Ön-Yüz Yazılım Geliştirme, bir web sitesinin ya da uygulamanın kullanıcının gördüğü ve dokunduğu yüzeyinin tarayıcıda çalışacak biçimde kodlanmasını konu edinen iki yıllık bir ön lisans programıdır. Alanın kamusal çerçevesine değen metinlerden biri 6279 sayılı kanundur. Bu rehber puan vermez.
- Puan türü
- TYT
- Seviye
- Önlisans
- Süre
- 2 yıl
- ÖSYM 2025 taban
- 199,66–357,76
- Üniversite
- 13
- Genel kontenjan
- 408
- Meslek çıktısı
- 7
Taban puanlar ÖSYM'nin 2025 yerleştirme sonuçlarından alınmıştır; başarı sıralaması içermez ve her yıl değişir.
Ön-Yüz Yazılım Geliştirme Nedir?
Ön-Yüz Yazılım Geliştirme, bir web sitesinin, bir web uygulamasının ya da bir mobil uygulamanın kullanıcının gördüğü, okuduğu ve dokunduğu yüzeyinin tasarlanmasını ve bu yüzeyin tarayıcıda ya da cihazda çalışacak biçimde kodlanmasını konu edinen iki yıllık bir ön lisans programıdır. Bu alanın adı sayfalarda kısa çizgiyle, "Ön-Yüz" biçiminde yayımlanır; bu rehber o yazımı kaynağındaki hâliyle bırakmaktadır. İşin sınırı adında saklıdır: veri tabanında ne olduğu, sunucunun isteği nasıl karşıladığı ve ödemenin arka tarafta nasıl kaydedildiği bu alanın değil, arka yüzün konusudur. Ön yüz, o verinin ekranda hangi düzenle, hangi renkle, hangi tıklama sırasıyla ve hangi hızla göründüğünü belirler.
Alanın birinci ayağı işaretleme ve biçimlendirmedir. Web tasarımı, ileri web tasarımı ve ileri düzey biçimlendirme dersleri bu ayağın konularıdır. Bir sayfanın iskeletinin kurulması, o iskeletin farklı ekran genişliklerinde bozulmadan yerleşmesi, yazı, boşluk ve hizalama düzeninin kurulması bu ayağın işidir. Bu iş göründüğünden daha teknik bir iştir: aynı sayfa telefonda, tablette, dizüstü bilgisayarda ve büyük bir masaüstü ekranında kullanılabilir kalmak zorundadır.
İkinci ayak programlamadır. Tarayıcıda çalışan betik diliyle sayfaya davranış kazandırılması, kullanıcının yaptığı her hareketin bir sonuca bağlanması, sayfanın sunucudan veri isteyip gelen veriyi ekrana yerleştirmesi bu ayağın konularıdır. Bu ayak bir noktadan sonra çerçevelerle, yani hazır yapı takımlarıyla sürer; büyük bir arayüzün elle ve baştan yazılması bugün olağan bir yöntem değildir.
Üçüncü ayak veri tarafıyla kurulan bağdır. Ön yüz bir yerden veri alır ve veriyi bir yere gönderir. Bu nedenle planlarda veri tabanı sorgulama dilleri gibi dersler bulunur: geliştiricinin veri tabanını kendisi kurmayacak olması, oradan ne çıktığını okuyamayacak olması anlamına gelmez.
Dördüncü ayak deneyim ve erişilebilirliktir. Kullanıcı deneyimi ve arayüz tasarımı ile web erişilebilirliği konuları bu ayakta durur. Erişilebilirlik bu alanda süs değildir: bir arayüz, klavyeyle gezinen, ekran okuyucu kullanan, renk ayrımı sınırlı olan ya da yaşından dolayı küçük yazıyı okuyamayan kullanıcıyı dışarıda bırakmayacak biçimde kurulmak zorundadır.
Beşinci ayak güvenlik ve çalışma ortamıdır. Web güvenliği, sanallaştırma ve bulut teknolojileri, çevik yazılım geliştirme yöntemleri bu ayağın konularıdır. Bugün bir arayüz tek bir bilgisayarda değil, bir bulut ortamında yayımlanır ve bir ekip tarafından, kısa döngülerle geliştirilir; bu düzeni tanımayan bir geliştirici işin sadece yarısını bilir.
Altıncı ayak taşınabilirliktir. Web tabanlı mobil uygulama geliştirme ve mobil uygulama geliştirme konuları bu ayaktadır. Aynı bilginin tarayıcıda bir, telefonda başka bir kabuk içinde sunulması bu alanın gündelik meselesidir.
Bu altı ayak alanı hem yazılıma hem tasarıma yakın kılar. Kodlama tarafına ilgi duyan öğrenci için [yazılım geliştirme](/bolum/yazilim-gelistirme) ve [bilgisayar programcılığı](/bolum/bilgisayar-programciligi), sayfanın görsel diline ilgi duyan öğrenci için [web tasarımı ve kodlama](/bolum/web-tasarimi-ve-kodlama) ve [grafik tasarımı](/bolum/grafik-tasarimi), altyapı tarafına ilgi duyan öğrenci için [internet ve ağ teknolojileri](/bolum/internet-ve-ag-teknolojileri) ve [bulut bilişim operatörlüğü](/bolum/bulut-bilisim-operatorlugu) bu alanın en yakın komşularıdır.
Alanın Kamusal Çerçevesi: 6279 Sayılı Kanun
Bu alanın ürettiği şey, sonunda elektronik ortamda kullanıma sunulan bir yayın yüzeyidir: bir web sayfası, bir uygulama arayüzü, bir dijital içerik katmanı. Elektronik ortamda üretilip kullanıma sunulan yayınların kamusal bir çerçevesi vardır ve bu çerçeveye değen metinlerden biri 6279 sayılı kanundur. Kanunun adı kaynakta "ÇOĞALTILMIŞ FİKİR VE SANAT ESERLERİNİ DERLEME KANUNU" olarak yayımlanmıştır. Künyesinde "Kanun Numarası : 6279" ve "Kabul Tarihi : 22/2/2012" satırları, ayrıca "Yayımlandığı Resmî Gazete : Tarih : 29/2/2012 Sayı : 28219" ile "Yayımlandığı Düstur : Tertip : 5 Cilt : 52" satırları yer alır. Düstur satırında bir sayfa bilgisi görülmemiştir; bu rehber belgede böyle bir bilginin bulunup bulunmadığı konusunda bir iddia kurmaz.
Kanunun birinci maddesinin kenar başlığı "Amaç" olarak yayımlanmıştır. Maddenin gövdesi kaynakta şöyledir: "Bu Kanunun amacı, ülkemizin kültürel varlığı ile bilgi birikimini oluşturan fikir ve sanat eserlerinin basılmış veya çoğaltılmış nüshaları ile ikili ya da çok taraflı anlaşmalar uyarınca yurt dışında basılan veya çoğaltılan fikir ve sanat eserlerinin etkin, sağlıklı ve eksiksiz bir biçimde toplanması, gelecek kuşaklara aktarılması, elverişli ortamlarda saklanması, korunması, düzenlenmesi ve toplumun bilgi ve yararına sunulmasına ilişkin esasları belirlemektir." Aynı maddenin ikinci fıkrasının gövdesi ise şudur: "Bu Kanun uyarınca derlenen eserler kütüphane ve arşiv hizmetlerine yöneliktir." Bu iki cümle birlikte okunduğunda kanunun kurduğu çerçeve görünür hâle gelir: buradaki mesele hak sahipliği değil, üretilen nüshanın toplanması, saklanması ve kütüphane ile arşiv hizmetine açılmasıdır.
Kanunun ikinci maddesinin kenar başlığı "Kapsam" olarak yayımlanmıştır. Maddenin gövdesi kaynakta şöyledir: "Bu Kanun; her çeşit basma, ozalit, teksir, ofset, optik, manyetik, elektronik ve diğer çoğaltma yöntemleri ile satılmak ya da parasız dağıtılmak üzere üretilen çoğaltılmış fikir ve sanat eserinin derlenmesini, derleme işlemlerini yürütecek birimleri ve derlemeye ilişkin usul ve esasları kapsar." Maddenin ikinci fıkrasının gövdesi ise şudur: "9/6/2004 tarihli ve 5187 sayılı Basın Kanununun 10 uncu maddesi ile 15/7/1950 tarihli ve 5681 sayılı Matbaalar Kanununun 4 üncü maddesi gereğince verilen nüshalar, bu Kanunun kapsamı dışındadır." Bu alan için önemli olan nokta kapsam cümlesindeki "optik, manyetik, elektronik ve diğer çoğaltma yöntemleri" ibaresidir: kanun kapsamını kâğıtla sınırlamaz.
Kanunun üçüncü maddesinin kenar başlığı "Tanımlar" olarak yayımlanmıştır. Maddenin bentleri kaynakta şöyledir: "Bu Kanunda geçen;" ardından "a) Bakanlık: Kültür ve Turizm Bakanlığını,", "b) Derleme kütüphanesi: Bu Kanun uyarınca, derlenen çoğaltılmış fikir ve sanat eserlerinin gönderildiği kütüphaneleri,", "c) Derleme müdürlüğü: Derleme işlemlerini yapacak olan birimi,", "ç) Derleme birimi: Derleme mükelleflerince illerde ve ilçelerde derleme nüshalarının teslim edildiği birimi,", "d) Derleme mükellefi: Derleme nüshalarını derleme müdürlüğüne veya derleme birimlerine vermekle yükümlü gerçek ya da tüzel kişiyi,", "e) Derleme nüshası: Bu Kanun kapsamında derlenen fikir ve sanat eserlerini," ve son satır olarak "ifade eder." Bu tanımlar arasında bu alanı en doğrudan ilgilendiren kavram derleme mükellefidir: yükümlülük, eseri üreten ya da çoğaltan tarafa bağlanmıştır.
Kanunun dördüncü maddesi hangi eserlerin derlendiğini sayar. Maddenin giriş cümlesi kaynakta şöyledir: "Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde basılan veya çoğaltılan, aşağıda belirtilen her türlü eser, bu Kanun kapsamında derlenir:" Bentler ise sırasıyla şunlardır: "a) Kitap, kabartma harfli kitap, kitapçık, ansiklopedi, albüm, atlas ve nota gibi tek başına ya da bir takımın veya bir dizinin parçası niteliğinde olan ayrı yayımlanmış eserler.", "b) Gazete, dergi, yıllık, bülten, takvim gibi süreli yayınlar.", "c) Afiş, kartpostal, gravür, reprodüksiyon, basılı fotoğraf gibi grafik eserler.", "ç) Veri içeren her türlü slayt, şerit, film parçası, makara, kaset, kartuş, film ve mikroform gibi materyal.", "d) Her türlü bilgisayar, müzik ve video cihazlarında kullanılmak üzere üretilmiş ses, görüntü ve veri içeren optik ve manyetik ortamlara kaydedilerek çoğaltılmış eserler.", "e) Prospektüsleriyle birlikte blok veya tek olarak pul ve kağıt paralar.", "f) Coğrafik, jeolojik, topoğrafik ya da meteorolojik harita, plan ve krokiler.", "g) Yurt dışında basımı veya çoğaltımı yapılarak, yurt içinde satışı ve dağıtımı yapılan eserler." ve "ğ) Elektronik ortamda üretilerek kullanıma sunulmuş elektronik yayınlar."
Bu son bent, yani "ğ) Elektronik ortamda üretilerek kullanıma sunulmuş elektronik yayınlar." bendi, bu alanın kamusal çerçevesini en açık biçimde gösteren satırdır. Bir arayüz geliştiricisinin gündelik ürettiği şey, kanunun kendi diliyle elektronik ortamda üretilerek kullanıma sunulan bir yayın olabilmektedir; kanun bu türden bir üretimi kapsamı içinde adlandırmıştır. Buradan çıkarılacak sonuç mütevazıdır ama gerçektir: bu alanın mezunu, çıktısının bir kamusal derleme rejiminin konusu olabileceği bir ortamda çalışır. Hangi somut ürünün bu bende girip girmediği, kimin mükellef sayıldığı ve teslim usulünün ne olduğu bu rehberin kuracağı bir yargı değildir; bunlar ilgili mevzuattan ve yetkili kurumdan öğrenilir.
Bu başlıkta bilerek eksik bırakılanlar şunlardır. Kanunun metni üç ayrı okumayla çekilmiş, yalnızca en az iki okumada karakter düzeyinde aynı çıkan satırlar alıntılanmıştır. Kanunun adı, künyenin dört satırı, "Amaç" ve "Kapsam" kenar başlıkları, birinci maddenin birinci fıkra gövdesi, ikinci maddenin birinci fıkra gövdesi, üçüncü maddenin bütün bentleri ve dördüncü maddenin giriş cümlesiyle a) ilâ ğ) bentlerinin tamamı üç okumanın üçünde de aynı çıkmıştır; "Tanımlar" kenar başlığı, birinci maddenin ikinci fıkra gövdesi ve ikinci maddenin ikinci fıkra gövdesi ise iki okumada örtüşmüştür. Buna karşılık dördüncü maddenin kenar başlığı iki okumada büyük ve küçük harf düzeni bakımından ayrıştığı için doğrulanmamış sayılmış ve buraya yazılmamıştır; hangi biçimin kaynakta bulunduğu konusunda bir iddia kurulmamıştır. Beşinci madde yalnızca tek bir okumada göründüğü için gövdesi hiç aktarılmamıştır; altıncı madde ve sonrası hiçbir okumada elde edilmemiştir ve bu maddelerin içeriğine dair burada hiçbir şey söylenmemektedir. Kanunun bölüm başlığının iki satırlı diziliş biçimi ile fıkra işaretlerinin bir bölümü tek okumada kaldığı için düşürülmüştür. Okumalardan birinde satır sonlarındaki boşlukların düştüğü, örneğin bir yerde iki sözcüğün birbirine kaynadığı görülmüş; bu tür bozulmalar sayfadaki asıl metnin bir özelliği sayılmamış ve alıntılar bozulmanın görülmediği biçimle verilmiştir. Bu yöntemin bilinen sınırı da açıkça yazılmalıdır: okumalar arası mutabakat yalnızca okuma hatasını eler, belgenin metne dönüştürülmesi sırasında oluşmuş bir bozulmayı elemez. Son olarak bu kanunun bu programı, bu programın ders planını ya da mezununun görev tanımını düzenlediği yönünde hiçbir iddia kurulmamıştır.
Ön-Yüz Yazılım Geliştirme ile Yakın Alanlar Aynı Şey Değil
Bu program birkaç alanla karıştırılır. En sık karıştığı yer genel programlama programlarıdır. [Bilgisayar programcılığı](/bolum/bilgisayar-programciligi) ve [yazılım geliştirme](/bolum/yazilim-gelistirme) yazılımın bütününü, veri yapısından sunucu tarafına kadar geniş bir yelpazede ele alır; bu program o yelpazenin yalnızca kullanıcıya bakan yüzünde derinleşir. Fark daralma değil, uzmanlaşmadır: aynı işin bir katmanı seçilmiş ve o katman dört yarıyıl boyunca çalışılmıştır.
İkinci karışma noktası tasarım programlarıdır. [Web tasarımı ve kodlama](/bolum/web-tasarimi-ve-kodlama) adı bakımından bu programa en yakın duran programdır ve ikisi büyük ölçüde aynı toprakta çalışır; buna karşılık [grafik tasarımı](/bolum/grafik-tasarimi), [görsel iletişim tasarımı](/bolum/gorsel-iletisim-tasarimi) ve [iletişim ve tasarımı](/bolum/iletisim-ve-tasarimi) görsel dilin kendisini konu edinir. Bu programda ise görsel karar, çalışan bir kodla birlikte verilir; tasarımın kodda ayakta kalması esastır.
Üçüncü karışma noktası mühendislik programlarıdır. [Yazılım mühendisliği](/bolum/yazilim-muhendisligi), [bilgisayar mühendisliği](/bolum/bilgisayar-muhendisligi) ve [bilişim sistemleri mühendisliği](/bolum/bilisim-sistemleri-muhendisligi) dört yıllık lisans programlarıdır ve kuram, matematik ve sistem tasarımı tarafı bu programlarda çok daha ağırdır. Bu program iki yıllık bir ön lisans programıdır ve doğrudan uygulamaya yöneliktir; iki düzey birbirinin yerine geçmez.
Dördüncü karışma noktası altyapı ve güvenlik programlarıdır. [Internet ve ağ teknolojileri](/bolum/internet-ve-ag-teknolojileri), [bulut bilişim operatörlüğü](/bolum/bulut-bilisim-operatorlugu), [siber güvenlik](/bolum/siber-guvenlik), [bilgi güvenliği teknolojisi](/bolum/bilgi-guvenligi-teknolojisi) ve [bilişim güvenliği teknolojisi](/bolum/bilisim-guvenligi-teknolojisi) sistemin ayakta ve güvende kalmasına bakar. Bu programın planında bir web güvenliği dersi ile bir sanallaştırma ve bulut dersi bulunması, programı bu alanların yerine geçirmez; buradaki çerçeve arayüz çerçevesidir.
Beşinci karışma noktası veri ve yapay zekâ programlarıdır. [Veri bilimi ve analitiği](/bolum/veri-bilimi-ve-analitigi), [büyük veri analistliği](/bolum/buyuk-veri-analistligi), [yapay zekâ operatörlüğü](/bolum/yapay-zeka-operatorlugu) ve [robotik ve yapay zekâ](/bolum/robotik-ve-yapay-zeka) veriyi ve modeli konu edinir. Bu programın planında bir yapay zekâ uygulamaları dersi ile bir veri tabanı sorgulama dersi bulunur; ama burada veri, ekranda gösterilecek olan şeydir, üzerinde model kurulacak olan şey değildir.
Altıncı karışma noktası oyun ve animasyon programlarıdır. [Oyun geliştirme ve programlama](/bolum/oyun-gelistirme-ve-programlama), [dijital oyun tasarımı](/bolum/dijital-oyun-tasarimi), [bilgisayar destekli tasarım ve animasyon](/bolum/bilgisayar-destekli-tasarim-ve-animasyon) ve [çizgi film ve animasyon](/bolum/cizgi-film-ve-animasyon) hareketli ve etkileşimli bir dünyanın kurulmasına bakar. Bu programda etkileşim vardır ama kurgu yoktur; amaç oynatmak değil, bir işi kolayca yaptırmaktır.
Yedinci karışma noktası bilişim yönetimi programlarıdır. [Yönetim bilişim sistemleri](/bolum/yonetim-bilisim-sistemleri), [bilişim sistemleri ve teknolojileri](/bolum/bilisim-sistemleri-ve-teknolojileri) ve [kurumsal bilişim uzmanlığı](/bolum/kurumsal-bilisim-uzmanligi) kurumun bilgi düzenine bakar; bu programda ise tek tek ekranlar üretilir.
Bir Üniversitenin Ders Planı: Anadolu Üniversitesi
Bu programın somut bir örneği için Anadolu Üniversitesi'nin iki ayrı yayın adresindeki ders sayfaları okundu. Üniversitenin adı her iki sayfada da basılıdır; bu ad alan adından yapılmış bir çıkarım değildir. Sayfalar programı yürüten birimi Bilişim Teknolojileri Meslek Yüksekokulu olarak, akademik bilgi paketi sayfası ayrıca bölümü Yazılım, Uygulama Geliştirme ve Çözümleme Bölümü olarak yayımlar. Programın adı sayfalarda "Ön-Yüz Yazılım Geliştirme Programı" biçiminde, yani arada kısa çizgiyle basılmıştır; bu rehber o yazımı düzeltmemiştir. Kurumsal sitedeki sayfa aynı başlığı bütünüyle büyük harfle de yayımlamaktadır; harf büyüklüğü farkı burada işaretlenmiş, tek biçime indirilmemiştir.
Sayfa ders adlarını dört yarıyıl başlığı altında yayımlar ve yarıyıl başlıkları sayfada I.YARIYIL, II.YARIYIL, III.YARIYIL ve IV.YARIYIL biçimindedir. Ders adları sayfada Türkçe yayımlanmıştır ve bu rehbere sayfadaki yazımıyla aktarılmıştır.
Birinci yarıyılın dersleri İngilizce I (ENG), Matematik, Web Tasarımı, JavaScrip Programlama, Veri Tabanı Sorgulama Dilleri, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi I ve Türk Dili I olarak yayımlanmıştır. İlk yarıyıl işin üç ayağını birden açar: sayfanın kurulması, tarayıcıda çalışan betik dili ve verinin sorgulanması. Matematiğin daha ilk dönemde bulunması bu alanın yalnızca görsel bir alan olmadığının işaretidir.
İkinci yarıyılın dersleri İngilizce II (ENG), Web Tabanlı Mobil Uygulama Geliştirme, İleri Web Tasarımı, JavaScript Çerçeveleri, UX/UI Tasarımı ve Web Erişilebilirliği, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi II ve Türk Dili II olarak yayımlanmıştır. Bu yarıyılda betik dili çerçeveler üzerinden sürer, tasarım ileri düzeye taşınır ve kullanıcı deneyimi ile erişilebilirlik daha birinci sınıfın ikinci döneminde plana girer.
Üçüncü yarıyılın dersleri Web Güvenliği, Sanallaştırma ve Bulut Teknolojileri, Yapay Zeka Uygulamaları, Mobil Uygulama Geliştirme ve Agile Yazılım Geliştirme olarak yayımlanmıştır. Bu yarıyıl arayüzün çalıştığı ortama, güvenliğine ve geliştirme yöntemine ayrılmıştır; ekip içinde kısa döngülerle çalışma burada öğretilir.
Dördüncü yarıyılın dersleri Web Erişebilirliği, Mobil Uygulamalar, İleri CSS, Bitirme Projesi ve Staj olarak yayımlanmıştır. Son yarıyıl biçimlendirmenin ileri düzeyine, mobil tarafın tekrarına, erişilebilirliğe ve iki büyük uygulama kalemine, yani bitirme projesiyle staja ayrılmıştır.
Bu başlıkta bilerek eksik bırakılanlar şunlardır. Sayfa iki ayrı okumayla okunmuş, yukarıda sayılan yirmi dört ders adı ile dört yarıyıl başlığı iki okumada sıra dâhil birebir aynı çıktığı için aktarılmıştır; hiçbir ders adı düşürülmemiştir. Aynı program için okunan ikinci yayın adresi de aynı ders listesini birebir aynı sırayla yayımlamaktadır. Üniversite adı, birim adı ve bölüm adı sayfada basılıdır ve çıkarım değildir. Buna karşılık öğretim düzeyi konusunda dürüst olmak gerekir: akademik bilgi paketi sayfasında "Önlisans" kelimesinin geçtiği iki okumada da bildirilmiştir, ancak bu kelime programın kendi başlığının içinde değil, sayfa başlığı ile gezinti alanında görülmüştür; kurumsal sitedeki ikinci sayfada ise bu kelime iki okumaya göre de hiç geçmemektedir. Bu nedenle bu rehberdeki ön lisans düzeyi, programın kendi başlığında basılı bir ifadeye değil, esas olarak dört yarıyıllık yapıya ve birimin meslek yüksekokulu olmasına dayanan bir çıkarımdır ve bu ayrım burada açıkça belirtilmektedir. Ders adları çevrilmez ve sayfada hangi yazımla yer alıyorsa öyle bırakılır; bu nedenle birinci yarıyıldaki "JavaScrip Programlama" yazımı ile dördüncü yarıyıldaki "Web Erişebilirliği" yazımı düzeltilmemiştir. Aynı kavramın ikinci yarıyılda "UX/UI Tasarımı ve Web Erişilebilirliği", dördüncü yarıyılda "Web Erişebilirliği" biçiminde iki ayrı yazımla geçmesi de tek biçime indirilmemiştir. İngilizce ders adlarının yanındaki parantezli ek sayfadaki hâliyle bırakılmış, açılmamıştır. Ders kodları, kredi ve iş yükü değerleri bu rehberde hiçbir yerde verilmez. Sayfalarda "Bilgisayar Programcılığı" dizgesinin geçip geçmediği ayrıca sorulmuş ve geçmediği bildirilmiştir; o program bu rehberde bu programın yerine hiçbir biçimde ikame edilmemiştir. Sayfalar bir puan türü yayımlamamaktadır; bu rehberdeki puan türü bu sayfalara dayandırılmamıştır. Bu plan tek bir üniversitenin planıdır ve diğer üniversitelerin planları için hiçbir şey söylemez.
Mezunlar Ne İş Yapar?
Bu programın mezununun ilk ve en yaygın çalışma alanı arayüz geliştirmedir. Tasarımı verilmiş bir ekranın tarayıcıda çalışan koda dönüştürülmesi, farklı ekran boyutlarında yerleşimin korunması, sayfanın sunucudan gelen veriyle doldurulması ve kullanıcının yaptığı işlemlerin doğru sonuca bağlanması bu işin gündelik gövdesidir.
İkinci alan mobil taraftır. Web teknolojileriyle kurulan mobil uygulamalar ile mobil arayüzlerin geliştirilmesi bu programın planında ayrıca yer alan bir çizgidir ve iş hayatında da ayrı bir hat oluşturur.
Üçüncü alan dijital ajanslar ve yazılım evleridir. Burada aynı kişi kısa sürede birçok farklı müşteri için sayfa ve arayüz üretir; hız, düzen ve teslim disiplini bu ortamın belirleyicisidir. Dördüncü alan kurumların kendi bilgi işlem birimleridir; bir kurumun iç uygulamalarının ekranları, yönetim panelleri ve raporlama arayüzleri bu birimlerde geliştirilir.
Beşinci alan elektronik ticaret tarafıdır; bir satış sayfasının, sepetin ve ürün listelerinin arayüzü doğrudan bu alanın işidir. Altıncı alan içerik ve yayın tarafıdır; haber siteleri, kurumsal yayın platformları ve dijital içerik dağıtan yapıların arayüz katmanı bu tarafa girer. Yedinci alan erişilebilirlik ve arayüz sınamasıdır; bir arayüzün klavyeyle gezilebilir olup olmadığının, ekran okuyucuyla anlaşılır kalıp kalmadığının ve farklı tarayıcılarda aynı davranıp davranmadığının denetlenmesi ayrı bir iş kalemidir.
Ayrıca dikey geçiş yolu vardır; bu programın mezunu ayrı bir sınavla lisans programlarına geçiş yapabilir ve bu rehber o yolun kolay ya da zor olduğu yönünde bir değerlendirme yapmaz. Bu alanda bazı işlerin belirli belge, yeterlik ya da yetki şartlarına bağlı olduğu bilinmekle birlikte, bu rehber hangi işin hangi şarta bağlı olduğu konusunda bir iddia kurmamaktadır; bu bilgi ilgili mevzuattan ve yetkili kurumdan öğrenilmelidir. Bu rehber hiçbir iş için ücret aralığı, işe girme oranı ya da kariyer hızı vermez.
Kimler Tercih Etmeli?
Bu programı düşünen öğrencinin kendine sorması gereken ilk soru şudur: bir işin doğru çalışması size yetiyor mu, yoksa nasıl göründüğü de sizi ilgilendiriyor mu? Bu alan tam olarak bu iki sorunun kesiştiği yerde durur. Yalnızca algoritmaya ilgi duyan bir öğrenci burada tasarım tarafını gereksiz bulabilir; yalnızca görsele ilgi duyan bir öğrenci ise kodun ayrıntısında zorlanabilir.
İkinci soru ayrıntı sabrıyla ilgilidir. Bu işte bir düğmenin bir piksellik kayması, bir boşluğun tutarsızlığı ya da bir tarayıcının farklı davranması gerçek bir sorundur ve saatler alabilir. Bu tür ayrıntıyı önemsiz bulan bir öğrenci bu alanda mutsuz olur.
Üçüncü soru sürekli öğrenmeyle ilgilidir. Bu alanın araçları, çerçeveleri ve alışkanlıkları hızla değişir; bugün öğrenilen bir çerçevenin yerini birkaç yıl içinde başka bir yaklaşım alabilir. Değişmeyen taraf temeldir: sayfanın iskeleti, biçimlendirme mantığı, tarayıcının çalışma biçimi ve erişilebilirlik ilkeleri. Bu temeli sağlam kuran öğrenci araç değişikliğinden zarar görmez.
Dördüncü soru başkasını düşünmekle ilgilidir. Bu alanda kullanıcı sizin gibi değildir: yaşı, görme keskinliği, cihazı, bağlantı hızı ve alışkanlıkları farklıdır. Erişilebilirlik dersinin planda iki kez görünmesi bunun tesadüf olmadığını gösterir. Kendini kullanıcının yerine koyamayan bir geliştirici teknik olarak doğru ama kullanılamaz arayüzler üretir.
Beşinci soru İngilizce ile ilgilidir. Planda dört yarıyıl boyunca bir dil çizgisi bulunmakla birlikte, bu alanın belgeleri, hata iletileri ve topluluk kaynaklarının önemli bölümü zaten İngilizcedir; bu dile isteksiz bir öğrenci en hızlı öğrenme yolunu kendi eliyle kapatır. Son olarak bu programın ön lisans olduğu ve lisans tamamlama yolunun ayrı bir sınavla yürüdüğü baştan bilinmelidir.
Tercih Öncesi Notlar
Birinci not: Bu programın adı üniversiteler arasında farklılaşabilmektedir. Aynı ya da yakın bir içerik ön yüz yazılım geliştirme, web tasarımı ve kodlama, web programcılığı ya da benzeri başlıklarla açılabilmekte ve bu adların altındaki ders planları birbirinden ayrışabilmektedir. Ayrıca aynı adın yazımı bile kurumdan kuruma değişmektedir: bu rehberde okunan sayfalarda ad kısa çizgiyle yayımlanmışken başka kurumlarda çizgisiz yazımlar da bulunmaktadır. Tercih listesi yapılırken adın değil, ilgili üniversitenin kendi ders planının okunması gerekir.
İkinci not: Bu programın adı bir başka programla, arka yüz tarafını konu edinen programla birlikte açılabilmektedir ve iki program aynı bölüm çatısı altında ayrı ayrı yürüyebilmektedir. İkisi arasındaki fark isim benzerliğinden çok daha büyüktür: biri kullanıcının gördüğü yüzeyi, diğeri görünmeyen sunucu tarafını çalışır. Hangi tarafın ilgi çektiği tercihten önce açıklığa kavuşturulmalıdır, çünkü iki planın dersleri baştan ayrışmaktadır.
Üçüncü not: Uygulama imkânı bu alanda olağandan daha belirleyicidir. Laboratuvarların durumu, öğrencinin kendi bilgisayarında çalışıp çalışabildiği, derslerin gerçek proje üzerinden mi yoksa yalnızca anlatımla mı yürüdüğü, bitirme projesinin nasıl değerlendirildiği ve stajın hangi işletmelerle, hangi dönemde ve kaç iş günü olarak yürütüldüğü ayrıca sorulmalıdır. Bu rehberde okunan planda staj son yarıyılda yer almaktadır; bu düzenin her üniversitede aynı olmadığı bilinmelidir.
Dördüncü not: Yazılımın bütününe ilgi duyan öğrenci için [yazılım geliştirme](/bolum/yazilim-gelistirme) ve [bilgisayar programcılığı](/bolum/bilgisayar-programciligi); aynı işi lisans düzeyinde okumak isteyen öğrenci için [yazılım mühendisliği](/bolum/yazilim-muhendisligi), [bilgisayar mühendisliği](/bolum/bilgisayar-muhendisligi) ve [bilişim sistemleri mühendisliği](/bolum/bilisim-sistemleri-muhendisligi); sayfanın görsel diline ilgi duyan öğrenci için [web tasarımı ve kodlama](/bolum/web-tasarimi-ve-kodlama), [grafik tasarımı](/bolum/grafik-tasarimi) ve [görsel iletişim tasarımı](/bolum/gorsel-iletisim-tasarimi); altyapı ve ağ tarafına ilgi duyan öğrenci için [internet ve ağ teknolojileri](/bolum/internet-ve-ag-teknolojileri) ve [bulut bilişim operatörlüğü](/bolum/bulut-bilisim-operatorlugu); güvenlik tarafına ilgi duyan öğrenci için [siber güvenlik](/bolum/siber-guvenlik), [bilgi güvenliği teknolojisi](/bolum/bilgi-guvenligi-teknolojisi) ve [bilişim güvenliği teknolojisi](/bolum/bilisim-guvenligi-teknolojisi); veriye ilgi duyan öğrenci için [veri bilimi ve analitiği](/bolum/veri-bilimi-ve-analitigi) ve [büyük veri analistliği](/bolum/buyuk-veri-analistligi); yapay zekâ tarafına ilgi duyan öğrenci için [yapay zekâ operatörlüğü](/bolum/yapay-zeka-operatorlugu) ve [robotik ve yapay zekâ](/bolum/robotik-ve-yapay-zeka); oyun ve animasyon tarafına ilgi duyan öğrenci için [oyun geliştirme ve programlama](/bolum/oyun-gelistirme-ve-programlama), [dijital oyun tasarımı](/bolum/dijital-oyun-tasarimi) ve [bilgisayar destekli tasarım ve animasyon](/bolum/bilgisayar-destekli-tasarim-ve-animasyon); satış ve tanıtım tarafına ilgi duyan öğrenci için [e-ticaret ve pazarlama](/bolum/e-ticaret-ve-pazarlama), [elektronik ticaret ve yönetimi](/bolum/elektronik-ticaret-ve-yonetimi) ve [pazarlama](/bolum/pazarlama); yayın ve içerik tarafına ilgi duyan öğrenci için [medya ve iletişim](/bolum/medya-ve-iletisim), [yeni medya ve iletişim](/bolum/yeni-medya-ve-iletisim) ve [basım ve yayım teknolojileri](/bolum/basim-ve-yayim-teknolojileri); derleme, arşiv ve bilgi düzenine ilgi duyan öğrenci için [bilgi ve belge yönetimi](/bolum/bilgi-ve-belge-yonetimi); kurumun bilgi düzenine ilgi duyan öğrenci için [yönetim bilişim sistemleri](/bolum/yonetim-bilisim-sistemleri), [bilişim sistemleri ve teknolojileri](/bolum/bilisim-sistemleri-ve-teknolojileri) ve [kurumsal bilişim uzmanlığı](/bolum/kurumsal-bilisim-uzmanligi); sayısal temele ilgi duyan öğrenci için [matematik](/bolum/matematik) ve [istatistik](/bolum/istatistik); öğretme tarafına ilgi duyan öğrenci için [bilgisayar ve öğretim teknolojileri öğretmenliği](/bolum/bilgisayar-ve-ogretim-teknolojileri-ogretmenligi) karşılaştırılmaya değer yollar oluşturur.
Beşinci not: Bu rehber bölümün ne olduğunu anlatır; hangi üniversiteye hangi puanla girileceğini anlatmaz. Taban puan, başarı sıralaması ve kontenjan her yıl değişir ve tek geçerli kaynağı ÖSYM tercih kılavuzu ile YÖK Atlas'tır. Bu sayfada bilerek puan, sıralama ya da maaş rakamı verilmiyor: eksik bilgi, yanlış bilgiden iyidir.
ÖSYM bu programı 13 üniversitede, 20 ayrı kontenjan satırında açtı. Aşağıdaki iki puan, bu programın ÖSYM'de yayımlanmış en yüksek ve en düşük taban puanıdır.
ÖSYM'nin bu tablolarında başarı sıralaması yoktur; sıralama için YÖK Atlas kullanılmalıdır. Taban puanlar geçmiş yılın sonucudur, her yıl değişir.
Bu rehber bilgilendirme amaçlıdır; müfredat ve koşullar üniversiteye göre değişir. Bölümün bulunduğu üniversiteler ile güncel taban puan, başarı sıralaması ve kontenjanlar için ÖSYM tercih kılavuzu ve YÖK Atlas esastır.