Kooperatifçilik, ortaklık esasına göre kurulmuş işletmelerin muhasebesini, mevzuatını ve işletmeciliğini bilen tekniker yetiştiren iki yıllık bir ön lisans programıdır. Alanın kamusal çerçevesini kuran metinlerden biri 4572 sayılı kanundur. Bu rehber puan vermez.
- Puan türü
- TYT
- Seviye
- Önlisans
- Süre
- 2 yıl
- ÖSYM 2025 taban
- 238,10–251,98
- Üniversite
- 5
- Genel kontenjan
- 135
- Meslek çıktısı
- 6
Taban puanlar ÖSYM'nin 2025 yerleştirme sonuçlarından alınmıştır; başarı sıralaması içermez ve her yıl değişir.
Kooperatifçilik Nedir?
Kooperatifçilik, sermayesi ve yönetimi ortaklarına ait olan işletmelerin kurulmasını, muhasebesini, mevzuatını ve gündelik işletmeciliğini bilen kişiyi yetiştiren iki yıllık bir ön lisans programıdır. Bu programın konusu, tek bir sahibin kâr amacıyla kurduğu şirket değildir; ortaklarının ortak ihtiyacını karşılamak için bir araya gelmesiyle kurulan ve kararlarını ortaklık esasına göre alan bir işletme biçimidir. Bu biçim tarımda, konut yapımında, kredi ve kefalette, üretim ve tüketimde ve taşımacılıkta karşımıza çıkar.
Alanın birinci ayağı ortaklık yapısının kendisidir. Bir kooperatifin nasıl kurulduğu, ortaklığa girme ve çıkma koşullarının nasıl belirlendiği, sermayenin nasıl oluştuğu ve karar organlarının nasıl işlediği bu ayağın konularıdır. Bu ayak alanı sıradan bir işletme programından ayırır: burada kararın kimin elinde olduğu sorusunun cevabı sermaye payına değil, ortaklık ilişkisine bağlıdır.
İkinci ayak muhasebedir. Genel muhasebe düzeninin öğrenilmesi, kooperatifin kendine özgü kayıtlarının tutulması, maliyetlerin hesaplanması ve dönem sonunda mali tabloların çıkarılması bu ayağın konularıdır. Bir kooperatifin ortaklarına hesap verebilmesi, kaydının düzenli tutulmasına bağlıdır; bu yüzden plan içinde muhasebenin payı yüksektir.
Üçüncü ayak ekonomi bilgisidir. Fiyatın nasıl oluştuğu, arz ve talebin nasıl işlediği, ülke ekonomisinin bütünündeki hareketlerin işletmeye nasıl yansıdığı ve tarımsal ürün piyasalarının kendine özgü yapısı bu ayağın konularıdır. Bu ayak, ortakların ürününü "daha iyi şartlarla değerlendirmek" gibi bir hedefin neden ekonomi bilgisi gerektirdiğini açıklar.
Dördüncü ayak mevzuattır. Kooperatiflerin tabi olduğu düzenlemeler, denetim yükümlülükleri, vergi ve sosyal güvenlik yönü ile ticari ilişkilerin hukuki çerçevesi bu ayağın konularıdır. Bu ayak alanın gündelik pratiğinde en sık kullanılan taraftır: bir kooperatifin işlemi çoğu zaman bir mevzuat hükmünün karşılığıdır.
Beşinci ayak işletmecilik ve pazarlamadır. Ortakların ürününün toplanması, saklanması, işlenmesi ve satılması, satış kanallarının seçilmesi ve finansmanın sağlanması bu ayağın konularıdır. Kooperatif ortakları adına ticaret yapan bir işletmedir; bu ticaretin iyi ya da kötü yürümesi doğrudan ortağın eline geçen karşılığı belirler.
Altıncı ayak karşılaştırmadır. Aynı işletme biçiminin başka ülkelerde nasıl kurulduğu, hangi alanlarda yaygınlaştığı ve hangi politika araçlarıyla desteklendiği bu ayağın konusudur. Bu ayak, alanın kendi ülkesindeki uygulamayı tek örnek saymamayı öğretir.
Bu altı ayak alanı hem işletme hem tarım tarafına yakın kılar. İşletmenin bütününe ilgi duyan öğrenci için [işletme](/bolum/isletme) ve [işletme yönetimi](/bolum/isletme-yonetimi), kaydın ve mali tablonun kendisine ilgi duyan öğrenci için [muhasebe ve vergi uygulamaları](/bolum/muhasebe-ve-vergi-uygulamalari), tarımsal üretimin ekonomisine ilgi duyan öğrenci için [tarım ekonomisi](/bolum/tarim-ekonomisi) ve piyasanın kuramsal tarafına ilgi duyan öğrenci için [iktisat](/bolum/iktisat) bu alanın komşularıdır.
Alanın Kamusal Çerçevesi: 4572 Sayılı Kanun
Bu alanın en yerleşik kollarından biri tarım satış kooperatifleridir ve bu kolun kamusal çerçevesini kuran metinlerden biri 4572 sayılı kanundur. Kanunun künyesi kaynakta "Tarım Satış Kooperatif ve Birlikleri Hakkında Kanun" adıyla, "Kanun Numarası" 4572 ve kabul tarihi "1/6/2000" olarak yayımlanmıştır; Resmî Gazete bilgisi "16/6/2000" tarih ve "24081" sayı olarak verilmiştir. Kanunun ilk maddesi kaynakta "(Değişik birinci fıkra: 28/3/2013-6455/19 md.)" ibaresini taşır ve "(Mülga:" ibaresiyle işaretlenmemiştir.
Amaç fıkrası kaynakta şöyledir: "Bu Kanunun amacı; tarım satış kooperatif ve birliklerine ilişkin hükümleri düzenlemek, bu kuruluşların kooperatifçilik ve kurumsal yönetim ilkelerine uygun olarak yönetilmelerini, özerk, güçlü ve bağımsız mali yapıyla piyasa koşullarında etkin, verimli ve sürdürülebilir bir şekilde faaliyet göstermelerini sağlamak ve tarım satış kooperatifçiliğini güçlendirmektir." Bu cümlede alanın adı iki kez geçer ve her ikisinde de kanunun konusu tek tek kooperatiflerin ticareti değil, bu kuruluşların yönetim biçimi ve mali yapısıdır.
Aynı maddenin devamı kooperatifin neden kurulduğunu kaynağın kendi diliyle anlatır: "Üreticiler; karşılıklı yardım, dayanışma ve kefalet suretiyle meslekî faaliyetleri ile ilgili ihtiyaçlarını sağlamak, ürünlerini daha iyi şartlarla değerlendirmek ve ekonomik menfaatlerini korumak amacıyla, aralarında sınırlı sorumlu, değişir sayıda ortaklı ve değişir sermayeli, tüzel kişiliği haiz tarım satış kooperatifleri kurabilirler." Bu cümle bu rehber açısından kilit cümledir: kooperatifin varlık nedeni kaynağın kendi ifadesiyle "karşılıklı yardım, dayanışma ve kefalet" ilişkisidir.
Kuruluşun asgari koşulu kaynakta şöyle verilir: "Bir tarım satış kooperatifinin kurulabilmesi için en az otuz üreticinin, bir tarım satış kooperatifleri birliğinin kurulabilmesi için en az üç tarım satış kooperatifinin bir araya gelmesi şarttır." Sermayenin nasıl oluştuğu ise şöyledir: "Kooperatiflerin sermayeleri ortak üreticilerin; birliklerin sermayeleri ise ortak kooperatiflerin taahhüt edecekleri ortaklık paylarından oluşur. Ortaklık şartları, sermaye taahhüt oranı ve miktarları ile sermaye ödeme ve iadelerine ait usul ve esaslar örnek anasözleşmelerde gösterilir." Maddenin beşinci fıkrası kaynakta "(Değişik beşinci fıkra: 28/3/2013-6455/19 md.)" ibaresiyle işaretlidir ve şöyledir: "Kooperatif ve birliklerdeki ortaklık payları rehin ve haciz edilemez. Ortaklık paylarının devri örnek anasözleşmede belirtilen şartlarla yapılabilir."
Kanunun tanımlar maddesinde bu rehber açısından anılmaya değer dört bent vardır. Kaynakta idari taraf "Bakanlık: Sanayi ve Ticaret Bakanlığını" biçiminde tanımlanır; kaynak metinde yayımlanan bakanlık adı budur ve burada güncellenmemiş, olduğu gibi aktarılmıştır. Ortaklık ilişkisi şöyle tanımlanır: "Ortak: Kooperatifler açısından üretici ortaklarını, birlikler açısından bağlı kooperatifleri". İki kuruluş türü ise şöyle tanımlanır: "Kooperatif: Tarım satış kooperatiflerini" ve "Birlik: Tarım satış kooperatifleri birliklerini". Bu maddenin bir bendi kaynakta "(Mülga: 28/3/2013-6455/30 md.)" biçiminde işaretlenmiştir ve içeriği bu nedenle aktarılmamıştır.
Bu başlıkta bilerek eksik bırakılanlar şunlardır. Amaç maddesinin metni, kaynağı okuyan aracın uzun alıntı sınırı nedeniyle ilk denemede yarıda kesildiği için ayrı bir okumada parça parça alınıp birleştirilerek elde edilmiştir; yukarıdaki alıntılar bu birleştirmenin sonucudur ve bu durum burada açıkça belirtilmelidir. Birinci okumanın kesilen yerine koyduğu İngilizce özet ise kaynak metin sayılmamış ve hiçbir alıntının kaynağı olarak kullanılmamıştır. Kanunun ayrı bir kapsam maddesi bulunup bulunmadığı bu çalışmada doğrulanmadığı için bu konuda ne olumlu ne olumsuz bir cümle kurulmuştur. Kanunun organ ve yönetim hükümleri, denetim ve yeniden yapılandırma hükümleri, mali hükümler ve geçici maddeleri de ele alınmamıştır; bu rehber kanunun tamamının özeti değildir. Kanunun bu programı, bu programın ders planını ya da mezununun görev tanımını düzenlediği yönünde hiçbir iddia kurulmamıştır: burada kanun yalnızca alanın en yerleşik kolunun kamusal çerçevesi olarak anılmıştır. Kanunun güncel hâli ve sonraki değişiklikleri için kaynak listesindeki bağlantıya bakılmalıdır.
Kooperatifçilik ile Yakın Alanlar Aynı Şey Değil
Bu program birkaç alanla karıştırılır. En sık karıştığı yer genel işletmeciliktir. [İşletme](/bolum/isletme) ve [işletme yönetimi](/bolum/isletme-yonetimi) her tür ticari kuruluşun yönetimini ele alır; bu program ise ortaklık esasına göre kurulmuş, kararı ortaklarına ait olan bir işletme biçimine odaklanır. Bu odak farkı planın içeriğine yansır: burada ortaklık, anasözleşme ve ortaklara hesap verme başlıkları kendi başına ders konusudur.
İkinci karışma noktası muhasebe tarafıdır. [Muhasebe ve vergi uygulamaları](/bolum/muhasebe-ve-vergi-uygulamalari) kaydın ve vergi yükümlülüğünün kendisine odaklanan bir ön lisans programıdır; bu program muhasebeyi bir araç olarak kullanır ama asıl konusu kooperatif işletmesinin bütünüdür. [Muhasebe ve finans yönetimi](/bolum/muhasebe-ve-finans-yonetimi) ise finans tarafını ağırlıklandırır. Aradaki fark, hangi soruyu merkeze aldığınızla ilgilidir: kaydın doğruluğu mu, işletmenin yönetimi mi?
Üçüncü karışma noktası tarım tarafıdır. [Tarım ekonomisi](/bolum/tarim-ekonomisi) tarımsal üretimin ekonomik çözümlemesini yapan bir lisans alanıdır; bu program tarımsal ürünün pazarlanmasında rol alan bir kuruluş biçimini merkeze alır. Üretimin kendisine ilgi duyan öğrenci için [tarla bitkileri](/bolum/tarla-bitkileri) ve [bahçe bitkileri](/bolum/bahce-bitkileri) ayrı yollardır; bunlar bitkinin yetiştirilmesiyle, bu program ise ürünün değerlendirilmesiyle ilgilenir.
Dördüncü karışma noktası finans ve kamu tarafıdır. [Bankacılık ve sigortacılık](/bolum/bankacilik-ve-sigortacilik) ile [finans ve bankacılık](/bolum/finans-ve-bankacilik) finansal kuruluşlara, [maliye](/bolum/maliye) kamu maliyesine, [iktisat](/bolum/iktisat) ve [ekonometri](/bolum/ekonometri) ekonominin kuramsal ve ölçüm tarafına bakar. Hukukun bütününe ilgi duyan öğrenci için [hukuk](/bolum/hukuk), yerel örgütlenme ve kamu yönetimi tarafına ilgi duyan öğrenci için [yerel yönetimler](/bolum/yerel-yonetimler) ve [kamu yönetimi](/bolum/kamu-yonetimi), ürünün taşınması ve dağıtımı tarafına ilgi duyan öğrenci için [lojistik](/bolum/lojistik) ve [uluslararası ticaret ve lojistik](/bolum/uluslararasi-ticaret-ve-lojistik) ayrı alanlardır.
Bir Üniversitenin Ders Planı: Aydın Adnan Menderes Üniversitesi
Bu programın somut bir örneği için Aydın Adnan Menderes Üniversitesi'nin ders bilgi paketi sayfası okundu. Sayfa program adını kendi metninde "Kuyucak Meslek Yüksekokulu - Kooperatifçilik" biçiminde, öğretim düzeyini ise "Önlisans" olarak yayımlar. Plan dört yarıyıla bölünmüştür ve sayfa her yarıyıl için zorunlu dersleri ayrı bir grup olarak listeler.
Birinci yarıyılın zorunlu dersleri Temel Matematik I, Genel Kooperatifçilik, Genel İşletme, Genel Muhasebe I, Mikro Ekonomi, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi I, Türk Dili I, İngilizce Dil Becerileri I, Kariyer Planlama ve İş Sağlığı ve Güvenliği olarak yayımlanmıştır. Bu liste alanın karakterini ilk dönemden gösterir: alanın kendi giriş dersi ile muhasebenin ve ekonominin giriş dersleri aynı yarıyılda bir arada durur.
İkinci yarıyılın zorunlu dersleri Genel Muhasebe II, Makro Ekonomi, Ticari Matematik, Kooperatif İşletmeciliği, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi II, Türk Dili II ve İngilizce Dil Becerileri II olarak yayımlanmıştır. Birinci yarıyılda mikro, ikinci yarıyılda makro ekonominin okutulması, planın ekonomi tarafını iki adımda kurduğunu gösterir; alanın kendi dersi ise bu kez işletmecilik başlığıyla sürer.
Üçüncü yarıyılın zorunlu dersleri Kooperatifler Mevzuatı, Kooperatif Muhasebesi, Kooperatiflerde Finansman, Avrupa Birliği ve Diğer Ülkelerde Kooperatifçilik, Mali Tablolar ve Maliyet Muhasebesi olarak yayımlanmıştır. Bu yarıyıl planın omurgasıdır: mevzuat, muhasebe ve finansman aynı dönemde bir arada okutulur ve karşılaştırmalı bakış da bu dönemde girer. Yukarıda anlatılan birinci, ikinci, dördüncü ve altıncı ayakların plandaki doğrudan karşılığı budur.
Dördüncü yarıyılın zorunlu dersleri Türkiye'de Kooperatifçilik Uygulamaları, Tarımsal Kooperatifçilik, İş Ve Sosyal Güvenlik Hukuku, Türk Vergi Sistemi ve Staj olarak yayımlanmıştır. Sayfada bu ders adlarından biri "İş Ve Sosyal Güvenlik Hukuku" biçiminde, bağlaç büyük harfle yazılmıştır; bu yazım kaynakta böyle olduğu için düzeltilmemiştir. Stajın zorunlu bir ders olarak planda durması, alanın saha karşılığının okul içinde tamamlanamadığının kabulü olarak okunabilir.
Sayfa zorunlu derslerin yanında iki ayrı seçmeli grup etiketi kullanır: "Program Seçmeli" ve "Program Dışı Seçmeli". Program seçmeli havuzunda alanla doğrudan ilgili başlıklar arasında Temel Hukuk, Meslek Etiği, Ofis Programları I, Ofis Programları II, Ticaret Hukuku, Borçlar Hukuku, Tarım Ekonomisi, Araştırma Yöntem ve Teknikleri, Dış Ticaret, İnsan Kaynakları Yönetimi, Vergi Hukuku, Finansal Yönetim, Yönetim Muhasebesi, Avrupa Birliği ve Türkiye'de Tarım Politikaları, Güncel Ekonomik Sorunlar ve Türkiye Ekonomisi yer alır. Bu havuz, aynı plan içinde hukuk tarafına, finans tarafına ya da tarım politikaları tarafına ağırlık vermenin mümkün olduğunu gösterir.
Bu başlıkta bilerek eksik bırakılanlar şunlardır. Zorunlu ders listeleri sayfanın iki ayrı okumasında harfi harfine aynı çıktığı için aktarılmıştır; seçmeli havuzundaki ders adları ise yalnızca bir okumada göründüğü için tek okumaya dayanmaktadır ve bu durum burada belirtilmelidir. "Program Dışı Seçmeli" havuzundaki ders adları hiç aktarılmamıştır: bu havuz yalnızca birinci yarıyıl için dökülmüş, diğer yarıyıllar için "aynı seçmeliler" biçiminde kısaltılmış olarak geldiği için hiçbir yarıyıl bakımından doğrulanmış sayılmadı. Yarıyıl ve grup başlıklarının sayfadaki tam yazım biçimi de alıntılanmamıştır; iki okuma bu başlıkları iki farklı dilde aktardığı için başlık dizgisi kullanılmadı. Ders kodları, kredi ve iş yükü değerleri bu rehberde hiçbir yerde verilmez. Sayfada mezuniyette verilen diploma ya da derece için açık bir cümle doğrulanmamıştır; bu rehber yalnızca sayfanın yayımladığı "Önlisans" düzey bilgisine dayanır. Sayfa bir puan türü ve bir öğrenim süresi de yayımlamamaktadır; bu rehberdeki puan türü ve süre bilgisi bu sayfaya dayandırılmamıştır. Bu plan tek bir üniversitenin planıdır ve diğer üniversitelerin planları için hiçbir şey söylemez; kaynak listesindeki bağlantıdan güncel hâli okunmalıdır.
Mezunlar Ne İş Yapar?
Bu programın mezununun ilk yerleşme alanı kooperatiflerin ve birliklerin kendi büroları olur. Ortaklık kayıtlarının tutulması, genel kurul ve yönetim kurulu işlemlerinin hazırlanması, ortakların ürün teslimlerinin kaydı, faturaların ve ödemelerin izlenmesi ve dönem sonu tablolarının hazırlanmasına destek verilmesi bu işin gündelik gövdesidir.
İkinci alan muhasebe ve mali işler tarafıdır. Kooperatiflerin dışında da bu programın mezunu muhasebe bürolarında, küçük ve orta ölçekli işletmelerin mali işler biriminde ya da bir birliğin merkez muhasebesinde çalışabilir. Üçüncü alan mevzuat ve raporlama tarafıdır: denetime hazırlık, mevzuat gereği tutulması gereken kayıtların takibi ve resmi yazışmaların hazırlanması bu tarafın işleridir.
Dördüncü alan ürün ve pazarlama tarafıdır. Ortaklardan gelen ürünün alım kayıtları, depolama ve sevkiyat takibi, alıcı ilişkilerinin yürütülmesi ve satış belgelerinin düzenlenmesi burada mezunun katkı yaptığı yerlerdir. Beşinci alan proje ve destek tarafıdır: tarımsal desteklere ve kırsal kalkınma programlarına yapılan başvurularda belge hazırlığı ve süreç takibi bu tarafa düşer. Altıncı alan kamu ve meslek kuruluşları tarafıdır; bu alanda çalışmanın kendi giriş koşulları vardır ve bu rehber o koşullar hakkında bir iddia kurmaz.
Bu rehber hiçbir iş için ücret aralığı, işe girme oranı ya da kariyer hızı vermez. Bunlar kuruluşun büyüklüğüne, bölgeye, sektöre ve kişinin kendi birikimine göre değişir; bu rehberin kaynakları bu tür sayıları yayımlamamaktadır. Bu programın mezunu için yasa ile kurulmuş bir unvan ve yetki çerçevesi de bu rehberde iddia edilmemektedir.
Kimler Tercih Etmeli?
Bu programı düşünen öğrencinin kendine sorması gereken ilk soru şudur: bir işin kaydını düzenli tutmak, sayıların birbirini tutmasını sağlamak ve belgeyle çalışmak size uygun mu? Bu alanın gündelik işi büyük ölçüde budur. Kayıt tutmayı yorucu bulan bir öğrenci için plan da iş de zorlayıcı olacaktır.
İkinci soru insan ilişkileriyle ilgilidir. Kooperatif ortaklarıyla, yani çoğu zaman üreticilerle doğrudan muhatap olunan bir alandır. Ortağın sorusunu anlayıp mevzuatın karşılığını sabırla anlatmak işin görünmeyen ama en belirleyici parçasıdır.
Üçüncü soru mevzuata karşı tutumla ilgilidir. Bu alanda kural okumak, kuralın değiştiğini fark etmek ve değişikliği işleyişe yansıtmak sürekli bir iştir. Metin okumaktan kaçınan bir öğrenci bu alanda zorlanır; metin okumaktan hoşlanan bir öğrenci ise hızla yetkinleşir.
Dördüncü soru bölgeyle ilgilidir. Bu alanın iş karşılığı, kooperatifleşmenin güçlü olduğu bölgelerde daha görünürdür. Son olarak bu programın ön lisans olduğu ve lisans tamamlama yolunun ayrı bir sınavla yürüdüğü baştan bilinmelidir; bu rehber o yolun kolay ya da zor olduğu yönünde bir değerlendirme yapmaz.
Tercih Öncesi Notlar
Birinci not: Bu programın adı üniversiteler arasında aynı olsa da ders planları farklılaşır. Bazı planlar muhasebe ve vergi tarafını, bazıları tarımsal kooperatifçiliği, bazıları genel işletmeciliği ağırlıklandırır. Tercih listesi yapılırken her programın kendi ders planı ayrı ayrı okunmalıdır; bu rehberdeki plan yalnızca bir örnektir.
İkinci not: Yerleşkenin bulunduğu bölge staj ve iş imkânını etkiler. Tarımsal üretimin ve kooperatif örgütlenmesinin yoğun olduğu bir ilçede bulunan bir meslek yüksekokulu ile bu yapılardan uzak bir yerleşke arasında saha deneyimi olanakları farklılaşabilir.
Üçüncü not: Programın uygulama düzeni sorulmaya değer. Muhasebe paket programlarını öğrenciye kullandıran, gerçek bir kooperatifin işleyişini yerinde gösteren ve staj yerleşimini kolaylaştıran bir program ile bu konuları yalnızca anlatım üzerinden geçen bir program aynı eğitimi vermez.
Dördüncü not: İşletmenin bütününe ilgi duyan öğrenci için [işletme](/bolum/isletme) ve [işletme yönetimi](/bolum/isletme-yonetimi); kaydın ve verginin kendisine ilgi duyan öğrenci için [muhasebe ve vergi uygulamaları](/bolum/muhasebe-ve-vergi-uygulamalari) ve [muhasebe ve finans yönetimi](/bolum/muhasebe-ve-finans-yonetimi); finansal kuruluşlara ilgi duyan öğrenci için [bankacılık ve sigortacılık](/bolum/bankacilik-ve-sigortacilik) ve [finans ve bankacılık](/bolum/finans-ve-bankacilik); kamu maliyesine ilgi duyan öğrenci için [maliye](/bolum/maliye); ekonominin kuramsal ve ölçüm tarafına ilgi duyan öğrenci için [iktisat](/bolum/iktisat) ve [ekonometri](/bolum/ekonometri); tarımsal üretimin ekonomisine ilgi duyan öğrenci için [tarım ekonomisi](/bolum/tarim-ekonomisi); üretimin kendisine ilgi duyan öğrenci için [tarla bitkileri](/bolum/tarla-bitkileri) ve [bahçe bitkileri](/bolum/bahce-bitkileri); hukukun bütününe ilgi duyan öğrenci için [hukuk](/bolum/hukuk); kamu ve yerel örgütlenmeye ilgi duyan öğrenci için [kamu yönetimi](/bolum/kamu-yonetimi) ve [yerel yönetimler](/bolum/yerel-yonetimler); ürünün taşınmasına ilgi duyan öğrenci için [lojistik](/bolum/lojistik) ve [uluslararası ticaret ve lojistik](/bolum/uluslararasi-ticaret-ve-lojistik) karşılaştırılmaya değer yollar oluşturur.
Beşinci not: Bu rehber bölümün ne olduğunu anlatır; hangi üniversiteye hangi puanla girileceğini anlatmaz. Taban puan, başarı sıralaması ve kontenjan her yıl değişir ve tek geçerli kaynağı ÖSYM tercih kılavuzu ile YÖK Atlas'tır. Bu sayfada bilerek puan, sıralama ya da maaş rakamı verilmiyor: eksik bilgi, yanlış bilgiden iyidir.
ÖSYM bu programı 5 üniversitede, 5 ayrı kontenjan satırında açtı. Aşağıdaki iki puan, bu programın ÖSYM'de yayımlanmış en yüksek ve en düşük taban puanıdır.
ÖSYM'nin bu tablolarında başarı sıralaması yoktur; sıralama için YÖK Atlas kullanılmalıdır. Taban puanlar geçmiş yılın sonucudur, her yıl değişir.
Bu rehber bilgilendirme amaçlıdır; müfredat ve koşullar üniversiteye göre değişir. Bölümün bulunduğu üniversiteler ile güncel taban puan, başarı sıralaması ve kontenjanlar için ÖSYM tercih kılavuzu ve YÖK Atlas esastır.