Dezenfeksiyon, Sterilizasyon ve Antisepsi Teknikerliği

Bu mesleğin en belirgin yanı, yaptığı işin kişisel bir titizlik alışkanlığı olmamasıdır: bulaşıcı hastalıkla mücadele, arındırma, izolasyon ve ortam denetimi Türkiye'de uzun süredir kamusal bir çerçevenin içinde yürür. Bu çerçeveye değen metinlerden biri 1593 sayılı kanundur. Kanunun adı bu oturumun üç ayrı okumasında sözcük dizisi olarak "UMUMİ HIFZISSIHHA KANUNU" biçiminde görülmüştür. Belgenin ad satırının basılı biçimi ise iki okumada, son sözcüğe boşluksuz kaynamış bir sayıyla, yani "UMUMİ HIFZISSIHHA KANUNU12" biçiminde gelmiş, bir okuma aynı satırı bu sayı olmadan vermiştir. Bu sayının ne olduğu hiçbir okumada açıklanmamıştır ve bu konuda hiçbir iddia kurulmamaktadır; satır burada, sessizce düzeltilmeden, iki biçimiyle birlikte aktarılmaktadır.

Bu kanunun belgesi, bu oturumda önce bir Düstur tertibi adresinde aranmış ve o adres belge yerine sistemin sayfa bulunamadı ekranını döndürmüştür. Bu bir ölü adres kaydıdır; ölü numara kaydı değildir. Aynı numaranın belgesi, kaynak listesinde verilen tertip 3 adresinde aynı oturumda fiilen açılmış ve üç okuma bu adres üzerinde yapılmıştır. Bu rehber, bu kanunun bulunmadığı ya da yürürlükten kalktığı yönünde hiçbir şey söylememektedir; kanunun yürürlük durumu hakkında burada hiçbir hüküm verilmemiştir.

Bu belgenin künye satırlarının dördü de üç okumada karakter düzeyinde aynı çıktığı için satır olarak aktarılabilmektedir: "Kanun Numarası : 1593", "Kabul Tarihi : 24/4/1930", "Yayımlandığı Resmî Gazete : Tarihi: 6/5/1930 Sayı: 1489" ve "Yayımlandığı Düstur : Tertip: 3 Cilt: 11 Sayfa: 143". Satır başındaki iki noktanın önünde boşluk bulunması, satır içindekilerin önünde bulunmaması ve Resmî Gazete satırında "Tarih" değil "Tarihi" yazması kaynaktan alınan biçimdir ve düzeltilmemiştir. Künye satırının tertibi ile kullanılan adresin tertibi birbirini tutmaktadır.

Belgenin ilk bölümlenmesi iki okumada birebir aynı gelmiştir: "BİRİNCİ BAP" ve alt başlığı "Sıhhi teşkilat", ardından "BİRİNCİ FASIL" ve alt başlığı "Devlet hidematı sıhhiyesi ve sıhhi Merciler". Son başlıkta bir sözcüğün büyük harfle başlaması kaynaktan alınan biçimdir; düzeltilmemiştir.

Kanunun birinci maddesi işin kimin işi olduğunu söyler ve bu rehberin kanunla kurduğu bağın çerçevesini verir: "Madde 1 – Memleketin sıhhi şartlarını ıslah ve milletin sıhhatine zarar veren bütün hastalıklar veya sair muzır amillerle mücadele etmek ve müstakbel neslin sıhatli olarak yetişmesini temin ve halkı tıbbi ve içtimai muavenete mazhar eylemek umumi Devlet hizmetlerindendir." Bu cümledeki bir sözcüğün tek harfle yazılması üç okumada da böyledir ve düzeltilmemiştir. İkinci madde bu hizmetin kurumsal merciini gösterir: "Madde 2 – Umumi sıhhat ve içtimai muavenet hizmetlerine ait Devlet vazaifi Sıhhat ve İçtimai Muavenet Vekaleti tarafından ifa ve hususi idarelerle belediyelere ve sair mahalli idarelere bırakılan hizmetlerin sureti icrası murakabe olunur. Milli Müdafaa teşkilatına ait sıhhi işler müstesna olmak üzere bütün sıhhat ve içtimai muavenet işlerinin mercii ve murakıbı bu Vekalettir."

Üçüncü madde, doğrudan ifa edilecek hizmetleri sayar ve bu programın bakış açısından en anlamlı bentleri burada durur. Maddenin girişi kaynakta şöyledir: "Madde 3 – Sıhhat ve İçtimai Muavenet Vekaleti bütçeleriyle muayyen hatlar dahilinde olarak aşağıda yazılı hizmetleri doğrudan doğruya ifa eder:" Bentler kaynakta şu biçimdedir: "1 - Doğumu (...)3teshil ve çocuk ölümünü tenkis edecek tedbirler.", "2 - Validelerin doğumdan evvel ve doğumdan sonra sıhhatlerinin vikayesi.", "3 - Memlekete sari ve salgın hastalıkların hulülüne mümanaat.", "4 - Dahilde her nevi intani, sari ve salgın hastalıklarla veya çok miktarda vefiatı intaç ettiği görülen sair muzır amillerle mücadele.", "5 - Tababet ve şubeleri sanatlarının icrasına nezaret.", "7 - Çocukluk ve gençlik hıfzıssıhhasına ait işlerle çocuk sıhhat ve bünye sinin muhafaza ve tekamülüne ait tesisatın murakabesi.", "8 - Mektep hıfzıssıhhası.", "9 - Mesai ve san'at hıfzıssıhhası işleri.", "10 - Maden suları ile sair havassı şifaiyesi olan sulara nezaret.", "11 - Hıfzıssıhha müesseseleri ve bakteriyoloji laboratuvarları ve alelümum hayati muayene ve tahlillere mahsus müesseseler küşat ve idaresi.", "12 - Mesleki tedrisat müesseseleri küşat ve idare veya mümasili müessesatı murakabe ve bunlara müsaade itası.", "13 - Mecnunlarla sair ruhi hastalıklara mahsus tedavihaneler veya malül veya herhangi bir noksanii hilkate malik olanları kabul edecek yurt veya müesseseler tesis ve idare.", "14 - Muhacrin sıhhat işleri.", "15 - Hapisanelerin ahvali sıhhiyesine nezaret.", "16 - Tıbbi istatistiklerin tanzimi.", "17 - Sıhhi neşriyat ve propagandalar.", "18 - Vesaiti münakale umuru sıhhiyesinin nezaret." Bu bentlerdeki sözcük ortasından bölünme, eksik ek ve eski imla kaynaktan alınan biçimdir ve hiçbiri düzeltilmemiştir; parantez içindeki işaretlerin içeriği hiçbir okumada gelmemiştir ve ne oldukları hakkında hiçbir iddia kurulmamaktadır. Bu listede altı numaralı bent yoktur, çünkü o bent üç okumanın üçünde de birbirinden farklı geldiği için doğrulanamamıştır; içeriği hakkında burada hiçbir iddia kurulmamaktadır ve kanunda ne yazdığına dair olumsuz bir iddia da yoktur.

Bu bentlerden ikisi bu programın çekirdeğine değer. Üç ve dört numaralı bentler bulaşıcı hastalıkla mücadeleyi doğrudan bir devlet hizmeti olarak sayar; on bir numaralı bent ise işin laboratuvar altyapısını, yani hıfzıssıhha müesseseleri ile bakteriyoloji laboratuvarlarını ve muayene ile tahlile mahsus müesseseleri aynı hizmet listesine yazar. Bir sterilizasyon çevriminin biyolojik indikatörle doğrulanması tam olarak böyle bir laboratuvar ortamının işidir.

Kanunun elli yedinci maddesi, tedbirleri tetikleyen hastalıkları adlarıyla sayar ve bu adlar bu mesleğin mücadele ettiği etkenler kümesinin kanun dilindeki karşılığıdır: "Madde 57 – Kolera, veba (Bübon veya zatürree şekli), lekeli humma, karahumma (hummayi tiroidi) daimi surette basil çıkaran mikrop hamilleri dahi - paratifoit humması veya her nevi gıda maddeleri tesemmümatı, çiçek, difteri (Kuşpalazı) - bütün tevkiatı dahi sari beyin humması (İltihabı sahayai dimağii şevkii müstevli), uyku hastalığı (İltihabı dimağii sari), dizanteri (Basilli ve amipli), lohusa humması (Hummai nifası) ruam, kızıl, şarbon, felci tıfli (İltihabı nuhai kuddamii sincabii haddı tifli), kızamık, cüzam (Miskin), hummai racia ve malta humması hastalıklarından biri zuhur eder veya bunların birinden şüphe edilir veyahut bu hastalıklardan vefiyat vuku bulur veya mevtin bu hastalıklardan biri sebebiyle husule geldiğinden şüphe olunursa aşağıdaki maddelerde zikredilen kimseler vak'ayı haber vermeğe mecburdurlar. Kudurmuş veya kuduz şüpheli bir hayvan tarafından ısırılmaları, kuduza müptela hastaların veya kuduzdan ölenlerin ihbarı da mecburidir." Bu maddedeki kısa çizgilerle araya giren ara cümleler ve kopuk görünen sözdizimi üç okumada da aynı biçimde gelmiştir; kaynakta böyle basılı olduğu iddia edilmemektedir ve düzeltilmemiştir.

Bu kanunun bu programla örtüşmesinin en açık yeri ise yetmiş ikinci maddedir. Madde, elli yedinci maddede sayılan hastalıklardan biri ortaya çıktığında uygulanacak tedbirleri sıralar: "Madde 72 – 57 nci maddede zikredilen hastalıklardan biri zuhur ettiği veya zuhurundan şüphelenildiği takdirde aşağıda gösterilen tedbirler tatbik olunur:" Bentler kaynakta şöyledir: "1 - Hasta olanların veya hasta olduğundan şüphe edilenlerin ve hastalığı neşrü tamim eylediği tetkikatı fenniye ile tebeyyün edenlerin fennen icap eden müddet zarfında ve sıhhat memurlarınca hanelerinde veya sıhhi ve fenni şartları haiz mahallerde tecrit ve müşahede altına vaz'ı.", "2 - Hastalara veya hastalığa maruz bulunanlara serum veya aşı tatbikı.", "3 - Eşhas, eşya, elbise, çamaşır ve binaların ve fennen intana maruz olduğu tebeyyün eden sair bilcümle mevaddın fenni tathiri.", "4 - Hastalık neşreden haşarat ve hayvanatın itlafı.", "5 - Memleket dahilinde seyahat eden eşhasın icap eden mahallerde muayenesi ve eşyalarının tathiri.", "6 - Hastalığın sirayet ve intişarına sebebiyet veren gıda maddelerinin sarf ve istihlakinin men'i." ve "7 - Dahilinde sari ve salgın hastalıklardan biri zuhur eden umumi mahallerin tehlike zail oluncaya kadar set ve tahliyesi."

Bu maddenin üçüncü bendi tek cümlede üç şeyi bir arada verir: işlemin uygulanacağı küme, yani kişiler, eşya, giysi, çamaşır, binalar ve enfeksiyona maruz kaldığı belirlenen diğer bütün maddeler; uygulamanın şartı, yani maruziyetin teknik olarak belirlenmiş olması; ve işlemin niteliği, yani tekniğine uygun arındırma. Bu üçlü, bu programın iş tanımının çekirdeğidir. Aynı maddenin birinci bendi izolasyon ve gözlem rejimini, dördüncü bendi vektör denetimini, beşinci bendi nakil bağlamında eşya arındırmasını, yedinci bendi ise ortamın kapatılmasını düzenler; enfeksiyon denetimi zincirinin birkaç halkası böylece tek maddede yazılıdır.

Örtüşmenin sınırı da aynı açıklıkla yazılmalıdır. Bu kanun bu programı kurmaz: doğrulanan maddelerde hiçbir yükseköğretim, ön lisans, bölüm, program ya da diploma hükmü yoktur. Bu kanun bu programın ders planını belirlemez; yukarıdaki ibareler birer tedbir adıdır, bir müfredat değildir. Bu kanun mezunun meslek tanımını da düzenlemez: doğrulanan maddelerde tedbirleri uygulayacak özne olarak sıhhat memurları ve Vekalet anılmakta, bu programın mezununa unvan, yetki belgesi, sicil, atanma koşulu ya da meslek icrası şartı getirilmemektedir. Programın adındaki terimlerin bu kanunda tanımlanıp tanımlanmadığına dair hiçbir olumsuz iddia kurulmamaktadır; yalnızca bu oturumda çekilen madde kapsamında bu terimlerin iki okumada birebir teyit edilemediği söylenebilir, kanunun bu kapsam dışındaki maddelerinde ne yazdığına dair ise hiçbir malzeme yoktur. Kanunun bugünkü uygulanışı, değişiklik zinciri ve metindeki kurum adlarının bugünkü karşılıkları hakkında da hiçbir iddia kurulmamıştır; kısaltmalar açılmamış, eski imla modernleştirilmemiştir. Kanunun güncel hâli için kaynak listesindeki resmi adresin esas alınması gerekir.

Bu başlıkta bilerek eksik bırakılanlar şunlardır. Kanun metni üç ayrı okumayla çekilmiş, yalnızca en az iki okumada karakter düzeyinde aynı çıkan öğeler alıntılanmıştır; dördüncü bir okuma yapılmamıştır, dolayısıyla çözülemeyen ayrışmalar bir ek denemeyle çözülmeye çalışılmamıştır. Bu ayrışmalar üçüncü maddenin altı numaralı bendinin üç farklı biçimde gelmesi ve ad satırındaki kaynamış sayının bir okumada bulunup iki okumada bulunmamasıdır. Yöntemin kendi sınırı da eksik olarak sayılmalıdır: üç okuma aynı zaman aralığında yapıldığı ve okuma aracı aynı adres için yanıtı kısa süre önbelleğe aldığı için okumalar büyük olasılıkla tek bir metne dönüştürme üzerinde çalışmıştır. Dolayısıyla okumalar arası mutabakat yalnızca okuma ve çıkarım hatasını eler, kaynağın metne dönüştürülmesi sırasında oluşmuş bir bozulmayı elemez; ad satırındaki kaynamış sayı, bir bentteki sözcük ortasından bölünme, elli yedinci maddedeki düzleşmiş ara cümle işaretlemesi ve künye satırlarındaki iki nokta boşluğu asimetrisi iki ya da üç okumada birebir aynı göründüğü için mutabakatla elenememiştir. Bunların kaynakta böyle basılı olduğu iddia edilmemektedir; bu başlığın güvence düzeyi iki okumada aynı olmakla sınırlıdır. Dipnot rakamları bir okumada üst simge, iki okumada düz rakam olarak gelmiş, bu fark tek biçime çekilmemiştir. Dipnot gövdeleri hiç alınmamıştır: hiçbir okuma bir dipnot gövdesi getirmemiştir, bu nedenle kaynamış rakamların dipnot işareti olduğu iddia edilmemekte ve kanunda dipnot bulunup bulunmadığına dair olumsuz bir iddia kurulmamaktadır. Üçüncü maddenin bir ve altı numaralı bentlerindeki parantezli işaretlerin içeriği hiçbir okumada gelmemiştir; bunların mülga bir ibare olup olmadığı doğrulanmamış, mülga bir gövdeden alıntı yapılmamış ve mülga oldukları teyit edilmiş sayılmamıştır. Bu kanundan istenen madde kapsamı bilerek birinci, ikinci, üçüncü, elli yedinci ve yetmiş ikinci maddelerle sınırlı tutulmuştur; diğer maddeler hiç istenmemiştir ve onlarda ne yazdığına dair hiçbir malzeme, dolayısıyla hiçbir iddia yoktur. Bu kapsam sınırı bir kapsam eksikliğidir, o hükümlerin yokluğu değildir. Programın adındaki sterilizasyon ve antisepsi terimlerinin kanunun herhangi bir yerinde geçip geçmediği araştırılmamıştır ve bu konuda olumsuz bir iddia kurulmamıştır. Bu kanunun ceza hükümleri hiçbir okumada istenmemiştir ve hiçbir para tutarı toplanmamıştır; ceza hükümlerinin içeriği, varlığı ya da yokluğu hakkında burada hiçbir iddia yoktur. Adres tarafında da eksik bırakılanlar vardır: bir Düstur tertibi adresi denenip belge gelmemiş, bunun üzerine yalnızca tertip 3 adresi denenmiş ve açıldığı için bir başka tertip adresi hiç denenmemiştir; belge gelmeyen adresten sonra hiçbir başka araç, ayna, arşiv ya da önbellek kullanılmamıştır. Bir adresten belge gelmemesi o adresin ölü olduğunu gösterir, numaranın ölü olduğunu göstermez; bu kanunun varlığı ya da yürürlüğü hakkında burada hiçbir iddia kurulmamaktadır. Bu programa yedek olarak atanmış bir başka kanun numarası vardır ve bu numara hiç çekilmemiştir, çünkü atanan numara açılmış ve konu örtüşmesi tutmuştur; o numara hakkında bu rehberde hiçbir künye, ad ya da madde bilgisi yoktur ve varlığı da doğrulanmamıştır. Üçüncü bir kanun numarası hiç aranmamıştır. Kanunun yürürlük durumu, güncel kurum adları ve değişiklik zinciri araştırılmamıştır. Taban puan, başarı sıralaması, kontenjan, maaş, ücret ve işe girme oranı hiç toplanmamıştır. Son olarak, bu kanunun okunduğu rapor aynı oturumda ikinci bir kanunu daha doğrulamıştır ve o kanundan bu kayda hiçbir malzeme alınmamıştır; o kanun için de altıncı ve sonraki maddeler hiç istenmemiş, tek okumada kalan fıkralar ve tek okumada kalan bir oransal ifade alıntılanmamış, para tutarı içeren fıkralar bilinçle dışarıda bırakılmış ve Düstur satırındaki bir değer hiçbir okumada gelmediği için kaydedilmemiştir; bu kalemlerin hiçbiri o kanunda ilgili hükümlerin bulunmadığı anlamına gelmez.

Bu programın somut bir örneği için İstanbul Atlas Üniversitesi'nin yayımladığı öğretim programı sayfası okundu. Sayfa program adını büyük harflerle "DEZENFEKSİYON, STERİLİZASYON VE ANTİSEPSİ TEKNİKERLİĞİ" biçiminde basmaktadır. Üniversitenin adı sayfada yayımlanmıştır, alan adından çıkarım değildir; öğretim düzeyi de sayfada yazılıdır ve sayfa düzeyi "Önlisans" olarak, süreyi dört yarıyıl karşılığıyla yayımlamaktadır. Dolayısıyla bu rehberdeki düzey ve süre bu kaynakta çıkarımla değil, birebir yazılı olarak bulunmuştur. Ders adları Türkçe yayımlanmıştır ve bu rehberde sayfadaki yazımıyla bırakılmıştır.

Birinci yarıyılın dersleri Temel Mikrobiyoloji, Akademik ve Sosyal Oryantasyon, Sterilizasyon ve Dezenfeksiyon Esasları I, Cerrahi Setlerin Tanınması, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi I, Türk Dili I, Kariyer Planlama ve İngilizce I olarak yayımlanmıştır. Aynı yarıyılda sayfanın bastığı bir de seçmeli grup satırı vardır ve bu satır bir ders adı olarak değil, sayfanın bastığı satır olarak aktarılmaktadır: "Bölüm Seçmeli". İlk yarıyıl mikrobiyolojiyi, arındırma esaslarını ve alet tanımayı aynı anda açar; yani öğrenci daha ilk dönemde hem etkeni hem yöntemi hem de üzerinde çalışacağı nesneyi görür.

İkinci yarıyılın dersleri İş Sağlığı ve Güvenliği, Yaz Stajı, Mikrobiyoloji ve Klinik, Sterilizasyon ve Dezenfeksiyon Esasları II, Sterilizasyon ve Dezenfeksiyonda Biyogüvenlik, Endoskopların Tekrar Kullanıma Hazırlanması, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi II, Türk Dili II ve İngilizce II olarak yayımlanmıştır. Bu yarıyılda da sayfanın bastığı bir "Bölüm Seçmeli" satırı vardır. Bu yarıyılın kurgusu dikkat çekicidir: biyogüvenlik ile iş sağlığı ve güvenliği, esasların ikinci dersiyle ve ilk saha deneyimiyle aynı döneme yerleştirilmiştir.

Üçüncü yarıyılın dersleri Mikrobiyolojide Tanı Yöntemleri, Dezenfektanlar ve Klinik Uygulama I olarak yayımlanmıştır. Bu yarıyılda sayfanın bastığı "Bölüm Seçmeli" satırının iki kez geçtiği iki okumada da bildirilmiştir ve bu tekrar burada olduğu gibi aktarılmaktadır. Bu yarıyıl, madde bilgisini ve tanı yöntemini klinik ortamla ilk kez bir arada getirir.

Dördüncü yarıyılın dersleri Merkezi Sistem Sterilizasyon Yapılandırılması ve Klinik Uygulama II olarak yayımlanmıştır. Bu yarıyılda sayfa hem bir "Bölüm Seçmeli" satırı hem de iki kez geçen bir "Üniversite Seçmeli" satırı basmaktadır. Son yarıyıl böylece tekil işlemden sistem kurgusuna geçer ve bunu ikinci bir saha dersiyle birlikte yapar.

Sayfa ayrıca dört yarıyıldaki bölüm seçmeli satırlarının ortak havuzunu yayımlamaktadır ve bu havuz şu ders adlarından oluşur: Toplum Sağlığı, Antibiyotikler ve Diğer Kemoterapötikler, Biyomedikal Teknoloji, Diş Hekimliğinde Sterilizasyon ve Dezenfeksiyon, Hücre Kültüründe Sterilizasyon Esasları, Sterilizasyonda Paketleme Materyalleri ve Sağlıkta Kalite. Bu havuz sayfada yayımlanmış olduğu için aktarılabilmektedir; hangi seçmelinin hangi yarıyılda fiilen açıldığı ise sayfadan okunmamıştır ve bu ayrım yapılmamıştır.

Bu başlıkta bilerek eksik bırakılanlar şunlardır. Bu sayfa, farklı ifadelerle yazılmış beş ayrı istekle beş kez okunmuştur. Toplanan ders adı sayısı yirmi iki zorunlu ders ile yedi bölüm seçmeli havuz dersi olmak üzere yirmi dokuzdur ve bunlardan hiçbiri düşürülmemiştir; sayfanın bastığı seçmeli grup satırları ders adı sayılmamış, yalnızca sayfanın bastığı satır olarak taşınmıştır. Zorunlu ders adları birinci ve üçüncü okumada, bölüm seçmeli havuzunun adları dördüncü ve beşinci okumada birebir örtüşmüştür. İkinci okumanın ders dökümü reddedilmiştir: o okuma telif gerekçesiyle ders listesini vermeyi reddetmiş ve tek bir ders adı üretmemiştir; aynı okumanın program adı, düzey ve üniversite adı doğrulaması ise geçerli sayılmış ve kullanılmıştır. Öğretim düzeyi bu sayfada birebir basılıdır ve yarıyıl sayısından çıkarım değildir; yarıyıl sayısı yalnızca destekleyicidir. Üniversite adı da sayfada yayımlanmıştır ve alan adından çıkarım değildir. Üniversite seçmeli havuzunun ders adları bilerek toplanmamıştır: dördüncü ve beşinci okuma bu havuzdan yalnızca birkaç örnek ad vermiş, beşinci okuma havuzun tamamının sayfada görünüp görünmediğinden emin olamadığını açıkça belirtmiştir, bu nedenle eksik bir havuzu tam listeymiş gibi sunmamak için hiçbir üniversite seçmeli ders adı yazılmamıştır. Havuzlardan kaç ders seçileceği ve ders yükü de hiç yazılmamıştır; hiçbir havuz dışarıdan doldurulmamış ve hiçbir havuz içeriği tahmin edilmemiştir. Okumalar arasında iki fark bildirilmiş, bu farklar işaretlenmiş ve tek biçime çekilmemiştir: birinci okuma program adını başlık satırında büyük ve küçük harf karışık ve bir harfi eksik biçimde vermiş, ikinci okuma ise büyük harfli ve tam Türkçe karakterli biçimi bildirmiştir; ayrıca üçüncü okuma yarıyıl başlıklarını ve program başlığını İngilizce yazmıştır, bu okumanın kendi biçimidir, sayfanınki değildir ve sayfadaki Türkçe başlık biçimi kullanılmıştır. Ders adları çevrilmemiş, hiçbir kısaltma açılmamış ve yazımlar düzeltilmemiştir. Ders kodu, kredi ve iş yükü değerleri hiç toplanmamış ve bu rehberde hiçbir yerde verilmemiştir. Sayfa bir puan türü yayımlamamaktadır; bu rehberdeki puan türü bu sayfaya dayandırılmamıştır. İkinci bir üniversite kaynağı bulunamamıştır: aday sayfalardan biri robot kuralı gereği okunamamış, biri sunucu hatası döndürmüş, biri yönlendirme sonunda bir hata sayfasına düşmüş, biri ise açılmakla birlikte yarıyıl başlıklı bir ders listesi basmadığı için ders adı kaynağı olarak kullanılamamıştır; bu adreslerin hiçbirinde başka bir araç, ayna, arşiv ya da önbellek denenmemiştir. Bu, başka üniversitelerde bu programın bulunmadığı anlamına gelmez ve böyle bir iddia kurulmamaktadır. Bu plan tek bir üniversitenin planıdır ve öteki üniversitelerin planları için hiçbir şey söylemez.