anlatım bilgisi de ister; bir sahnenin teknik olarak doğru ama anlatım olarak boş olması mümkündür.

Dördüncü ayak harekettir. Bir nesnenin yer değiştirmesi ile bir karakterin yürümesi aynı iş değildir. Karakter hareketi için modelin içine bir iskelet yapısı yerleştirilir, bu yapı yüzeye bağlanır ve hareket bu yapı üzerinden verilir. Hareketin inandırıcı olması ağırlık, denge, hızlanma ve yavaşlama duygusunun doğru kurulmasına bağlıdır; bu duygu bir yazılım ayarı değil, gözlemle öğrenilen bir şeydir. Alanın çizim ve desen dersleri tam da bu nedenle vardır: hareketi anlamak için biçimi elle görebilmek gerekir.

Beşinci ayak görüntüye dönüştürme ve son işlemdir. Sahne hesaplanıp görüntü üretildikten sonra iş bitmez; katmanların birleştirilmesi, renk düzenlemesi, ses ve kurgu ile birlikte iş bir bütüne dönüşür. Bu aşama alanın film ve video tarafıyla doğrudan kesişir.

Altıncı ayak gerçek zamanlıdır. Oyun motorları ve etkileşimli uygulamalar, görüntüyü önceden hesaplanmış bir dosya olarak değil, kullanıcı hareket ettikçe anlık olarak üretir. Bu, modelleme tarafına çok sıkı bir bütçe disiplini getirir ve alanı yazılım tarafına yaklaştırır. Sanal gerçeklik ve artırılmış gerçeklik uygulamaları bu ayağın uzantısıdır.

Yedinci ayak, ekranın dışına çıkan taraftır. Üç boyutlu bir model yalnızca izlenmek için değil, üretilmek için de kurulabilir: katmanlı imalat yöntemleriyle fiziksel bir parçaya dönüştürülebilir, bir kalıbın ya da bir maketin girdisi olabilir. Endüstriyel ve mimari görselleştirme, medikal modelleme ve maket yapımı bu tarafın uygulama alanlarıdır. Bu nedenle program, çoğu zaman bir güzel sanatlar birimi altında değil, bir teknik bilimler meslek yüksekokulu içinde yürütülür.

Bu yedi ayak programı hem [çizgi film ve animasyon](/bolum/cizgi-film-ve-animasyon) ve [bilgisayar destekli tasarım ve animasyon](/bolum/bilgisayar-destekli-tasarim-ve-animasyon) gibi doğrudan komşu alanlara, hem [dijital oyun tasarımı](/bolum/dijital-oyun-tasarimi) ve [oyun geliştirme ve programlama](/bolum/oyun-gelistirme-ve-programlama) gibi etkileşimli tarafa, hem de [endüstri ürünleri tasarımı](/bolum/endustri-urunleri-tasarimi) ve [mimarlık](/bolum/mimarlik) gibi biçimi üretim için kuran alanlara yakın kılar.

Alanın Kamusal Çerçevesi: 6112 Sayılı Kanun

Bir animasyonun ya da üç boyutlu görüntünün üretilmesi teknik bir iştir; o görüntünün izleyiciye ulaşması ise kamusal bir çerçevenin içinde gerçekleşir. Bu çerçeveye doğrudan değen metinlerden biri 6112 sayılı kanundur. Kanunun adı kaynakta RADYO VE TELEVİZYONLARIN KURULUŞ VE YAYIN HİZMETLERİ HAKKINDA KANUN olarak yayımlanmıştır ve bu ad üç ayrı okumada karakter düzeyinde aynı çıkmıştır. Bu belgede ad satırına kaynamış bir dipnot rakamı hiçbir okumada görülmemiştir; ancak bu, kaynakta böyle bir işaret bulunmadığı yönünde bir iddia değildir.

Künye değerleri üç okumada da özdeştir: Kanun Numarası 6112, Kabul Tarihi 15/2/2011, Yayımlandığı Resmî Gazete Tarih 3/3/2011 ve Sayı 27863, Yayımlandığı Düstur Tertip 5 ve Cilt 50. Düstur satırında Sayfa değeri üç okumanın hiçbirinde gelmemiştir; bu bir kapsam eksikliğidir, satırın basılı biçiminin bundan ibaret olduğu iddia edilmemektedir. Künye satırlarının iki nokta çevresindeki boşluk düzeni ise doğrulanmamıştır: aynı okumanın iki ayrı çalıştırması aynı satırı bir kez boşluklu, bir kez boşluksuz vermiştir ve bu, boşluk biçiminin metne dönüştürme katmanından geldiğinin doğrudan göstergesi sayılmıştır. Bu nedenle yukarıda yalnızca değerler aktarılmakta, satır dizgisi hakkında hiçbir iddia kurulmamaktadır. Madde önekleri bu belgede MADDE 1 – (1) biçimindedir, yani uzun tire ve iki yanında boşluk, fıkra numarası parantezli; bu biçim üç okumada da aynıdır ve düzeltilmemiştir.

Kanunun birinci maddesi amacı kurar. Başlık satırı Amaç biçimindedir ve gövde şöyledir: MADDE 1 – (1) Bu Kanunun amacı; radyo, televizyon ve isteğe bağlı yayın hizmetlerinin düzenlenmesi ve denetlenmesi, ifade ve haber alma özgürlüğünün sağlanması, medya hizmet sağlayıcılarının idarî, malî ve teknik yapıları ve yükümlülükleri ile Radyo ve Televizyon Üst Kurulunun kuruluşu, teşkilâtı, görev, yetki ve sorumluluklarına ilişkin usul ve esasları belirlemektir. Bu cümle üç okumada da aynı çıkmıştır. Cümledeki isteğe bağlı yayın hizmetleri ifadesi, bugün animasyon içeriğinin fiilen dolaştığı katalog düzeninin kanun metnindeki karşılığıdır.

İkinci madde kapsamı ve yargı yetkisini çizer. Başlık satırı Kapsam biçimindedir. Maddenin birinci fıkrası şöyledir: MADDE 2 – (1) Bu Kanun, Türkiye Cumhuriyeti Devletinin yargı yetkisi altında, her türlü teknik, usul ve araçlarla ve her ne isim altında olursa olsun elektromanyetik dalgalar veya diğer yollarla yapılan radyo, televizyon ve isteğe bağlı yayın hizmetleriyle ilgili hususları kapsar. Türkiye Cumhuriyeti Devletinin yargı yetkisi altındaki medya hizmet sağlayıcılar, ikinci fıkra gereğince Türkiye'de yerleşik kabul edilenler ile üçüncü ve dördüncü fıkra hükümlerine tabi olanlardır. İkinci fıkra şu giriş cümlesiyle açılır: (2) Bu Kanunun uygulanmasında; ve şu bentlerle sürer: a) Medya hizmet sağlayıcı, şirket merkezinin Türkiye'de bulunması ve yayın hizmetlerine ilişkin editoryal kararların Türkiye sınırları içinde alınıyor olması durumunda Türkiye'de yerleşik kabul edilir. b) Medya hizmet sağlayıcının şirket merkezinin Türkiye'de bulunmasına rağmen, yayın hizmetlerine ilişkin editoryal kararların Avrupa Sınır Ötesi Televizyon Sözleşmesine taraf başka bir ülkede alınması ya da yayın hizmetlerine ilişkin editoryal kararlar Türkiye'de alınmakla birlikte şirket merkezinin anılan Sözleşmeye taraf başka bir ülkede bulunması durumunda medya hizmet sağlayıcı, yayın hizmeti faaliyetini yürüten işgücünün önemli bir kısmının bulunduğu ülkede yerleşik kabul edilir. Ancak, 1) Yayın hizmeti faaliyetini yürüten işgücü her iki ülkede de bulunmakla birlikte, hangi ülkede daha yoğun olarak çalışıldığının tespit edilemediği durumlarda medya hizmet sağlayıcı, şirket merkezinin bulunduğu ülkede yerleşik kabul edilir. 2) Yayın hizmeti faaliyetini yürüten işgücünün önemli bir kısmının, her iki ülkede de yoğun olarak faaliyet göstermediği durumlarda medya hizmet sağlayıcı, faaliyetine Türkiye'de daha önce başlamış olması ve Türkiye ekonomisi ile istikrarlı ve etkili bir bağlantısının bulunması hâlinde Türkiye'de yerleşik kabul edilir. c) Bir medya hizmet sağlayıcının şirket merkezi Türkiye'de bulunmakla birlikte, yayın hizmeti faaliyetine ilişkin editoryal kararların Avrupa Sınır Ötesi Televizyon Sözleşmesine taraf olmayan bir ülkede alınması ya da yayın hizmetlerine ilişkin editoryal kararlar Türkiye'de alınmakla birlikte şirket merkezinin anılan Sözleşmeye taraf olmayan üçüncü bir ülkede bulunması durumunda medya hizmet sağlayıcı, yayın hizmeti faaliyetini yürüten işgücünün önemli bir kısmının Türkiye'de bulunması hâlinde Türkiye'de yerleşik kabul edilir. Üçüncü fıkra uydu ölçütünü getirir: (3) İkinci fıkra hükümlerinin uygulanamadığı durumlarda; a) Türkiye sınırları içinde konuşlandırılmış uydu bağlantısını kullanan medya hizmet sağlayıcılar, b) Türkiye sınırları içinde konuşlandırılmış uydu bağlantısını kullanmamalarına rağmen, Türkiye'ye ait uydular üzerinde kapasite kullanan medya hizmet sağlayıcılar, Türkiye Cumhuriyeti Devletinin yargı yetkisi altında kabul edilir. Dördüncü fıkra ise şöyledir: (4) Türkiye'ye ait uydular üzerinden Türkçe olarak Türkiye'ye yönelik yayın yapan veya yayın dili Türkçe olmamakla birlikte Türkiye'ye yönelik ticari iletişim yayınlarına yer veren yayın kuruluşları, bu maddenin diğer fıkralarına bakılmaksızın Türkiye Cumhuriyeti Devletinin yargı yetkisi altında kabul edilir. Bu kuruluşların da Türkiye Cumhuriyeti Devletinin yargı yetkisi altındaki kuruluşlar gibi Üst Kuruldan yayın lisansı alması zorunludur. Bu maddenin bütün gövdesi üç okumada da aynı çıkmıştır.

Kanunun üçüncü maddesindeki tanım bentlerinden altısı bu rehberde alıntılanabilecek düzeyde doğrulanmıştır. Başlık satırı Tanımlar, giriş cümlesi ise MADDE 3 – (1) Bu Kanunun uygulanmasında; biçimindedir. Programın ürettiği şeyin hukuk metnindeki en yakın karşılığı şu bentte yazılıdır: r) Program: Bir medya hizmet sağlayıcı tarafından hazırlanan bir yayın akış çizelgesi veya katalog içinde yer alan bir dizi görsel ve/veya işitsel unsurun oluşturduğu tek bir bütünü, Bu tanımın okunması gereken yeri şudur: bir dizi görsel ve işitsel unsurun oluşturduğu tek bir bütün ifadesi, tam olarak bu programın mezununun ürettiği çıktının tarifidir. İçeriğin izleyiciye ulaşma biçimlerinden biri şöyle tanımlanmıştır: h) İsteğe bağlı yayın hizmeti: Programların kullanıcının seçtiği bir zamanda ve münferit isteği üzerine medya hizmet sağlayıcı tarafından düzenlenmiş bir program kataloğuna bağlı olarak izlendiği veya dinlendiği yayın hizmetini, Bir başka biçim ise şudur: v) Televizyon yayın hizmeti: Programların bir yayın akış çizelgesine dayalı olarak eş zamanlı izlenebilmesi amacıyla bir medya hizmet sağlayıcı tarafından sunulan şifreli veya şifresiz görsel-işitsel yayın hizmetini, Bu iki biçimi kapsayan üst kavram şöyle yazılıdır: ff) Yayın hizmeti: Medya hizmet sağlayıcının editoryal sorumluluğu altında ve temel amacı kamuoyunu bilgilendirmek, eğlendirmek veya eğitmek üzere elektronik iletişim şebekeleri yoluyla program sunmak olan, bireysel iletişim hariç olmak üzere, televizyon yayın hizmeti, isteğe bağlı yayın hizmeti ve ticarî iletişim ile radyo yayın hizmetini, Mezunun işini içine yerleştirdiği hukukî ilişkinin karşı tarafı ise şu iki bentte tanımlıdır: l) Medya hizmet sağlayıcı: Radyo, televizyon ve isteğe bağlı yayın hizmeti içeriğinin seçiminde editoryal sorumluluğu bulunan ve bu hizmetin düzenlenme ve yayınlanma biçimine karar veren tüzel kişiyi, ve ee) Yayıncı: Televizyon ve/veya radyo yayın hizmeti veren medya hizmet sağlayıcıyı, Bu bentlerin belgedeki diziliş sırası doğrulanmamıştır: üç okuma bentleri birbirinden farklı sıralarla getirmiştir ve üçünde de ff) bendi ee) bendinden önce gelmiştir. Bu nedenle burada yalnızca bent harfleri ve gövdeleri aktarılmakta, bentlerin sayfadaki sıralanışı hakkında hiçbir iddia kurulmamaktadır. Ayrıca aynı belgede şapka kullanımı tutarsızdır: ikinci maddenin dördüncü fıkrasında ticari iletişim şapkasız, üçüncü maddenin ff) bendinde ticarî iletişim şapkalı geçmektedir. Bu tutarsızlık üç okumada da aynıdır ve düzeltilmemiştir.

Dördüncü madde ise içeriğin yeniden dolaşımını düzenler. Başlık satırı Yeniden iletim biçimindedir ve doğrulanan iki fıkra şöyledir: MADDE 4 – (1) Yayın hizmetlerinin alımı ve yeniden iletimi serbesttir. Yeniden iletim, ancak Türkiye Cumhuriyetinin taraf olduğu uluslararası sözleşmelerin ilgili hükümleri çerçevesinde sınırlandırılabilir. ve (2) Bir medya hizmet sağlayıcı kuruluşun aynı yayın hizmetini uydu, kablo ve karasal gibi farklı ortamlardan değişiklik yapmaksızın eş zamanlı olarak iletmesi yeniden iletim olarak kabul edilmez. Maddenin ikinci fıkradan sonrası hiçbir okumadan istenmemiştir; bu bir kapsam kararıdır, hükmün yokluğu iddiası değildir.

Örtüşmenin sınırı da aynı açıklıkla yazılmalıdır. Bu kanun bu programı kurmaz; bir yükseköğretim düzenlemesi değildir ve doğrulanan maddelerde hiçbir üniversite, meslek yüksekokulu, bölüm, program ya da diploma hükmü bulunmamaktadır. Bu programın ders planını da belirlemez: kanun hiçbir dersin adını, içeriğini ya da sırasını yazmaz ve doğrulanan hiçbir hükmü bir müfredat hükmü değildir. Programın süresini, puan türünü ve yerleştirme koşullarını da düzenlemez; bu rehberdeki süre ve puan türü bilgisi bu kanundan değil, kaynak listesindeki yerleştirme tablosundan gelmektedir. Mezunun meslek tanımını da yapmaz: doğrulanan maddelerde animatöre, modelleyiciye ya da herhangi bir teknikere unvan, yetki belgesi, sicil, atanma koşulu veya meslek icrası şartı getirilmemektedir; yükümlülükler medya hizmet sağlayıcı ve yayıncı sıfatlarına, yani tüzel kişilere bağlanmıştır, o tüzel kişinin çalıştırdığı üreticiye değil. Kanun içeriğin kim tarafından, hangi yetki alanında ve hangi hizmet türü olarak sunulduğunu düzenler; içeriğin kim tarafından ve nasıl üretildiğini ya da o kişinin nasıl yetiştirileceğini düzenlemez. Animasyon, modelleme ve üç boyutlu tasarım terimlerinin bu kanunda geçip geçmediğine veya tanımlanıp tanımlanmadığına dair burada hiçbir olumsuz iddia kurulmamaktadır: yalnızca bu oturumda okunan birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü maddeler kapsamında böyle bir tanımın iki okumada birebir teyit edilemediği söylenebilir. Kanunun güncel hâli, bugünkü uygulanışı, yürürlük durumu ve değişiklik zincirinin bugünkü durumu hakkında bu rehber hiçbir hüküm vermez; bunlar için kaynak listesindeki resmi adresin esas alınması gerekir.

Bu başlıkta bilerek eksik bırakılanlar şunlardır. Kanun metni üç ayrı okumayla çekilmiş, yalnızca en az iki okumada karakter düzeyinde aynı çıkan öğeler alıntılanmıştır; dördüncü bir okuma yapılmamıştır ve tek okumada kalan hiçbir öğe ek bir denemeyle çözülmeye çalışılmamıştır. Bu belgede okumalardan biri ilk çalıştırmasında madde gövdelerinin yerine bir yer tutucu ibare ve tanım bentlerinin yerine üç noktayla kesilmiş kırpık parçalar üretmiştir; bu ret bir kaynak sayılmamış, o okuma aynı okuma kimliğiyle yeniden ifade edilip tekrar çalıştırılmış ve yeni ya da dördüncü bir okuma açılmamıştır. Reddeden çalıştırmanın ürettiği kırpık parçaların hiçbiri bu rehbere gövde olarak girmemiştir. Yöntemin kendi sınırı burada da geçerlidir: üç okuma aynı kısa zaman aralığında yapıldığı ve okuma aracı aynı adres için yanıtı yaklaşık on beş dakika önbelleğe aldığı için okumalar büyük olasılıkla tek bir metne dönüştürme çıktısı üzerinde çalışmıştır; bu nedenle okumalar arası mutabakat yalnızca okuma ve çıkarım hatasını eler, kaynağın metne dönüştürülmesi sırasında oluşmuş bir bozulmayı elemez. Bu sınırın bu çalışmadaki en somut kanıtı bu belgede değil, aynı oturumda okunan başka bir kanun belgesinde çıkmıştır: orada bir fıkra iki okumada da tam olarak aynı yerde kırpık gelmiş, yani iki okumanın birbirini tutması kırpılmayı elememiş, tersine gizleyebilecek bir görüntü üretmiştir. Bu belgede böyle bir kırpılma bu oturumun okumalarında görülmemiştir; görülmemesi bulunmadığı anlamına gelmez. Buna karşılık aynı sınırın bir başka izi bu belgede de vardır: künye satırının boşluk düzeni aynı okumanın iki çalıştırması arasında değişmiştir ve bu nedenle satır dizgisi doğrulanmamış sayılmıştır. Kesme işaretinin düz mü yoksa tipografik mi olduğu üç okumanın hiçbirinde ayırt edilememiştir ve karakter olduğu gibi bırakılmıştır. Etiketlerin hangi okumalardan geldiği ayrıca yazılmalıdır: birinci, ikinci ve dördüncü maddelerin gövdeleri ile üçüncü maddenin h), r), ff) ve ee) bentleri üç okumanın üçünde de aynı çıkmıştır; buna karşılık l) ve v) bentleri yalnızca iki okumanın mutabakatıyla verilmektedir. l) bendinde üçüncü okuma tanık değildir, çünkü o okuma aynı yeri yayınlanmasına biçiminde, ötekilerden farklı bir sözcükle getirmiştir ve tek okumada kalan bu biçim kullanılmamıştır; hangisinin basılı olduğuna dair hiçbir iddia kurulmamaktadır. v) bendinde ise üçüncü okuma tanık değildir, çünkü o okuma bu bendi hiç getirmemiştir; bu bir kapsam eksikliğidir, bir red değildir ve o okumanın bu bent hakkında ne getireceğine dair hiçbir varsayım kurulmamıştır. Belgenin metne dönüştürme çıktısının getirdiği en büyük madde numarası otuz ikidir ve bu üç okumada da aynı çıkmıştır; bu bir kapsam eksikliğidir, bir yokluk değildir. Otuz ikiden sonrasında ne yazdığına, hatta öyle bir bölüm bulunup bulunmadığına dair bu rehberde hiçbir iddia yoktur; dolayısıyla bu programla ilgili olabilecek konularda kanunda hüküm bulunmadığı da söylenmemektedir. Otuz ikinci maddenin kendisi para tutarı taşıdığı için hiç doğrulamaya sokulmamıştır; o maddenin içeriği bu rehberde hiçbir biçimde yer almamaktadır ve hiçbir tutar alınmamıştır. Üçüncü maddenin ürün yerleştirme bendi yalnızca tek bir okumada geldiği için kullanılmamıştır. Aynı biçimde bölüm başlıkları yalnızca tek bir okumada geldiği için kullanılmamış, bölüm yapısı hakkında iddia kurulmamıştır. Yayın hizmeti ilkelerini düzenlediği anlaşılan madde iki okumadan hiç istenmemiş ve reddeden çalıştırmadan gelen tek parçası kullanılmamıştır; o maddenin içeriği hakkında burada hiçbir iddia yoktur. Üçüncü maddenin bazı tanım bentleri hiçbir okumadan gelmemiştir; bu bir kapsam eksikliğidir ve o terimlerin kanunda tanımlı olup olmadığına dair olumlu ya da olumsuz hiçbir iddia kurulmamaktadır. Hedeflenen beşinci madde gövdesine ulaşılamamıştır: belge için ayrılan üç okumalık bütçe tükendiği ve dördüncü okuma açılmadığı için beşinci bir madde istenmemiştir. Okumaların çıktılarına eklediği başlık işaretleri, kalın yazım ve İngilizce etiketler okuyucu eklemesi sayılmış, kaynak metin sayılmamış ve hiçbiri taşınmamıştır; başlık satırı ile madde satırı arasındaki birleştirme biçimi üç okumada üç türlü geldiği için birleştirici işaret hiç aktarılmamış ve aradaki dizgi hakkında iddia kurulmamıştır. Alıntılanan gövdelerin hiçbiri mülga ibaresi taşımamaktadır ve hiçbir mülga gövdeden alıntı yapılmamıştır; hiçbirinde yüzde ifadesi geçmemiştir ve yorum olarak yüzde üretilmemiştir. Kaynaktaki hiçbir kısaltma açılmamış, yazım, büyük ve küçük harf kullanımı, şapka ve noktalama düzeltilmemiştir. Bu belge ilk denemede açıldığı için başka tertip adresleri hiç denenmemiştir ve o adreslerin ölü olduğuna dair hiçbir iddia yoktur; aynı biçimde bu program için ayrılan yedek kanun numarası hiç denenmemiştir ve o numara hakkında bu rehberde hiçbir künye, ad ya da madde iddiası bulunmamaktadır. Bu oturumda hiçbir adres için curl, wget, istek kütüphanesi, arşiv, önbellek ya da ayna kullanılmamıştır. Son olarak taban puan, başarı sıralaması, kontenjan, maaş, ücret ve işe girme oranı hiç toplanmamıştır.

Çok Boyutlu Modelleme ve Animasyon ile Yakın Alanlar Aynı Şey Değil

Bu program birkaç alanla karıştırılır ve karışmanın nedeni çoğu zaman aynı yazılımların kullanılıyor olmasıdır. En sık karıştığı yer animasyonun kendisidir. [Çizgi film ve animasyon](/bolum/cizgi-film-ve-animasyon) programı anlatının ve karakterin merkezde olduğu bir yapım sürecini, [bilgisayar destekli tasarım ve animasyon](/bolum/bilgisayar-destekli-tasarim-ve-animasyon) programı ise tasarım ve animasyonu birlikte ele alır. Bu programın ayırt edici yanı adındaki çok boyutlu vurgusudur: burada iş, iki boyutlu bir yüzeyde çizmekten önce üç boyutlu bir uzayda biçim kurmakla başlar. Bu rehber hangisinin daha iyi olduğu yönünde bir değerlendirme yapmaz; yalnızca kapsamların aynı olmadığını kaydeder.

İkinci karışma noktası oyun tarafıdır. [Dijital oyun tasarımı](/bolum/dijital-oyun-tasarimi) oyunun kurgusunu ve deneyimini, [oyun geliştirme ve programlama](/bolum/oyun-gelistirme-ve-programlama) ise oyunun kod tarafını merkeze alır. Bu programın oyun motoruna ve oyun varlıklarına değmesi onu bir oyun programı yapmaz; buradaki katkı çoğunlukla modelin ve hareketin kendisidir.

Üçüncü karışma noktası grafik ve iletişim tasarımıdır. [Grafik tasarımı](/bolum/grafik-tasarimi), [görsel iletişim tasarımı](/bolum/gorsel-iletisim-tasarimi) ve [iletişim ve tasarımı](/bolum/iletisim-ve-tasarimi) mesajın görsel diline odaklanır. Bu programda da tasarım ilkeleri ve grafik yazılımları vardır, ama çıktının merkezinde bir sayfa düzeni değil, bir hacim ve bir hareket bulunur. Reklam tarafını merak eden öğrenci için [reklamcılık](/bolum/reklamcilik) ve [halkla ilişkiler ve reklamcılık](/bolum/halkla-iliskiler-ve-reklamcilik) ayrı alanlardır.

Dördüncü karışma noktası film ve televizyondur. [Sinema ve televizyon](/bolum/sinema-ve-televizyon), [radyo, televizyon ve sinema](/bolum/radyo-televizyon-ve-sinema), [film tasarımı ve yönetimi](/bolum/film-tasarimi-ve-yonetimi) ve [radyo ve televizyon teknolojisi](/bolum/radyo-ve-televizyon-teknolojisi) yapımın bütününü ya da yayının teknik altyapısını konu edinir. Bu rehberde okunan kanun metni tam da bu tarafın hukuki çerçevesidir; ancak kanunun düzenlediği şey içeriğin sunulması, bu programın öğrettiği şey ise içeriğin üretilmesidir. Kamera ve görüntü tarafına ilgi duyan öğrenci için [fotoğrafçılık ve kameramanlık](/bolum/fotografcilik-ve-kameramanlik), yayıncılığın haber tarafı için [televizyon haberciliği ve programcılığı](/bolum/televizyon-haberciligi-ve-programciligi) ayrı yollardır.

Beşinci karışma noktası, adı yanıltan bir alandır. [Turizm animasyonu](/bolum/turizm-animasyonu) programındaki animasyon sözcüğü, bilgisayarda hareket üretmeyi değil, konaklama tesislerinde konuk etkinliklerini yönetmeyi anlatır. İki program arasında ad benzerliği dışında bir yakınlık kurulmamalıdır.

Altıncı karışma noktası yazılım tarafıdır. [Bilgisayar programcılığı](/bolum/bilgisayar-programciligi), [yazılım geliştirme](/bolum/yazilim-gelistirme), [web tasarımı ve kodlama](/bolum/web-tasarimi-ve-kodlama) ve [ön yüz yazılım geliştirme](/bolum/on-yuz-yazilim-gelistirme) kodu merkeze alır. Bu programda algoritma ve programlama başlangıcı bulunabilir, ama mezunun asıl ürettiği şey bir yazılım değil, bir görsel varlıktır. Lisans düzeyinde [bilgisayar mühendisliği](/bolum/bilgisayar-muhendisligi) ve [yazılım mühendisliği](/bolum/yazilim-muhendisligi) bambaşka bir derinlik ister.

Yedinci karışma noktası ürün ve mekân tasarımıdır. [Endüstri ürünleri tasarımı](/bolum/endustri-urunleri-tasarimi), [endüstriyel tasarım](/bolum/endustriyel-tasarim) ve [endüstriyel tasarım mühendisliği](/bolum/endustriyel-tasarim-muhendisligi) ürünün kendisini; [iç mekân tasarımı](/bolum/ic-mekan-tasarimi), [iç mimarlık](/bolum/ic-mimarlik) ve [mimarlık](/bolum/mimarlik) ise mekânı tasarlar. Bu programda mimari ve endüstriyel modelleme bir ders başlığı olabilir, ama buradaki iş tasarımın kendisi değil, tasarlanmış olanın üç boyutlu kurulması ve görselleştirilmesidir. Teknik çizim tarafını merak eden öğrenci için [yapı ressamlığı](/bolum/yapi-ressamligi) ve [makine resim ve konstrüksiyonu](/bolum/makine-resim-ve-konstruksiyonu) ayrı alanlardır.

Sekizinci karışma noktası üretim tarafıdır. Katmanlı imalat bu programda bir ders başlığı olarak görünür; ancak [endüstriyel kalıpçılık](/bolum/endustriyel-kalipcilik), [talaşlı üretim teknikerliği](/bolum/talasli-uretim-teknikerligi), [CNC programlama ve operatörlüğü](/bolum/cnc-programlama-ve-operatorlugu) ve [imalat yürütme sistemleri operatörlüğü](/bolum/imalat-yurutme-sistemleri-operatorlugu) üretimin kendisini merkeze alan ayrı programlardır. Medikal modelleme başlığı da benzer bir sınırdadır: [biyomedikal cihaz teknolojisi](/bolum/biyomedikal-cihaz-teknolojisi), [ortez ve protez](/bolum/ortez-ve-protez) ve [diş protez teknolojisi](/bolum/dis-protez-teknolojisi) programları o alanın kendi meslek eğitimini verir.

Dokuzuncu karışma noktası yapay zekâ tarafıdır. Bu programın bazı planlarında yapay zekâ başlıklı bir ders bulunabilir; bu, programı [yapay zekâ operatörlüğü](/bolum/yapay-zeka-operatorlugu), [yapay zekâ ve makine öğrenmesi](/bolum/yapay-zeka-ve-makine-ogrenmesi) ya da [robotik ve yapay zekâ](/bolum/robotik-ve-yapay-zeka) programlarının yerine koymaz.

Bir Üniversitenin Ders Planları: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi

Bu programın somut bir örneği için bir üniversitenin herkese açık Bologna bilgi sisteminde yayımlanan iki ayrı ders planı okunmuştur. İki plan aynı üniversitenin aynı meslek yüksekokulundaki aynı programa aittir, ama iki ayrı adreste yayımlanmaktadır ve farklı ders adları basmaktadır. Bu iki liste burada bilerek birleştirilmemiştir; hangisinin bugün geçerli plan olduğu bu rehberde iddia edilmemektedir ve biri ötekinin doğrulaması sayılmamıştır. Aşağıdaki listeler yalnızca birer örnektir; başka üniversitelerin planları başka türlü olabilir.

Her iki sayfa da program adını beklenen yazımla basmamaktadır. Birinci adres başlığı ÇOK BOYUTLU MODELLEME VE ANİMASYON(TR) biçiminde, ikinci adres ise MESLEK YÜKSEKOKULU / ÇOK BOYUTLU MODELLEME VE ANİMASYON(TR) PR. biçiminde basmaktadır. Bu yazımlar düzeltilmemiş, küçültülmemiş ve kısaltılmış kısımları açılmamıştır; PR. kısaltmasının ne anlama geldiği varsayılmamıştır. Sayfalar bütün ders adlarını büyük harfle basmaktadır ve bu da tek biçime getirilmemiştir.

Birinci plan adresinde dört yarıyıl başlığı ve yirmi yedi ders adı okunmuştur. Sayfanın bastığı başlıklarla birlikte bu adlar şunlardır. 1.Yarıyıl Ders Planı başlığı altında ANİMASYON DESEN I, TEMEL TASARIM I, ÜÇ BOYUTLU MODELLEME I, BİLGİSAYAR DESTEKLİ GRAFİK TASARIMI I, TEMEL İNGİLİZCE I, TÜRK DİLİ I, TÜRK İNKILAP TARİHİ I, ANİMASYON TARİHİ VE TEKNİKLERİ ve BİLGİSAYAR DESTEKLİ TEKNİK RESİM basılıdır. 2.Yarıyıl Ders Planı başlığı altında ANİMASYON DESEN II, TEMEL TASARIM II, ÜÇ BOYUTLU MODELLEME II, BİLGİSAYAR DESTEKLİ GRAFİK TASARIM II, TEMEL İNGİLİZCE II, TÜRK DİLİ II, TÜRK İNKILAP TARİHİ II, FOTOĞRAF VE VİDEO ve KATMANLI İMALAT TEKNOLOJİLERİ basılıdır. 3.Yarıyıl Ders Planı başlığı altında 3D ANİMASYON, İKİ BOYUTLU ANİMASYON, MAKET YAPIM TEKNİKLERİ, ENDÜSTRİYEL VE MİMARİ MODELLEME, BİLGİSAYAR DESTEKLİ OYUN TASARIMI, MEDİKAL MODELLEME, YAPAY ZEKA ve STAJ basılıdır. 4.Yarıyıl Ders Planı başlığı altında ise yalnızca İŞLETMEDE MESLEKİ EĞİTİM basılıdır. Bu listede birinci ve ikinci yarıyıl arasındaki BİLGİSAYAR DESTEKLİ GRAFİK TASARIMI I ile BİLGİSAYAR DESTEKLİ GRAFİK TASARIM II yazımları sayfada farklı basılıdır; bu fark iki okumada da aynı biçimde bildirilmiştir ve tek biçime getirilmemiştir.

İkinci plan adresinde yine dört yarıyıl başlığı ve otuz yedi ders adı okunmuştur. 1.Yarıyıl Ders Planı başlığı altında TEMEL İNGİLİZCE I, TÜRK DİLİ I, TÜRK İNKILAP TARİHİ I, TEMEL TASARIM I, ANİMASYON DESEN I, BİLGİSAYAR DESTEKLİ TEKNİK RESİM, BİLGİSAYAR DESTEKLİ GRAFİK TASARIMI I, BİLGİ VE İLETİŞİM TEKNOLOJİSİ, ANİMASYON TARİHİ, PERSPEKTİF ve ALGORİTMA VE PROGRAMLAMAYA GİRİŞ basılıdır. 2.Yarıyıl Ders Planı başlığı altında TEMEL İNGİLİZCE II, TÜRK DİLİ II, TÜRK İNKILAP TARİHİ II, ÜÇ BOYUTLU TASARIM, ANİMASYON DESEN II, TEMEL TASARIM II, BİLGİSAYAR DESTEKLİ GRAFİK TASARIM II, TEMEL MALZEME VE ÜRETİM BİLGİSİ, İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ, TEMEL FOTOĞRAF EĞİTİMİ ve DOKU VE KAPLAMA BİLGİSİ basılıdır. 3.Yarıyıl Ders Planı başlığı altında STAJ, İKİ BOYUTLU ANİMASYON I, ÜÇ BOYUTLU ORGANİK MODELLEME, ÜÇ BOYUTLU ANİMASYONA GİRİŞ, KATMANLI İMALAT TEKNOLOJİLERİ, ENDÜSTRİYEL VE MİMARİ MODELLEME ve TIBBİ MODELLEME VE ANİMASYON basılıdır. 4.Yarıyıl Ders Planı başlığı altında İLERİ ANİMASYON, VİDEO PRODÜKSİYON, İKİ BOYUTLU ANİMASYON II, MAKET YAPIM TEKNİKLERİ, BİTİRME PROJESİ, MESLEK ETİĞİ, BİLGİSAYAR DESTEKLİ OYUN TASARIMI ve SANAL GERÇEKLİĞE GİRİŞ basılıdır.

Bu iki listenin yan yana durması tek başına öğreticidir: aynı kurumun aynı programı için yayımlanmış iki plan, ders adı düzeyinde belirgin biçimde ayrışmaktadır. Bir öğrencinin bakması gereken şey bu nedenle programın adı değil, tercih etmeyi düşündüğü üniversitenin o yıl yayımladığı kendi planıdır.

Bu başlıkta bilerek eksik bırakılanlar şunlardır. Her iki adres de birbirinden farklı ifadelerle yazılmış iki ayrı okumayla okunmuştur; ikinci adreste birinci okuma yalnızca birinci yarıyılı dökmüş ve kalan üç yarıyılı benzer şekilde devam ediyor türünden bir ifadeyle özetlediği için o üç yarıyıla ek bir üçüncü okuma yapılmıştır. Bunun anlamı açıkça yazılmalıdır: ikinci adresin ikinci, üçüncü ve dördüncü yarıyıl listeleri iki tam okumaya dayanmaktadır, ama bu iki okumadan biri birinci okuma değildir. Birinci adresten yirmi yedi, ikinci adresten otuz yedi ders adı alınmıştır. Birinci adreste altı yer tutucu satır ders adı sayılmamış ve düşürülmüştür: sayfa birinci ve ikinci yarıyılda ORTAK SEÇMELİ DERSLER ile SEÇMELİ DERSLER, üçüncü ve dördüncü yarıyılda ise SEÇMELİ DERSLER satırlarını basmaktadır. Bu havuzların içeriği bilerek doldurulmamıştır; ikinci okuma birinci ve ikinci yarıyıl havuzlarının içinde bu programla ilgisiz görünen üniversite geneli seçmelileri de dökmüştür ve o adların hiçbiri buraya taşınmamıştır. İkinci adreste hiçbir okuma yer tutucu satır bildirmemiştir; bu nedenle oradan sıfır yer tutucu satır taşınmıştır ve o sayfanın havuz satırı basmadığı iddia edilmemektedir, yalnızca okumaların böyle bir satır döndürmediği yazılmaktadır. Okumaların ayrıştığı yerler düzeltilmemiştir: birinci adreste yer tutucu satırların tamamını yalnızca ikinci okuma dökmüş, birinci okuma hiçbirini dökmemiştir; dördüncü yarıyıldaki SEÇMELİ DERSLER satırı da yalnızca ikinci okumada görünmüştür. Yarıyıl başlığı biçimi de ayrışmıştır: bir okuma başlıkları yalnızca sıra numarasıyla bildirmiş, öteki okuma tam dizgeyi noktadan sonra boşluksuz olarak bildirmiştir; yukarıda tam dizgeyi bildiren biçim kullanılmıştır ve fark burada işaretlenmektedir. Öğretim düzeyi iki sayfanın hiçbirinde basılı değildir: düzey, dört yarıyıllık yapıdan ve sayfaların bastığı meslek yüksekokulu ifadesinden çıkarımdır. Birinci adreste iki okuma tam bu noktada ayrışmıştır; bir okuma düzeyi önlisans olarak bildirmiş, öteki okuma bu sözcüğün sayfada basılı olmadığını söylemiştir. Ayrışma düzeltilmemiş, ihtiyatlı taraf seçilmiş ve düzeyin sayfada yazılı olduğu iddia edilmemiştir. Üniversite adı da bu iki sayfada yayımlı değildir: plan sayfalarının gövdesinde yalnızca birim adı basılıdır ve üniversitenin tam adı gövdede bulunmamaktadır. Ad hem alan adından çıkarımdır hem de bu planlara bağlantı veren yayımlayan sayfadan alınan bir ara durumdur; bu iki dayanak ayrı ayrı yazılmakta ve ad sayfada yayımlı gibi sunulmamaktadır. Alan adındaki kısaltmanın açılımı plan sayfalarından doğrulanmamıştır. Bu iki adreste okumalar aynı ders adını iki kez basan bir satır bildirmemiştir; tekilleştirme sorusu bu kaynaklarda doğmamıştır. Ders kodu, kredi ve iş yükü sütunları her iki sayfada da basılıydı, alınmamıştır ve bu rehberde hiçbir yerde verilmemiştir. Sayfalar bir puan türü yayımlamamaktadır; bu rehberdeki puan türü bu sayfalara dayandırılmamıştır ve sayfalar taban puan ile kontenjan da yayımlamamaktadır. Aynı üniversitenin Bologna portalındaki bir başka yol denenmiş, yalnızca gezinme iskeleti döndürmüş ve ders adı vermemiştir; bu, o alan adının engelli olduğu anlamına gelmemektedir, çünkü aynı alan adındaki plan yolları açılmış ve içerik vermiştir. Bu programı yürüttüğü görülen bir başka kurumun bütün sayfaları, bu çalışmada hiç istek gönderilmeyen bir alan adında yayımlanmaktadır ve o adreslere istek gönderilmemiştir; bir başka kurumun tek bir program sayfası denenmiş ve o tek yol bir istemci hatası döndürmüştür. Bu, o kurumların ders planı yayımlamadığı anlamına gelmez ve burada öyle bir iddia kurulmamaktadır. Ders planı aramalarında sıkça çıkan tercih rehberi sitesi ders planı kaynağı olarak hiçbir koşulda açılmamıştır; kaynak listesindeki bağlantı yalnızca okuyucuya yönlendirmedir, bir ders planı kanıtı değildir. Engellenen ya da boş dönen hiçbir adres başka bir yolla çekilmemiştir: curl, wget, istek kütüphanesi, arşiv, önbellek ya da ayna kullanılmamıştır. Ders adları çevrilmemiş, kısaltmalar açılmamış, yazım ve noktalama düzeltilmemiştir.

Mezunlar Ne İş Yapar?

Bu programın mezununun ilk ve en belirgin çalışma alanı üç boyutlu modellemedir. Bir ürünün, bir mekânın, bir karakterin ya da bir mekanizmanın bilgisayar ortamında kurulması, ölçülerin ve oranların tutturulması ve modelin sonraki aşamalara uygun biçimde teslim edilmesi bu işin gövdesidir.

İkinci alan yüzey ve kaplama işidir. Modelin üzerine doku açmak, malzeme tanımlarını kurmak ve nesnenin istenen görünüme kavuşmasını sağlamak ayrı bir uzmanlıktır ve çoğu üretim düzeninde ayrı bir kişi tarafından yürütülür.

Üçüncü alan animasyon ve hareket işidir. Nesne hareketi, kamera hareketi ve karakter hareketi birbirinden ayrı becerilerdir; bir yürüyüşün ya da bir çarpışmanın inandırıcı olması bu işin ölçüsüdür.

Dördüncü alan görselleştirmedir. Mimari ve endüstriyel görselleştirmede henüz üretilmemiş bir yapının ya da ürünün gerçekçi görüntüsü üretilir; bu görüntüler tanıtım, sunum ve karar süreçlerinde kullanılır.

Beşinci alan oyun ve etkileşimli uygulama tarafıdır. Oyun içi varlıkların hazırlanması, gerçek zamanlı çalışacak biçimde hafifletilmesi ve motora aktarılması bu tarafın işidir. Sanal gerçeklik uygulamaları da aynı disiplini ister.

Altıncı alan video ve son işlemdir. Üretilen görüntülerin kurgulanması, katmanların birleştirilmesi ve renk düzenlemesi işin son halkasıdır.

Yedinci alan katmanlı imalat ve maket tarafıdır. Dijital modelin fiziksel bir parçaya dönüştürülmesi, baskı için hazırlanması ve gerektiğinde elle bitirilmesi bu alana girer.

Sekizinci alan medikal ve teknik modellemedir. Tıbbi görüntülerden model üretmek ya da teknik bir sistemin çalışmasını anlatan bir animasyon hazırlamak bu tarafın işidir.

Bu alanda bazı işlerin belirli belge, yeterlik, izin ya da yetki şartlarına bağlı olduğu bilinmekle birlikte, bu rehber hangi işin hangi şarta bağlı olduğu konusunda bir iddia kurmamaktadır; bu bilgi ilgili mevzuattan ve yetkili kurumdan öğrenilmelidir. Bu rehber hiçbir iş için ücret aralığı, işe girme oranı ya da kariyer hızı vermez.

Kimler Tercih Etmeli?

Bu programı düşünen öğrencinin kendine sorması gereken ilk soru şudur: uzun süre ekran başında, bir modelin üzerinde küçük düzeltmeler yaparak çalışmayı kaldırabiliyor musunuz? Bu alanın işi çoğunlukla tek bir sahnenin defalarca elden geçirilmesiyle ilerler.

İkinci soru elle görme meselesidir. Desen ve perspektif dersleri bu programda süs değildir; bir biçimin ağırlığını, oranını ve hareketini anlamayan bir kişi bunu yazılımla telafi edemez. Çizmeye ilgisi olmayan bir öğrenci alanın yarısını kendine kapatmış olur.

Üçüncü soru teknik sabırdır. Bir modelin neden hareket etmediğini, bir kaplamanın neden yanlış oturduğunu ya da bir sahnenin neden hesaplanamadığını bulmak, adım adım eleme gerektiren bir iştir. Sorunun kaynağını aramaktan hoşlanmayan bir öğrenci burada zorlanır.

Dördüncü soru araç değişimine açıklıktır. Bu alanda kullanılan yazılımlar ve iş akışları değişir; belirli bir programı öğrenmiş olmak kalıcı bir güvence değildir. Öğrenilmesi gereken şey aracın kendisi değil, altındaki geometri, ışık ve hareket mantığıdır.

Beşinci soru geri bildirime dayanıklılıktır. Bu iş bir üretim zincirinin parçasıdır ve çalışma çoğu zaman defalarca eleştirilir, geri gönderilir ve yeniden yapılır. Bunu kişisel bir mesele saymayan bir yaklaşım gerekir.

Altıncı soru ekip içinde çalışabilmektir. Modelleme, kaplama, animasyon ve son işlem birbirine bağlı halkalardır; bir halkadaki özensizlik ötekinin işini bozar. Dosya düzenine ve adlandırma disiplinine uymak bu nedenle teknik bir zorunluluktur.

Yedinci soru ilgi yönüdür. Bu program hem eğlence tarafına hem de endüstriyel ve tıbbi tarafa açılır; öğrencinin hangi tarafa yöneleceğini erken düşünmesi, seçmeli derslerini ve staj tercihini anlamlı kılar. Son olarak bu programın iki yıllık bir önlisans programı olduğu baştan bilinmelidir; önlisans mezunlarının lisans düzeyinde öğrenime dikey geçişle devam edebildiği bir yol bulunmaktadır ve bu yolun koşulları ile hangi lisans programlarının bu yola açık olduğu ilgili kılavuzdan öğrenilmelidir. Bu rehber bu yolun kolay ya da zor olduğu yönünde bir değerlendirme yapmaz.

Tercih Öncesi Notlar

Birinci not: Bu programın adı ve kapsamı üniversiteler arasında farklılaşabilmektedir. Yakın bir içerik başka bir adla açılabilmekte, hatta bu rehberde okunan iki plan örneğinde görüldüğü gibi aynı kurumun aynı programı için yayımlanmış iki plan bile birbirinden belirgin biçimde ayrışabilmektedir. Tercih listesi yapılırken adın değil, ilgili üniversitenin kendi ders planının ve o planın hangi yıla ait olduğunun okunması gerekir.

İkinci not: Donanım ve yazılım altyapısı bu alanda olağandan daha belirleyicidir. Bilgisayar laboratuvarının kapasitesi, öğrencinin hangi yazılımlara kurum lisansıyla erişebildiği, üç boyutlu baskı ve maket atölyesi bulunup bulunmadığı, çizim dersleri için uygun bir atölye olup olmadığı ve sınıf mevcudunun bireysel geri bildirime elverip elvermediği tercihten önce sorulmalıdır.

Üçüncü not: Staj ve iş yeri eğitimi düzeni ayrıca sorulmalıdır. Okunan planlardan birinde dördüncü yarıyıl büyük ölçüde işletmede mesleki eğitime ayrılmışken, ötekinde aynı yarıyıl derslerle doludur. Stajın hangi tür kurumlarda yapıldığı, kaç iş günü yürütüldüğü, işletmede eğitim modelinin uygulanıp uygulanmadığı ve öğrencinin gerçek bir üretim akışının içine girip giremediği öğrenilmelidir.

Dördüncü not: Alanın komşularına bakmak isteyen öğrenci için karşılaştırılmaya değer yollar vardır. Animasyonun anlatı tarafına ilgi duyan öğrenci için [çizgi film ve animasyon](/bolum/cizgi-film-ve-animasyon) ve [bilgisayar destekli tasarım ve animasyon](/bolum/bilgisayar-destekli-tasarim-ve-animasyon); oyun tarafına ilgi duyan öğrenci için [dijital oyun tasarımı](/bolum/dijital-oyun-tasarimi) ve [oyun geliştirme ve programlama](/bolum/oyun-gelistirme-ve-programlama); grafik ve iletişim tarafına ilgi duyan öğrenci için [grafik tasarımı](/bolum/grafik-tasarimi), [görsel iletişim tasarımı](/bolum/gorsel-iletisim-tasarimi), [iletişim ve tasarımı](/bolum/iletisim-ve-tasarimi) ve [basım ve yayım teknolojileri](/bolum/basim-ve-yayim-teknolojileri); film ve yayın tarafına ilgi duyan öğrenci için [sinema ve televizyon](/bolum/sinema-ve-televizyon), [radyo, televizyon ve sinema](/bolum/radyo-televizyon-ve-sinema), [film tasarımı ve yönetimi](/bolum/film-tasarimi-ve-yonetimi), [radyo ve televizyon teknolojisi](/bolum/radyo-ve-televizyon-teknolojisi), [fotoğrafçılık ve kameramanlık](/bolum/fotografcilik-ve-kameramanlik), [medya ve iletişim](/bolum/medya-ve-iletisim) ve [yeni medya ve iletişim](/bolum/yeni-medya-ve-iletisim); yazılım tarafına ilgi duyan öğrenci için [bilgisayar programcılığı](/bolum/bilgisayar-programciligi), [yazılım geliştirme](/bolum/yazilim-gelistirme), [web tasarımı ve kodlama](/bolum/web-tasarimi-ve-kodlama), [ön yüz yazılım geliştirme](/bolum/on-yuz-yazilim-gelistirme), [mobil teknolojileri](/bolum/mobil-teknolojileri) ve [bilişim sistemleri ve teknolojileri](/bolum/bilisim-sistemleri-ve-teknolojileri); ürün ve mekân tasarımına ilgi duyan öğrenci için [endüstri ürünleri tasarımı](/bolum/endustri-urunleri-tasarimi), [endüstriyel tasarım](/bolum/endustriyel-tasarim), [iç mekân tasarımı](/bolum/ic-mekan-tasarimi), [iç mimarlık](/bolum/ic-mimarlik), [mimari dekoratif sanatlar](/bolum/mimari-dekoratif-sanatlar) ve [mobilya ve dekorasyon](/bolum/mobilya-ve-dekorasyon); üretim ve baskı tarafına ilgi duyan öğrenci için [endüstriyel kalıpçılık](/bolum/endustriyel-kalipcilik), [talaşlı üretim teknikerliği](/bolum/talasli-uretim-teknikerligi), [CNC programlama ve operatörlüğü](/bolum/cnc-programlama-ve-operatorlugu), [makine resim ve konstrüksiyonu](/bolum/makine-resim-ve-konstruksiyonu) ve [polimer teknolojisi](/bolum/polimer-teknolojisi); tıbbi ve teknik modellemeye ilgi duyan öğrenci için [biyomedikal cihaz teknolojisi](/bolum/biyomedikal-cihaz-teknolojisi), [ortez ve protez](/bolum/ortez-ve-protez) ve [diş protez teknolojisi](/bolum/dis-protez-teknolojisi); yapay zekâ ve otonom sistemlere ilgi duyan öğrenci için [yapay zekâ operatörlüğü](/bolum/yapay-zeka-operatorlugu), [yapay zekâ ve makine öğrenmesi](/bolum/yapay-zeka-ve-makine-ogrenmesi), [robotik ve yapay zekâ](/bolum/robotik-ve-yapay-zeka) ve [insansız hava aracı teknolojisi ve operatörlüğü](/bolum/insansiz-hava-araci-teknolojisi-ve-operatorlugu); el sanatları ve nesne tasarımına ilgi duyan öğrenci için [seramik ve cam tasarımı](/bolum/seramik-ve-cam-tasarimi), [kuyumculuk ve mücevher tasarımı](/bolum/kuyumculuk-ve-mucevher-tasarimi), [moda tasarımı](/bolum/moda-tasarimi) ve [geleneksel el sanatları](/bolum/geleneksel-el-sanatlari); lisans düzeyinde devam etmeyi düşünen öğrenci için ise [bilgisayar mühendisliği](/bolum/bilgisayar-muhendisligi), [yazılım mühendisliği](/bolum/yazilim-muhendisligi), [bilgisayar bilimleri](/bolum/bilgisayar-bilimleri), [endüstriyel tasarım mühendisliği](/bolum/endustriyel-tasarim-muhendisligi), [mimarlık](/bolum/mimarlik) ve [bilgisayar ve öğretim teknolojileri öğretmenliği](/bolum/bilgisayar-ve-ogretim-teknolojileri-ogretmenligi) karşılaştırılmaya değer yollar oluşturur.

Beşinci not: Bu rehber bölümün ne olduğunu anlatır; hangi üniversiteye hangi puanla girileceğini anlatmaz. Taban puan, başarı sıralaması ve kontenjan her yıl değişir ve tek geçerli kaynağı ÖSYM tercih kılavuzu ile YÖK Atlas'tır. Bu sayfada bilerek puan, sıralama ya da maaş rakamı verilmiyor: eksik bilgi, yanlış bilgiden iyidir.

ÖSYM 2025 Yerleştirme Sonuçları
Çok Boyutlu Modelleme ve Animasyon 2025 taban puanları

ÖSYM bu programı 3 üniversitede, 4 ayrı kontenjan satırında açtı. Aşağıdaki iki puan, bu programın ÖSYM'de yayımlanmış en yüksek ve en düşük taban puanıdır.

329,66
en yüksek taban
193,79
en düşük taban
145
genel kontenjan
3
üniversite
Üniversite bazlı taban puanları →

ÖSYM'nin bu tablolarında başarı sıralaması yoktur; sıralama için YÖK Atlas kullanılmalıdır. Taban puanlar geçmiş yılın sonucudur, her yıl değişir.

Bu Bölümden Hangi Mesleklere Gidilir?
Üç boyutlu modelleme teknikeriAnimasyon teknikeriOyun varlığı modelleyicisiMimari ve endüstriyel görselleştirme personeliGrafik tasarımcıVideo ve son işlem operatörüKatmanlı imalat operatörüMaket ve model yapım personeliMedikal modelleme destek personeli

Bu rehber bilgilendirme amaçlıdır; müfredat ve koşullar üniversiteye göre değişir. Bölümün bulunduğu üniversiteler ile güncel taban puan, başarı sıralaması ve kontenjanlar için ÖSYM tercih kılavuzu ve YÖK Atlas esastır.