Karbon Yönetimi Teknikerliği, bir işletmenin ya da bir faaliyetin sera gazı salımının ölçülmesini, hesaplanmasını ve azaltılmasını konu edinen iki yıllık bir ön lisans programıdır. Alanın kamusal çerçevesine değen metinlerden biri 7552 sayılı kanundur. Bu rehber puan vermez.
- Puan türü
- TYT
- Seviye
- Önlisans
- Süre
- 2 yıl
- ÖSYM 2025 taban
- 204,48–302,83
- Üniversite
- 4
- Genel kontenjan
- 142
- Meslek çıktısı
- 8
Taban puanlar ÖSYM'nin 2025 yerleştirme sonuçlarından alınmıştır; başarı sıralaması içermez ve her yıl değişir.
Karbon Yönetimi Teknikerliği Nedir?
Karbon Yönetimi Teknikerliği, bir işletmenin, bir ürünün ya da bir faaliyetin sera gazı salımının ölçülmesini, hesaplanmasını, kayıt altına alınmasını ve azaltılmasına yönelik çalışmaların yürütülmesini konu edinen iki yıllık bir ön lisans programıdır. Bu alanın çıkış noktası basit bir sorudur: bir üretim hattının, bir binanın ya da bir taşıma zincirinin havaya bıraktığı sera gazı ne kadardır, bu miktar nasıl ölçülür ve hangi müdahalelerle azalır?
Alanın birinci ayağı temel fen ve hesap bilgisidir. Matematik, kimya ve termodinamik bu ayağın konularıdır. Karbon hesabı sonuçta bir madde ve enerji hesabıdır; yakıtın içindeki karbonun nereye gittiğini, bir dönüşümde ne kadar enerjinin kaybolduğunu bilmeden bu hesap kurulamaz.
İkinci ayak enerjidir. Temel enerji sistemleri, yenilenebilir enerji kaynakları, enerji verimliliği ve hidrojen teknolojileri bu ayağın konularıdır. Sera gazı salımının büyük bölümü enerjinin üretilme ve kullanılma biçiminden doğduğu için, bu alanın öğrencisi enerji sistemlerini tanımak zorundadır. Enerji verimliliği ise azaltımın en doğrudan aracıdır: harcanmayan enerji, salınmayan gazdır.
Üçüncü ayak hesaplama ve envanterdir. Karbon yönetimine giriş, karbon ayak izi ve yaşam döngüsü analizi ile uygulamalı karbon envanteri hazırlama bu ayağın konularıdır. Burada öğrenci bir kuruluşun sınırlarını çizmeyi, veri toplamayı, hesaplamayı ve sonucu raporlanabilir bir biçime getirmeyi öğrenir. Yaşam döngüsü analizi ise hesabı ürünün hammaddesinden atık aşamasına kadar genişletir.
Dördüncü ayak ölçüm ve veridir. Dijital ölçümleme ve sensör sistemleri ile bilgisayar destekli tasarım bu ayağın konularıdır. Karbon yönetimi giderek daha fazla sürekli ölçüm verisine dayanır; sensörden gelen veriyi okumak, doğrulamak ve bir hesabın girdisi hâline getirmek bu işin teknik tarafıdır.
Beşinci ayak kentsel ve altyapı sistemleridir. Akıllı su ve atık yönetim sistemleri ile akıllı şehir teknolojileri bu ayağın konularıdır. Su, atık, ulaşım ve bina sistemleri bir yerleşimin salım tablosunun büyük bölümünü oluşturur; bu sistemlerin izlenme biçimi doğrudan karbon hesabına girer.
Altıncı ayak politika ve kural çerçevesidir. İklim politikaları ve uluslararası protokoller bu ayağın konusudur. Bu alanın işi teknik bir hesap olduğu kadar bir uyum işidir; hesabın hangi kurala göre yapıldığı, kime raporlandığı ve hangi çerçevede değerlendirildiği sonucu belirler.
Bu altı ayak alanı hem çevre hem de enerji tarafına yakın kılar. Kirliliğin ve atığın teknik tarafına ilgi duyan öğrenci için [çevre koruma ve kontrol](/bolum/cevre-koruma-ve-kontrol), enerji üretimine ilgi duyan öğrenci için [yenilenebilir enerji teknikerliği](/bolum/yenilenebilir-enerji-teknikerligi), ölçüm ve izleme tarafına ilgi duyan öğrenci için [çevresel ölçüm ve izleme sistemleri teknikerliği](/bolum/cevresel-olcum-ve-izleme-sistemleri-teknikerligi), yapı tarafına ilgi duyan öğrenci için [yeşil ve ekolojik bina teknikerliği](/bolum/yesil-ve-ekolojik-bina-teknikerligi) bu alanın komşularıdır.
Alanın Kamusal Çerçevesi: 7552 Sayılı Kanun
Bu alanın konusu doğrudan kamusal bir düzenlemenin konusudur. Bu düzenlemeye değen metinlerden biri 7552 sayılı kanundur. Kanunun künyesinde "Kanun Numarası : 7552" ve "Kabul Tarihi : 2/7/2025" satırları yer alır. Aynı künyede "Yayımlandığı Resmî Gazete : Tarih: 9/7/2025 Sayı: 32951" satırı bulunmaktadır. Bu satırlar üç ayrı okumanın üçünde de harfi harfine aynı çıkmıştır.
Kanunun birinci maddesinin kenar başlığı "Amaç ve kapsam" olarak yayımlanmıştır. Maddenin birinci fıkrası kaynakta şöyledir: "(1) Bu Kanunun amacı; yeşil büyüme vizyonu ve net sıfır emisyon hedefi doğrultusunda iklim değişikliğiyle mücadele etmektir." İkinci fıkrası ise şöyledir: "(2) Bu Kanun; iklim değişikliği ile mücadelede esas olan sera gazı emisyonlarının azaltılması ve iklim değişikliğine uyum faaliyetleri ile planlama ve uygulama araçlarını, gelirleri, izin ve denetimi ve bunlara ilişkin yasal ve kurumsal çerçevenin usul ve esaslarını kapsar." Bu iki fıkra da üç okumanın üçünde birebir aynı çıkmıştır.
Bu iki fıkranın bu alan için anlamı şudur: azaltım ve uyum faaliyetlerinin yanına planlama ve uygulama araçları, gelirler ile izin ve denetim de kanunun kendi metniyle birlikte anılmaktadır. Yani bu alanın işi yalnızca teknik bir hesap işi değildir; hesabın etrafında bir izin, denetim ve raporlama düzeni bulunmaktadır. Bu rehber bu düzenin ayrıntısı, kimin neyi ne zaman raporlayacağı ya da bu yükümlülüklerin hangi işletmeleri kapsadığı konusunda hiçbir iddia kurmaz.
Kanunun ikinci maddesinin kenar başlığı "Tanımlar" olarak yayımlanmıştır ve maddenin giriş cümlesi kaynakta "(1) Bu Kanunun uygulanmasında;" biçimindedir. Bu giriş cümlesi de üç okumada aynı çıkmıştır. Maddenin devamındaki tanım bentleri ise aşağıda anlatıldığı gibi doğrulanamamıştır ve bu rehberde hiçbir tanım bendi aktarılmamıştır.
Kanunun dokuzuncu maddesinin kenar başlığı "Emisyon Ticaret Sisteminin kurulması ve tahsisatların esasları" olarak yayımlanmıştır. Maddenin birinci fıkrasının ilk cümlesi kaynakta şöyledir: "(1) Başkanlık tarafından ETS kurulur, ulusal tahsisat planlaması hazırlanır ve tahsisatların dağıtımı yapılır." Aynı fıkranın devamındaki cümle ise şöyledir: "Bu kapsamda esneklik mekanizmaları ile piyasa istikrar mekanizmaları da geliştirilebilir." Bu ikinci cümle üç okumanın ikisinde birebir aynı çıkmıştır; üçüncü okuma fıkrayı ilk cümlede kestiği için o okuma bu fıkra bakımından reddedilmiştir. Kaynakta geçen kısaltmalar bu rehberde açılmaz ve olduğu gibi bırakılır.
Bu hüküm bu alanla doğrudan ilişkilidir, çünkü salımın ölçülmesi ve kayıt altına alınması işini teknik bir merakın ötesine taşıyan şey, salımın bir sistem içinde muhasebeleştirilmesidir. Bununla birlikte bu rehber bu sistemin nasıl işlediği, kimlerin kapsamda olduğu, tahsisatların nasıl dağıtıldığı ya da bu programın mezununun bu sistemde bir rolü bulunup bulunmadığı konusunda hiçbir iddia kurmaz.
Bu başlıkta bilerek eksik bırakılanlar şunlardır. Kanunun metni üç ayrı okumayla çekilmiş, yalnızca en az iki okumada harfi harfine aynı çıkan satırlar alıntılanmıştır. Yukarıdaki künye satırları, birinci maddenin her iki fıkrası, ikinci maddenin giriş cümlesi, dokuzuncu maddenin birinci fıkrasının ilk cümlesi ve üç maddenin kenar başlıkları üç okumada da aynı çıktığı için alınmıştır; dokuzuncu maddenin ikinci cümlesi iki okumanın örtüşmesiyle alınmıştır. En önemli eksik ikinci maddededir: bu maddenin tanım bentlerinin metni hiçbir okumada birebir aktarılamamıştır. Bir okuma yalnızca ilk bendin başını üç nokta ile keserek vermiş ve buna kaynakta bulunmayan köşeli parantezli bir açıklama eklemiş, diğer iki okuma ise hiç metin vermeden kendi özetlerini yazmıştır; üstelik bu iki okuma maddenin kaç bent içerdiği konusunda birbiriyle çelişen sayılar bildirmiştir. Bu nedenle üç okuma da ikinci madde bakımından reddedilmiş, hiçbir tanım bendi bu rehbere alınmamıştır. Bu eksiklik yüzünden bu rehber, herhangi bir terimin bu kanunda tanımlanıp tanımlanmadığı konusunda hiçbir iddia kurmaz; ne olumlu ne de olumsuz bir cümle kurulmamıştır. Bunun dışında dokuzuncu maddenin birinci fıkra dışındaki fıkraları hiçbir okumada aktarılmadığı için buraya yazılmamıştır. Künyedeki Düstur satırı hiçbir okumada verilmediği için alınmamıştır. Okumaların bazıları aktardıkları fıkraları kendi ekledikleri tırnak işaretleri içinde vermiştir; bu tırnaklar kaynak metne ait sayılmamıştır. Kanunun bu programı, bu programın ders planını ya da mezununun görev tanımını düzenlediği yönünde hiçbir iddia kurulmamıştır.
Karbon Yönetimi Teknikerliği ile Yakın Alanlar Aynı Şey Değil
Bu program birkaç alanla karıştırılır. En sık karıştığı yer çevre programlarıdır. [Çevre koruma ve kontrol](/bolum/cevre-koruma-ve-kontrol) kirliliğin önlenmesine ve arıtma süreçlerine, [çevre mühendisliği](/bolum/cevre-muhendisligi) dört yıllık bir lisans düzeyinde tesis ve proje tarafına bakar. Bu programda ise odak tek bir büyüklüktedir: sera gazı salımı. Kirlilik ile salım kesişir ama aynı şey değildir.
İkinci karışma noktası ölçüm ve izleme programlarıdır. [Çevresel ölçüm ve izleme sistemleri teknikerliği](/bolum/cevresel-olcum-ve-izleme-sistemleri-teknikerligi) ölçüm cihazının ve izleme düzeneğinin kendisine, [su ve atık yönetimi teknikerliği](/bolum/su-ve-atik-yonetimi-teknikerligi) suyun ve atığın yönetim döngüsüne yakın durur. Bu programda ölçüm bir amaç değil, karbon hesabının girdisidir.
Üçüncü karışma noktası enerji programlarıdır. [Yenilenebilir enerji teknikerliği](/bolum/yenilenebilir-enerji-teknikerligi) ve [alternatif enerji kaynakları teknolojisi](/bolum/alternatif-enerji-kaynaklari-teknolojisi) enerji üretim tesisinin kurulumuna ve bakımına odaklanır; [enerji sistemleri mühendisliği](/bolum/enerji-sistemleri-muhendisligi) bu işin lisans düzeyindeki karşılığıdır. Bu programın planında enerji dersleri bulunması programı bir enerji programı hâline getirmez; buradaki enerji bilgisi salım hesabının aracıdır.
Dördüncü karışma noktası yapı ve kent programlarıdır. [Yeşil ve ekolojik bina teknikerliği](/bolum/yesil-ve-ekolojik-bina-teknikerligi) binanın kendisine, [akıllı altyapılar teknikerliği](/bolum/akilli-altyapilar-teknikerligi) altyapının izlenmesine, [şehir ve bölge planlama](/bolum/sehir-ve-bolge-planlama) yerleşimin planlanmasına bakar. Bu programda bina ve kent, salım tablosunun kalemleri olarak ele alınır.
Beşinci karışma noktası işletme ve raporlama programlarıdır. [İşletme yönetimi](/bolum/isletme-yonetimi), [muhasebe ve vergi uygulamaları](/bolum/muhasebe-ve-vergi-uygulamalari) ve [dış ticaret](/bolum/dis-ticaret) kuruluşun mali ve ticari tarafına bakar. Karbon envanteri de bir tür muhasebedir, ancak birimi para değil salımdır ve yöntemi teknik bir hesaptır.
Altıncı karışma noktası veri programlarıdır. [Veri bilimi ve analitiği](/bolum/veri-bilimi-ve-analitigi) ve [büyük veri analistliği](/bolum/buyuk-veri-analistligi) verinin kendisiyle çalışır. Bu programda veri işi vardır, ancak veri bir amaç değil, salım hesabının ve azaltım kararının dayanağıdır.
Bir Üniversitenin Ders Planı: İstanbul Gelişim Üniversitesi
Bu programın somut bir örneği için İstanbul Gelişim Üniversitesi'nin bilgi paketi sayfası okundu. Üniversitenin adı sayfada yazılıdır; bu rehberdeki üniversite adı alan adından yapılmış bir çıkarım değildir. Sayfada yayımlanan program adı "Karbon Yönetimi Teknikerliği" biçimindedir; sayfanın bir okumasında aynı ad tamamı büyük harfle görünmüş, yazım aynı kalmış, yalnızca büyük ve küçük harf biçimi değişmiştir. Öğretim düzeyi sayfada ön lisans olarak, meslek yüksekokulu düzeyinde yayımlanmıştır; bu düzey yarıyıl sayısından yapılmış bir çıkarım değildir.
Sayfada yayımlanan ve iki ayrı okumada aynı yazımla doğrulanan ders adları şunlardır: Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi I, Kimya, Karbon Yönetimine Giriş, Temel Enerji Sistemleri, Bilgisayar Destekli Tasarım I, Matematik I, Türk Dili I, Yabancı Dil I (İng.), Atatürk İlk. ve İnk. Tarihi II, Yenilenebilir Enerji Kaynakları, Karbon Ayak İzi ve Yaşam Döngüsü Analizi, Dijital Ölçümleme ve Sensör Sistemleri, Matematik II, Termodinamik, Türk Dili II, Yabancı Dil II (İng.), Enerji Verimliliği, İklim Politikaları ve Uluslararası Protokoller, Uygulamali Karbon Envanteri Hazırlama, Akıllı Su ve Atık Yönetim Sistemleri, Akıllı Şehir Teknolojileri ve Hidrojen Teknolojileri.
Bu yirmi iki ad programın omurgasını gösterir. Ortak zorunlu dersler ile matematik ve kimya planın genel çerçevesini kurar. Karbon yönetimine giriş ile temel enerji sistemleri alanın iki temel kavram kümesini açar. Karbon ayak izi ve yaşam döngüsü analizi ile uygulamalı karbon envanteri hazırlama, alanın asıl hesap işini oluşturur. Yenilenebilir enerji kaynakları, termodinamik, enerji verimliliği ve hidrojen teknolojileri enerji tarafını kurar. Dijital ölçümleme ve sensör sistemleri ile bilgisayar destekli tasarım teknik araç tarafını verir. Akıllı su ve atık yönetim sistemleri ile akıllı şehir teknolojileri konuyu kent ölçeğine taşır. İklim politikaları ve uluslararası protokoller dersi ise hesabın içinde yürüdüğü kural çerçevesini anlatır.
Bu başlıkta bilerek eksik bırakılanlar şunlardır. Üniversite adı, program adı ve öğretim düzeyi sayfada yayımlandığı için aktarılmıştır; hiçbiri çıkarım değildir. Yukarıdaki ders adları sayfanın iki ayrı okumasında aynı yazımla göründüğü için alınmıştır; iki okumanın birbiriyle örtüşmediği hiçbir ad buraya yazılmamıştır ve bu liste sayfadaki ders adlarının tamamı olduğu iddiasını taşımaz. Ders adları çevrilmez ve kaynakta hangi yazımla yer alıyorsa öyle bırakılır; bu nedenle "Uygulamali Karbon Envanteri Hazırlama" adındaki yazım düzeltilmemiş, "Atatürk İlk. ve İnk. Tarihi II" adındaki kısaltmalar açılmamış, "Yabancı Dil I (İng.)" ve "Yabancı Dil II (İng.)" adlarındaki parantez içi kısaltma olduğu gibi bırakılmıştır. Doğrulama raporunda derslerin hangi yarıyıla ait olduğu bilgisi ayrıca belirtilmemiştir; bu nedenle hiçbir ders bir yarıyıla bağlanmamış, dersler raporda göründükleri sırayla aktarılmıştır. Ders kodları, kredi ve iş yükü değerleri bu rehberde hiçbir yerde verilmez. Sayfa bir puan türü yayımlamamaktadır; bu rehberdeki puan türü bu sayfaya dayandırılmamıştır. Doğrulama raporu, aynı programın başka bir üniversitedeki ders planına ulaşmak için yapılan denemelerin sayfa yapısı nedeniyle sonuçsuz kaldığını da kaydetmektedir; bu nedenle burada tek bir üniversitenin planı okunmuştur ve bu plan diğer üniversitelerin planları için hiçbir şey söylemez. Bu programın yeni açılmış bir ön lisans programı olduğu ve az sayıda üniversitede yürütüldüğü de raporda not edilmiştir.
Mezunlar Ne İş Yapar?
Bu programın mezununun ilk ve en yaygın çalışma alanı kuruluşların karbon envanteri çalışmalarıdır. Veri toplama formlarının hazırlanması, yakıt, elektrik, taşıma ve atık verilerinin derlenmesi, hesap tablolarının doldurulması ve sonucun raporlanabilir hâle getirilmesi bu işin gündelik gövdesidir.
İkinci alan işletmelerin sürdürülebilirlik ve çevre birimleridir; salım azaltım hedeflerinin takibi, iyileştirme çalışmalarının izlenmesi ve kayıt düzeninin yürütülmesi bu tarafa girer. Üçüncü alan enerji verimliliği çalışmalarıdır; bir tesiste enerjinin nerede ve ne kadar harcandığının ölçülmesi ve iyileştirme önerilerinin saha tarafının yürütülmesi bu işin bir başka biçimidir.
Dördüncü alan danışmanlık ve ölçüm firmalarıdır; müşteri kuruluşlarda veri toplanması, saha ziyaretlerinin yapılması ve hesap çalışmalarına teknik destek verilmesi bu tarafa girer. Beşinci alan yenilenebilir enerji tesisleridir; üretim verilerinin izlenmesi ve raporlama süreçlerinin desteklenmesi bu alanın işidir.
Altıncı alan atık ve su yönetimi birimleridir; bu birimlerdeki miktar ve süreç verileri karbon hesabının doğrudan girdisidir. Yedinci alan ölçüm ve izleme sistemlerinin kurulduğu tesislerdir; sensör ve sayaç verilerinin toplanması, doğrulanması ve düzenli biçimde kayda geçirilmesi bu tarafa girer. Ayrıca bu programın mezunu ayrı bir sınavla lisans programlarına geçiş yapabilir ve bu rehber o yolun kolay ya da zor olduğu yönünde bir değerlendirme yapmaz.
Bu alanda bazı işlerin belirli belge, yeterlik, unvan ya da yetki şartlarına bağlı olduğu bilinmekle birlikte, bu rehber hangi işin hangi belgeye ya da hangi şarta bağlı olduğu konusunda bir iddia kurmamaktadır; bu bilgi ilgili mevzuattan ve yetkili kurumdan öğrenilmelidir. Bu rehber hiçbir iş için ücret aralığı, işe girme oranı ya da kariyer hızı vermez.
Kimler Tercih Etmeli?
Bu programı düşünen öğrencinin kendine sorması gereken ilk soru şudur: sayıyla ve tabloyla çalışmak size uygun mu? Bu alanın işinin merkezinde bir hesap vardır; veri toplamak, birim çevirmek, tablo kurmak ve sonucu tutarlı biçimde raporlamak günlük işin büyük bölümüdür. Hesaptan ve kayıttan hoşlanmayan bir öğrenci alanı yorucu bulabilir.
İkinci soru fen derslerine bakışla ilgilidir. Bu planda matematik iki dönem sürer; kimya ve termodinamik de planda yer alır. Bu derslerden uzak durmak isteyen bir öğrenci için alan zorlayıcı olabilir, çünkü salım hesabının temeli bu derslerde kurulur.
Üçüncü soru sahayla ilgilidir. Bu iş yalnızca ofiste geçmez; bir tesiste sayaç okunur, hat gezilir, süreç sorulur ve veri kaynağında doğrulanır. Farklı birimlerle konuşmayı ve bilgi istemeyi gerektiren bu tarafı sevmeyen bir öğrenci için iş eksik kalır.
Dördüncü soru kural ve çerçeveyle ilgilidir. Bu alanın hesabı boşlukta yapılmaz; hangi yönteme, hangi sınıra ve hangi raporlama düzenine göre yapıldığı sonucu değiştirir. Metin okumaktan, tanım izlemekten ve çerçeve takip etmekten hoşlanmayan bir öğrenci bu tarafı sıkıcı bulabilir.
Beşinci soru alanın yeniliğiyle ilgilidir. Bu ad henüz az sayıda üniversitede yürütülen yeni bir ön lisans programıdır; bu nedenle ders planları, uygulama imkânları ve iş birlikleri üniversiteden üniversiteye daha fazla ayrışabilir ve tercih öncesi inceleme daha çok önem taşır. Son olarak bu programın ön lisans olduğu ve lisans tamamlama yolunun ayrı bir sınavla yürüdüğü baştan bilinmelidir.
Tercih Öncesi Notlar
Birinci not: Bu programın adı üniversiteler arasında farklılaşabilmektedir. Yakın bir içerik karbon yönetimi teknikerliği, iklim değişikliği ve karbon yönetimi, çevre koruma ve kontrol ya da yenilenebilir enerji başlıklı adlarla açılabilmekte ve bu adların altındaki ders planları birbirinden ayrışabilmektedir. Tercih listesi yapılırken adın değil, ilgili üniversitenin kendi ders planının okunması gerekir.
İkinci not: Programın yeni olması ayrıca sorulmalıdır. Yeni açılmış bir programda öğretim kadrosunun hangi alanlardan geldiği, laboratuvar ve ölçüm imkânlarının kurulup kurulmadığı, hangi işletmelerle iş birliği bulunduğu ve programın ilk mezunlarını verip vermediği tercihten önce öğrenilmelidir. Bu sorular her programda önemlidir, ancak yeni bir adda daha da belirleyici olur.
Üçüncü not: Uygulama ve staj düzeni ayrıca sorulmalıdır. Bu rehberde okunan planın doğrulanmış ders adları arasında ayrı bir staj adı görünmemektedir; bu, programda staj bulunmadığı anlamına gelmez ve bu rehber bu konuda bir iddia kurmaz. Öğrencinin bir tesiste gerçek veri toplayıp toplamadığı, uygulamalı envanter dersinin nasıl yürütüldüğü ve saha ziyaretlerinin bulunup bulunmadığı ilgili üniversiteden öğrenilmelidir.
Dördüncü not: Çevre tarafına ilgi duyan öğrenci için [çevre koruma ve kontrol](/bolum/cevre-koruma-ve-kontrol), [çevresel ölçüm ve izleme sistemleri teknikerliği](/bolum/cevresel-olcum-ve-izleme-sistemleri-teknikerligi), [su ve atık yönetimi teknikerliği](/bolum/su-ve-atik-yonetimi-teknikerligi), [çevre sağlığı ve çevresel risk yönetimi teknikerliği](/bolum/cevre-sagligi-ve-cevresel-risk-yonetimi-teknikerligi) ve [çevre mühendisliği](/bolum/cevre-muhendisligi); enerji tarafına ilgi duyan öğrenci için [yenilenebilir enerji teknikerliği](/bolum/yenilenebilir-enerji-teknikerligi), [alternatif enerji kaynakları teknolojisi](/bolum/alternatif-enerji-kaynaklari-teknolojisi), [elektrik enerjisi üretim iletim ve dağıtımı](/bolum/elektrik-enerjisi-uretim-iletim-ve-dagitimi), [enerji sistemleri mühendisliği](/bolum/enerji-sistemleri-muhendisligi) ve [nükleer teknoloji ve radyasyon güvenliği](/bolum/nukleer-teknoloji-ve-radyasyon-guvenligi); yapı ve kent tarafına ilgi duyan öğrenci için [yeşil ve ekolojik bina teknikerliği](/bolum/yesil-ve-ekolojik-bina-teknikerligi), [akıllı altyapılar teknikerliği](/bolum/akilli-altyapilar-teknikerligi), [yapı yalıtım teknolojisi](/bolum/yapi-yalitim-teknolojisi), [iklimlendirme ve soğutma teknolojisi](/bolum/iklimlendirme-ve-sogutma-teknolojisi) ve [şehir ve bölge planlama](/bolum/sehir-ve-bolge-planlama); ölçüm, veri ve yazılım tarafına ilgi duyan öğrenci için [veri bilimi ve analitiği](/bolum/veri-bilimi-ve-analitigi), [büyük veri analistliği](/bolum/buyuk-veri-analistligi), [coğrafi bilgi sistemleri](/bolum/cografi-bilgi-sistemleri) ve [bilgisayar programcılığı](/bolum/bilgisayar-programciligi); üretim ve makine tarafına ilgi duyan öğrenci için [makine](/bolum/makine), [mekatronik](/bolum/mekatronik), [kontrol ve otomasyon teknolojisi](/bolum/kontrol-ve-otomasyon-teknolojisi) ve [hibrid ve elektrikli taşıtlar teknolojisi](/bolum/hibrid-ve-elektrikli-tasitlar-teknolojisi); tarım ve orman tarafına ilgi duyan öğrenci için [organik tarım](/bolum/organik-tarim), [dijital tarım teknolojileri](/bolum/dijital-tarim-teknolojileri), [akıllı sera teknolojileri](/bolum/akilli-sera-teknolojileri) ve [ormancılık ve orman ürünleri](/bolum/ormancilik-ve-orman-urunleri); işletme ve ticaret tarafına ilgi duyan öğrenci için [işletme yönetimi](/bolum/isletme-yonetimi), [muhasebe ve vergi uygulamaları](/bolum/muhasebe-ve-vergi-uygulamalari), [dış ticaret](/bolum/dis-ticaret) ve [uluslararası ticaret ve lojistik](/bolum/uluslararasi-ticaret-ve-lojistik); kamu ve güvenlik tarafına ilgi duyan öğrenci için [yerel yönetimler](/bolum/yerel-yonetimler) ve [iş sağlığı ve güvenliği](/bolum/is-sagligi-ve-guvenligi) karşılaştırılmaya değer yollar oluşturur.
Beşinci not: Bu rehber bölümün ne olduğunu anlatır; hangi üniversiteye hangi puanla girileceğini anlatmaz. Taban puan, başarı sıralaması ve kontenjan her yıl değişir ve tek geçerli kaynağı ÖSYM tercih kılavuzu ile YÖK Atlas'tır. Bu sayfada bilerek puan, sıralama ya da maaş rakamı verilmiyor: eksik bilgi, yanlış bilgiden iyidir.
ÖSYM bu programı 4 üniversitede, 7 ayrı kontenjan satırında açtı. Aşağıdaki iki puan, bu programın ÖSYM'de yayımlanmış en yüksek ve en düşük taban puanıdır.
ÖSYM'nin bu tablolarında başarı sıralaması yoktur; sıralama için YÖK Atlas kullanılmalıdır. Taban puanlar geçmiş yılın sonucudur, her yıl değişir.
Bu rehber bilgilendirme amaçlıdır; müfredat ve koşullar üniversiteye göre değişir. Bölümün bulunduğu üniversiteler ile güncel taban puan, başarı sıralaması ve kontenjanlar için ÖSYM tercih kılavuzu ve YÖK Atlas esastır.