Deniz Brokerliği, gemi kiralama, gemi alım satımı, navlun ve sefer hesabı ile deniz sigortası işlerinde aracılık pratiğini konu edinen iki yıllık bir önlisans programıdır. Alanın içinde çalışılan kamusal çerçeveye değen metinlerden biri 4922 sayılı kanundur. Bu rehber puan vermez.
- Puan türü
- TYT
- Seviye
- Önlisans
- Süre
- 2 yıl
- ÖSYM 2025 taban
- 221,01–376,16
- Üniversite
- 2
- Genel kontenjan
- 92
- Meslek çıktısı
- 8
Taban puanlar ÖSYM'nin 2025 yerleştirme sonuçlarından alınmıştır; başarı sıralaması içermez ve her yıl değişir.
Deniz Brokerliği Nedir?
Deniz Brokerliği, denizyoluyla yapılan taşımacılıkta tarafları bir araya getiren aracılık işini bir meslek pratiği olarak öğreten iki yıllık bir önlisans programıdır. Buradaki iş, bir malı kendi hesabına almak ya da bir gemiyi kendi hesabına işletmek değildir. İş, bir tarafın elindeki taşıma kapasitesi ile öteki tarafın elindeki yükü, üzerinde anlaşılabilecek bir fiyat ve koşul kümesinde buluşturmaktır. Bu tanım kulağa basit gelir, ama aracının aynı anda üç ayrı dili konuşmasını gerektirir: geminin teknik dilini, piyasanın fiyat dilini ve sözleşmenin hukuk dilini. Programın ders planının bu üç eksende kurulmuş olması bundandır.
Alanın birinci ayağı geminin ve deniz taşımacılığının kendisidir. Bir aracı, üzerinde iş yaptığı nesneyi tanımadan çalışamaz: geminin türü, büyüklüğü, taşıyabileceği yük cinsi, ambar düzeni, yükleme ve boşaltma hızı, hangi limana girip giremeyeceği, hangi belgelere sahip olduğu doğrudan pazarlığın konusudur. Piri Reis Üniversitesi'nin yayımladığı planda birinci yarıyılda DENİZ YOLU TAŞIMACILIĞINA GİRİŞ, ikinci yarıyılda DENİZ YOLU TAŞIMACILIĞI VE İŞLETMECİLİĞİ ile DÜZENLİ HAT İŞLETMECİLİĞİ, dördüncü yarıyılda GEMİ OPERASYONLARI VE YÖNETİMİ derslerinin bulunması bu ayağı kurar. Ders adları sayfada tamamen büyük harfle basılıdır ve bu rehberde düzeltilmemiştir.
İkinci ayak kiralama, yani alanın çekirdeğidir. Bir geminin belirli bir sefer için mi, belirli bir süre için mi, yoksa çıplak olarak mı kiralandığı işin bütün hukuki ve ticari sonuçlarını değiştirir. Planda üçüncü yarıyıldaki GEMİ KİRA SÖZLEŞMELERİ ve KURU YÜK KİRALAMA ile dördüncü yarıyıldaki TANKER KİRALAMA dersleri bu ayağın adıdır. Kuru yük ile tanker tarafının ayrı ayrı okutulması rastgele bir bölme değildir: iki piyasanın gemi tipleri, terminalleri, standart sözleşme kalıpları ve fiyatlanma alışkanlıkları birbirinden ayrışır.
Üçüncü ayak hesaptır. Aracılığın gövdesi bir konuşma değil, bir hesaptır: bir seferin ne kadar süreceği, hangi limanda ne kadar bekleneceği, yakıtın ve liman masraflarının seferi nasıl etkileyeceği, taşımanın hangi fiyatın altında anlamsız hâle geldiği önceden hesaplanır. Planda dördüncü yarıyılda SEFER TAHMİNİ VE HESAPLAMASI dersinin bulunması, birinci ve ikinci yarıyılda TEMEL MATEMATİK-I ile TEMEL MATEMATİK-II derslerinin okutulması bu nedenledir. Sayfadaki tire ve boşluk kullanımı olduğu gibi bırakılmıştır.
Dördüncü ayak varlığın kendisinin ticaretidir. Gemi yalnızca kiralanan bir kapasite değil, alınıp satılan bir varlıktır. Planda dördüncü yarıyıldaki GEMİ ALIM SATIMI VE DEĞERLEME dersi ile birinci yarıyıldaki YAT İŞLETMECİLİĞİ, SATIŞ VE KİRALAMA dersi bu tarafa açılır. Bir geminin değerinin yaşına, tipine, klasına, bakım geçmişine ve piyasanın o günkü beklentisine göre değişmesi, aracıyı bir fiyat taşıyıcısı olmaktan çıkarıp bir değerleme yorumcusuna dönüştürür.
Beşinci ayak hukuk, risk ve belgedir. Planda ikinci yarıyıldaki DENİZ TİCARET HUKUKU, üçüncü yarıyıldaki ULUSLARARASI DENİZCİLİK SÖZLEŞMELERİ ve dördüncü yarıyıldaki DENİZ SİGORTALARI dersleri bu ayağı kurar. Aracının kurduğu her ilişki bir sözleşmeye, her sözleşme bir risk dağıtımına ve her risk dağıtımı bir belgeye bağlanır. Alanın kamusal çerçevesi bu rehberin bir sonraki başlığında ele alınmaktadır.
Altıncı ayak limandır. Yükün gemiye girdiği ve çıktığı yer, aracılık işinin en çok gecikme üreten noktasıdır. Planda ikinci yarıyıldaki LİMAN ACENTECİLİĞİ ve DIŞ TİCARET VE GÜMRÜK İŞLEMLERİ ile üçüncü yarıyıldaki LİMAN VE TERMİNAL YÖNETİMİ dersleri bu tarafa hazırlar. Dördüncü yarıyıldaki LOJİSTİK VE MULTİ-MODAL TAŞIMACILIĞI dersi ise denizyolunu kendi başına bir dünya olarak değil, kapıdan kapıya bir zincirin halkası olarak görmeyi öğretir.
Yedinci ayak ticari ve iletişimsel temeldir. Planda İKTİSADA GİRİŞ, İŞLETMECİLİĞE GİRİŞ, PAZARLAMA İLKELERİ, BİLGİ VE İLETİŞİM TEKNOLOJİLERİ, DENİZ BROKERLİĞİ İNGİLİZCESİ ve DÜNYA DENİZCİLİK VE TAŞIMACILIK TARİHİ derslerinin bulunması, aracılığın bir piyasa mesleği olduğunu gösterir. Üçüncü yarıyıldaki ENDÜSTRİYE DAYALI EĞİTİM (İŞ YERİ STAJI) dersi ise öğrenimi doğrudan işyerine bağlar.
Bu yedi ayak programı hem [deniz ve liman işletmeciliği](/bolum/deniz-ve-liman-isletmeciligi), [denizcilik işletmeleri yönetimi](/bolum/denizcilik-isletmeleri-yonetimi) ve [marina ve yat işletmeciliği](/bolum/marina-ve-yat-isletmeciligi) gibi denizin ticari yüzüne, hem [lojistik](/bolum/lojistik), [uluslararası ticaret ve lojistik](/bolum/uluslararasi-ticaret-ve-lojistik), [dış ticaret](/bolum/dis-ticaret) ve [gümrük işletme](/bolum/gumruk-isletme) gibi yük ve zincir alanlarına, hem de [sigortacılık](/bolum/sigortacilik) ve [hukuk](/bolum/hukuk) gibi risk ve sözleşme alanlarına yakın kılar.
Alanın Kamusal Çerçevesi: 4922 Sayılı Kanun
Bir aracılık işlemi ticari bir pazarlıkla başlar, ama pazarlığın konusu olan gemi kamusal bir denetim ve belge düzeninin içinde durur. Bu ikinci halka olmadan ilk halka anlamsızdır: belgesi bulunmayan bir gemi için anlaşılmış bir navlun, gerçekleşemeyecek bir taahhüttür. Bu çerçeveye doğrudan değen metinlerden biri 4922 sayılı kanundur. Kanunun adı kaynakta DENİZDE CAN VE MAL KORUMA HAKKINDA KANUN olarak yayımlanmıştır ve bu ad üç ayrı okumada sözcük düzeyinde aynı çıkmıştır; adın tek satır hâlindeki biçimi ise yalnızca ikinci ve üçüncü okumanın mutabakatıyla kayıtlıdır, çünkü birinci okuma aynı adı iki satıra bölerek vermiştir. Ad satırının yanında parantezli bir dipnot işareti hiçbir okumada gelmemiştir; böyle bir işaretin bulunup bulunmadığına dair burada hiçbir iddia kurulmamakta, yalnızca üç okumanın da getirmediği kaydedilmektedir.
Belgenin nereden alındığı ayrıca yazılmalıdır. Bu oturumda tertip 5 adresi denenmiş ve belge vermemiştir; belge tertip 3 adresinden açılmıştır ve bu rehberdeki kaynak sabiti o adresi taşır. Bu, yalnızca bir adres hakkında bir kayıttır: bir adresten belge gelmemesi ölü adrestir, ölü numara değildir. Bu kanunun bulunmadığı ya da yürürlükten kalktığı yönünde bu rehberde tek bir cümle yoktur ve kurulamaz; nitekim aynı numaralı belge başka bir tertip adresinden tam metin olarak açılmıştır. Tertip 4 adresi ise hiç denenmemiştir, çünkü tertip 3 açıldığı için koşul doğmamıştır; o adres hakkında bu rehberde hiçbir bilgi ve hiçbir iddia yoktur.
Künye satırları üç okumada özdeştir: Kanun Numarası : 4922, Kabul Tarihi : 10/6/1946, Yayımlandığı Resmî Gazete: Tarih: 14/6/1946 Sayı: 6333 ve Yayımlandığı Düstur : Tertip: 3 Cilt: 27 Sayfa: 1258. Künye içinde iki nokta kullanımı asimetriktir: Resmî Gazete etiketinde iki nokta etikete bitişik, Düstur etiketinde ise araya boşluk konularak gelmiştir. Bu asimetri üç okumada da aynı çıktığı için mutabakatla elenememiştir ve düzeltilmemiştir; kaynakta gerçekten böyle basılı olduğu iddia edilmemekte, yalnızca üç okumanın aynı geldiği kaydedilmektedir. Künyedeki Tertip: 3 değeri belgenin açıldığı adresin tertibiyle tutarlıdır, ama iki olgu birbirinin delili sayılmamıştır.
Belgenin birinci bölüm başlığı BİRİNCİ BÖLÜM, alt başlığı Tarifler ve ticaret gemilerinin teknik nitelikleri olarak üç okumada aynı görülmüştür. İKİNCİ BÖLÜM başlığı ile Denizde yolculuk güveni alt başlığı ise yalnızca ikinci ve üçüncü okumadan gelmiştir; birinci okumadan bu bölüm hiç istenmediği için o okuma bu kalemde tanık değildir. Bu bir kapsam eksikliğidir, bir red değildir. Madde önekleri Madde 1 – biçiminde, uzun tireyle doğrulanmıştır; bu kalemde tanıklar birinci ve üçüncü okumadır, çünkü ikinci okuma öneki kalın yazı işaretleriyle sarmalamıştır ve bu ekleme kaynak sayılmamıştır.
Kanunun birinci maddesi bu rehberin en can alıcı yeridir, çünkü aracılığın konusu olan nesneyi hukuken adlandırır. Madde Madde 1 – (Değişik: 16/7/2008-5790/1 md.) işaretiyle açılır, Bu Kanunun uygulanması bakımından; cümlesinden sonra tanımları sıralar ve ifade eder. cümlesiyle kapanır. Doğrulanan bentler şunlardır: A) İdare: Denizcilik Müsteşarlığını, B) Gemi: Adı, tonilatosu ve kullanma amacı ne olursa olsun, denizde kürekten başka aletle yola çıkabilen her aracı, C) Ticaret gemisi: Menfaat sağlamak kastıyla denizde kullanılan her gemiyi, D) Küçük deniz aracı: Yolcu gemileri hariç, tam boyu 24 metreden küçük olan her türlü ticaret gemisini, E) Denize elverişlilik: Tüm ticaret gemileri ve deniz tesislerinin tekne, makine, genel donanım, can kurtarma, yangından korunma ve yangın söndürme durumu, seyir teçhizatı ve haberleşme sistemi, sağlık koşulları, yük ve yolcu taşıma kapasiteleri, deniz kirliliğini önleme donanımları ile diğer seyir emniyeti konuları bakımından tahsis olundukları hizmetin normal deniz tehlikelerine karşı koyabilecek durumda olmaları hâlini, F) Yolcu: Kaptan, gemi adamı veya geminin işi gereği gemide bulunan diğer kişiler, gemiyi donatan veya işletenin eş ve çocukları ile hizmetinde olan personeli, işletenin bir görev ile yolculuk eden adamı, temsilcisi ve memurları, taşınan hayvanların çobanları, mücbir sebeplerle veya kaptanın denizde can kurtarma ödevinden dolayı gemiye alınan kimseler ile bir yaşından küçük çocukların dışında kalan ve navlunlu veya navlunsuz taşınan herkesi. Bentlerin büyük harfli sıralaması ile hâlini yazımı kaynakta göründüğü hâlde bırakılmıştır.
C bendinin okunması gereken yeri şudur: ticaret gemisi, menfaat sağlamak kastıyla denizde kullanılan gemi olarak tanımlanmaktadır. Aracılığın hukuki nesnesi tam olarak budur. E bendi ise pazarlıkta karşı tarafa taahhüt edilen teknik durumun adını verir: tekne, makine, genel donanım, can kurtarma, yangın, seyir ve haberleşme, sağlık koşulları, yük ve yolcu kapasitesi ile kirlenmeyi önleme donanımı tek tek sayılmakta ve hepsi tek bir ölçüte bağlanmaktadır.
İkinci madde limandan ayrılışı bir izne bağlar: Madde 2 – (Değişik: 16/7/2008-5790/2 md.) Liman idari sınırlarını geçerek sefer yapacak her ticaret gemisinin limandan ayrılışı, liman başkanlığınca verilecek izne tâbidir. Bu izin liman çıkış belgesi ile verilir. Maddenin devamı bu belgenin hangi başlıklardaki uygunluğa bağlandığını sayar: Liman çıkış belgesi, talep üzerine denize elverişli olan ticaret gemilerinin; a) Gemi adamları ile donatımı, b) Yolcu sayısı ve yükün cinsi, c) Yükleme durumu, hususları açısından belgelerin uygunluğu ile diğer zorunlu belgelerinin geçerliğinin liman başkanlığınca yapılacak denetim sonucu tespit edilmesi hâlinde düzenlenir. Bu cümleyi izleyen (Ek cümleler: 4/7/2024-7519/5 md.) işaretli bölüm Yapılacak denetimin usul ve esasları İdare tarafından yönetmelikle belirlenir. Bu denetim, İdare tarafından oluşturulan, liman giriş ve çıkış işlemlerinin takip edildiği sistem üzerinden sunulan belgeler üzerinden de yapılabilir. biçimindedir. Maddenin son fıkrası şöyledir: Geminin denize elverişli olmadığının herhangi bir şekilde anlaşılması veya limandan ayrılmasını engelleyecek başkaca bir bilginin liman başkanlığına ulaşması hâlinde liman çıkış izni verilmez. Bu maddenin küçük harfli bent dizisi birinci maddedeki büyük harfli diziden farklıdır ve bu fark düzeltilmemiştir.
Üçüncü madde teknik nitelikleri ve denetimi uluslararası çerçeveye bağlar: Madde 3 – Ticaret gemilerinin tahsis edildikleri işlere ve yapacakları yolculuklara göre tekne, makine, kazan, genel donanım, can kurtarma, yangından korunma ve yangın söndürme, seyir ve telsiz ekipmanları ve sair araç ve teferruatının yönetmeliği gereğince haiz olmaları lazımgelen durumları ve bu hususların denetimi; uluslararası sözleşmeler kapsamında olan gemiler için taraf olduğumuz uluslararası sözleşmelere göre, kapsam dışında kalan ticaret gemileri için ise İdare tarafından çıkarılan yönetmeliklere göre belirlenir. Maddenin son cümlesinin (Mülga son cümle: 4/7/2024-7519/6 md.) işaretiyle mülga olduğu ikinci ve üçüncü okumanın mutabakatıyla teyit edilmiştir; birinci okuma bu ibareyi hiç getirmemiştir ve bu bir kapsam eksikliğidir. Mülga cümlenin gövdesi hiçbir okumada gelmemiş, bu rehberde alıntılanmamıştır ve o cümlenin ne düzenlediğine dair burada hiçbir bilgi yoktur. Bitişik yazılmış lazımgelen sözcüğü düzeltilmemiştir.
Dördüncü madde denetimin çıktısını bir belgeye bağlar: Madde 4 – (Değişik birinci fıkra: 16/7/2008-5790/4 md.) Denetleme sonunda durumu yönetmeliğe uygun olduğu anlaşılan ticaret gemisine süreli bir "denize elverişlilik belgesi" verilir. Denize elverişlilik belgesi olmayan veya belgesinin süresi bitmiş olan ticaret gemisine çıkış izni verilmeyeceği gibi, herhangi bir sebeple tekne, makine ve genel donanım gibi esas kısımları bakımlarından yönetmeliğinde belirtilen nitelikleri kaybetmiş olan ticaret gemisinin belgesi İdare tarafından iptal edilir. Esas kısımlar ve 3 üncü maddede belirtilen diğer araç ve teçhizattan kısa sürede tamamlanabilecek veya onarılabilecek olanlarının eksikliği gemiyi denize elverişsiz hale getirmez. İkinci fıkra şöyledir: Denize elverişlilik belgesinin süresi, yolculuğun devamı sırasında biten bir ticaret gemisi, yolculuğu bir Türk limanında bitiyorsa, yolculuğu bitirdikten sonra, denetleneceği limana dönmek ödevindedir. Böyle bir ticaret gemisi, denetleneceği limana kadar, denize elverişlilik belgesi varmış gibi ticari işlem yapabilir. Üçüncü fıkra (Değişik üçüncü fıkra: 16/7/2008-5790/4 md.) işaretiyle gelir: Belge süresi içinde, yolculuğun devamı sırasında herhangi bir sebeple yönetmeliğine uygun durumunu kaybetmiş olan ticaret gemisi, ticari işleminin tamamlanacağı limana kadar yolculuğuna devam edebilir. Böyle bir ticaret gemisi, hiçbir ticari işlemde bulunmaksızın yolculuğunu tamamladığı limandan onarılabileceği en yakın limana gidebilir. Bu üç fıkra, bir aracının sefer planlarken karşılaştığı gecikme ve iptal ihtimallerinin hukuki kaynağıdır. 3 üncü yazımı ve düz tırnak kullanımı olduğu gibi bırakılmıştır.
Beşinci madde alanın pratiğindeki kuruluşları tanır: Madde 5 – (Değişik: 5/5/1981 - 2459/1 md.) Milli ve Milletlerarası tanınmış tasnif kurumlarından verilen ve hükmü olan bir belgeyi haiz gemilere, belgesinde yazılı süre ve görev için, ayrıca denetleme yapılmadan, denize elverişlilik belgesi verilir. Ancak bu gibi kurumların yönetmelik ve kurallarınca denetleme dışında bıraktıkları kısımlarının denetlenmesi bu kanun hükümlerine göre yapılır. Bir geminin tanımlanmasında klas belgesinin neden standart bir unsur olduğunun hukuki karşılığı budur. Cümle ortasında büyük harfle başlayan Milli ve Milletlerarası yazımı ile küçük harfli bu kanun yazımı düzeltilmemiştir.
Altıncı madde yola çıkış öncesi denetimi ve yükleme tarafını yazar: Madde 6 – Ticaret gemileri yola çıkmadan önce, can kurtarma, yangından korunma, yangın söndürme ve seyir donanımları, gemi adamları, kumanya ve yakıtı, yolcu sayısı, yükünün cinsi, istifi ve yük miktarı ve yükleme markası bakımlarından yönetmelikle belirlenen usul ve esaslara göre denetlenebilir ve bu durumlarda yönetmeliğine uygun olmıyan ticaret gemilerinin yola çıkmasına izin verilmez. İkinci fıkra (Değişik ikinci fıkra: 16/7/2008-5790/6 md.) işaretiyle gelir: İdare, bu madde ile 2 nci maddede belirtilen denetimler bakımından küçük deniz araçları ve balıkçı gemileri ile liman sefer bölgesi, bitişik iki liman veya Marmara Denizi içindeki tüm limanlar arasında sürekli veya düzenli sefer yapan gemiler ve acil durumlarda kullanılacak gemiler için basitleştirilmiş uygulamalar getirebilir, istisnâ veya muafiyetler tanıyabilir. İdare gerekli gördüğünde, liman sınırları içinde çalışan ticaret gemilerini birinci fıkra hükümlerine göre denetleyebilir. Bu fıkradaki istifi ve yük miktarı ve yükleme markası ifadesi, aracının yük planlaması yaparken karşılaştığı sınırın adıdır. Eski yazımlar olmıyan, istisnâ ve 2 nci olduğu gibi bırakılmıştır.
Yedinci madde tonajı bir ölçme işine bağlar: Madde 7 – Ticaret gemilerinin, çeşitli resim ve harçlarının ödenmesinde esas olan tonilatoları, yönetmeliğine göre yapılacak ölçmelerle belirtilir. Tonaj, aracılık işleminde geminin tanımlayıcı büyüklüğüdür. Bu madde resim ve harç sözcüklerini geçirmekle birlikte hiçbir tutar, oran ya da tarife içermemektedir; bu rehbere hiçbir para tutarı aktarılmamıştır.
Sekizinci madde ise gemide bulundurulacak belgelerin sınırını çizer: Madde 8 – Türk gemileriyle Türk liman ve karasularında yolculuk eden yabancı gemilerin, denizde çatışmayı önlemek için taşıyacakları ve gösterecekleri fener ve alametler, verecekleri sadalı sis ve manevra işaretleri, gözetecekleri seyir ve idare kurallariyle tehlikeye düştükleri zaman yardım istemek için verecekleri ve gösterecekleri her türlü işaretler Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikle belirtilir. Maddenin ikinci fıkrası Her Türk gemisinde birinci fıkrada belirtilen yönetmelikten bir tane bulunur. cümlesiyle başlar ve (Değişik ikinci cümle: 16/7/2008-5790/8 md.) işaretinin ardından Gemilerde bulundurulacak bu yönetmelik, geminin esas belgelerinden sayılır. der. Bu maddenin etiketi yalnızca ikinci ve üçüncü okumanın mutabakatıdır: birinci okumadan bu madde hiç istenmemiştir, dolayısıyla o okuma bu kalemde tanık değildir. Bu bir talep sınırıdır, bir red ya da bir eksiklik iddiası değildir. kurallariyle yazımı olduğu gibi bırakılmıştır.
Örtüşmenin sınırı da aynı açıklıkla yazılmalıdır. Bu kanun bu programı kurmaz; bir yükseköğretim düzenlemesi değildir ve doğrulanan maddelerde hiçbir üniversite, meslek yüksekokulu, program ya da diploma hükmü yoktur. Bu programın ders planını belirlemez: birinci maddenin E bendindeki ve üçüncü maddedeki teknik kalem listeleri bir denetim ölçütüdür, bir müfredat değildir; bir dersin adının bir denetim başlığıyla örtüşmesi o dersi kanunun belirlediği anlamına gelmez. Mezunun meslek tanımını da düzenlemez: doğrulanan maddelerde deniz brokerine, gemi brokerine ya da aracıya bir unvan, yetki alanı, sicil, imza yetkisi veya mesleğe giriş koşulu getirilmemektedir. Birinci maddenin tanım bentleri gemiyi ve gemiye ilişkin hâlleri tanımlar, bir mesleği değil; denetimi ve belgelendirmeyi yapan özne İdare ve liman başkanlığı olarak yazılıdır, tasnif kurumları ise kurum olarak anılmaktadır. Broker, brokerlik, acente ya da deniz ticareti aracılığı terimlerinin bu kanunda geçip geçmediğine dair burada hiçbir olumsuz iddia kurulmamaktadır: yalnızca bu oturumda çekilen birinci ile sekizinci maddeler kapsamında böyle bir tanımın iki okumada birebir teyit edilemediği söylenebilir. Kanunun güncel hâli, bugünkü uygulanışı, yürürlük durumu, metinde geçen kurum adlarının bugünkü karşılığı, ikincil mevzuatı ve değişiklik zincirinin bugünkü hâli hakkında bu rehber hiçbir hüküm vermez; bunlar için kaynak listesindeki resmi adresin esas alınması gerekir.
Bu başlıkta bilerek eksik bırakılanlar şunlardır. Doğrulama üç ayrı okumayla yapılmıştır ve yalnızca en az iki okumada karakter düzeyinde aynı çıkan öğeler alıntılanmıştır; dördüncü bir okuma yapılmamıştır. Yöntemin kendi sınırı da eksik olarak sayılmalıdır: üç okuma aynı kısa zaman aralığında yapıldığı ve okuma aracı aynı adres için yanıtı yaklaşık on beş dakika önbelleğe aldığı için okumalar büyük olasılıkla tek bir metne dönüştürme çıktısı üzerinde çalışmıştır; bu nedenle okumalar arası mutabakat yalnızca okuma ve çıkarım hatasını eler, kaynağın metne dönüştürülmesi sırasında oluşmuş bir bozulmayı elemez. Bu belgede dördüncü okuma isteme dürtüsü iki yerde doğmuş ve bastırılmıştır: üçüncü maddenin mülga ibaresi birinci okumada yokken ikinci ve üçüncü okumada vardı, altıncı maddenin önekinden hemen sonra gelen bir değişiklik ibaresi ise yalnızca birinci okumada vardı. İkincisi tek tanıkta kaldığı için gövdeye hiç alınmamıştır ve bu, böyle bir değişikliğin bulunmadığı anlamına gelmez; yalnızca bu oturumda iki tanığa ulaşılmadığı anlamına gelir. Ayrışmanın yönünün aynı belge içinde iki kez ve iki zıt yönde dönmesi, iki okumanın aynı göstermesinin kaynağın basılı biçimi hakkında bir kanıt olmadığını göstermektedir. Etiketlerin hangi okumalardan geldiği de yazılmalıdır: sekizinci madde gövdesi, İKİNCİ BÖLÜM başlığı ile Denizde yolculuk güveni alt başlığı ve adın tek satırlık biçimi yalnızca ikinci ve üçüncü okumanın mutabakatıyla doğrulanmıştır, çünkü birinci okumadan bu kalemler hiç istenmemiştir; madde öneki ise birinci ve üçüncü okumanın mutabakatıyla doğrulanmıştır, çünkü ikinci okuma öneki kalın yazı işaretleriyle sarmalamıştır. Bu bir kapsam eksikliğidir, bir red değildir. Biçim eklemeleri kaynak sayılmamıştır: ikinci okumanın ad, bölüm başlıkları ve madde önekleri üzerinde uyguladığı kalınlaştırmalar ile çıktının başına koyduğu ve belgede karşılığı olmayan İngilizce editör başlığı soyulmuş, hiçbir yerde kaynak metin olarak aktarılmamıştır; aynı okumanın cümle ortasından kırılmış satır sonları da tek okumada kaldığı için belgedeki satır sonları hakkında hiçbir iddiaya bağlanmamıştır. Bu belgede hiçbir okuma reddedilmemiş, hiçbiri çeviri, özet, uydurma bir madde aralığı, envanter tablosu ya da olumsuz iddia cümlesi üretmemiştir. Kanunun büyük bölümü hiç istenmemiştir: dokuzuncu ve sonraki maddeler, kurtarma, denetim ve ceza hükümleri dâhil, hiçbir okumadan talep edilmemiştir ve o maddelerin içeriği hakkında burada tek bir iddia yoktur. Madde aralığı istekleri hiç kullanılmamış, her madde okumalara tek tek adıyla sorulmuştur. Dipnot işaretleri ve dipnot gövdeleri toplanmamıştır; belgede dipnot bulunup bulunmadığına dair olumsuz bir iddia kurulmamıştır. Bu kanunda hiçbir okuma madde kenar başlığı getirmemiştir; bu bir kapsam eksikliğidir ve maddelerin kenar başlıksız basıldığı iddia edilmemektedir. Bu oturumda yedek olarak atanmış bir kanun numarası hiç çekilmemiştir ve o numara hakkında burada hiçbir künye, ad ya da madde iddiası yoktur; üçüncü bir numara aranmamıştır; tertip 4 adresi hiç denenmemiştir. Aynı raporda okunan öteki belgeye ait eksikler bu rehberin konusu değildir ve buraya taşınmamıştır. Para yasağı gereği hiçbir tutar toplanmamıştır: lira, kuruş, idari para cezası miktarı, harç, ücret ve tarife hiç alınmamış, kanunun bu hükümleri taşıyan maddeleri tam da bu nedenle hiçbir okumadan istenmemiştir; doğrulanan sekiz gövdenin hiçbirinde tutar geçmediği için yasak gerekçesiyle düşürülen bir gövde de olmamıştır. Taban puan, başarı sıralaması, kontenjan, maaş ve işe girme oranı hiç toplanmamıştır. Kaynaktaki hiçbir kısaltma açılmamış, yazım, büyük ve küçük harf kullanımı ile noktalama düzeltilmemiştir. Kanunun adı hiçbir yerde hafızadan yazılmamış, açılan belgeden ve üç okumanın mutabakatıyla alınmıştır. Mülga gövde hiç alıntılanmamıştır. Son olarak hiçbir yerde bir terimin bu kanunda tanımlı olmadığı yönünde olumsuz bir cümle kurulmamıştır.
Deniz Brokerliği ile Yakın Alanlar Aynı Şey Değil
Bu program birkaç alanla karıştırılır ve karışmanın nedeni çoğu zaman hepsinin denizle ilgili olmasıdır. En sık karıştığı yer geminin işletilmesi ve yönetilmesidir. [Deniz ulaştırma ve işletme](/bolum/deniz-ulastirma-ve-isletme), [deniz ulaştırma işletme mühendisliği](/bolum/deniz-ulastirma-isletme-muhendisligi) ve [gemi makineleri işletmeciliği](/bolum/gemi-makineleri-isletmeciligi) gemiyi çalıştıran tarafa bakar; bu programda ise gemi çalıştırılan bir araç olarak değil, üzerinde işlem yapılan bir varlık ve bir kapasite olarak ele alınır. Bu rehber hangisinin daha iyi olduğu yönünde bir değerlendirme yapmaz; yalnızca kapsamların aynı olmadığını kaydeder.
İkinci karışma noktası denizciliğin şirket ve liman yönetimidir. [Denizcilik işletmeleri yönetimi](/bolum/denizcilik-isletmeleri-yonetimi) ve [deniz ve liman işletmeciliği](/bolum/deniz-ve-liman-isletmeciligi) bir işletmenin ya da bir terminalin yönetimini merkeze alır. Bu programın planında liman ve terminal yönetimi ile liman acenteciliği derslerinin bulunması, programı bir liman işletmeciliği programına dönüştürmez; buradaki liman bilgisi, aracının sefer ve masraf hesabını doğru kurabilmesi içindir. Aynı ayrım tercih kararında da geçerlidir: bu iki ad bu program değildir ve planları birbirinin yerine okunamaz.
Üçüncü karışma noktası yük ve zincir tarafıdır. [Lojistik](/bolum/lojistik), [lojistik yönetimi](/bolum/lojistik-yonetimi), [uluslararası ticaret ve lojistik](/bolum/uluslararasi-ticaret-ve-lojistik), [dış ticaret](/bolum/dis-ticaret) ve [gümrük işletme](/bolum/gumruk-isletme) programları yükün kapıdan kapıya hareketini ve dış ticaret işlemlerini konu edinir. Bu programda multimodal taşımacılık ile dış ticaret ve gümrük işlemleri derslerinin bulunması gerçek bir yakınlıktır, ama buradaki odak zincirin tamamı değil, denizyolu ayağındaki aracılık ilişkisidir.
Dördüncü karışma noktası riskin ve paranın yönetimidir. [Sigortacılık](/bolum/sigortacilik), [bankacılık ve sigortacılık](/bolum/bankacilik-ve-sigortacilik) ve [sermaye piyasası](/bolum/sermaye-piyasasi) programları riskin ve finansal aracılığın kendisini merkeze alır. Bu programda deniz sigortaları dersinin bulunması, programı bir sigortacılık programı yapmaz; buradaki sigorta bilgisi, taşıma ilişkisinde riskin taraflar arasında nasıl dağıtıldığını okuyabilmek içindir.
Beşinci karışma noktası hukuktur. [Hukuk](/bolum/hukuk) programı hukuku bütün olarak, kendi yöntemiyle öğretir. Bu programın planında deniz ticaret hukuku ve uluslararası denizcilik sözleşmeleri derslerinin bulunması, mezunu hukukçu yapmaz; buradaki hukuk bilgisi bir sözleşmeyi okuyabilmek ve doğru soruyu sorabilmek düzeyindedir.
Altıncı karışma noktası geminin mühendisliğidir. [Gemi inşaatı](/bolum/gemi-insaati), [gemi ve deniz teknolojisi mühendisliği](/bolum/gemi-ve-deniz-teknolojisi-muhendisligi) ve [gemi makineleri işletme mühendisliği](/bolum/gemi-makineleri-isletme-muhendisligi) gemiyi bir tasarım ve bakım nesnesi olarak ele alır. Bu programda geminin teknik özellikleri konuşulur, ama hesaplanmaz; aracı gemiyi tasarlamaz, tanımlar ve fiyatlar.
Yedinci karışma noktası genel işletme ve ticaret alanlarıdır. [İşletme](/bolum/isletme), [işletme yönetimi](/bolum/isletme-yonetimi), [pazarlama](/bolum/pazarlama), [uluslararası ticaret](/bolum/uluslararasi-ticaret) ve [iktisat](/bolum/iktisat) programları bu programın temel derslerinin bir bölümünü daha geniş bir çerçevede okutur. Ayrım uygulamada ortaya çıkar: burada pazarlama ve iktisat bilgisi doğrudan navlun piyasasına ve gemi değerlemesine bağlanır.
Sekizinci karışma noktası yat ve gezi tarafıdır. [Marina ve yat işletmeciliği](/bolum/marina-ve-yat-isletmeciligi) programı yat limanlarının ve yat işletmelerinin yönetimini konu edinir. Bu programın planında yat işletmeciliği, satış ve kiralama başlıklı bir dersin bulunması gerçek bir kesişmedir, ama bu ders planın tamamı değildir ve program bir turizm ya da marina programı değildir.
Bir Üniversitenin Ders Planı: Piri Reis Üniversitesi
Bu programın somut bir örneği için Piri Reis Üniversitesi'nin kendi öğrenci bilgi sistemi alan adında herkese açık biçimde yayımlanan öğrenim programı sayfası okundu. Burada verilen plan tek bir üniversitenin yayımladığı plandır ve bu programın ülke çapındaki ortak müfredatı değildir; başka kurumların planları hakkında hiçbir şey söylemez. Sayfa bir puan türü yayımlamamaktadır; bu rehberdeki puan türü değeri ÖSYM program tablosuna dayanır, bu sayfaya dayandırılmamıştır.
Programın adı sayfada birebir basılıdır, ama iki okuma adın yazımında ayrışmıştır: birinci okuma adı DENİZ BROKERLIĞI biçiminde, ikinci okuma DENİZ BROKERLİĞİ biçiminde bildirmiştir. Fark yalnızca noktalı ve noktasız harflerdedir; iki yazım da olduğu gibi buraya alınmıştır, tek biçime getirilmemiş ve hangisinin doğru olduğu iddia edilmemiştir. Öğretim düzeyi bu sayfada birebir yazılıdır: kazanılan yeterlilik satırında ÖNLİSANS DERECESİ ifadesi basılıdır. Düzey yarıyıl sayısından çıkarılmamıştır; dört yarıyıllık yapı bu tespitin yalnızca destekleyicisidir. Üniversite adı da sayfada yayımlanmıştır, alan adından çıkarılmamıştır; iki okuma da PİRİ REİS ÜNİVERSİTESİ adının sayfada basılı olduğunu bildirmiş, ikinci okuma adın sayfa başlığında ve sol menüde bulunduğunu göstermiştir. Plan dört yarıyıl üzerine kuruludur ve okunamayan yarıyıl yoktur. Ders adları Türkçe ve tamamı büyük harfle yayımlanmıştır; hiçbiri çevrilmemiş, kısaltmalar açılmamış, yazım ve noktalama düzeltilmemiştir.
Birinci yarıyılın satırları ATATÜRK İLKELERİ VE İNKILAP TARİHİ I, BİLGİ VE İLETİŞİM TEKNOLOJİLERİ, DENİZ BROKERLİĞİ İNGİLİZCESİ, DENİZ YOLU TAŞIMACILIĞINA GİRİŞ, YAT İŞLETMECİLİĞİ, SATIŞ VE KİRALAMA, İKTİSADA GİRİŞ, İŞLETMECİLİĞE GİRİŞ ve TEMEL MATEMATİK-I olarak yayımlanmıştır. Alanın adını taşıyan bir dil dersinin daha ilk yarıyılda gelmesi dikkat çekicidir: aracılığın gündelik dili baştan bir teknik terminoloji işidir. İktisat ile işletmenin de aynı dönemde durması, piyasa bilgisinin sonraya bırakılmadığını gösterir.
İkinci yarıyılın satırları ATATÜRK İLKELERİ VE İNKILAP TARİHİ-II, KARİYER PLANLAMA, PAZARLAMA İLKELERİ, DENİZ YOLU TAŞIMACILIĞI VE İŞLETMECİLİĞİ, DÜZENLİ HAT İŞLETMECİLİĞİ, LİMAN ACENTECİLİĞİ, DENİZ TİCARET HUKUKU, DIŞ TİCARET VE GÜMRÜK İŞLEMLERİ ve TEMEL MATEMATİK-II olarak yayımlanmıştır. Birinci yarıyıldaki TARİHİ I ile buradaki TARİHİ-II arasındaki boşluk ve tire farkı sayfanın kendi basımıdır ve düzeltilmemiştir. Deniz ticaret hukukunun ikinci yarıyılda gelmesi, sözleşme dilinin alanın temel derslerinden biri sayıldığını gösterir.
Üçüncü yarıyılın satırları GEMİ KİRA SÖZLEŞMELERİ, DÜNYA DENİZCİLİK VE TAŞIMACILIK TARİHİ, ENDÜSTRİYE DAYALI EĞİTİM (İŞ YERİ STAJI), LİMAN VE TERMİNAL YÖNETİMİ, KURU YÜK KİRALAMA, ULUSLARARASI DENİZCİLİK SÖZLEŞMELERİ ve TÜRK DİLİ I olarak yayımlanmıştır. Bu yarıyılda bir de yer tutucu satır basılıdır: ikinci okuma bu satırı BÖLÜM SEÇMELİ 1/3 DÖNEM biçiminde bildirmiş, birinci okuma aynı satırı bir seçmeli ders bulunduğunu söyleyerek aktarmıştır; iki ifade de burada duruyor, aralarında hakemlik yapılmamıştır. Kira sözleşmeleri, kuru yük kiralama ve staj dersinin aynı dönemde durması, alanın çekirdeğinin burada kurulduğunu gösterir.
Dördüncü yarıyılın satırları SEFER TAHMİNİ VE HESAPLAMASI, GEMİ ALIM SATIMI VE DEĞERLEME, TANKER KİRALAMA, LOJİSTİK VE MULTİ-MODAL TAŞIMACILIĞI, GEMİ OPERASYONLARI VE YÖNETİMİ, DENİZ SİGORTALARI ve TÜRK DİLİ II olarak yayımlanmıştır. Bu yarıyılda da bir yer tutucu satır basılıdır: ikinci okuma bu satırı BÖLÜM SEÇMELİ 2/4 DÖNEM biçiminde bildirmiş, birinci okuma yine bir seçmeli ders bulunduğunu söylemiştir. MULTİ-MODAL yazımı sayfada bu biçimdedir ve düzeltilmemiştir. Sefer hesabı, gemi değerlemesi, tanker kiralama ve deniz sigortalarının son yarıyılda bir arada durması, öğrencinin mezuniyet öncesinde işin hesap ve risk tarafını bütün olarak görmesini hedefler.
Bu başlıkta bilerek eksik bırakılanlar şunlardır. Bu sayfa iki ayrı okumayla, birbirinden farklı ifadelerle yazılmış iki ayrı istekle okunmuştur; üçüncü bir okuma yapılmamıştır. Sayfadan alınan ders adı sayısı otuz birdir ve yarıyıllara dağılımı sekiz, dokuz, yedi, yedidir. Düşürülen yer tutucu satır sayısı ikidir ve bu sayı iki okumada da aynı çıkmıştır; ayrışma yalnızca satırların nasıl ifade edildiğindedir ve o ayrışma tekleştirilmemiş, iki ifade de yukarıda yan yana bırakılmıştır. Hiçbir ders adı düşürülmemiştir; okunamayan yarıyıl yoktur ve beklenen dört yarıyılın tamamı toplanmıştır. Hiçbir okuma reddedilmemiştir; iki okuma program adının varlığı, öğretim düzeyi, üniversite adı, basılı yarıyıl sayısı ve otuz bir ders adının tamamında birebir uyuşmuştur, ayrışma yalnızca adın harf yazımında ve yer tutucu satırların ifadesindedir. Öğretim düzeyi bu sayfada yazılıdır, yarıyıl sayısından çıkarım değildir ve doğrulanamadı durumunda da değildir; sol menüdeki düzey bağlantısı tek başına kanıt sayılmamış, künye satırı esas alınmıştır. Üniversite adı bu sayfada yayımlanmıştır, alan adından çıkarım değildir ve yayımlayan sayfadan alınan bir ara durum da değildir; adın sayfa başlığında ve menüde basılı olduğu ayrıca yazılmıştır. Seçmeli havuzlar doldurulmamıştır: ikinci okuma her iki havuzda otuz beşer seçenek bulunduğunu bildirmiştir, birinci okuma bunu bildirmemiştir ve bu seçeneklerin hiçbirinin adı alınmamıştır; havuzdan kaç ders seçildiği ve ders yükü de yazılmamıştır. Sayfa aynı ders adını iki kez basmamıştır, bu nedenle tekilleştirme sorusu bu kaynakta doğmamıştır. Ders kodu, kredi ve iş yükü sütunları sayfada basılıydı, alınmamıştır ve bu rehberde hiçbir yerde verilmemiştir. Sayfa taban puan, başarı sırası, kontenjan ve ücret de yayımlamamaktadır. Bu program için ikinci bir plan kaynağı kullanılmamıştır; aynı üniversitenin aramada çıkan öteki ana makine adlarına ve tanıtım sayfalarına hiç istek gönderilmemiş, üniversitenin yasak listesinde bulunan bir bilgi paketi ana makine adına hiç dokunulmamıştır ve kullanılan adres ondan ayrı bir ana makine adıdır. Sayfada bir ders adı olarak basılan DENİZ BROKERLİĞİ İNGİLİZCESİ ifadesi program adı kanıtı sayılmamıştır. Deniz Ulaştırma ve İşletme ile Denizcilik İşletmeleri Yönetimi adlarını basan hiçbir sayfa bu programın kaynağı olarak kullanılmamıştır, çünkü bunlar bu program değildir. Türkiye dışında bu program adını basan bir sayfa aramada çıkmış, Türkiye'de bir kaynak doğrulandığı için hiç açılmamıştır. Başka bir üniversitenin bu programa ait yayımlanmış bir planının bulunmadığı yönünde hiçbir iddia kurulmamaktadır.
Mezunlar Ne İş Yapar?
Bu programın mezununun ilk ve en belirgin çalışma alanı gemi kiralama aracılığıdır. Yük sahibi ile gemi sahibini buluşturmak, piyasadaki uygun gemiyi ya da uygun yükü aramak, teklifleri karşılaştırmak ve pazarlığı sonuca bağlamak bu işin gövdesidir. Planda gemi kira sözleşmeleri, kuru yük kiralama ve tanker kiralama derslerinin bulunması bu alanla doğrudan ilişkilidir.
İkinci alan gemi alım satımı ve değerlemedir. Bir geminin satışa hazırlanması, alıcı ve satıcı arasındaki teknik ve hukuki bilgi akışının yürütülmesi ile geminin piyasa değeri hakkında görüş oluşturulması ayrı bir uzmanlıktır; planda gemi alım satımı ve değerleme dersi bu tarafa açılır.
Üçüncü alan sefer ve masraf hesabıdır. Sefer süresinin, bekleme sürelerinin ve liman masraflarının önceden hesaplanması, bir işin yapılabilir olup olmadığını gösteren asıl çıktıdır. Planda sefer tahmini ve hesaplaması dersi ile iki dönemlik temel matematik bu alana hazırlar.
Dördüncü alan acentelik ve liman işlemleridir. Geminin limandaki işlemlerinin yürütülmesi, belgelerin takibi ve ilgili taraflar arasındaki haberleşmenin sağlanması gündelik bir koordinasyon işidir; planda liman acenteciliği ile liman ve terminal yönetimi dersleri buraya değer.
Beşinci alan hat ve operasyon tarafıdır. Düzenli hat işletmelerinde sefer programının izlenmesi, yük kabulünün ve konteyner akışının düzenlenmesi ile gemi operasyonlarının takibi bu alandır; planda düzenli hat işletmeciliği ve gemi operasyonları ve yönetimi dersleri bu tarafa hazırlar.
Altıncı alan deniz sigortası ve risk tarafıdır. Taşıma ilişkisinde riskin hangi tarafta durduğunun okunması, hasar hâlinde bildirim ve belge düzeninin yürütülmesi bu alana girer; planda deniz sigortaları dersi bu tarafa açılır.
Yedinci alan dış ticaret ve lojistik zinciridir. Yükün ihracat ve ithalat işlemleriyle birlikte düşünülmesi, gümrük belgelerinin takibi ve denizyolunun kara ve demiryolu ayaklarıyla birlikte planlanması bu alandır; planda dış ticaret ve gümrük işlemleri ile lojistik ve multimodal taşımacılık dersleri bu tarafı taşır.
Sekizinci alan yat tarafıdır. Yat satışı ve kiralamasında aracılık, planın birinci yarıyılında yer alan yat işletmeciliği, satış ve kiralama dersinin doğrudan karşılığıdır.
Bu alanda bazı işlerin belirli belge, yeterlik, izin ya da yetki şartlarına bağlı olduğu bilinmekle birlikte, bu rehber hangi işin hangi şarta bağlı olduğu konusunda bir iddia kurmamaktadır; bu bilgi ilgili mevzuattan ve yetkili kurumdan öğrenilmelidir. Bu rehber hiçbir iş için ücret aralığı, işe girme oranı ya da kariyer hızı vermez.
Kimler Tercih Etmeli?
Bu programı düşünen öğrencinin kendine sorması gereken ilk soru şudur: sayıyla düşünmeyi seviyor musunuz? Bu alanın gündelik dili gün, mesafe, tonaj, hız ve masraf kalemidir; bir sefer hesabı yanlış kurulduğunda kaybedilen şey bir puan değil, bir işin kendisidir. Planda iki dönemlik temel matematiğin ve sefer tahmini dersinin bulunması bu nedenledir.
İkinci soru dildir. Aracılık işinin karşı tarafı çoğu zaman başka bir ülkededir ve alanın standart sözleşme kalıpları ile piyasa yazışması büyük ölçüde İngilizce yürür. Planın birinci yarıyılında alanın adını taşıyan bir İngilizce dersinin bulunması tesadüf değildir. Yabancı dilde yazışmayı ve konuşmayı sevmeyen bir öğrenci bu alanda kendini sınırlı bulur.
Üçüncü soru metin okumaktır. Bu alanda kararlar sözleşme maddeleri üzerinden verilir ve bir cümlenin nerede bittiği gerçek bir sonuç doğurur. Planda deniz ticaret hukuku ve uluslararası denizcilik sözleşmeleri derslerinin bulunması bu tarafa işaret eder. Uzun ve teknik metin okumayı sıkıcı bulan bir öğrenci burada zorlanır.
Dördüncü soru insanlarla çalışmaktır. Aracılık bir masa işi olduğu kadar bir ilişki işidir: karşı tarafı dinlemek, güven kurmak ve iki tarafın da kabul edebileceği bir orta noktayı bulmak mesleğin gövdesidir. Yalnız çalışmayı tercih eden bir öğrenci alanın en verimli tarafını kendine kapatmış olur.
Beşinci soru belirsizliğe dayanmaktır. Navlun piyasası dalgalıdır; bugün kurulan bir denge yarın bozulabilir ve aynı gemi için verilen görüş kısa sürede eskiyebilir. Kesin ve değişmeyen kurallarla çalışmayı isteyen bir öğrenci bu ortamı yorucu bulabilir.
Altıncı soru ayrıntı disiplinidir. Bir belgenin süresinin dolması, bir izin şartının atlanması ya da bir yükleme koşulunun yanlış anlaşılması doğrudan gecikme üretir. Kanun metninin denetimi ve belgeyi bu kadar ayrıntılı düzenlemesi, alanın ayrıntıya verdiği ağırlığın kamusal karşılığıdır.
Yedinci soru zaman düzenidir. Deniz taşımacılığı farklı saat dilimlerinde ve hafta sonu ayrımı gözetmeyen bir ritimde işler; sefer sürerken ortaya çıkan bir sorunun ertesi güne bırakılamadığı durumlar olağandır. Düzenli ve öngörülebilir bir çalışma saati arayan bir öğrenci bu ritmi baştan hesaba katmalıdır. Son olarak bu programın iki yıllık bir önlisans programı olduğu ve staj yükünün ders dışı çalışmayı da gerektirdiği baştan bilinmelidir.
Tercih Öncesi Notlar
Birinci not: Bu programın adı üniversiteler arasında farklılaşabilmektedir ve yakın adlar aynı içeriği vermez. Deniz brokerliği adıyla açılan bir programın planı kiralama ve aracılık ağırlıklı kurulurken, denizcilik işletmeleri yönetimi ya da deniz ve liman işletmeciliği adıyla açılan programların planları işletme ve terminal ağırlıklı kurulabilir. Tercih listesi yapılırken adın değil, ilgili üniversitenin kendi ders planının okunması gerekir.
İkinci not: Öğretim dili ve dil hazırlığı ayrıca sorulmalıdır. Bu rehberde okunan planda ders adları Türkçe basılıdır ve bu, öğretim dili hakkında tek başına bir sonuç vermez. Hazırlık sınıfının bulunup bulunmadığı, alan İngilizcesinin hangi dönemlerde ve hangi yoğunlukta okutulduğu ve bunun her üniversitede aynı olup olmadığı tercihten önce öğrenilmelidir.
Üçüncü not: Staj ve işyeri bağlantısı bu alanda olağandan daha belirleyicidir. Bu rehberde okunan planda üçüncü yarıyılda endüstriye dayalı eğitim başlıklı bir işyeri stajı dersi bulunmaktadır; stajın nasıl düzenlendiği, hangi kurumlarla yürütüldüğü ve öğrencinin gerçek bir aracılık, acentelik ya da işletme ortamını görüp göremediği sorulmalıdır. Bu düzenin her üniversitede aynı olmadığı bilinmelidir. Bu programın önlisans düzeyinde olması, mezuniyet sonrasında dikey geçiş sınavıyla ilgili lisans programlarına geçiş yolunun bulunduğu anlamına gelir; bu yolun kolay ya da zor olduğu yönünde bu rehberde hiçbir değerlendirme yapılmamaktadır.
Dördüncü not: Alanın komşularına bakmak isteyen öğrenci için denizin işletme ve liman yüzüne ilgi duyanlar [deniz ve liman işletmeciliği](/bolum/deniz-ve-liman-isletmeciligi), [denizcilik işletmeleri yönetimi](/bolum/denizcilik-isletmeleri-yonetimi), [deniz ulaştırma ve işletme](/bolum/deniz-ulastirma-ve-isletme) ve [marina ve yat işletmeciliği](/bolum/marina-ve-yat-isletmeciligi); yük ve zincir tarafına ilgi duyanlar [lojistik](/bolum/lojistik), [lojistik yönetimi](/bolum/lojistik-yonetimi), [uluslararası ticaret ve lojistik](/bolum/uluslararasi-ticaret-ve-lojistik), [dış ticaret](/bolum/dis-ticaret), [gümrük işletme](/bolum/gumruk-isletme) ve [ulaştırma ve trafik hizmetleri](/bolum/ulastirma-ve-trafik-hizmetleri); ticaretin ve işletmenin geniş çerçevesine ilgi duyanlar [işletme](/bolum/isletme), [işletme yönetimi](/bolum/isletme-yonetimi), [pazarlama](/bolum/pazarlama), [uluslararası ticaret](/bolum/uluslararasi-ticaret), [uluslararası ticaret ve işletmecilik](/bolum/uluslararasi-ticaret-ve-isletmecilik) ve [iktisat](/bolum/iktisat); risk ve finans tarafına ilgi duyanlar [sigortacılık](/bolum/sigortacilik), [bankacılık ve sigortacılık](/bolum/bankacilik-ve-sigortacilik), [sermaye piyasası](/bolum/sermaye-piyasasi) ve [muhasebe ve vergi uygulamaları](/bolum/muhasebe-ve-vergi-uygulamalari); sözleşme ve hukuk tarafına ilgi duyanlar [hukuk](/bolum/hukuk); geminin teknik tarafına ilgi duyanlar [gemi inşaatı](/bolum/gemi-insaati), [gemi makineleri işletmeciliği](/bolum/gemi-makineleri-isletmeciligi) ve [gemi ve deniz teknolojisi mühendisliği](/bolum/gemi-ve-deniz-teknolojisi-muhendisligi); taşımacılığın öteki kiplerine ilgi duyanlar [hava lojistiği](/bolum/hava-lojistigi) ve [raylı sistemler işletmeciliği](/bolum/rayli-sistemler-isletmeciligi) yollarını karşılaştırabilir.
Beşinci not: Bu rehber bölümün ne olduğunu anlatır; hangi üniversiteye hangi puanla girileceğini anlatmaz. Taban puan, başarı sıralaması ve kontenjan her yıl değişir ve tek geçerli kaynağı ÖSYM tercih kılavuzu ile YÖK Atlas'tır. Bu sayfada bilerek puan, sıralama ya da maaş rakamı verilmiyor: eksik bilgi, yanlış bilgiden iyidir.
ÖSYM bu programı 2 üniversitede, 6 ayrı kontenjan satırında açtı. Aşağıdaki iki puan, bu programın ÖSYM'de yayımlanmış en yüksek ve en düşük taban puanıdır.
ÖSYM'nin bu tablolarında başarı sıralaması yoktur; sıralama için YÖK Atlas kullanılmalıdır. Taban puanlar geçmiş yılın sonucudur, her yıl değişir.
Bu rehber bilgilendirme amaçlıdır; müfredat ve koşullar üniversiteye göre değişir. Bölümün bulunduğu üniversiteler ile güncel taban puan, başarı sıralaması ve kontenjanlar için ÖSYM tercih kılavuzu ve YÖK Atlas esastır.