İç Mekan Tasarımı

İç Mekan Tasarımı, bir yapının iç hacimlerinin kurgulanmasında çizim, detay, malzeme ve uygulama tarafında çalışacak teknik personeli yetiştiren iki yıllık bir önlisans programıdır. Puan türü TYT'dir. Programın merkezinde üç yetenek vardır: mekânı ölçüyle okumak, kararı çizimle anlatmak ve çizimi uygulanabilir bir detaya dönüştürmek.

Alanın kapsamı konut iç mekânından ticari mekâna, mağaza ve ofis düzeninden mobilya tasarımına uzanır. Mobilya bu programda tesadüfi bir başlık değildir; iç mekânın büyük kısmı sabit ve hareketli donatı elemanlarından oluşur ve bu elemanların üretim tekniği, tasarımın sınırını belirler.

Program, sanat tarafı ile teknik taraf arasında duran bir alandır. Bir yanda temel tasarım, renk ve kompozisyon; diğer yanda teknik resim, yapı bilgisi, ölçü ve maliyet vardır. Mezunun piyasadaki değeri genellikle bu iki tarafı birlikte taşıyabilmesinden gelir: fikri olan ama uygulanamayan bir çizim de, uygulanabilir ama kararsız bir çizim de piyasada iş görmez.

İki program adı benzer, hukuki sonuçları farklıdır. İç mimarlık dört yıllık bir lisans programıdır; mezunu yukarıdaki tanımın şartını karşılar, Odaya üye olabilir ve serbest içmimarlık hizmeti verebilir. İç mekan tasarımı iki yıllık bir önlisans programıdır; mezunu aynı yetkileri taşımaz. Karşılaştırma için [İç Mimarlık](/bolum/ic-mimarlik) sayfasına bakabilirsiniz.

Mimarlıkla ayrım daha da nettir: yapının kendisi, taşıyıcı sistemi ve yapı ruhsatına esas projesi mimarın alanıdır ve bu da lisans ve oda üyeliğine bağlıdır; bkz. [Mimarlık](/bolum/mimarlik).

Uygulama ve şantiye tarafında derinleşmek isteyenler için [İnşaat Teknolojisi](/bolum/insaat-teknolojisi), görsel ve iki boyutlu tasarım tarafını merak edenler için [Grafik Tasarımı](/bolum/grafik-tasarimi) ile [Görsel İletişim Tasarımı](/bolum/gorsel-iletisim-tasarimi) alternatif okuma noktalarıdır.

Bu bölümden lisans yetkisine giden tek meşru yol DGS'dir. Hangi lisans programlarına geçebileceğiniz ÖSYM'nin her yıl yayımladığı önlisans programları tablosunda yazılıdır; iç mimarlık hedefliyorsanız kendi programınızın satırını o tablodan mutlaka doğrulayın.

Ders planları üniversiteye göre değişir. Pamukkale Üniversitesi'nin iç mekan tasarımı programı dört yarıyılın tamamını yayımladığı ve dördüncü yarıyılı işletmede mesleki eğitime ayıran üç artı bir modelini uyguladığı için burada örnek olarak veriliyor.

Birinci yarıyıl dili kurar: Temel Tasarım, Teknik Resim, Bilgisayar Destekli Çizim I, Tasarla-Uygula I, Mobilya Tasarımına Giriş, Yapı Bilgisi ve ortak dersler.

İkinci yarıyıl mekâna geçer: İç Mekan Tasarımı I, Bilgisayar Destekli Çizim II, Tasarla-Uygula II, Mobilya Üretim Teknolojisi, Ergonomi.

Üçüncü yarıyıl temsili ve hesabı birleştirir: İç Mekan Tasarımı II, Perspektif, Bilgisayar Destekli Modelleme, Tasarla-Uygula III, Mekan Donatı Elemanları, Mobilya Çizim Teknikleri, İç Mekanda Maliyet Hesaplama, Görsel Tasarım ve Kariyer Planlama.

Dördüncü yarıyılın tek dersi İşletmede Mesleki Eğitim'dir; öğrenci dönemin tamamını bir işletmede geçirir.

Bu plan üç şeyi açıkça gösteriyor. Birincisi, "Tasarla-Uygula" derslerinin üç dönem sürmesi programın uygulama ağırlıklı olduğunu belirtir. İkincisi, İç Mekanda Maliyet Hesaplama dersinin zorunlu olması alanın piyasa gerçeğini yansıtır: metraj ve maliyet bilmeyen bir tasarımcı iş alamaz. Üçüncüsü, mobilya başlığının hem tasarım hem üretim teknolojisi tarafıyla iki dönem yer alması, mezunun en somut istihdam alanını da işaret eder. Tercih etmeden önce hedeflediğiniz okulun atölye donanımını, bilgisayar laboratuvarını ve üç artı bir modelini uygulayıp uygulamadığını sorun.

Birinci ve en yaygın alan mobilya ve dekorasyon sektörüdür: tasarım desteği, teknik çizim, imalat için detay üretimi, mağaza ve showroom düzeni. Sektörün Türkiye'de üretim tabanı geniş olduğu için bu kapı coğrafi olarak da yaygındır.

İkinci alan iç mimarlık ve mimarlık ofislerinin teknik kadrolarıdır; mezun burada müellif değil, çizim ve detay üreten ekip üyesidir. Üçüncü alan uygulama ve taahhüt firmalarıdır: şantiyede iç mekan imalatlarının takibi, metraj ve hakediş desteği.

Dördüncü alan perakende tarafıdır: mutfak, banyo, mobilya ve yapı malzemesi satış noktalarında teknik satış ve müşteri projelendirme. Beşinci alan görselleştirme ve modelleme hizmetleridir; burada yükseliş diplomayla değil portföyle olur.

Kendi işini kurmak da mümkündür ama sınırın bilinmesi şartıyla: uygulama, imalat ve danışmanlık işi yapılabilirken mesleki denetime tabi serbest içmimarlık hizmeti verilemez. Bu sayfa hiçbir pozisyon için ücret, puan ya da sıralama rakamı vermez.

Bu bölüm, elle ve ekranda çizmekten keyif alan adaylar için uygundur. İşin dili çizimdir; çizim öğrenilebilir bir beceridir ama öğrenmeye zaman ayırmak isteyen bir aday gerekir.

İkinci ölçüt ölçüyle ilişkidir. İç mekan tasarımı estetikten önce ölçü işidir: dolap derinliği, geçiş genişliği, ergonomi ve tolerans. Sayıdan ve ölçüden kaçan bir aday bu alanda güzel ama uygulanamayan işler üretir.

Üçüncüsü sahayla ilişkidir. Mezunun işi büyük ölçüde imalatçı, usta ve müşteri arasında geçer; şantiye tozunu ve pazarlığı sevmeyen bir aday zorlanır.

Şu adaylar için uygun değildir: içmimar unvanını ve proje imzasını hedefleyip DGS ya da lisans yolunu düşünmeyenler; yalnızca ofiste ve masa başında kalmak isteyenler; portföy üretmeye zaman ayırmak istemeyenler.

Birinci not: bu diploma içmimar unvanı vermez. Odanın yönetmeliği unvanı dört yıllık lisans eğitimine bağlar ve bu, tartışmaya açık bir yorum değil, tanımın kendisidir. Hedefiniz proje müellifliğiyse rotanızı DGS ya da doğrudan lisans tercihi üzerine kurun.

İkinci not: programın adı okullar arasında farklılaşır ve kılavuzda benzer adlı programlar bulunur. Yalnızca ada göre değil, ders planına ve atölye imkânına göre karar verin.

Üçüncü not: bu alanda portföy diplomadan hızlı konuşur. İki yıl boyunca ürettiğiniz çizim, model ve uygulanmış işlerin kaydını tutun; ilk işi genellikle bu dosya açar.

Dördüncü not: yazılım listesi okuldan okula değişir ve piyasa beklentisiyle her zaman örtüşmez. Hedeflediğiniz üniversitenin hangi çizim ve modelleme programlarını öğrettiğini önceden sorun; eksik kalan tarafı kendiniz kapatmayı planlayın.

Bu rehber bölümün ne olduğunu anlatır; hangi üniversiteye hangi puanla girileceğini anlatmaz. Taban puan, başarı sıralaması ve kontenjan her yıl değişir ve tek geçerli kaynağı ÖSYM tercih kılavuzu ile YÖK Atlas'tır. Bu sayfada bilerek puan, sıralama ya da maaş rakamı verilmiyor: eksik bilgi, yanlış bilgiden iyidir.