Endüstri Ürünleri Tasarımı, seri üretilecek bir ürünün biçiminin, kullanımının ve üretilebilirliğinin birlikte kurgulanmasını konu edinen iki yıllık bir ön lisans programıdır. Alanın kamusal çerçevesine değen metinlerden biri 5174 sayılı kanundur. Bu rehber puan vermez.
- Puan türü
- TYT
- Seviye
- Önlisans
- Süre
- 2 yıl
- ÖSYM 2025 taban
- 215,30–321,06
- Üniversite
- 9
- Genel kontenjan
- 334
- Meslek çıktısı
- 7
Taban puanlar ÖSYM'nin 2025 yerleştirme sonuçlarından alınmıştır; başarı sıralaması içermez ve her yıl değişir.
Endüstri Ürünleri Tasarımı Nedir?
Endüstri Ürünleri Tasarımı, tek tek değil, seri olarak üretilecek bir ürünün nasıl görüneceğinin, nasıl kullanılacağının ve nasıl üretileceğinin aynı anda kurgulanmasını konu edinen iki yıllık bir ön lisans programıdır. Bir sandalyenin, bir el aletinin, bir mutfak eşyasının, bir ambalajın ya da bir cihaz gövdesinin arkasında bu iş vardır. Alanın çekirdeğinde tek bir gerilim durur: bir ürün hem kullanana iyi gelmeli, hem üretim hattında makul bir maliyetle çoğaltılabilmelidir. Programın bütün dersleri bu gerilimin bir yanını tutar.
Alanın birinci ayağı çizimdir. Temel çizim teknikleri ve serbest el çizim teknikleri bu ayağın konularıdır. Tasarımcının ilk dili çizgidir; bir fikir söze dökülmeden önce kâğıda düşer. Bu ayak yetenekle başlar ama büyük ölçüde tekrarla öğrenilen bir beceridir.
İkinci ayak temel tasarımdır. Biçim, oran, denge, doku, renk ve kompozisyon gibi kavramlar bu ayakta kurulur. Temel tasarım dersleri bir ürünü güzel yapan şeyin rastlantı olmadığını, arkasında öğrenilebilir bir düzen bulunduğunu gösterir.
Üçüncü ayak malzeme ve üretimdir. Malzeme bilgisi ve üretim teknikleri bu ayağın konularıdır. Aynı biçim ahşapta, plastikte ve metalde aynı şey değildir; her malzemenin kendi imkânı ve kendi sınırı vardır. Üretim yönteminin ne olduğu ise biçimi doğrudan belirler. Bu ayak alanı bir salt sanat programından ayıran şeydir.
Dördüncü ayak üç boyutlu düşünmedir. Maket yapımı bu ayağın konusudur. Ekranda ya da kâğıtta doğru görünen bir biçim elde tutulduğunda başka türlü davranabilir; maket bu farkı erkenden görmenin yoludur.
Beşinci ayak dijital araçlardır. Bilgisayar destekli tasarım dersleri bu ayağın konularıdır. Bugün bir ürünün üç boyutlu modeli kurulmadan üretim hazırlığı yapılmaz; tasarımcının çizgisi bir noktadan sonra bir dosyaya dönüşür.
Altıncı ayak insan ve yöntemdir. Ergonomi ve araştırma teknikleri bu ayağın konularıdır. Ergonomi ürünü kullanan bedenin ölçüsünü ve sınırını konu edinir; araştırma teknikleri ise tasarımcının kendi beğenisiyle değil, toplanmış bilgiyle karar vermesini öğretir. Bunların yanında matematik, yabancı dil ve ortak dersler planın genel çerçevesini tamamlar.
Bu altı ayak alanı hem tasarım hem imalat tarafına yakın kılar. Aynı işi dört yıllık bir yoldan yapmak isteyen öğrenci için [endüstriyel tasarım](/bolum/endustriyel-tasarim), mekânın tasarımına ilgi duyan öğrenci için [iç mekân tasarımı](/bolum/ic-mekan-tasarimi), iki boyutlu görsel tarafa ilgi duyan öğrenci için [grafik tasarımı](/bolum/grafik-tasarimi), makinenin teknik çizim tarafına ilgi duyan öğrenci için [makine resim ve konstrüksiyonu](/bolum/makine-resim-ve-konstruksiyonu) bu alanın komşularıdır.
Alanın Kamusal Çerçevesi: 5174 Sayılı Kanun
Bu alanın işi sanayi işletmelerinin içinde ya da onlarla birlikte yürür; tasarlanan ürün bir üretim tesisinde çoğaltılır. Sanayi işletmelerinin ve tacirlerin bağlı olduğu meslek kuruluşlarının kuruluşu ve işleyişi ise Türkiye'de kendi kanunuyla düzenlenmiş bir konudur. Bu çerçeveye değen metinlerden biri 5174 sayılı kanundur. Kanunun adı kaynakta "TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ İLE ODALAR VE BORSALAR KANUNU" olarak yayımlanmıştır. Künyede "Kanun Numarası : 5174" ve "Kabul Tarihi : 18/5/2004" satırları ile "Yayımlandığı Resmî Gazete : Tarih : 1/6/2004 Sayı : 25479" ve "Yayımlandığı Düstur : Tertip : 5 Cilt : 43" satırları yer alır. Bu satırlar üç ayrı okumanın üçünde de harfi harfine aynı çıkmıştır.
Kanunun birinci maddesinin kenar başlığı "Amaç" olarak yayımlanmıştır ve metni şöyledir: "Bu Kanunun amacı; ticaret ve sanayi odaları, ticaret odaları, sanayi odaları, deniz ticaret odaları, ticaret borsaları ile Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğinin kuruluş ve işleyişine ilişkin esasları düzenlemektir." Bu cümle de üç okumanın üçünde aynı çıkmıştır.
İkinci maddenin kenar başlığı "Kapsam" olarak yayımlanmıştır. Maddenin metni iki okumada aynı çıkmıştır ve şöyledir: "Bu Kanun; ticaret ve sanayi odaları, ticaret odaları, sanayi odaları, deniz ticaret odaları, ticaret borsaları ile Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğinin kuruluşlarına, organlarının nitelikleri ve seçim usulleri ile organlık vasfını yitirme hâl ve usullerine, görev ve yetkileri ile çalışma usullerine, üyeleri ile olan karşılıklı hak ve yükümlülüklerine, gelir ve harcamaları ile bütçelerine ilişkin esasları kapsar."
Dördüncü maddenin kenar başlığı üç okumada da "Odalar" olarak gelmiştir. Maddenin ilk fıkrası iki okumada aynı çıkmıştır ve şöyledir: "Odalar; üyelerinin müşterek ihtiyaçlarını karşılamak, meslekî faaliyetlerini kolaylaştırmak, mesleğin genel menfaatlere uygun olarak gelişmesini sağlamak, mensuplarının birbirleri ve halk ile olan ilişkilerinde dürüstlüğü ve güveni hâkim kılmak üzere meslekî disiplin, ahlâk ve dayanışmayı korumak ve bu Kanunda yazılı hizmetler ile mevzuatla odalara verilen görevleri yerine getirmek amacıyla kurulan, tüzel kişiliğe sahip kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşlarıdır."
Kanunun odaların görevlerini düzenleyen on ikinci maddesinin bir bendi bu alan açısından ayrıca anlamlıdır. Söz konusu bent, üç okumanın üçünde de aynı çıkan bir hüküm olarak şöyle yayımlanmıştır: "Ticaret ve sanayi odalarınca, odalar ayrı olan illerde ise sanayi odalarınca sanayiciler için kapasite raporları düzenlemek." Üç okuma da bu hükmün on ikinci maddenin (z) bendi olduğunu bildirmiştir. Bir üretim tesisinin neyi, hangi makineyle ve ne kadar üretebildiğinin belgelendirilmesi bu alan için soyut bir konu değildir: bir ürünün seri üretime uygun tasarlanması, o ürünün üretileceği tesisin gerçekte ne yapabildiğini bilmeyi gerektirir.
Bu alan için buradan çıkarılacak sonuç şudur: tasarımcının çalıştığı ortam boşlukta değil, üyelik, kayıt ve belge düzeni bulunan bir sanayi ve ticaret örgütlenmesinin içinde durur. Bu okunan programın yürütüldüğü meslek yüksekokulunun adında da bir sanayi odasının adı geçmektedir; alanın eğitimi ile sanayinin örgütlü yapısı arasındaki yakınlık bu adda görünür hâle gelmektedir. Ancak bu, kanunun bu programı, bu programın ders planını ya da mezununun görev tanımını düzenlediği anlamına gelmez.
Bu başlıkta bilerek eksik bırakılanlar şunlardır. Kanunun metni üç ayrı okumayla çekilmiş, yalnızca en az iki okumada harfi harfine aynı çıkan satırlar alıntılanmıştır. Künye satırları, birinci maddenin metni ve on ikinci maddenin kapasite raporuna ilişkin bendi üç okumanın üçünde de aynı çıkmıştır. İkinci ve dördüncü maddelerin metinleri ise yalnızca iki okumada doğrulanmıştır: İngilizce sorulan okuma ikinci maddeyi "çalışma usullerine" ibaresinde, dördüncü maddeyi ise "gelişmesini sağlamak" ibaresinde keserek bırakmıştır. Aynı okuma bu rehber için okunan diğer iki kanunda da benzer biçimde davranmış, bir yerde metnin devamı yerine bir yer tutucu ibare yazmış, başka bir yerde bir maddenin bir bölümünü hiç aktarmamıştır; yani üç kanunda da birebir aktarım disiplinini bozmuştur. Bu durum burada açıkça belirtilmekte ve söz konusu satırlar için üçlü teyit bulunmadığı kaydedilmektedir. On ikinci maddenin diğer bentleri ve fıkraları hiçbir okumada tam çekilmediği için bu rehbere alınmamıştır; bu rehber odaların diğer görevlerinin neler olduğu konusunda hiçbir iddia kurmaz. Dördüncü maddenin ilk fıkrasından sonra başka fıkra bulunup bulunmadığı da doğrulanamamıştır. Kanunda sanayi işletmelerine ilişkin ayrı bir madde bulunup bulunmadığı konusunda da bir iddia kurulmamıştır; okumalarda bu konuda yalnızca yukarıdaki bent gelmiştir. Kanunun üçüncü maddesi, dördüncü maddeden sonraki maddeleri, ekleri, geçici hükümleri ve dipnotları okunmamıştır. Kanunun güncel hâli için kaynak listesindeki bağlantıya bakılmalıdır.
Endüstri Ürünleri Tasarımı ile Yakın Alanlar Aynı Şey Değil
Bu program birkaç alanla karıştırılır. En sık karıştığı yer aynı işin dört yıllık hâlidir. [Endüstriyel tasarım](/bolum/endustriyel-tasarim) aynı konuyu daha uzun bir sürede, kuram, tasarım tarihi ve daha geniş proje dersleriyle birlikte ele alır. Bu program ise iki yıl içinde uygulamaya, çizime, makete ve bilgisayar destekli tasarıma yoğunlaşır; mezununun ilk günden itibaren üretim ortamının içinde çalışması beklenir.
İkinci karışma noktası mekân tasarımı programlarıdır. [İç mimarlık](/bolum/ic-mimarlik), [iç mimarlık ve çevre tasarımı](/bolum/ic-mimarlik-ve-cevre-tasarimi) ve [iç mekân tasarımı](/bolum/ic-mekan-tasarimi) insanın içinde durduğu hacmi tasarlar; [mimarlık](/bolum/mimarlik) yapının kendisini, [peyzaj mimarlığı](/bolum/peyzaj-mimarligi) açık alanı konu edinir. Bu programda ise tasarlanan şey mekân değil, mekânın içinde ya da elde bulunan nesnedir. [Mobilya ve dekorasyon](/bolum/mobilya-ve-dekorasyon) bu iki dünyanın kesiştiği yerde durur ve ağırlığını ahşap ürün üretimine verir.
Üçüncü karışma noktası iki boyutlu tasarım programlarıdır. [Grafik tasarımı](/bolum/grafik-tasarimi), [görsel iletişim tasarımı](/bolum/gorsel-iletisim-tasarimi) ve [basım ve yayım teknolojileri](/bolum/basim-ve-yayim-teknolojileri) mesajın görsel olarak kurulmasına bakar. Bu programda ise ürünün üç boyutu, ağırlığı, malzemesi ve elde tutuluşu vardır. [Bilgisayar destekli tasarım ve animasyon](/bolum/bilgisayar-destekli-tasarim-ve-animasyon), [dijital oyun tasarımı](/bolum/dijital-oyun-tasarimi) ve [web tasarımı ve kodlama](/bolum/web-tasarimi-ve-kodlama) ekran üzerindeki ürünü konu edinir.
Dördüncü karışma noktası makine ve imalat programlarıdır. [Makine](/bolum/makine), [makine resim ve konstrüksiyonu](/bolum/makine-resim-ve-konstruksiyonu), [endüstriyel kalıpçılık](/bolum/endustriyel-kalipcilik) ve [imalat yürütme sistemleri operatörlüğü](/bolum/imalat-yurutme-sistemleri-operatorlugu) parçanın teknik olarak nasıl üretileceğine bakar. Bu program üretim bilgisini kullanır ama sorusu farklıdır: bu ürün neye benzemeli ve kullanan kişiye nasıl gelmelidir. [Endüstri mühendisliği](/bolum/endustri-muhendisligi) üretim sisteminin bütününü, [malzeme tarafında metalurji](/bolum/metalurji) ve [metalurji ve malzeme mühendisliği](/bolum/metalurji-ve-malzeme-muhendisligi) malzemenin kendisini konu edinir.
Beşinci karışma noktası el sanatları ve zanaat programlarıdır. [Geleneksel el sanatları](/bolum/geleneksel-el-sanatlari), [kuyumculuk ve takı tasarımı](/bolum/kuyumculuk-ve-taki-tasarimi) ve [mimari dekoratif sanatlar](/bolum/mimari-dekoratif-sanatlar) çoğunlukla tek tek üretilen ya da küçük seriler hâlinde çoğaltılan işlerdir. Bu programın çıkış noktası ise seri üretimdir; tasarımın başarısı bir kez değil, binlerce kez üretilebilmesiyle ölçülür.
Altıncı karışma noktası giyim ve tekstil tarafıdır. [Moda tasarımı](/bolum/moda-tasarimi), [tekstil ve moda tasarımı](/bolum/tekstil-ve-moda-tasarimi), [tekstil teknolojisi](/bolum/tekstil-teknolojisi) ve [giyim üretim teknolojisi](/bolum/giyim-uretim-teknolojisi) bedene giyilen ürünü konu edinir. Yöntem bakımından bu programa yakındır, ancak malzemesi ve üretim düzeni farklıdır.
Bir Üniversitenin Ders Planı: Hacettepe Üniversitesi
Bu programın somut bir örneği için Hacettepe Üniversitesi'nin ders bilgi paketi sayfası okundu. Üniversitenin adı sayfanın kendi metninde yayımlanmaktadır; sayfada programın yürütüldüğü birim "HACETTEPE ANKARA SANAYİ ODASI 1.OSB MYO (505)" olarak, program adı ise "ENDÜSTRİ ÜRÜNLERİ TASARIMI" olarak geçmektedir. Bu nedenle buradaki üniversite adı bir çıkarım değil, sayfanın kendi bilgisidir.
Burada önemli bir uyarı gereklidir. Sayfada öğretim düzeyini belirten "Ön Lisans" sözcüğü birebir geçmemektedir. Bu rehberdeki iki yıllık ön lisans bilgisi sayfadan okunmuş bir ifade değil, iki ayrı veriden yapılmış bir çıkarımdır: birincisi birim adında yer alan ve sayfada birebir yazılı olan meslek yüksekokulu kısaltması, ikincisi ise ders planının yalnızca dört yarıyıldan oluşmasıdır. Dört yarıyıl iki öğretim yılına karşılık geldiği için düzey bu yapıdan çıkarılmıştır. Bu ayrım burada açıkça belirtilmektedir.
Sayfa ders adlarını büyük harflerle yayımlamaktadır; bu rehberde adlar sayfadaki yazımıyla bırakılmıştır. Birinci yarıyılın dersleri ATATÜRK İLKELERİ VE İNKILAP TARİHİ I, TEMEL ÇİZİM TEKNİKLERİ, TEMEL TASARIM I, MALZEME BİLGİSİ, MATEMATİK I, TEMEL İNGİLİZCE I, TÜRK DİLİ I, ARAŞTIRMA TEKNİKLERİ, SERBEST EL ÇİZİM TEKNİKLERİ I ve MAKET YAPIMI olarak yayımlanmıştır. İlk yarıyıl alanın dilini kurar: iki ayrı çizim dersi, bir temel tasarım dersi, bir malzeme dersi ve bir maket dersi aynı dönemde yürür. Öğrenci daha ilk dönemde hem kâğıt üzerinde hem elinde çalışmaya başlar; araştırma teknikleri dersi ise kararın nasıl temellendirileceğini erkenden açar.
Üçüncü yarıyılın dersleri ENDÜSTRİ ÜRÜNLERİ TASARIMI I, BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM I, ERGONOMİ ve ÜRETİM TEKNİKLERİ olarak yayımlanmıştır. İkinci yılın ilk dönemi, programın adını taşıyan asıl proje dersini merkeze alır ve yanına üç destek çizgisi koyar: dijital modelleme, insan ölçüsü ve üretim yöntemi. Bu dörtlü, alanın tanımındaki gerilimi bir arada tutar; öğrenci aynı dönemde hem biçimi kurar, hem onu kullanacak bedeni, hem de onu çoğaltacak yöntemi öğrenir.
Bu on dört dersin bir arada okunması programın kurgusunu gösterir. Plan mesleki dersi sona bırakmaz; birinci yıl elin ve gözün eğitimine ayrılır, ikinci yıl bu birikimi bir proje dersinde toplar. Ders adlarındaki "I" işaretleri, planın bu konuları birden fazla döneme yaydığını göstermektedir.
Bu başlıkta bilerek eksik bırakılanlar şunlardır. Üniversite adı, birim adı, program adı ve yukarıda sayılan on dört ders adı sayfanın iki ayrı okumasında büyük harf düzeni ve yazım dâhil harfi harfine aynı çıktığı için aktarılmıştır. Buna karşılık öğretim düzeyi sayfada bir sözcük olarak bulunamamıştır ve yukarıda ayrıca belirtildiği gibi birim adı ile dört yarıyıllık plan yapısından çıkarılmıştır; bu bir okuma değil, bir çıkarımdır. Raporda ikinci ve dördüncü yarıyıl listelerinin de iki okumada aynı çıktığı kayıtlıdır; bu rehberde plan örneği bilerek birinci ve üçüncü yarıyılla sınırlı tutulmuş, o listeler buraya alınmamıştır. Birinci yarıyılın onuncu dersinden sonra ve üçüncü yarıyılın dördüncü dersinden sonra gelen dersler de bu rehbere alınmamıştır; bu rehber o derslerin neler olduğu konusunda hiçbir iddia kurmaz. Hangi derslerin zorunlu hangilerinin seçmeli olduğu ayrımı bu okumalarda ayırt edilebilir biçimde yayımlanmadığı için bu ayrım yapılmamıştır. Ders adları kaynakta hangi yazımla yer alıyorsa öyle bırakılmıştır; birim adındaki kısaltmalar da açılmamıştır. Ders kodları, kredi ve iş yükü değerleri bu rehberde hiçbir yerde verilmez. Sayfa bir puan türü yayımlamamaktadır; bu rehberdeki puan türü bu sayfaya dayandırılmamıştır. Bu plan tek bir üniversitenin planıdır ve diğer üniversitelerin planları için hiçbir şey söylemez.
Mezunlar Ne İş Yapar?
Bu programın mezununun ilk ve en yaygın çalışma alanı üretim yapan şirketlerin tasarım ve ürün geliştirme birimleridir. Bir ürünün ilk eskizlerinin çıkarılması, seçeneklerin çoğaltılması, üç boyutlu modelinin kurulması, maketinin yapılması ve üretim birimine devredilecek dosyanın hazırlanması bu tarafın gündelik gövdesidir.
İkinci alan tasarım ve mühendislik ofisleridir; farklı müşteriler için proje bazlı çalışan bu ofislerde çizim, modelleme ve görselleştirme işleri yürütülür. Üçüncü alan mobilya, aydınlatma ve ev eşyası üreticileridir; bu sektörlerde tasarım ile üretim arasındaki mesafe kısadır ve tasarımcı atölyeyle iç içe çalışır.
Dördüncü alan ambalaj tarafıdır; ürünü koruyan, taşınmasını sağlayan ve rafta görünür kılan kabın tasarlanması ayrı bir uzmanlık alanıdır. Beşinci alan kalıp, prototip ve model atölyeleridir; üç boyutlu baskı ve hızlı prototipleme yapan atölyelerde model hazırlama ve dosya düzenleme işleri yürür.
Altıncı alan satın alma ve üretim planlama tarafına bakan destek görevleridir; malzemenin ve üretim yönteminin seçimi konusunda tasarımla üretim arasında köprü kuran işler bu tarafa girer. Yedinci alan görselleştirme ve sunum işleridir; ürün görsellerinin, kataloglarının ve tanıtım modellerinin hazırlanması bu tarafa girer. Ayrıca dikey geçiş yolu vardır; bu programın mezunu ayrı bir sınavla lisans programlarına geçiş yapabilir ve bu rehber o yolun kolay ya da zor olduğu yönünde bir değerlendirme yapmaz.
Bu alanda bazı işlerin belirli belge, yeterlik ya da yetki şartlarına bağlı olduğu bilinmekle birlikte, bu rehber hangi işin hangi şarta bağlı olduğu konusunda bir iddia kurmamaktadır; bu bilgi ilgili mevzuattan ve yetkili kurumdan öğrenilmelidir. Bu rehber hiçbir iş için ücret aralığı, işe girme oranı ya da kariyer hızı vermez.
Kimler Tercih Etmeli?
Bu programı düşünen öğrencinin kendine sorması gereken ilk soru çizimle ilgilidir. Bu alanın günlük işi çizmek, sildiği yeri yeniden çizmek ve aynı fikrin onlarca seçeneğini üretmektir. Çizmekten hoşlanmayan ya da tekrarı sıkıcı bulan bir öğrenci bu alanın çekirdeğinde zorlanır. Burada aranan şey doğuştan gelen bir yetenek değil, sürekli çizme alışkanlığıdır.
İkinci soru elle çalışmayla ilgilidir. Planda maket yapımı dersi vardır ve bu alanda fikir çoğu zaman elde tutulabilir bir modele dönüştürülerek sınanır. Kesmek, yapıştırmak, zımparalamak ve atölye ortamında çalışmak bu işin doğal parçasıdır. Yalnızca ekran başında çalışmak isteyen bir öğrenci bunu baştan bilmelidir.
Üçüncü soru üretimle ilgilidir. Bu alanda güzel bir biçim tek başına yeterli değildir; o biçimin hangi malzemeden, hangi yöntemle ve hangi kalıpla üretileceği tasarımın parçasıdır. Teknik ayrıntıya ilgi duymayan bir öğrenci için alanın üretim tarafı yorucu gelebilir.
Dördüncü soru eleştiriyle ilgilidir. Tasarım eğitimi büyük ölçüde işin masaya konulup tartışılmasıyla yürür; öğrenci kendi işinin eleştirilmesine ve yeniden yapılmasına alışmak zorundadır. Bu, alışılması zaman alan ama alanın vazgeçilmez bir parçası olan bir çalışma biçimidir.
Beşinci soru insanla ilgilidir. Ergonomi dersi bu alanın merkezinde duran bir gerçeği gösterir: ürün bir kullanıcı için yapılır ve kullanıcının ölçüsü, alışkanlığı ve sınırı tasarımı belirler. Kendi beğenisini değil, kullananın ihtiyacını merkeze koymayı öğrenmek bu işin temel becerisidir. Son olarak bu programın ön lisans olduğu ve lisans tamamlama yolunun ayrı bir sınavla yürüdüğü baştan bilinmelidir.
Tercih Öncesi Notlar
Birinci not: Bu programın adı üniversiteler arasında farklılaşabilmektedir. Yakın bir içerik endüstri ürünleri tasarımı, endüstriyel tasarım ya da ürün tasarımı başlıklı adlarla açılabilmekte ve bu adların altındaki ders planları birbirinden ayrışabilmektedir. Bazı planlar ağırlığını çizime ve temel tasarıma, bazıları bilgisayar destekli modellemeye, bazıları ise üretim tekniklerine verir. Tercih listesi yapılırken adın değil, ilgili üniversitenin kendi ders planının okunması gerekir.
İkinci not: Atölye ve donanım bu alanda olağandan daha belirleyicidir. Maket atölyesinin bulunup bulunmadığı, hangi araçların kullanıldığı, üç boyutlu baskı ve model imkânının olup olmadığı, bilgisayar laboratuvarının durumu ve hangi tasarım yazılımlarının öğretildiği tercihten önce sorulmalıdır. Bu alanda eğitim büyük ölçüde imkânla yürür.
Üçüncü not: Programın bulunduğu yer ve sanayiyle kurulan bağ ayrıca sorulmalıdır. Bu rehberde okunan program bir organize sanayi bölgesi içinde yer alan bir meslek yüksekokulunda yürütülmektedir. Üretim tesislerine yakınlık, staj ve işyeri eğitimi düzeni, hangi işletmelerle çalışıldığı ve öğrencinin gerçek bir üretim hattını ne sıklıkla gördüğü öğrenilmelidir.
Dördüncü not: Aynı işi dört yıllık bir yoldan yapmak isteyen öğrenci için [endüstriyel tasarım](/bolum/endustriyel-tasarim); mekânın tasarımına ilgi duyan öğrenci için [iç mimarlık](/bolum/ic-mimarlik), [iç mimarlık ve çevre tasarımı](/bolum/ic-mimarlik-ve-cevre-tasarimi), [iç mekân tasarımı](/bolum/ic-mekan-tasarimi), [mimarlık](/bolum/mimarlik) ve [peyzaj mimarlığı](/bolum/peyzaj-mimarligi); ahşap ve mobilya tarafına ilgi duyan öğrenci için [mobilya ve dekorasyon](/bolum/mobilya-ve-dekorasyon); yapının onarımına ve koruma tarafına ilgi duyan öğrenci için [mimari restorasyon](/bolum/mimari-restorasyon), [kültür varlıklarını koruma ve onarım](/bolum/kultur-varliklarini-koruma-ve-onarim) ve [mimari dekoratif sanatlar](/bolum/mimari-dekoratif-sanatlar); iki boyutlu görsel tarafa ilgi duyan öğrenci için [grafik tasarımı](/bolum/grafik-tasarimi), [görsel iletişim tasarımı](/bolum/gorsel-iletisim-tasarimi), ve [basım ve yayım teknolojileri](/bolum/basim-ve-yayim-teknolojileri); ekran üzerindeki ürüne ilgi duyan öğrenci için [bilgisayar destekli tasarım ve animasyon](/bolum/bilgisayar-destekli-tasarim-ve-animasyon), [dijital oyun tasarımı](/bolum/dijital-oyun-tasarimi) ve [web tasarımı ve kodlama](/bolum/web-tasarimi-ve-kodlama); parçanın teknik üretimine ilgi duyan öğrenci için [makine](/bolum/makine), [makine resim ve konstrüksiyonu](/bolum/makine-resim-ve-konstruksiyonu), [endüstriyel kalıpçılık](/bolum/endustriyel-kalipcilik), ve [imalat yürütme sistemleri operatörlüğü](/bolum/imalat-yurutme-sistemleri-operatorlugu); üretim sisteminin bütününe ilgi duyan öğrenci için [endüstri mühendisliği](/bolum/endustri-muhendisligi) ve [makine mühendisliği](/bolum/makine-muhendisligi); malzemenin kendisine ilgi duyan öğrenci için [metalurji](/bolum/metalurji) ve [metalurji ve malzeme mühendisliği](/bolum/metalurji-ve-malzeme-muhendisligi); otomasyon ve hareketli sistemlere ilgi duyan öğrenci için [mekatronik](/bolum/mekatronik), [otomotiv teknolojisi](/bolum/otomotiv-teknolojisi) ve [robotik ve yapay zeka](/bolum/robotik-ve-yapay-zeka); el sanatları ve zanaat tarafına ilgi duyan öğrenci için [geleneksel el sanatları](/bolum/geleneksel-el-sanatlari) ve [kuyumculuk ve takı tasarımı](/bolum/kuyumculuk-ve-taki-tasarimi); giyim ve tekstil tarafına ilgi duyan öğrenci için [moda tasarımı](/bolum/moda-tasarimi), [tekstil ve moda tasarımı](/bolum/tekstil-ve-moda-tasarimi), [tekstil teknolojisi](/bolum/tekstil-teknolojisi) ve [giyim üretim teknolojisi](/bolum/giyim-uretim-teknolojisi); atölye güvenliğine ilgi duyan öğrenci için [iş sağlığı ve güvenliği](/bolum/is-sagligi-ve-guvenligi) karşılaştırılmaya değer yollar oluşturur.
Beşinci not: Bu rehber bölümün ne olduğunu anlatır; hangi üniversiteye hangi puanla girileceğini anlatmaz. Taban puan, başarı sıralaması ve kontenjan her yıl değişir ve tek geçerli kaynağı ÖSYM tercih kılavuzu ile YÖK Atlas'tır. Bu sayfada bilerek puan, sıralama ya da maaş rakamı verilmiyor: eksik bilgi, yanlış bilgiden iyidir.
ÖSYM bu programı 9 üniversitede, 10 ayrı kontenjan satırında açtı. Aşağıdaki iki puan, bu programın ÖSYM'de yayımlanmış en yüksek ve en düşük taban puanıdır.
ÖSYM'nin bu tablolarında başarı sıralaması yoktur; sıralama için YÖK Atlas kullanılmalıdır. Taban puanlar geçmiş yılın sonucudur, her yıl değişir.
Bu rehber bilgilendirme amaçlıdır; müfredat ve koşullar üniversiteye göre değişir. Bölümün bulunduğu üniversiteler ile güncel taban puan, başarı sıralaması ve kontenjanlar için ÖSYM tercih kılavuzu ve YÖK Atlas esastır.