İnsansız Araç Teknikerliği, içinde insan bulunmayan hava, kara ve su araçlarının kurulmasını, çalıştırılmasını ve bakımını öğreten iki yıllık bir ön lisans programıdır. Alanın en somut hukuki sınırlarından biri 2565 sayılı kanunun askeri yasak bölgelere ilişkin düzenidir. Bu rehber puan ve maaş rakamı vermez.
- Puan türü
- TYT
- Seviye
- Önlisans
- Süre
- 2 yıl
- ÖSYM 2025 taban
- 167,64–340,05
- Üniversite
- 11
- Genel kontenjan
- 355
- Meslek çıktısı
- 6
Taban puanlar ÖSYM'nin 2025 yerleştirme sonuçlarından alınmıştır; başarı sıralaması içermez ve her yıl değişir.
İnsansız Araç Teknikerliği Nedir?
İnsansız Araç Teknikerliği, içinde sürücüsü ya da pilotu bulunmayan araçların donanımını kuran, uçuşunu veya seyrini yürüten, arızasını gören ve bakımını takip eden kişiyi yetiştiren iki yıllık bir ön lisans programıdır. Adın içindeki "araç" sözcüğü kasıtlı olarak geniştir: havada uçan bir platform da, karada ilerleyen bir gezici de, su üstünde ya da su altında hareket eden bir tekne de aynı temel soruyu paylaşır. İnsan araçta olmadığında araç nasıl yön bulur, nasıl karar verir ve insanla nasıl haberleşir.
Alanın ilk ayağı aracın gövdesi ve itki tarafıdır. Bir platformun ne kadar ağırlık taşıyacağı, hangi malzemeden yapılacağı, pervanesinin ya da tekerinin hangi güçle döneceği ve enerjisini nereden alacağı bu ayağın konusudur. Programda malzeme bilgisi, teknik resim ve üç boyutlu modelleme derslerinin bulunmasının nedeni budur; tekniker aracı yalnızca kullanan değil, gerektiğinde parçasını çizen ve yerine koyan kişidir.
İkinci ayak elektronik ve kumanda tarafıdır. Aracın üzerindeki denetleyici kartlar, algılayıcılar, motor sürücüleri ve haberleşme birimleri bir arada çalışır. Bu birimlerin hangi sinyali ürettiğini, hangi voltaj düzeyinde çalıştığını ve biri arızalandığında aracın nasıl davrandığını bilmek bu ayağın işidir. Temel elektrik-elektronik ve mikroişlemci konuları programın çekirdeğinde yer alır.
Üçüncü ayak yazılım ve otonomi tarafıdır. Araç bir noktadan bir noktaya kendi başına gidecekse konumunu bilmeli, engeli tanımalı ve bir karar kuralı izlemelidir. Bu nedenle programda programlama, otonom sistemler ve yapay öğrenme konuları görünür. Buradaki hedef kuram üretmek değil, hazır kütüphaneleri ve denetleyici mantığını araç üzerinde çalışır hale getirmektir.
Dördüncü ayak uçuş ve seyir bilgisidir. Havada çalışan bir platform için kaldırma kuvvetinin nasıl doğduğu, rüzgârın uçuşu nasıl etkilediği ve aracın kararlılığının neye bağlı olduğu doğrudan işin güvenliğine dokunur. Programda uçuş teorisi ve uçuş dinamiği gibi konuların bulunmasının nedeni budur.
Beşinci ayak veri tarafıdır. İnsansız araçların büyük bölümü bir şey taşımak için değil bir şey ölçmek için uçar ya da ilerler. Görüntü, konum, sıcaklık, gaz derişimi ya da yansıma verisi toplanır; toplanan veri sonradan işlenir. Ölçme yöntem ve teknikleri gibi derslerin planda yer alması bu nedenledir; tekniker hem aracı hem de aracın ürettiği kaydı anlayan kişidir.
Altıncı ayak hukuki sınır bilgisidir ve alanın en çok gözden kaçan tarafı burasıdır. İnsansız bir araç, özellikle havada çalışan bir platform, izinsiz uçamayacağı yerlerin ve izinsiz görüntü alamayacağı alanların bulunduğu bir düzen içinde çalışır. Bu düzenin bir bölümü kanun düzeyinde kurulmuştur ve mesleğin sınırını çizen şey teknik yeterlilik kadar bu sınırın bilinmesidir.
Alanın Kamusal Çerçevesi: 2565 Sayılı Kanun
Bu alanın en somut hukuki sınırlarından biri askeri yasak bölgeler ve güvenlik bölgeleri düzenidir. Bu düzenin kanunu 2565 sayılı kanundur. Kanunun mevzuat.gov.tr üzerinde yayımlanan adı ASKERİ YASAK BÖLGELER VE GÜVENLİK BÖLGELERİ KANUNU'dur; kanun numarası "2565", kabul tarihi "18/12/1981" ve yayımlandığı Resmî Gazete "Tarih: 22/12/1981 Sayı: 17552" olarak yayımlanmıştır.
Kanunun ilk maddesi amacı iki bent halinde kurar. Madde metni yayımlandığı biçimde şöyle başlar: "Madde 1 – Bu Kanunun amacı;". Birinci bent şöyledir: "a) Yurt savunması bakımından hayati önemi haiz askeri tesisler ve bölgeler ile sınırların, güvenlik ve gizliliğini sağlamak için bunların çevrelerinde, kıyılarında ve havalarında; kara, deniz ve hava askeri yasak bölgelerinin,". İkinci bent şöyledir: "b) Yurt savunması veya yurt ekonomisine önemli ölçüde katkıda bulunan veya kısmen dahi tahripleri veya devamlı olarak ya da geçici bir zaman için faaliyetten alıkonulmaları halinde milli güvenlik veya toplum hayatı bakımından olumsuz sonuçlar doğurabilecek; diğer askeri tesis ve bölgeler ile kamu veya özel kuruluşlara ait her türlü yer ve tesislerin etrafında güvenlik bölgelerinin,". Madde iki bendin ardından tek bir cümleyle kapanır: "Kurulması, kaldırılması ve gerektiğinde genişletilmesine ilişkin esas ve yöntemlerin düzenlenmesidir."
Bu maddede insansız araçla çalışacak biri için üç anahtar sözcük var. Birincisi bentte geçen "havalarında" ifadesidir: yasak bölge yalnızca yerde çizilen bir sınır değildir, tesisin havası da bu çerçevenin içindedir. İkincisi ikinci bentteki "kamu veya özel kuruluşlara ait her türlü yer ve tesislerin etrafında" ifadesidir; yani güvenlik bölgesi kurulabilecek yerler yalnızca askeri tesislerle sınırlı değildir. Üçüncüsü kapanış cümlesindeki "kurulması, kaldırılması ve gerektiğinde genişletilmesine" ifadesidir; bölgelerin sınırı değişebilir bir sınırdır, dolayısıyla bir kez öğrenilip bırakılacak bir bilgi değildir.
Kanunun mesleği en doğrudan ilgilendiren maddesi, birinci derece kara askeri yasak bölgelerinde uygulanacak esasları düzenleyen maddedir. Bu madde, mevzuat metninde "Madde 7 – Birinci derece kara askeri yasak bölgelerinde uygulanacak esaslar" başlığıyla yer alır ve bentlerinden biri görüntü alma ile ölçme faaliyetini doğrudan konu edinir: "e) Bölgenin fotoğraf ve filminin çekilmesi, harita, resim ve krokisinin yapılması, not alınması veya harita uygulaması gibi faaliyetlerde bulunulması, bölgenin savunma ve güvenlik tedbirlerini aksatacak, bozacak ve açıklayacak cihazlar kullanılması, bu amaçla görevlendirilmiş olanlar ile Genelkurmay Başkanlığı tarafından izin verilmiş olanlar dışındakilere yasaktır."
Bu bendin öğrenci için taşıdığı ders açıktır. Bent yasaklanan şeyi tek bir cihaz adıyla değil bir faaliyet listesiyle tanımlar: fotoğraf, film, harita, resim, kroki, not alma ve harita uygulaması. Yani yasağın konusu hangi araçla yapıldığı değil, ne yapıldığıdır. Bendin devamındaki "cihazlar kullanılması" ifadesi de aynı mantığı sürdürür. İzin rejimi ise bendin kendi içinde kurulmuştur: bu amaçla görevlendirilmiş olanlar ile Genelkurmay Başkanlığı tarafından izin verilmiş olanlar bendin dışında tutulmuştur.
Aynı maddenin ilk fıkrasının diğer bentleri bölgeye giriş ve oturma düzenini kurar. Bunlardan biri şöyledir: "a) Bölge içindeki taşınmaz mallar kamulaştırılır." Bir diğeri şöyledir: "c) Yabancıların geçici olarak bölgeye girmeleri ve oturmaları Genelkurmay Başkanlığının iznine bağlıdır." Maddenin ikinci fıkrası ise şu biçimde yayımlanmıştır: "Kara sınır hattı boyunca ve kıyılarda tesis edilen birinci derece kara askeri yasak bölgelerinde kamulaştırma yapılması zorunlu değildir." Üçüncü fıkra, kamulaştırılmayan taşınmaz mallardan yerli halkın yararlanmasına ilişkin esaslar ile bölgeye girme yasağıyla ilgili diğer esasların yönetmelikle tespit edileceğini belirtir.
Burada üç şeyin açıkça söylenmesi gerekiyor. Birincisi, 2565 sayılı kanun bir insansız araç kanunu değildir; bu rehber kanunun insansız araçlardan söz ettiğini ya da bu araçlara özgü bir izin düzeni kurduğunu söylemiyor. Kanun burada alanın karşılaşacağı en somut yasak alan mantığını göstermek için okunmuştur. İkincisi, kanunda insansız araç ya da benzeri bir terimin tanımlanıp tanımlanmadığı konusunda bu rehber hiçbir yönde iddia ileri sürmüyor; elimizdeki iki doğrulanmış okuma kanunun amaç maddesi ile yukarıdaki maddeyi kapsıyor, bu okumalarda görünmeyen bir şeyin kanunda bulunmadığı sonucu çıkarılamaz. Üçüncüsü, insansız hava araçlarının uçuşuna ilişkin idari düzenlemeler kanun dışındaki metinlerde yer alır; bu rehber o metinleri okumamıştır ve onlar hakkında hiçbir şey söylememektedir.
Bilerek eksik bıraktığımız parçalar şunlardır. Kanunun bir tanımlar maddesi bulunup bulunmadığı iki ayrı okumayla doğrulanmadığı için bu konuda hiçbir yönde ifade kullanılmamıştır. Amaç maddesinin başında ayrı bir kenar başlığı basılıp basılmadığı da okumalar arasında ayrıştığı için maddeye kenar başlığı atfedilmemiş, yalnızca madde numarası ve metni verilmiştir. Askeri yasak bölgelerin dereceleri, güvenlik bölgelerinin kurulma usulü ve yaptırım hükümleri bu rehberin konusu dışında olduğu için okunmamış ve haklarında bir şey söylenmemiştir.
İnsansız Araç Teknikerliği ile Yakın Alanlar Aynı Şey Değil
Bu program bir pilot yetiştirme programı değildir. İçinde insan taşıyan hava aracının kullanılması, pilotaj diye ayrı bir yolun konusudur ve o yol kendi sağlık, lisans ve uçuş saati düzeniyle yürür. İnsansız araç teknikerliği ise aracın insan taşımadığı durumu konu alır; buradaki iş kabinde oturmak değil, yerden bir platformu çalıştırmak ve o platformun donanımını ayakta tutmaktır.
İkinci karışma havacılık bakım tarafındadır. [Uçak teknolojisi](/bolum/ucak-teknolojisi) ve uçak bakım ve onarım yolları, insan taşıyan hava araçlarının bakımına ilişkin ayrı bir teknik ve belge düzeninin içindedir. İnsansız araç teknikerliğinin ilgilendiği platformlar çoğu zaman farklı ölçekte, farklı malzemeden ve farklı bakım mantığıyla çalışır. İki alan birbirine komşudur ama aynı değildir.
Üçüncü karışma otomasyon ve mekatronik tarafındadır. [Mekatronik](/bolum/mekatronik), [mekatronik mühendisliği](/bolum/mekatronik-muhendisligi), [kontrol ve otomasyon teknolojisi](/bolum/kontrol-ve-otomasyon-teknolojisi) ve [elektronik teknolojisi](/bolum/elektronik-teknolojisi) hareketli sistemlerin kumanda edilmesini genel olarak konu alır. İnsansız araç teknikerliği bu genel bilgiyi belirli bir nesneye, yani seyreden bir araca uygular. Aradaki fark konunun kendisi değil odağıdır.
Dördüncü karışma yazılım tarafındadır. Otonom davranışın arkasındaki algoritmaların tasarımı [bilgisayar mühendisliği](/bolum/bilgisayar-muhendisligi) ve [yazılım mühendisliği](/bolum/yazilim-muhendisligi) alanlarının konusudur; toplanan verinin çözümlenmesi [veri bilimi ve analitiği](/bolum/veri-bilimi-ve-analitigi) alanına yakındır. Tekniker bu algoritmaları yazan kişi olmak zorunda değildir; onları araç üzerinde çalıştıran ve davranışını gözleyen kişidir. Kod yazmaya ilgi duyan öğrenci için [bilgisayar programcılığı](/bolum/bilgisayar-programciligi) da ayrıca bakılmaya değer bir yoldur.
Beşinci karışma ölçme tarafındadır. İnsansız hava araçlarının en yaygın kullanım alanlarından biri havadan görüntü alıp harita üretmektir; ancak haritanın kendisinin üretilmesi ve doğruluğunun değerlendirilmesi [harita ve kadastro](/bolum/harita-ve-kadastro) ve [harita mühendisliği](/bolum/harita-muhendisligi) alanlarının işidir. Tekniker uçuşu planlayan ve görüntüyü toplayan taraftadır; iki alan aynı projede yan yana çalışır.
Altıncı karışma havacılık yönetimi tarafındadır. Uçuş operasyonunun ticari ve idari yönetimi [havacılık yönetimi](/bolum/havacilik-yonetimi) alanının konusudur; aracın tasarımı ise [makine mühendisliği](/bolum/makine-muhendisligi), [otomotiv mühendisliği](/bolum/otomotiv-muhendisligi) ve [elektrik-elektronik mühendisliği](/bolum/elektrik-elektronik-muhendisligi) gibi lisans yollarının işidir. Bu programın mezunu bu alanların hepsiyle temas eder, hiçbirinin yerine geçmez.
Bir Üniversitenin Ders Planı: Nişantaşı Üniversitesi
Aşağıdaki döküm Nişantaşı Üniversitesi'nin ders bilgi paketi sayfasında yayımlanan İnsansız Araç Teknikerliği programından alınmıştır. Sayfa programın adını "İnsansız Araç Teknikerliği" olarak yazar. Öğretim düzeyini "Önlisans Derecesi (EQF-LLL 5. Düzey)" ifadesiyle verir; verilecek dereceyi "Derece: İnsansız Araç Teknikerliği Önlisans Diploması" ve unvanı "Unvan: İnsansız Araç Teknikeri" biçiminde yayımlar.
Sayfa müfredatı dört blok halinde sunar ve blokları "1. Dönem", "2. Dönem", "3. Dönem" ve "4. Dönem" olarak adlandırır. Sayfadaki tabloda her dersin ders türü ayrı bir sütunda verilmiştir ve bu döküme giren derslerin tümü "Zorunlu" olarak işaretlidir. Aynı tabloda ders kodu, ders saati ve kredi bilgileri de yer alır; bu rehber ders kodu, kredi ve AKTS değeri vermediği için aşağıda yalnızca ders adları yazılmıştır. Bu çıkarma bilinçlidir.
Ders adlarının yazımı konusunda önemli bir uyarı gerekiyor. Bu sayfa ders adlarının bir bölümünü noktalı i yerine noktasız ı ile saklamaktadır. Aşağıdaki liste sayfanın kendi yazımını olduğu gibi aktarır; okuyucunun yazım hatası sanacağı biçimler kaynağın kendi biçimidir ve burada düzeltilmemiştir.
Birinci dönemde sayfada şu dersler yer alır: Atatürk İlkelerı ve İnkılap Tarıhı I, Fızık, İnsansız Araç Sıstemlerıne Gırış, Ölçme Yöntem ve Teknıklerı, Teknık Resım, Matematık, Ünıversıte Hayatına Gırış, Türk Dılı I, Temel Elektrık Elektronık, İngılızce I.
İkinci dönemde sayfada şu dersler yer alır: 3B Modelleme ve Tasarımı, Atatürk İlkelerı ve İnkılap Tarıhı II, Bılgısayar Destek Modelleme, Bılışım ve Ağ Teknolojısı Temellerı, Endüstrıyel Otomasyon, İtkı Sıstemlerı, Programlama, Malzeme Bılgısı, Türk Dılı II, İngılızce II.
Üçüncü dönemde sayfada şu dersler yer alır: İnsansız Araç Saha Uygulamaları, İnsansız Araç Üretımı ve Montaj Atöltesı, Mıkroışlemcıler ve Mıkrodenetleyıcıler, Otonom Sıstemler, Uçuş Dınamıklerı ve Kontrölü, Uçuş Teorısı ve Havacılık Yönetımı, Yapay Zeka ve Makıne Öğrenmesı.
Dördüncü dönemde sayfada tek bir kayıt vardır: Zorunlu Staj.
Üçüncü dönem derslerinden birinin adı sayfada "İnsansız Araç Üretımı ve Montaj Atöltesı" biçiminde yazılmıştır. Sondaki sözcüğün beklenen yazımı bu değildir; ancak bu rehber kaynağın yazımını düzeltmediği için ad olduğu gibi bırakılmıştır. Aynı biçimde "Uçuş Dınamıklerı ve Kontrölü" adındaki ikinci sözcük de sayfanın kendi yazımıdır.
Bir çelişki açıkça bildirilmelidir. Sayfanın iki ayrı okumasından biri "Yapay Zeka ve Makıne Öğrenmesı" dersini ikinci döneme, satır satır aktarım yapan diğer okuma ise üçüncü döneme yerleştirdi. Bu rehber, ders kodlarıyla birlikte satır satır aktarım yapan okumayı tercih ederek dersi üçüncü döneme yazmıştır; ancak bu ayrım çözülmemiştir ve okuyucu sayfayı kendisi kontrol etmelidir.
Planın kendi mantığı dört adımda okunabilir. Birinci dönem temel dersler, teknik resim, matematik ve elektrik-elektronik ile zemini kurar ve alana giriş dersini verir. İkinci dönem modelleme, itki, otomasyon, programlama ve malzeme ile aracın kendisine geçer. Üçüncü dönem saha uygulaması, üretim-montaj, mikrodenetleyici, otonom sistemler, uçuş dinamiği ve yapay öğrenme ile mesleğin çekirdeğini yoğunlaştırır. Dördüncü dönem yalnızca zorunlu stajdan oluşur ve öğrenciyi doğrudan iş ortamına çıkarır.
Bu döküm tek bir üniversitenin planıdır ve örnek olması dışında bir iddiası yoktur. Sayfada öğretimin normal mi ikinci öğretim mi olduğuna dair doğrulanmış bir ifade bulunmadığı için bu konuda hiçbir şey söylenmiyor; programa hangi puan türüyle öğrenci alındığı da bu sayfaya dayandırılmamaktadır. Aynı adı taşıyan başka üniversite programlarının ders planı farklı olabilir.
Mezunlar Ne İş Yapar?
Mezunun ilk çalışma alanı insansız hava aracı üreten ve satan firmalardır. Bu firmalarda üretim ve montaj hattında çalışan, uçuş öncesi kontrolü yapan, test uçuşuna destek veren ve satış sonrası arızayı karşılayan teknik personele ihtiyaç duyulur. İş genellikle atölye ile saha arasında bölünür.
İkinci alan hizmet olarak uçuş yapan firmalardır. Tarımsal ilaçlama, enerji hattı ve boru hattı denetimi, inşaat sahasının ilerlemesinin izlenmesi, maden sahasının hacim takibi, çatı ve cephe incelemesi ve haritalama uçuşları bu tarafın işleridir. Bu işlerde uçuşun planlanması, sahanın hazırlanması ve toplanan kaydın teslim edilmesi bir arada yürür.
Üçüncü alan kamu kuruluşlarının ve belediyelerin teknik birimleridir. Arama kurtarma desteği, orman ve kıyı gözlemi, afet sonrası hasar tespiti ve altyapı denetimi gibi işlerde insansız platformlar kullanılır. Bu tarafta çalışmak genellikle bir ekibin parçası olmak ve nöbet düzenine girmek anlamına gelir.
Dördüncü alan kara ve su araçları tarafıdır. Depo içinde malzeme taşıyan otonom araçlar, tarımda kullanılan sürücüsüz platformlar ve su altında ölçüm yapan araçlar bu programın ilgi alanının içindedir. Bu taraf havadan daha az bilinir ama sanayi içinde büyüyen bir alandır.
Beşinci alan bakım, kurulum ve eğitim desteğidir. Platformların bakım kaydının tutulması, yazılım güncellemelerinin yapılması, kullanıcıya cihazın tanıtılması ve kurum içi eğitimlerin verilmesi mezunun yürütebileceği işlerdir. Bu iş, sahada uçmaktan çok cihazı ayakta tutmak ve anlatmak üzerinedir.
Bu rehber mezunun hangi işte ne kadar kazandığına dair bir rakam vermiyor. Ücret düzeyleri firmaya, bölgeye, işin türüne ve deneyime göre değişir; doğrulanabilir tek bir sayı yoktur. Bu meslekte belirli işler için idari düzenlemelerin öngördüğü izin veya belge gerekleri bulunabilir; bu gerekler kanun dışındaki metinlerde düzenlendiği ve bu rehberde doğrulanmadığı için burada bir belge listesi verilmemektedir.
Kimler Tercih Etmeli?
Bu program, hem eline hem kafasına iş düşmesini isteyen öğrenci için uygundur. Bir platformun parçasını yerine takmak, kablosunu çekmek, kartını değiştirmek ve sonra o platformun davranışını ekranda izlemek aynı işin iki yüzüdür. Yalnızca ekran başında durmak isteyen ya da yalnızca elle çalışmak isteyen bir öğrenci için alan tek yanlı kalabilir.
Dikkat ve disiplin bu meslekte doğrudan güvenlik konusudur. Uçuş öncesi kontrol listesinin atlanması, pilin durumunun gözden kaçması ya da izin durumunun kontrol edilmemesi hem araca hem çevredeki insanlara zarar verebilir. Kurala uymayı gereksiz bulan bir öğrenci için bu alan riskli bir tercihtir.
Temel matematik ve fizik konularına tahammül gerekir. Kaldırma kuvveti, tork, akım ve gerilim gibi kavramlar bu meslekte günlük dilin parçasıdır. Bu kavramlarla ilişkisi tümüyle kopmuş bir öğrenci programın ikinci yılında zorlanır.
Kod yazma isteği bir zorunluluk değil ama büyük bir avantajdır. Otonom davranışın ayarlanması, verinin toparlanması ve cihazın günlük kaydının okunması küçük ölçekli programlama becerisiyle çok kolaylaşır. Programlamaya baştan kapalı olmayan bir öğrenci bu alanda daha hızlı ilerler.
Alanın hukuki tarafına ilgi de aranan bir özelliktir. Nerede uçulabileceğini, hangi görüntünün alınamayacağını ve izin gerektiren durumun ne olduğunu takip etmek bu mesleğin ayrılmaz parçasıdır. Yukarıda okunan kanun bunun tek örneği değildir; alanın kural tarafını sıkıcı bulan biri için meslek yorucu olabilir.
Ön lisanstan sonra lisansa geçiş yolu bu alanda da açıktır. Hangi lisans programlarına geçilebileceği ve koşulları her yıl yayımlanan resmî kılavuzlarda yer alır; bu rehberde bir geçiş listesi verilmemektedir.
Tercih Öncesi Notlar
Birinci not: Bu programda donanım olanağı belirleyicidir. Kendi platformları, uçuş yapılabilecek bir alanı ve montaj yapılabilecek bir atölyesi bulunan bir okul ile konuyu yalnızca anlatım üzerinden geçen bir program aynı eğitimi vermez. Okulun atölye ve platform durumu, mümkünse doğrudan sorularak öğrenilmelidir.
İkinci not: Programın hangi araç türüne ağırlık verdiği okullar arasında değişir. Bazı planlar havada çalışan platformlara, bazıları kara araçlarına, bazıları su araçlarına yakın durur. Ad aynı olsa bile ağırlığın nerede olduğu ders planından okunmalıdır.
Üçüncü not: Son dönemi tümüyle zorunlu stajdan oluşan planlarda bu dönemin nasıl yürütüldüğü eğitimin en değerli parçası olabilir. Stajın hangi firmalarda yapıldığı, okulun bu konuda yönlendirme yapıp yapmadığı ve öğrencinin bu dönemde nerede bulunacağı tercih öncesinde sorulmaya değer sorulardır.
Dördüncü not: Aracın tasarımına ilgi duyan öğrenci için [makine mühendisliği](/bolum/makine-muhendisligi), [otomotiv mühendisliği](/bolum/otomotiv-muhendisligi) ve [elektrik-elektronik mühendisliği](/bolum/elektrik-elektronik-muhendisligi); kumanda ve otomasyon tarafına ilgi duyan öğrenci için [mekatronik](/bolum/mekatronik), [mekatronik mühendisliği](/bolum/mekatronik-muhendisligi), [kontrol ve otomasyon teknolojisi](/bolum/kontrol-ve-otomasyon-teknolojisi) ve [elektronik teknolojisi](/bolum/elektronik-teknolojisi); yazılım ve otonomi tarafına ilgi duyan öğrenci için [bilgisayar mühendisliği](/bolum/bilgisayar-muhendisligi), [yazılım mühendisliği](/bolum/yazilim-muhendisligi) ve [bilgisayar programcılığı](/bolum/bilgisayar-programciligi); toplanan verinin çözümlenmesine ilgi duyan öğrenci için [veri bilimi ve analitiği](/bolum/veri-bilimi-ve-analitigi); havadan haritalamaya ilgi duyan öğrenci için [harita ve kadastro](/bolum/harita-ve-kadastro) ve [harita mühendisliği](/bolum/harita-muhendisligi); insan taşıyan hava aracının bakımına ilgi duyan öğrenci için [uçak teknolojisi](/bolum/ucak-teknolojisi) ve uçak bakım ve onarım; uçuş operasyonunun yönetimine ilgi duyan öğrenci için [havacılık yönetimi](/bolum/havacilik-yonetimi); işin planlama tarafına ilgi duyan öğrenci için [endüstri mühendisliği](/bolum/endustri-muhendisligi); sahanın güvenlik düzenine ilgi duyan öğrenci için [iş sağlığı ve güvenliği](/bolum/is-sagligi-ve-guvenligi) karşılaştırılmaya değer yollar oluşturur.
Beşinci not: Bu rehber bölümün ne olduğunu anlatır; hangi üniversiteye hangi puanla girileceğini anlatmaz. Taban puan, başarı sıralaması ve kontenjan her yıl değişir ve tek geçerli kaynağı ÖSYM tercih kılavuzu ile YÖK Atlas'tır. Bu sayfada bilerek puan, sıralama ya da maaş rakamı verilmiyor: eksik bilgi, yanlış bilgiden iyidir.
ÖSYM bu programı 11 üniversitede, 16 ayrı kontenjan satırında açtı. Aşağıdaki iki puan, bu programın ÖSYM'de yayımlanmış en yüksek ve en düşük taban puanıdır.
ÖSYM'nin bu tablolarında başarı sıralaması yoktur; sıralama için YÖK Atlas kullanılmalıdır. Taban puanlar geçmiş yılın sonucudur, her yıl değişir.
Bu rehber bilgilendirme amaçlıdır; müfredat ve koşullar üniversiteye göre değişir. Bölümün bulunduğu üniversiteler ile güncel taban puan, başarı sıralaması ve kontenjanlar için ÖSYM tercih kılavuzu ve YÖK Atlas esastır.