Otomotiv Gövde ve Yüzey İşlem Teknolojileri

Bu alanın çalıştığı nesne, kamusal düzenin ayrıntılı biçimde sınıflandırdığı bir nesnedir: taşıt. Bu sınıflandırmaya değen metinlerden biri 197 sayılı kanundur. Kanunun adı kaynakta "MOTORLU TAŞITLAR VERGİSİ KANUNU" olarak yayımlanmıştır ve bu ad üç ayrı okumada birebir aynı çıkmıştır. Künyede kanun numarası "197" ve kabul tarihi "18/2/1963" olarak yer alır; yayım künyesi "Tarih: 23/2/1963 Sayı: 11342" ve "Tertip: 5 Cilt: 2 Sayfa: 654" olarak yayımlanmıştır. Kabul tarihi ile yayım tarihi arasındaki sıralama tutarlıdır.

Kanunun madde kenar başlıklarından on ikisi en az iki okumada birebir aynı çıkmıştır. Bunlar sırasıyla "Verginin mevzuu", "Tanımlar", "Mükellef", "İstisnalar", "Mükellefiyetin başlaması", "Mükellefiyetin sona ermesi", "Verginin tarh, tebliğ ve ödenmesi", "Yetki", "Vergiye etki eden değişikler", "Bildirme ve sorumluluk", "Gider kaydedilmeme hali" ve "Kaldırılan hükümler" olarak yayımlanmıştır. Bu başlıklardan "Vergiye etki eden değişikler" kaynaktaki yazımıyla bırakılmıştır ve düzeltilmemiştir.

Kanunun birinci maddesi bir değişiklik ibaresiyle başlamaktadır; ibare iki okumada birebir "(Değişik: 26/11/1980-2348/1 md.)" olarak gelmiştir. Maddenin gövdesi üç okumada da aynı olup kaynakta şöyledir: "Bu Kanunun 5 ve 6 ıncı maddelerinde yazılı tarifelerde yer alan; a) Karayolları Trafik Kanununa göre trafik şube veya bürolarına kayıt ve tescil edilmiş bulunan motorlu kara taşıtları, b) Ulaştırma Bakanlığı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğüne kayıt ve tescil edilmiş olan uçak ve helikopterler, c) (Mülga: 6/5/2009-5897/2 md.) Motorlu Taşıtlar Vergisine tabidir." Burada anılan tarifelerin içeriği bu rehberde hiçbir yerde verilmez; tarife tabloları okuma kapsamına hiç alınmamıştır.

Bu alan için asıl anlamlı olan yer ikinci maddedir. Maddenin başındaki değişiklik ibaresi iki okumada "(Değişik: 25/12/2003-5035/21 md.)" olarak gelmiş, giriş cümlesi ise üç okumada da "Bu Kanunda kullanılan terimlerin taşıdığı anlamlar aşağıda gösterilmiştir:" olarak çıkmıştır. Maddenin tanım bentleri, bu programın üzerinde çalıştığı gövde biçimlerini doğrudan adlandırır. Bentler kaynakta şu biçimde yayımlanmıştır.

Birinci bent iki okumada "Motorlu taşıt: Karada, havada (…) insan, hayvan ve eşya taşımaya yarayan ve makine kuvvetiyle hareket eden taşıtlardır." biçimindedir; cümlenin içindeki üç nokta işareti bu rehberin kısaltması değildir, iki okumanın da o konumda verdiği işaretin kendisidir ve orada ne yazdığı konusunda bu rehber bir iddia kurmaz. İkinci bent "Otomobil: Yapısı itibarıyla, sürücüsü dahil en çok sekiz oturma yeri olan ve insan taşımak için imal edilmiş bulunan motorlu araçtır." biçimindedir. Üçüncü bent "Motosiklet: İki veya üç tekerlekli sepetli veya sepetsiz motorlu araçlardır. Bunlardan karoserisi yük taşıyabilecek şekilde sandıklı veya özel biçimde yapılmış olan ve yolcu taşımalarında kullanılmayan üç tekerlekli motosikletlere yük motosikleti (triportör) denir." biçimindedir. Dördüncü bent "Minibüs: Yapısı itibarıyla sürücüsü dahil dokuz ile onyedi oturma yeri olan ve insan taşımak için imal edilmiş bulunan motorlu araçtır." ve beşinci bent "Otobüs: Yapısı itibarıyla sürücüsü dahil en az onsekiz oturma yeri olan ve insan taşımak için imal edilmiş bulunan motorlu araçtır. Troleybüsler de bu sınıfa dahildir." biçimindedir.

Altıncı bent "Kaptıkaçtı: Şoföründen başka, oturmaları şartıyla en çok yedi yolcu alabilen, insan taşımak için imal edilmiş olan ve bu maksatla kullanılan, yerle temas halinde dört tekerleği bulunan, şekil ve yapılışı itibarıyla otomobilden farklı olan motorlu taşıtlardır (Carry-all, Travel-all, Jeep-station ve benzerleri bu sınıfa dahildir.)." biçimindedir. Yedinci bent "Arazi taşıtı: Karayollarında yolcu veya yük taşıyabilecek şekilde imal edilmiş olmakla beraber bütün tekerlekleri motordan güç alan veya alabilen motorlu araçtır." ve sekizinci bent "Panel van: Azami toplam ağırlığı 3500 kilogramı geçmeyen, kapalı kasalı (yandan camlı olanlar dahil), sürücü kısmından başka tek veya daha fazla sıralı oturma yeri bulunan, insan ve yük taşımak için imal edilmiş olan taşıtlardır." biçimindedir. Dokuzuncu bent "Motorlu karavan (kamp taşıtı): Yük taşımasında kullanılmayan, iç tasarımı tatil yapmaya uygun teçhizatlarla donatılmış, hizmet edebileceği kadar yolcu taşıyabilen motorlu taşıttır." biçimindedir.

Onuncu bent "Kamyonet: İzin verilebilen azami yüklü ağırlığı 3,5 tonu geçmeyen ve yük taşımak için imal edilmiş motorlu araçtır." ve on birinci bent "Kamyon: İzin verilebilen azami yüklü ağırlığı 3,5 tondan fazla olan ve yük taşımak için imal edilmiş motorlu araçtır." biçimindedir. On ikinci bent iki okumada "Çekici: Römork ve yarı römorkları çekmek için imal edilmiş olan ve yük taşımayan motorlu araçtır." biçiminde doğrulanmıştır. Bu bent için bir uyarı gereklidir: üçüncü okuma aynı yeri, geçerli bir çekim olmayan ve cümlenin anlamını tersine çeviren bozuk bir sözcükle vermiştir; o dize bu rehberde hiçbir yerde yazılmamış, bent iki okumanın örtüştüğü doğru biçimiyle aktarılmıştır. On üçüncü ve on dördüncü bentlerin yerinde üç okumada da aynı ibare bulunmaktadır: "(Mülga: 6/5/2009-5897/3 md.)".

On beşinci bent "Motor silindir hacmi: Taşıtların motorlarını imal eden fabrikalarca uluslararası normlara göre tespit olunarak teknik belgelerinde gösterilen ve ilgili mevzuatları gereğince cm³ cinsinden ifade olunan motor hacmidir." biçimindedir. On altıncı bent "Azami toplam ağırlık: Taşıtların karayollarında güvenle ve yapıya zarar vermeden geçebilmeleri için saptanan toplam ağırlıktır." ve on yedinci bent "Azami kalkış ağırlığı: Bir uçak veya helikopterin; azami yakıt, yük, yolcu ve teçhizatı dahil kalkışı için özel teknik emirlerinde izin verilen ve yazılı olan kilogram cinsinden ağırlığıdır." biçimindedir. On sekizinci bent "Yaş: Motorlu taşıtlarda model yılına göre geçen süredir. Bu süre takvim yılı itibarıyla tespit edilir." biçimindedir. On dokuzuncu bent iki okumada "Kayıt ve tescil: Motorlu taşıtların ilgili mevzuat gereğince trafik sicili (…) ile Ulaştırma Bakanlığı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünce tutulan sivil hava vasıtaları siciline yapılan kayıt ve tescilini ifade eder." biçimindedir. Yirminci bent "(Ek: 28/11/2017-7061/22 md.) Taşıt değeri: Taşıtların teslimi, ilk iktisabı ve ithalinde, katma değer vergisi matrahını oluşturan unsurlardan (vade farkı ile hesaplanan özel tüketim vergisi hariç) teşekkül eden değeri ifade eder." ve yirmi birinci bent "(Ek: 21/3/2018-7103/17 md.) Motor gücü: Taşıtların elektrik motorlarını imal eden fabrikalarca uluslararası normlara göre tespit edilen ve kilovat (kW) olarak ifade olunan azami güçtür." biçimindedir. Maddenin kapanış fıkrası üç okumada da "Bu verginin uygulanmasıyla ilgili diğer terimler Karayolları Trafik Kanunu, Türk Ticaret Kanunu, Karayolları Trafik Yönetmeliği ve Türk Gümrük Tarife Cetveline göre tespit olunur." biçiminde gelmiştir.

Kanunun üçüncü maddesi de bir değişiklik ibaresiyle başlar; ibare iki okumada "(Değişik: 26/11/1980-2348/3 md.)" olarak gelmiştir. Maddenin gövdesi iki okumada birebir şöyledir: "Motorlu Taşıtlar Vergisinin mükellefi; trafik (…) sicili ile Ulaştırma Bakanlığınca tutulan sivil hava vasıtaları sicilinde adlarına motorlu taşıt kayıt ve tescil edilmiş olan gerçek ve tüzelkişilerdir." Bu maddenin bu alanla bağı doğrudan değil, çerçeveseldir: gövdesi onarılan ya da yeniden boyanan aracın bir sicile kayıtlı ve bir kişiye bağlı olduğu, yani belgeli bir nesne olduğu buradan okunur.

Bu maddelerin bu programla bağı şudur: kanunun tanım listesi taşıtları büyük ölçüde gövde biçimine göre ayırır. Otomobil, minibüs, otobüs, kaptıkaçtı, arazi taşıtı, panel van, motorlu karavan, kamyonet, kamyon ve çekici ayrımları oturma düzeni, kasa biçimi ve yük taşıma niteliği gibi doğrudan karoseri özellikleri üzerinden kurulmuştur. Bu program da tam olarak bu biçimlerle çalışır; dolayısıyla kanunun taksonomisi ile atölyenin taksonomisi büyük ölçüde örtüşür.

Bu başlıkta bilerek eksik bırakılanlar şunlardır. Kanunun metni üç ayrı okumayla çekilmiş, yalnızca en az iki okumada harfi harfine aynı çıkan satırlar alıntılanmıştır; dördüncü bir okuma yapılmamıştır. Vergi tutarı, tarife tablosu ve oran içeren hiçbir hüküm bu rehberde geçmez; tarifeler okuma kapsamına hiç alınmamıştır. Bir okumanın kendi ürettiği ve kaynakta bulunmayan köşeli parantezli yer tutucular ile o okumanın başlıkları madde numaralarıyla eşleştirmesi kaynak metin sayılmadığı için hiç kullanılmamıştır. Aynı okumanın on ikinci bentte verdiği bozuk sözcük yukarıda anlatıldığı gibi hiçbir yerde yazılmamıştır. Yalnızca tek okumada görülen "Geçmiş yıllara ait vergi ve resimler" ve "Vergileme Ölçü ve Hadleri" ibareleri ile bir okumanın kendi kurduğu bölüm gruplaması, iki okuma eşiğini geçmediği için düşürülmüştür; başka bir okumada tek başına görülen üç kenar başlık da aynı nedenle alınmamıştır. Üçüncü maddeden sonraki hiçbir maddenin gövdesi bu rehberde doğrulanmış malzeme olarak yer almaz; adları yukarıda sayılan kenar başlıkların altındaki hükümler okunmamıştır ve bu, o hükümlerin kanunda bulunmadığı anlamına gelmez. Kanunun geçici maddeleri, yürürlük ve yürütme hükümleri ile dipnot listesi de okunmamıştır. Bu rehber kanunda hangi terimlerin tanımlı olduğu ya da olmadığı konusunda yukarıda birebir aktarılanların ötesinde bir iddia kurmaz. Kanunun bu programı, bu programın ders planını ya da mezununun görev tanımını düzenlediği yönünde hiçbir iddia kurulmamıştır.

Bu programın somut bir örneği için İstanbul Gelişim Üniversitesi'nin ders planı sayfası okundu. Üniversitenin adı sayfanın kendi metninde yazılıdır; bu rehberdeki kurum adı alan adından yapılmış bir çıkarım değildir. Programın yürütüldüğü birim sayfada İstanbul Gelişim Meslek Yüksekokulu olarak yayımlanmıştır ve öğretim düzeyi de sayfada birebir yazılıdır; iki okuma da düzey ibaresinin sayfada bulunduğu konusunda hemfikirdir, yani düzey yarıyıl sayısından çıkarılmış bir sonuç değildir. Sayfa ders adlarını büyük harflerle göstermektedir ve aşağıda adlar, karakter karakter kopyalama istenen okumanın verdiği hâliyle bırakılmıştır.

Birinci yılın birinci yarıyılının dersleri ATATÜRK İLKELERİ VE İNKILAP TARİHİ I, TEMEL FİZİK, MATEMATİK I, İÇTEN YANMALI MOTORLAR, OTOMOTİV ELEKTRİK VE ELEKTRONİĞİ, TEKNİK RESİM, TÜRK DİLİ I ve YABANCI DİL I (İNG.) olarak yayımlanmıştır. İlk yarıyıl aracın motorunu ve elektrik sistemini temel bilimlerle birlikte açar; teknik resim de daha ilk dönemde plana girer.

Birinci yılın ikinci yarıyılının dersleri ATATÜRK İLK. VE İNK. TARİHİ II, MATEMATİK II, MOTOR TERMODİNAMİĞİ, ENDÜSTRİYEL PROJE VE UYGULAMA I, BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM I, TÜRK DİLİ II ve YABANCI DİL II (İNG.) olarak yayımlanmıştır. Bu yarıyılda proje ve uygulama dersi ile bilgisayar destekli tasarım yan yana durur; adların içindeki kısaltmalar sayfadaki hâliyle bırakılmış, hiçbiri açılmamıştır.

İkinci yılın üçüncü yarıyılının dersleri MALZEME TEKNOLOJİSİ, YAZ STAJI, HASAR TESPİT ANALİZİ, GÜÇ AKTARMA ORGANLARI ve KAYNAK TEKNİĞİ olarak yayımlanmıştır; bunların yanında sayfada PROGRAM DIŞI SEÇMELİ ile iki adet PROGRAM SEÇMELİ kalemi yer alır. Bu yarıyıl programın kendi çekirdeğine geçtiği yerdir: hasarın okunması ve birleştirme tekniği burada başlar.

İkinci yılın dördüncü yarıyılının dersleri TAŞIT MEKANİĞİ, ŞASİ VE GÖVDE ONARIM TEKNİĞİ, BOYA KİMYASI VE UYGULAMA TEKNİKLERİ ve ENDÜSTRİYEL PROJE VE UYGULAMA II olarak yayımlanmıştır; bu yarıyılda da PROGRAM DIŞI SEÇMELİ ile iki adet PROGRAM SEÇMELİ kalemi bulunur. Son yarıyıl programın adını doğrudan karşılayan iki dersi bir araya getirir: gövde onarımı ile boya kimyası ve uygulaması.

Karşılaştırma için ikinci bir plan da okundu. Bu plan Yenişehir İbrahim Orhan Meslek Yüksekokulu'nun ders bilgi paketi sayfasında yayımlanmıştır. Burada bir uyarı gereklidir: bu sayfanın metninde yüksekokulun bağlı olduğu üniversitenin adı iki okumanın hiçbirinde birebir alıntılanamamıştır. Bu nedenle o kurumun üniversite adı bu rehberde yayımlanmış bir bilgi olarak sunulmaz; alan adından yapılabilecek bir çıkarım söz konusudur ve bu rehber bu çıkarımı bir yayın gibi göstermemektedir. Buna karşılık programın adı ve öğretim düzeyi bu sayfada iki okumada birebir doğrulanmıştır. Sayfada birinci yarıyılın zorunlu dersleri KARİYER PLANLAMA, ÖLÇME VE KONTROL, MOTOR TEKNOLOJİSİ, TEMEL İMALAT İŞLEMLERİ, İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ, MESLEKİ MATEMATİK, TEKNİK RESİM, ATATÜRK İLKELERİ VE İNKILAP TARİHİ I, TÜRK DİLİ I ve YABANCI DİL I (İNGİLİZCE) olarak yayımlanmıştır. İkinci yarıyılın zorunlu dersleri MALZEME TEKNOLOJİSİ, GÜÇAKTARMA ORGANLARI, BİLGİSAYAR DESTEKLİ ÇİZİM I, TEMEL ELEKTRİK, BOYA UYGULAMA TEKNİKLERİ, ATATÜRK İLKELERİ VE İNKILAP TARİHİ II, TÜRK DİLİ II ve YABANCI DİL II (İNGİLİZCE) olarak yayımlanmıştır. Üçüncü yarıyılın zorunlu dersleri STAJ I, KAYNAK TEKNOLOJİSİ, BİLGİSAYAR DESTEKLİ ÜRETİM, BİLGİSAYAR DESTEKLİ ÇİZİM II ve ALIŞILMAMIŞ İMALAT YÖNTEMLERİ; dördüncü yarıyılın zorunlu dersleri STAJ II, PROTOTİP ÜRETİM, HİDROLİK VE PNÖMATİK, TAŞIT KLİMA SİSTEMLERİ ve MESLEKİ YABANCI DİL olarak yayımlanmıştır. Bu sayfada birinci yarıyılın seçmelisi olarak BİLGİ VE İLETİŞİM TEKNOLOJİLERİ, ikinci yarıyılın seçmelileri olarak İLK YARDIM, ARAŞTIRMA YÖNTEM VE TEKNİKLERİ, İLETİŞİM ve MÜHENDİSLİK BİLİMİ adları elde edilmiştir.

İki plan arasındaki bir yazım farkı burada özellikle belirtilmelidir: aynı içeriğe karşılık gelen ders adı bir sayfada GÜÇ AKTARMA ORGANLARI, diğer sayfada GÜÇAKTARMA ORGANLARI biçiminde yayımlanmıştır. İkinci yazım, yalnızca o satıra odaklanan üçüncü bir okumayla teyit edilmiştir ve bu rehberde düzeltilmemiştir. Yayımlanmış yazım neyse o korunur.

Bu başlıkta bilerek eksik bırakılanlar şunlardır. Yukarıdaki iki plan yalnızca iki üniversitenin planıdır ve diğer üniversitelerin planları için hiçbir şey söylemez. İstanbul Gelişim Üniversitesi sayfasında kurum adı ve öğretim düzeyi sayfa metninden birebir doğrulanmıştır; Yenişehir İbrahim Orhan Meslek Yüksekokulu sayfasında ise program adı ve düzey doğrulanmış olmakla birlikte üniversite adı sayfada birebir bulunamamış, bu nedenle o kurumun üniversite adı yukarıda yazılmamıştır ve alan adından çıkarım olarak açıkça işaretlenmiştir. Ders kodları, kredi ve iş yükü değerleri bu rehberde hiçbir yerde verilmez. İstanbul Gelişim Üniversitesi sayfasında seçmeli dersler tek tek adlandırılmamış, yer tutucu kalemler olarak yayımlanmıştır; bu kalemler sayfadaki hâliyle aktarılmış, içleri doldurulmamıştır. Yenişehir İbrahim Orhan Meslek Yüksekokulu sayfasında üçüncü ve dördüncü yarıyıl seçmeli havuzlarının birebir tam listesi iki okumada tekrarlanmadığı için yazılmamıştır; bir okumanın örnekleyici biçimde saydığı adlar bu nedenle bilerek dışarıda bırakılmıştır. Bu program için üçüncü bir doğrulanmış kaynak, Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Arifiye Meslek Yüksekokulu'nun yayımladığı tanıtım belgesi de bulunmakla birlikte bu rehberde iki plan ile sınırlı kalınmış ve o belgedeki ders adları aktarılmamıştır; bu bilinçli bir sınırlamadır. Pamukkale Üniversitesi sayfasında program adı ve düzey doğrulanmasına karşın ders listesi yüklenmediği için o kaynak plan kaynağı olarak kullanılmamıştır. Kocaeli, Ege ve İstiklal üniversitelerine ait aday sayfalar ile bir başka tanıtım sayfası teknik erişim hataları ya da boş gövde nedeniyle okunamamıştır; bu sayfalar için ayna ya da arşiv denenmemiştir. Ders adları çevrilmemiş, kısaltmalar açılmamış, büyük-küçük harf düzeni ve noktalama değiştirilmemiştir; okumalar arasındaki tek fark bazı sayfalarda adların büyük harfle mi başlık düzeniyle mi gösterildiğidir ve bu fark ad içeriğinde bir çelişki değildir. Sayfalar bir puan türü yayımlamamaktadır; bu rehberdeki puan türü bu sayfalara dayandırılmamıştır. Ders içerikleri, haftalık saatler, öğretim elemanı bilgileri ve staj koşulları kapsam dışıdır.