Elektrik

Elektrik, meslek yüksekokulları bünyesinde yürütülen iki yıllık bir ön lisans programı. ÖSYM tercih kılavuzunda TYT puan türüyle listelenir; ek bir alan sınavı ya da özel yetenek koşulu yoktur.

Programın konusu elektrik enerjisinin üretiminden tüketiciye ulaşmasına kadar olan zincirin saha tarafı: iç ve dış tesisat, aydınlatma, kuvvetli akım tesisleri, elektrik makineleri, kumanda sistemleri ve otomasyon. Mezun, mühendisin hazırladığı projeyi uygulayan, ölçen, arıza bulan ve bakımını yapan teknik personeldir. Bu yüzden dersler teori-uygulama dengesinde uygulamaya belirgin biçimde ağırlık verir.

ÖSYM envanterinde adı "elektrik" geçen çok sayıda program var ve öğrenciler tercih listesine yanlış kodu yazıyor. Ayrımı baştan netleştirmek gerekir:

• ›Elektrik — ön lisans, TYT, 2 yıl. Bu rehberin konusu. Unvan: tekniker.
• ›Elektrik Mühendisliği ve Elektrik-Elektronik Mühendisliği — lisans, SAY, 4 yıl.

Mühendis unvanı verir; girişi ayrı puan türündendir ve ön lisansla aynı program değildir.

• ›Elektrik Enerjisi Üretim, İletim ve Dağıtımı — ön lisans, TYT. Adı benzer ama odağı

santral, iletim hattı ve dağıtım şebekesi tarafında yoğunlaşır.

• ›Elektrik Makineleri Bakım ve Onarımı, Elektrikli Cihaz Teknolojisi,

Hibrid ve Elektrikli Taşıtlar Teknolojisi, Raylı Sistemler Elektrik ve Elektronik Teknolojisi — hepsi ayrı ön lisans programı, ayrı ÖSYM kodu, ayrı müfredat.

Tercih listesine program adını değil, kılavuzdaki program kodunu yazdığını unutma; benzer adlar arasındaki farkı kod ayırır.

Ders planı okuldan okula değişir ama çekirdek omurga büyük ölçüde ortaktır. Bursa Uludağ Üniversitesi İnegöl Meslek Yüksekokulu Elektrik programının bilgi paketindeki plan (toplam 121 AKTS) bu omurgayı iyi gösteriyor:

• ›1. yarıyıl: Ölçme Tekniği, Tesisat Bilgisi, Doğru Akım Devre Analizi, Ofis

Yazılımları, Mesleki Matematik I

• ›2. yarıyıl: Trafo ve Doğru Akım Makinaları, Temel Elektronik, Alternatif Akım Devre

Analizi, Mesleki Matematik II

• ›3. yarıyıl: Asenkron ve Senkron Makinaları, Elektrik Enerjisi İletimi ve Dağıtımı,

Elektromekanik Kumanda Sistemleri, Sayısal Elektronik, Staj I

• ›4. yarıyıl: Hidrolik Pnömatik, Özel Tesisat, Sistem Analizi ve Tasarımı,

Programlanabilir Mantık Denetleyicileri (PLC), Staj II

Bu plandan çıkarılacak iki sonuç var. Birincisi, iki dönem zorunlu staj programın ayrılmaz parçası; ilk iş genellikle staj yapılan işletmeden geliyor. İkincisi, son yarıyıldaki PLC ve hidrolik-pnömatik dersleri programı klasik tesisatçılıktan endüstriyel otomasyon tarafına açıyor; bugün fabrika tarafındaki talebin büyük kısmı buradan geliyor.

Bu bölümün en somut, en az bilinen ve tercih kararını en çok etkileyen tarafı burası.

Unvanın kaynağı kanun. 3795 sayılı Bazı Lise, Okul ve Fakülte Mezunlarına Unvan Verilmesi Hakkında Kanun'un 3. maddesi tekniker unvanını "lise üstü iki yıl süreli yüksek teknik öğretim görenler" için tanımlar. Yani unvan diplomayla birlikte kanundan doğar; ayrıca bir kurs ya da sınav gerekmez.

Yetkinin kaynağı yönetmelik ve yönetmelik yenilendi. Elektrik ile İlgili Fen Adamlarının Yetki, Görev ve Sorumlulukları Hakkında Yönetmelik 20 Ocak 2026 tarihli ve 33143 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı ve 1 Mart 2026'da yürürlüğe girdi; 11 Kasım 1989 tarihli, 20339 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan eski yönetmelik yürürlükten kaldırıldı. Yeni yönetmeliğin 5. maddesi fen adamlarını gruplara ayırıp her gruba ayrı yapım ve proje sınırı veriyor:

• ›Tekniker ve yüksek tekniker: yapım işlerinde 2.000 kW'a kadar, proje

hizmetlerinde 50 kW'a kadar

• ›Teknisyen: yapım işlerinde 1.000 kW'a kadar, proje hizmetlerinde 30 kW'a kadar
• ›Teknik öğretmen: yapım işlerinde 2.500 kW'a kadar, proje hizmetlerinde 80 kW'a kadar

Yönetmelikte tercih kararını etkileyen iki sınır daha var: fen adamları asansör tesisatı ile ilgili sorumluluğu yüklenemez, ve lise mezunu olmayanlar proje hizmeti veremez.

Buradaki asıl mesaj şu: ön lisans mezunu tekniker, elektrik tesisatı işini kendi adına yürütebilir ama bunu yönetmelikte yazılı bir güç sınırına kadar yapabilir. Sınırın üstündeki işler mühendis yetkisindedir. Yönetmelik altı ay önce değiştiği için internette dolaşan eski kW rakamlarına güvenme; ilgili maddeyi Resmî Gazete metninden kendin doğrulaman gerekir.

Ön lisans mezununun çalışma alanı geniş, çünkü elektrik her sektörde var:

• ›Elektrik dağıtım şirketleri ve enerji üretim tesisleri
• ›Fabrika ve tesislerin bakım-onarım ile endüstriyel otomasyon (PLC, kumanda panosu)

birimleri

• ›Elektrik taahhüt (proje uygulama) firmaları; yetki sınırı içinde kendi işini kurma
• ›İnşaat projelerinde elektrik tesisat uygulaması ve şantiye denetimi
• ›Yenilenebilir enerji tarafında güneş enerjisi santrali kurulum ve bakım ekipleri
• ›KPSS ile kamu kurumlarında "tekniker" kadrosu

Ön lisansı bir durak değil ilk adım olarak kuruyorsan DGS yolu var: Dikey Geçiş Sınavı'yla lisans programına geçiş yapılabilir. Hangi ön lisans programından hangi lisans programlarına geçilebileceği her yıl DGS kılavuzunda ayrı bir tabloda yayımlanır. Bu rehber o listeden tek bir hedef program adı bile yazmıyor — DGS dokümanını kendin açıp doğrulamalısın.

• ›El becerisi ve alet kullanmayı seven, ölçüm yapıp sonuç okumaktan sıkılmayan öğrenciler
• ›Fizik ve matematiği formül olarak değil, cihazın neden çalışmadığını bulma aracı olarak

kullanmak isteyenler

• ›Sahada, panonun önünde, bazen yüksekte ve bazen mesai dışında çalışmayı kabul edenler —

elektrik masa başı bir iş değildir

• ›İş güvenliği kurallarına titizlikle uymayı karakter meselesi yapabilecek olanlar; bu

alanda dikkatsizliğin bedeli ağırdır

• ›Yetki sınırını baştan bil. Tekniker unvanı diplomayla gelir ama yapım/proje yetkisi

yönetmelikte kW cinsinden sınırlıdır ve bu yönetmelik 2026'da yenilendi.

• ›Laboratuvar ve atölye altyapısını sor. Bu programda öğrenmenin çoğu panonun,

makinenin ve PLC eğitim setinin başında oluyor; altyapısı zayıf okul dersi tahtada anlatır.

• ›Program adını kodla doğrula. "Elektrik" ile "Elektrik Enerjisi Üretim, İletim ve

Dağıtımı" ya da mühendislik programları aynı şey değildir.

• ›Stajı ciddiye al. Plandaki iki dönem staj, mezuniyet sonrası ilk işin en olası kaynağı.
• ›Örgün/uzaktan ayrımını gözden kaçırma. Uygulama ağırlıklı bir programda atölye

erişiminin olup olmaması mezuniyet sonrasını doğrudan etkiler.

Bu rehber bölümün ne olduğunu anlatır; hangi üniversiteye hangi puanla girileceğini anlatmaz. Taban puan, başarı sıralaması ve kontenjan her yıl değişir ve tek geçerli kaynağı ÖSYM tercih kılavuzu ile YÖK Atlas'tır. Bu sayfada bilerek puan, sıralama ya da maaş rakamı verilmiyor: eksik bilgi, yanlış bilgiden iyidir.