Mantarcılık

Mantarcılığın iki ayağı vardır ve bu iki ayağın hukuki konumu aynı değildir. Kapalı tesiste yürütülen kültür mantarı üretimi bir tesis işidir; doğadan toplama ise başkasının değil, kamunun düzenlediği bir alanda yürütülen bir faydalanma işlemidir. Bu ikinci ayağın çerçevesine doğrudan değen metinlerden biri 6831 sayılı kanundur. Kanunun adı kaynakta "ORMAN KANUNU" olarak yayımlanmıştır ve bu ad iki okumada aynı çıkmıştır; üçüncü okuma aynı satırı sözcüğe kaynamış bir dipnot rakamıyla verdiği için o varyant alınmamıştır.

Bu belgeye ulaşma yolunun kendisi de kayda geçmelidir. Beşinci tertip adresi bu oturumda açılmamış, dönen içerik bir hata sayfası olmuştur; bu bir ölü adres kaydıdır, ölü numara kaydı değildir. Nitekim aynı numara üçüncü tertip adresinden açılmış ve bütün okumalar o adres üzerinden yapılmıştır. Kaynak listesindeki adres bu nedenle üçüncü tertip adresidir. Kanunun varlığı, yürürlüğü ya da yürürlükten kalkmış olması hakkında burada hiçbir iddia kurulmamaktadır.

Kanunun künye satırları iki okumada birebir aynı çıktığı için satır olarak aktarılabilmektedir: "Kanun Numarası : 6831", "Kabul Tarihi : 31/8/1956", "Yayımlandığı Resmî Gazete : Tarih: 8/9/1956 Sayı: 9402" ve "Yayımlandığı Düstur : Tertip: 3 Cilt: 37 Sayfa: 2457". Etiket öneklerindeki boşluklu iki nokta ile satır içindeki boşluksuz iki nokta arasındaki asimetri kaynakta göründüğü hâldedir ve düzeltilmemiştir. Düstur satırının son etiketi konusunda okumalar ayrışmıştır: bir okuma bu etiketi başka bir sözcükle vermiştir. İki okumada aynı çıkan biçim alınmış, ayrışan varyant kullanılmamıştır; kaynakta hangisinin basılı olduğuna dair burada hiçbir iddia yoktur. Bu maddelerin kenar başlığı taşıyıp taşımadığına dair de hiçbir iddia kurulmamaktadır: iki okuma bu belge için hiç kenar başlığı getirmemiş, üçüncü okumanın verdiği başlıkların ise okuyucu tarafından üretildiği kendi çıktısındaki bir not yüzünden görülmüştür; bu nedenle o başlıkların hiçbiri buraya alınmamıştır.

Kanunun birinci maddesi önce faaliyetin geçtiği mekânı hukuken kurar. Maddenin açılış cümlesi kaynakta şöyledir: "Madde 1 – Tabii olarak yetişen veya emekle yetiştirilen ağaç ve ağaççık toplulukları yerleriyle birlikte orman sayılır." Bu tek cümle bir toplayıcı için belirleyicidir, çünkü hangi alanda hangi rejimin geçerli olduğu buradan başlar. Madde ardından "Ancak :" satırıyla ayrık tutulan yerleri sayar. Doğrulanmış bentlerden bazıları şunlardır: "A) Sazlıklar;", "B) Step nebatlariyle örtülü yerler;", "C) Her çeşit dikenlikler;", "Ç) Parklar;" ve "E) Sahipli arazide bulunan ve civarındaki ormanlarda tabii olarak yetişmiyen ağaç ve ağaççık nevilerinin bulunduğu yerler;". Bu listenin devamındaki bentler değişiklik ibareleriyle birlikte yayımlanmıştır: "D) (Değişik: 23/9/1983 - 2896/1 md.) Şehir mezarlıklarıyla kasaba ve köylerin hudutları içerisinde bulunan eski (kadim) mezarlıklardaki ağaç ve ağaçlıklarla örtülü yerler,", "F) (Değişik : 22/5/1987 - 3373/1 md.) Orman sınırları içinde veya bitişiğinde tapulu, orman sınırları dışında ise her türlü tasarruf belgeleriyle özel mülkiyette bulunan ve tarım arazisi olarak kullanılan, dağınık veya yer yer küme ve sıra halinde ki her nevi ağaç ve ağaçcıklarla örtülü yerler,", "J) Funda veya makilerle örtülü orman ve toprak muhafaza karakteri taşımıyan yerler," ve "K) (Ek: 28/10/2020-7255/3 md.) Orman sınırları dışında olup, alan büyüklüğüne bakılmaksızın sahipli arazilerde, ekim ve dikim yolu ile yetiştirilen her nevi ağaç ve ağaççıklarla örtülü yerler,". Aynı listenin bir bendi yalnızca iki okumada birebir aynı çıkmıştır ve şöyledir: "G) (Değişik : 22/5/1987 - 3373/1 md.) Orman sınırları dışında olup, yüzölçümü üç hektarı aşmayan sahipli arazilerde tabii olarak yetişen her nevi ağaç ve ağaççıklarla örtülü yerler,". Üçüncü okuma bu bendi sözcüğe kaynamış bir dipnot rakamıyla bitirdiği için o biçim kullanılmamıştır. Liste kaynakta "orman sayılmaz." sözcükleriyle kapanır. Kaynaktaki yazım, büyük ve küçük harf kullanımı ile noktalama düzeltilmemiştir.

Ondördüncü madde toplama fiilini doğrudan yasak rejiminin içine yerleştirir. Madde "Madde 14 – Devlet ormanlarında:" satırıyla açılır ve doğrulanmış bentlerinden bir kısmı şunlardır: "A) Yetişmiş veya yetiştirilmiş fidanları kesmek, sökmek, ekim sahalarını bozmak, yaş ağaçları boğmak, yaralamak, tepelerini veya dallarını kesmek veya koparmak veya ağaçlardan yalamuk, pedavra hartama çıkarmak;", "B) Dikili yaş veya kuru ağaçları kesmek veya bunları kökünden sökmek veya bunlardan kabuk veya çıra veya katran veya sakız çıkarmak, yatık veya devrik ağaçları kesmek veya götürmek, kök sökmek, kömür yapmak;", "E) (Ek : 3/11/1988 - 3493/1 md) Ticaret amacıyla olmaksızın kendi ihtiyacı için toprak, kum ve çakıl çıkarmak;" ve "F) (Ek:23/3/2023-7442/9 md.) Nakil vasıtaları ile ormanlara yıkıntı veya inşaat atığı atmak ya da hafriyat veya çöp dökmek;". Bu bentler ve maddenin giriş satırı yalnızca iki okumada birebir aynı çıkmıştır; üçüncü okuma bu maddeden yalnızca tek bir bent getirmiştir ve o bent şudur: "C) (Değişik : 3/11/1988 - 3493/1 md) Palamut, ıhlamur çiçeği, her çeşit orman örtüsü, mazı kozalağı tıbbi ve sınai nebatları veya orman tohumlarını toplayıp götürmek;". Madde "Yasaktır." sözcüğüyle kapanır. Orman zemininden ürün almanın serbest bir fiil olmadığı, bir toplayıcı için en açık biçimde bu maddede yazılıdır.

Otuz yedinci madde rejimin izin ayağını kurar ve bu rehberin kanunla kurduğu bağın çekirdeğidir. Maddenin başındaki değişiklik ibaresi "Madde 37 – (Değişik : 23/9/1983 - 2896/25 md.)" biçimindedir. Birinci fıkra kaynakta şöyledir: "Devlet ormanlarından çıkarılacak tomruk, tel direk, maden direk, sanayi odunu, kağıtlık odun, lif - yonga odunu, sırık, çubuk, yakacak odun, reçine, sığla yağı, çıra ve şimşir gibi yıllık üretim programına alınmış orman ürünlerinin dışındaki her nevi orman ürün ve artıklarını, tayin olunacak mıntıka ve süreler içinde toplayıp çıkarmaları için, öncelik sırasına göre 40 ıncı maddede belirlenen orman köylerini kalkındırma kooperatiflerine veya işyerindeki veya civarındaki köylülere ilanen duyurulmak suretiyle ve tarife bedelini ödemeleri şartıyla izin verilir." Bu tek fıkra bir toplama rejiminin bütün unsurlarını taşır: hangi ürünlerin kapsam dışında olduğu, hangi alanda ve hangi süre içinde toplanacağı, iznin kime öncelikle verileceği ve iznin bir bedel şartına bağlandığı aynı cümlede yazılıdır. İkinci fıkra rejimin devrini düzenler: "Bu yerlerdeki halkın veya kooperatiflerin bu işe istekli olmadıklarının veya iş güçlerinin yeterli bulunmamasının tespit ve tevsiki halinde, bu ürün ve artıkların diğer isteklilerce toplanıp çıkarılmasına aynı şartlarla izin verilebilir veya orman idaresince istihsal olunup satılabilir."

Aynı maddenin üçüncü fıkrası burada tek bir cümle olarak birleştirilemez, çünkü üç okuma fıkranın ortasındaki bir sözcüğü üç ayrı biçimde vermiştir ve hiçbir ikisi tutmamıştır. Bu nedenle fıkra iki ayrı kesit hâlinde aktarılmaktadır. Açılış kesiti şöyledir: "Orman Genel Müdürlüğünce belirlenecek ormana zararlı ağaçcıklar ve kökler ile diğer orman zararlılarının, orman idaresince tespit edilecek şartlarla kesilerek,". Devam kesiti ise şöyledir: "sökülerek veya toplanarak ormandan çıkarılması için isteklilere izin verilebilir. Bunları kesen, kökleyen, söken veya toplayan kişilerden para alınmaz." İki kesit arasındaki sözcük doğrulanamamıştır ve burada hiçbir biçimiyle yazılmamıştır; o boşlukta ne yazdığına dair bir iddia kurulmamaktadır.

Kırkıncı madde toplamayı açıkça bir orman işi olarak sayar. Maddenin başındaki iki ibare ve birinci fıkra kaynakta şöyledir: "Madde 40 – (Değişik : 23/9/1983 - 2896/27 md.)" ve "(Değişik birinci fıkra: 19/4/2018-7139/13 md.) Devlet ormanlarında yaptırılan ağaçlandırma, bakım, imar, kesme, toplama, taşıma, imal gibi orman işleri; işyerinin ve işyerinde çalışacakların hangi mülki hudut ve orman teşkilatı hudutları içerisinde kaldığına bakılmaksızın, öncelikle işyerinde veya civarındaki orman köylerini kalkındırma kooperatiflerine ve işyerindeki köylülere veya işyeri civarındaki orman işlerinde çalışan köylülere, işyerine olan mesafeleri ile iş güçleri dikkate alınarak yaptırılır. Ancak; ağaçlandırma faaliyetlerine ait arazi hazırlığı işlerinin makine gücü ile yapılmasının gerektiği hallerde bu fıkra hükümleri uygulanmaz." Bu fıkra ve başındaki değişiklik ibaresi yalnızca iki okumada birebir aynı çıkmıştır; üçüncü okuma ibareyi hiç getirmemiş ve fıkranın içindeki bir sözcüğü farklı bir harfle vermiştir, o varyant kullanılmamıştır. Maddenin sonraki iki fıkrası üç okumada aynıdır: "Yapılacak işe yukarıda belirtilen kooperatiflerin ve köylülerin iş güçlerinin yeterli bulunmaması veya işe ehil olmamaları veya aşırı fiyat istemeleri veya işin dağıtımı veya yapılması ile ilgili konularda çözülmesi mümkün olmayan ihtilaflar çıkarmaları gibi hallerde, bu işler; işyerine civar olmayan orman köylerini kalkındırma kooperatiflerine veya köylülere yaptırılabileceği gibi taahhüt yolu ile de yaptırılabilir." ve "Bu işleri yapacak müteahhitlerden, işin mahiyet ve hacmine göre ormancı teknik eleman çalıştırmaları istenilir. Ayrıca bu taahhüde gireceklerden mali yeterlilik belgesi istenir."

Yirmi yedinci madde toplanan ürünün idari kontrol zincirini kurar. Maddenin değişiklik ibaresi "Madde 27 – (Değişik:23/3/2023-7442/12 md.)" biçimindedir ve fıkraları kaynakta şöyledir: "Devlet ormanlarından kesilecek veya herhangi bir sebeple devrilmiş veya kesilmiş ağaçlardan, hangilerinin diplerinin ve hangi ürün çeşidinin kimler tarafından damgalanacağına veya işaretleneceğine, hangi damga veya damga yerine geçecek işaretlerin kullanılacağına, orman mahsullerinin kesim, imal, toplama, koruma ve satış icaplarına göre nakil, istif ve ölçme işlerine, taşıma belgesinin tanzim ve kullanılmasına ait şekil ve esaslar Orman Genel Müdürlüğünce tayin ve tespit olunur.", "Tayin ve tespit olunan damga veya damga yerine geçecek işaretlerin Orman Genel Müdürlüğünce belirlenen kişilerden başkası tarafından kullanılması yasaktır." ve "Orman Genel Müdürlüğünce belirlenecek esaslara göre damgaya tabi iken damgasız, işaretlemeye tabi iken işaretsiz olan ve taşıma belgesi olmayan orman emvali kaçak sayılır." Otuzuncu madde ise ürünün piyasaya çıkışını düzenler: "Madde 30 – (Değişik : 19/4/2018-7139/12 md.)", "Devlet ormanlarından elde edilen dikili ağaç da dâhil orman ürünlerinin piyasa satışlarında açık artırma esastır.", "Kamu kurum ve kuruluşlarının ihtiyaçları ile lüzum ve fayda görülen veya acele olarak satış yapılmasını gerektiren hallerde, her türlü orman ürünü piyasa fiyatı üzerinden tahsisen satılabilir." ve "Amenajman plan verilerine uygun olarak dikili ağaç da dâhil orman ürünlerinin satışları beş yıllık süreleri geçmemek üzere, yıllara sâri olarak da yapılabilir." Böylece izin, toplama, belge ve satış halkalarının tamamı doğrulanmış madde metinlerinde görülebilir.

Örtüşmenin sınırı da aynı açıklıkla yazılmalıdır. Bu kanun bu programı kurmaz; bir yükseköğretim düzenlemesi değildir. Bu programın ders planını belirlemez: doğrulanan maddelerde hiçbir eğitim, müfredat, ders, staj ya da yükseköğretim kurumu hükmü geçmemektedir ve kırkıncı maddedeki ormancı teknik eleman ibaresi müteahhide getirilen bir istihdam koşuludur, bir öğretim hükmü değildir. Mezunun meslek tanımını da düzenlemez: doğrulanan maddelerde mantarcıya, üreticiye ya da toplayıcıya bir unvan, diploma şartı, yetki belgesi, sicil veya meslek icrası koşulu getirilmemektedir; otuz yedinci maddede izin muhatabı olarak sayılan kooperatifler, köylüler ve diğer istekliler bir mesleki yeterlik kategorisi değil, bir öncelik sırasıdır. Bağ yalnızca programın çalıştığı bir faaliyetin tabi olduğu genel faydalanma rejimi düzeyindedir. Örtüşme ayrıca mantarcılığın yalnızca doğadan toplama eksenini kapsar; kapalı tesiste yürütülen kültür mantarı üretimi, yani kompost, misel ve iklimlendirme tarafı, doğrulanan maddelerde düzenlenmemektedir ve bu ayak için burada hiçbir dayanak sunulmamaktadır. Mantar teriminin bu kanunda geçip geçmediğine dair hiçbir olumsuz iddia kurulmamaktadır: yalnızca bu oturumda çekilen kapsam içinde mantar sözcüğünün geçtiği bir madde gövdesinin iki okumada birebir teyit edilemediği söylenebilir. Aynı ihtiyat orman tali ürünleri ibaresi için de geçerlidir; rejim burada her nevi orman ürün ve artıkları ifadesi üzerinden kuruludur. Kanunun güncel hâli, bugünkü uygulanışı, yürürlük durumu, metinde anılan kurum adlarının bugünkü karşılıkları ve değişiklik zinciri hakkında bu rehber hiçbir hüküm vermez; bunlar için kaynak listesindeki resmi adresin esas alınması gerekir.

Bu başlıkta bilerek eksik bırakılanlar şunlardır. Kanun metni üç ayrı okumayla çekilmiş, yalnızca en az iki okumada karakter düzeyinde aynı çıkan öğeler alıntılanmıştır; dördüncü bir okuma yapılmamıştır, dolayısıyla tie-break gerektiren kalemler ek bir denemeyle çözülmeye çalışılmamıştır. Hangi gövdenin hangi iki okumadan geldiği ayrıca yazılmalıdır: kanunun adı ile birinci maddenin bir bendi birinci ve üçüncü okumadan gelmektedir, çünkü ikinci okuma bu iki satırı sözcüğe kaynamış dipnot rakamlarıyla vermiştir ve o biçim kaynak metin sayılmamıştır. Buna karşılık künye satır biçimleri, ondördüncü maddenin giriş satırı ile beş bendi ve kırkıncı maddenin birinci fıkrası ikinci ve üçüncü okumadan gelmektedir; bu gövdelerde üçüncü tanık yoktur, çünkü birinci okuma ondördüncü maddeden yalnızca tek bir bent getirmiş, kırkıncı maddenin değişiklik ibaresini hiç getirmemiş ve aynı fıkrada bir sözcüğü farklı bir harfle vermiştir. Birinci maddenin bir bendi üç okumada üç ayrı biçimde geldiği ve hiçbir ikisi tutmadığı için tamamen dışarıda bırakılmıştır; bendin basılı biçimi hakkında hiçbir iddia yoktur. Otuz yedinci maddenin üçüncü fıkrasındaki ayrışan sözcük de aynı nedenle hiçbir biçimiyle yazılmamıştır. Yöntemin kendi sınırı da eksik olarak sayılmalıdır: üç okuma aynı kısa zaman aralığında yapıldığı ve okuma aracı aynı adres için yanıtı bir süre önbelleğe aldığı için okumalar büyük olasılıkla tek bir metne dönüştürme çıktısı üzerinde çalışmıştır; bu nedenle okumalar arası mutabakat yalnızca okuma ve çıkarım hatasını eler, kaynağın metne dönüştürülmesi sırasında oluşmuş bir bozulmayı elemez. Künye satırlarındaki boşluklu ve boşluksuz iki nokta asimetrisi, bir değişiklik ibaresindeki noktasız kısaltma ve bir bentteki virgülsüz sıralama tam da bu nedenle mutabakatla elenememiştir ve bunların kaynakta böyle basılı olduğu iddia edilmemektedir. Belgenin kapsamı da açıkça eksiktir: dönüşüm çıktısı kanunun tamamını taşımamış, bir okuma metnin kesildiğini kendi çıktısının sonunda bildirmiştir. Bu rehberde bu kanunun yalnızca altı maddesinin gövdesi vardır; geri kalanında ne yazdığı bilinmemektedir ve bu bir kapsam eksikliğidir, herhangi bir hükmün yokluğu değildir. Bir okumanın ek olarak getirdiği altı madde daha vardır; bunlar hem tek okumada kaldıkları hem de bedel ve oran ifadeleri taşıdıkları için hiç alıntılanmamıştır ve içerikleri hakkında burada hiçbir iddia yoktur. Kenar başlıkları hiç kullanılmamıştır ve bu maddelerde kenar başlığı bulunup bulunmadığına dair olumsuz bir iddia da kurulmamıştır. Dipnot gövdeleri hiçbir okumada istenmemiş ve alınmamıştır; yalnızca üç dipnot işaretinin varlığı tek okumada görünmüştür, içerikleri hakkında iddia yoktur. Bu program için bir yedek kanun numarası belirlenmiş, ancak asıl numara üçüncü tertip adresinden açıldığı ve konu örtüşmesi doğrulanmış madde metninde tuttuğu için o yedek hiç çekilmemiştir; o numaranın adı, künyesi, içeriği ve erişilebilir olup olmadığı hakkında burada hiçbir bilgi ve hiçbir iddia yoktur. Üçüncü bir kanun numarası aranmamıştır. Dördüncü tertip adresi de hiç denenmemiştir, çünkü üçüncü tertip açılmıştır; o adresin ölü olduğu iddia edilmemektedir. Beşinci tertip adresinden belge gelmemesi bir ölü adres kaydıdır ve o 404 alındıktan sonra başka hiçbir yol, ayna, arşiv ya da önbellek denenmemiştir. Aynı oturumda okunan öteki kanun belgesi başka bir programa bağlanmıştır ve bu rehberde o belgeden alınmış hiçbir malzeme yoktur. Kanunun yürürlük durumu ve değişiklik zinciri araştırılmamış, hiçbir kısaltma açılmamış, yazım, büyük ve küçük harf kullanımı ile noktalama düzeltilmemiştir. Son olarak taban puan, başarı sıralaması, kontenjan, maaş, ücret ve işe girme oranı hiç toplanmamış, hiçbir para tutarı alınmamıştır; doğrulanan madde gövdelerinin hiçbirinde bir oran ifadesi geçmemiş ve yorum olarak da üretilmemiştir.

Bu programın somut bir örneği için Adnan Menderes Üniversitesi'nin yayımladığı öğretim planı sayfası okundu. Programı yürüten birim sayfada Sultanhisar Meslek Yüksekokulu olarak basılıdır ve program başlığı iki okumada birebir "Sultanhisar Meslek Yüksekokulu - Mantarcılık" biçiminde bildirilmiştir. Üniversitenin adı sayfada yayımlanmıştır; alan adından çıkarım değildir. Öğretim düzeyi de sayfada birebir yazılıdır; yarıyıl sayısından yapılan bir çıkarım değildir. Plan dört dönem üzerine kuruludur. Ders adları Türkçe yayımlanmıştır ve bu rehberde sayfadaki yazımıyla bırakılmıştır; hiçbir kısaltma açılmamış, hiçbir ders adı çevrilmemiştir. Sayfa dersleri zorunlu ve seçmeli kategorileri altında basmaktadır ve bu ayrım burada da korunmuştur.

Birinci dönemin zorunlu dersleri Genel Mantarcılık, Laboratuvar Tekniği, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi I, Türk Dili I ve İngilizce Dil Becerileri I olarak yayımlanmıştır. İlk dönem alanı doğrudan kendi adını taşıyan bir giriş dersiyle açar ve hemen yanına laboratuvar tekniğini koyar; öğrenci daha ilk dönemde üretimin biyolojik tarafıyla laboratuvar disiplinini birlikte görür.

Birinci dönemin seçmeli dersleri Üretim Materyalleri, İklimlendirme, Tarımda Yeni Gelişmeler ve Organik Tarım olarak yayımlanmıştır. Bu blok üretim ortamının malzemesi ile ortamın koşullarını ilk dönemden itibaren öğrencinin önüne koyar.

Birinci dönemin bölüm dışı seçmeli dersleri Şifalı Bitkiler, Aromaterapi, Tarla Bitkileri Üretimi, Proje Yönetimi, Mülakat Teknikleri, Türk Vergi Sistemi, Vücut Analizi, Rapor Yazma ve Sunma Teknikleri, Etkili Sunum Becerileri, Türkiye Ekonomisi, İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemleri, Tıbbi ve Aromatik Bitkiler, Sanat Tarihi ve Estetik, Medya Okuryazarlığı ve Stresle Başa Çıkma olarak yayımlanmıştır. Bu havuz alan dışı derslerden oluşur ve öğrencinin yazma, sunma ve proje yürütme becerilerine açılan bir yan yol sunar.

İkinci dönemin zorunlu dersleri Agaricus Bisporus Yetiştiriciliği, Kompost Yapım Tekniği, Mantar Tesisinin Projelendirilmesi, Uygulamalı Mantarcılık I, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi II, Türk Dili II ve İngilizce Dil Becerileri II olarak yayımlanmıştır. Bu dönem planın en yoğun üretim bloğudur: bir türün yetiştiriciliği, ortamın hazırlanması ve tesisin planlanması aynı dönemde okutulur ve uygulama dersi bunların yanında yürür.

İkinci dönemin seçmeli dersleri Mantar Atık Değerlendirme, İstatistik, Toplam Kalite Yönetimi ve Enerji Teknolojisi olarak yayımlanmıştır. Atık değerlendirmenin üretim dersleriyle aynı dönemde durması, planın üretim zincirini baştan sona kapalı bir döngü olarak ele aldığını gösterir.

Üçüncü dönemin zorunlu dersleri Misel Üretim Tekniği, Mantar Hastalıkları, Uygulamalı Mantarcılık II, Mantar Ekolojisi, Doğa Mantarları ve Tarım Ekonomisi ve İşletmeciliği olarak yayımlanmıştır. Bu dönemde plan iki yöne birden açılır: bir yanda üretimin en hassas halkası olan misel üretimi ve hastalıklar, öte yanda doğadaki mantarların ekolojisi ve tanınması. Son dersin türü konusunda okumalar başlangıçta ayrışmış, hedefli üçüncü okuma dersin zorunlu olarak basıldığını bildirmiştir.

Üçüncü dönemin seçmeli dersleri Tarım Hukuku, Tarımsal Yayım ve İletişim, Girişimcilik ve İş Sağlığı ve Güvenliği olarak yayımlanmıştır. Hukuk ile girişimciliğin aynı dönemde yer alması, kendi işletmesini kurmayı düşünen öğrenci için anlamlıdır.

Dördüncü dönemin zorunlu dersleri Mantar Zararlıları, Mantar Üretiminde Mekanizasyon, Uygulamalı Mantarcılık III, Staj, Mantarcılıkta Mikro Üretim Teknikleri, Organik Mantar Üretimi, Biyolojik Savaş ve Tarımsal Pazarlama olarak yayımlanmıştır. Son dönem üretim ölçeğini iki uca birden taşır: bir yanda mekanizasyon, öte yanda mikro üretim teknikleri. Staj da bu dönemde basılıdır. Bu bloktaki üç dersin türü konusunda okumalar ayrışmış, hedefli üçüncü okuma üçünün de zorunlu olarak basıldığını bildirmiştir.

Dördüncü dönemin seçmeli dersleri Mantar İşletmelerinde Hijyen, Mantar Değerlendirme Teknolojisi, Ürün Depolama ve Muhafaza ile Araştırma Yöntem ve Teknikleri olarak yayımlanmıştır. Hijyen, işleme ve depolamanın son dönemde bir arada durması, öğrencinin mezun olmadan önce hasat sonrası zincirin tamamını görmesini sağlar.

Bu başlıkta bilerek eksik bırakılanlar şunlardır. Bu sayfa farklı ifadeyle yazılmış iki ayrı istekle okunmuş, ardından yalnızca iki okumanın ayrıştığı satırlar için hedefli bir üçüncü okuma daha yapılmıştır; yani toplam üç okuma yapılmıştır ve reddedilen okuma yoktur. Sayfadan toplanan ders adı sayısı dört dönem boyunca elli yedidir. Hiçbir ders adı düşürülmemiştir: bu sayfa isimsiz yer tutucu satır basmamaktadır, seçmeli ve bölüm dışı seçmeli burada kategori başlığıdır ve altlarındaki dersler adlarıyla basılıdır; bu nedenle hiçbir havuz tahminle doldurulmamıştır. Buna karşılık bilinçli bir eksik vardır: bölüm dışı seçmeli havuzu yalnızca birinci dönem için tek tek alınmıştır. İkinci, üçüncü ve dördüncü dönemler için bir okuma havuzun birinci dönemle özdeş olduğunu bildirmiş, havuz bu dönemler için bağımsız olarak doğrulanmamış ve kopyalanmamıştır; bu üç dönemin bölüm dışı seçmeli listesi bu rehberde eksiktir. Öğretim düzeyi bu sayfada birebir yazılıdır ve yarıyıl sayısından yapılan bir çıkarım değildir; dört dönemlik yapı bu tespitin yalnızca destekleyicisidir. Üniversite adı da sayfada yayımlanmıştır ve alan adından yapılan bir çıkarım değildir; birim adı da sayfada basılıdır. Okumalardan biri üniversite adının kısaltmasını da anmıştır; kısaltma açılmamış, iki yazım da olduğu gibi bırakılmıştır. Okumaların ayrıştığı iki nokta işaretlenmiş, tek biçime getirilmemiştir: birinci okuma dersleri tek düz liste olarak vermiş ve zorunlu ile seçmeli ayrımını yapmamış, sonraki iki okuma bu ayrımı bildirmiştir; ayrıca dönem başlığı yazımı okumalar arasında farklı bildirilmiş, bir okuma başlıkları İngilizce arayüz biçimiyle vermiş, bir başkası sayfada iki ayrı yazımın birden bulunduğunu bildirmiştir. Bu farklar için hiçbir okuma doğru ilan edilmemiştir. Ders adları çevrilmemiş, kısaltmalar açılmamış ve sayfadaki yazım düzeltilmemiştir. Ders kodu, kredi ve iş yükü değerleri toplanmamış ve bu rehberde hiçbir yerde verilmemiştir; bir okumanın istenmeden döktüğü sütun rapora alınmamıştır. Sayfa bir puan türü yayımlamamaktadır; bu rehberdeki puan türü bu sayfaya dayandırılmamıştır. Bu program için ikinci bir okunabilir ders planı kaynağı elde edilememiştir: iki program tanıtım sayfası açılmış ama ders planı basmadığı görülmüş, bir alan adı ise devralınan yasak liste gereği hiç açılmamıştır ve bu adreslerde başka hiçbir yol, ayna, arşiv veya önbellek denenmemiştir. Bu programı yürüten başka bir üniversitenin planının bulunmadığı yönünde hiçbir iddia kurulmamaktadır. Bu plan tek bir üniversitenin planıdır ve öteki üniversitelerin planları için hiçbir şey söylemez.