Raylı Sistemler Makine Teknolojisi, tren, metro ve tramvay gibi raylı araçların mekanik ve elektrikli donanımlarının bakımını ve onarımını konu edinen iki yıllık bir ön lisans programıdır. Alanın kamusal çerçevesine değen metinlerden biri 5544 sayılı kanundur. Bu rehber puan vermez.
- Puan türü
- TYT
- Seviye
- Önlisans
- Süre
- 2 yıl
- ÖSYM 2025 taban
- 267,04–328,30
- Üniversite
- 8
- Genel kontenjan
- 400
- Meslek çıktısı
- 8
Taban puanlar ÖSYM'nin 2025 yerleştirme sonuçlarından alınmıştır; başarı sıralaması içermez ve her yıl değişir.
Raylı Sistemler Makine Teknolojisi Nedir?
Raylı Sistemler Makine Teknolojisi, ray üzerinde çalışan araçların mekanik ve elektrikli donanımlarının tanınmasını, bakımını, arıza tespitini ve onarımını konu edinen iki yıllık bir ön lisans programıdır. Burada söz konusu olan araç ana hat treni olabilir, banliyö seti olabilir, metro ya da tramvay aracı olabilir; ortak nokta aracın kendi gücüyle ya da çekilerek ray üzerinde hareket etmesi ve bu hareketin ardında düzenli bir bakım disiplininin bulunmasıdır.
Alanın birinci ayağı temel teknik bilgidir. Matematik, teknolojinin bilimsel ilkeleri ve teknik resim bu ayağın konularıdır. Bir aracın parçasını okuyabilmek, bir bakım talimatını anlayabilmek ve bir çizimden ölçü çıkarabilmek bu alanın giriş şartıdır; bu nedenle plan ilk yılında ölçünün ve çizimin dilini kurar.
İkinci ayak raylı sistem bilgisidir. Raylı sistem bilgisi ve kent içi raylı ulaşım sistemleri bu ayağın konularıdır. Ray, hat, altyapı, üstyapı, sinyal ve işletme düzeni bir bütün olarak öğrenilmeden aracın neden o şekilde tasarlandığı anlaşılamaz. Bu ayak, aracı kendi başına bir makine olmaktan çıkarıp bir sistemin parçası hâline getirir.
Üçüncü ayak çekiş ve güçtür. Motor bilgisi, elektrik bilgisi, elektrik makineleri ve çeken araçlar bu ayağın konularıdır. Raylı araçların bir bölümü içten yanmalı motorla, bir bölümü elektrikle, bir bölümü ikisinin bileşimiyle hareket eder; bu nedenle bu alanın öğrencisi hem mekanik hem de elektrik tarafında çalışmak zorundadır. Bu ikili yapı programı yalnızca makine ya da yalnızca elektrik programlarından ayırır.
Dördüncü ayak durdurma ve emniyettir. Fren tekniği bu ayağın konusudur. Ağır bir aracın belirli bir mesafede ve belirli bir güvenlikle durdurulması bu alanın en kritik başlığıdır; fren donanımının bakımı bu işin gündelik parçasıdır. Bu başlığın yanında iş güvenliği dersi de planda ayrı bir yer tutar, çünkü bakım işi hareketli araçların, yüksek gerilimin ve ağır parçaların bulunduğu bir ortamda yürür.
Beşinci ayak sahadır. Staj bu ayağın karşılığıdır. Bu alanda öğrenilen bilginin gerçek karşılığı bir atölyede, bir depoda ya da bir bakım hattında görülür; aracın altına inmeden, bir bojiyi ya da bir fren donanımını yerinde görmeden bu işin ölçeği anlaşılmaz.
Bu beş ayak alanı hem ulaştırma hem de makine tarafına yakın kılar. Aracın değil hattın ve işletmenin tarafına ilgi duyan öğrenci için [raylı sistemler işletmeciliği](/bolum/rayli-sistemler-isletmeciligi), genel makine bakımına ilgi duyan öğrenci için [makine](/bolum/makine), elektrik ve mekaniğin birlikte yürüdüğü sistemlere ilgi duyan öğrenci için [mekatronik](/bolum/mekatronik), karayolu aracına ilgi duyan öğrenci için [otomotiv teknolojisi](/bolum/otomotiv-teknolojisi) bu alanın komşularıdır.
Alanın Kamusal Çerçevesi: 5544 Sayılı Kanun
Bu alanın işi tehlikeli işlerin yürütüldüğü bir ortamda geçer ve bu tür işlerde kimin çalışabileceği sorusunun kamusal bir cevabı vardır. Bu cevaba değen metinlerden biri 5544 sayılı kanundur. Kanunun künyesinde "Kanun Numarası : 5544" ve "Kabul Tarihi : 21/9/2006" satırları yer alır. Aynı künyede "Yayımlandığı Resmî Gazete : Tarih : 7/10/2006 Sayı : 26312" ve "Yayımlandığı Düstur : Tertip : 5 Cilt : 46" satırları bulunmaktadır.
Kanunun birinci maddesinin yerinde kaynakta yalnızca bir mülga ibaresi bulunmaktadır: "(Mülga:2/7/2018-KHK-703/78 md.)". Bu ibare, aşağıda açıklanan sebeple, yalnızca iki okumanın örtüşmesiyle doğrulanabilmiştir. Bu rehber kanunun bugünkü yürürlük tablosunun ne olduğu konusunda bir anlatı kurmaz; kanunun güncel hâli için kaynak listesindeki bağlantıya bakılmalıdır.
Kanunun ek birinci maddesinin birinci fıkrası kaynakta şöyledir: "(1) Tehlikeli ve çok tehlikeli işlerden olup, Kurumca standardı yayımlanan ve Bakanlıkça çıkarılacak tebliğlerde belirtilen mesleklerde, tebliğin yayım tarihinden itibaren on iki ay sonra bu Kanunda düzenlenen esaslara göre meslekî yeterlilik belgesine sahip olmayan kişiler çalıştırılamaz." Bu fıkra, belirli mesleklerde çalışmanın bir belgeye bağlanabildiğini kanunun kendi metniyle göstermektedir. Buradaki çerçeve bir tebliğ çerçevesidir: hangi mesleğin bu kapsama girdiği, kanunun kendi metninde tek tek sayılmamakta, tebliğe bırakılmaktadır. Bu nedenle bu rehber hangi işin hangi belgeye bağlı olduğu konusunda bir iddia kurmaz; bir mesleğin bu kapsamda olup olmadığı ilgili tebliğden ve yetkili kurumdan öğrenilmelidir. Bu rehber, bu programın mezununun yapacağı işlerin bu fıkra kapsamında olduğu ya da olmadığı yönünde de hiçbir şey söylemez.
Kanunun yirmi üçüncü maddesinin A bendiyle gelen hükmünün birinci fıkrası ise kaynakta şöyledir: "(1) Türkiye Yeterlilikler Çerçevesinin oluşturulmasına, geliştirilmesine ve güncelliğinin korunmasına ilişkin işlemler Kurum tarafından yürütülür." Bu fıkra, yeterliliklerin tek tek belgelerden ibaret olmadığını, bunların üstünde bir çerçevenin bulunduğunu ve bu çerçevenin işlemlerinin bir kuruma bağlandığını göstermektedir. Bu rehber bu çerçevenin içeriği, seviyeleri ya da bir ön lisans diplomasının bu çerçeve içindeki yeri konusunda hiçbir iddia kurmaz.
Bu başlıkta bilerek eksik bırakılanlar şunlardır. Kanunun metni üç ayrı okumayla çekilmiştir; ancak üçüncü okuma bu kanunda toptan reddedilmiştir. Bu okuma, hedeflenen maddelerin her biri için metin teslim etmediği gibi, alıntı yapamamasının gerekçesi olarak kaynakta bulunmayan bir karakter sınırı iddiası üretmiştir. Kaynakta böyle bir sınır yoktur; bu, okumanın kendi ürettiği bir açıklamadır ve bu nedenle o okuma hiçbir cümlenin doğrulanmasında pay sahibi sayılmamıştır. Yalnızca künyedeki kanun numarası, kabul tarihi ve Resmî Gazete satırlarında bu okuma diğer ikisiyle örtüştüğü için o satırlar üç okumayla doğrulanmıştır; Düstur satırı ve yukarıdaki üç hüküm ise iki okumanın örtüşmesiyle doğrulanmıştır. Bu kanunda hiçbir hüküm üç okumanın tamamıyla doğrulanamamıştır ve bu durum burada açıkça belirtilmektedir.
Doğrulanamadığı için alınmayanlar da şunlardır. Yirmi birinci ve yirmi ikinci maddelerin mülga ibareleri yalnızca tek bir okumada birebir biçimde geldiği için alınmamıştır. İkinci maddenin durumu hakkında yalnızca reddedilen okuma bir şey söylediği için o madde hiç aktarılmamıştır. Yirminci maddenin A bendiyle gelen hükmün metni hiçbir okumada aktarılmamıştır. Ek birinci maddenin birinci fıkra dışındaki fıkraları ile yirmi üçüncü maddenin A bendiyle gelen hükmün birinci fıkra dışındaki fıkraları da hiçbir okumada aktarılmamış, bu nedenle buraya yazılmamıştır. Madde kenar başlıkları konusunda okumalar birbiriyle çeliştiği için hiçbir kenar başlık tırnak içinde aktarılmamıştır; ek birinci madde için iki okuma iki farklı başlık ifadesi vermiştir. Kanunun başlığı da doğrulama raporunda ayrı bir künye satırı olarak etiketlenmediği için tırnak içinde aktarılmamıştır. Okumaların bazıları aktardıkları fıkraları kendi ekledikleri tırnak işaretleri içinde vermiştir; bu tırnaklar kaynak metne ait sayılmamıştır. Kanunun bu programı, bu programın ders planını ya da mezununun görev tanımını düzenlediği yönünde hiçbir iddia kurulmamıştır.
Raylı Sistemler Makine Teknolojisi ile Yakın Alanlar Aynı Şey Değil
Bu program birkaç alanla karıştırılır. En sık karıştığı yer aynı sektörün işletme programıdır. [Raylı sistemler işletmeciliği](/bolum/rayli-sistemler-isletmeciligi) hattın, seferin, işletme düzeninin ve yolcunun tarafındadır; bu program ise aracın kendisinin tarafındadır. Biri trenin ne zaman ve nasıl hareket edeceğiyle, diğeri o trenin hareket edebilir durumda tutulmasıyla ilgilenir.
İkinci karışma noktası ulaştırma programlarıdır. [Ulaştırma ve trafik hizmetleri](/bolum/ulastirma-ve-trafik-hizmetleri) taşımacılığın düzenine ve trafik tarafına, [lojistik](/bolum/lojistik) ve [lojistik yönetimi](/bolum/lojistik-yonetimi) yükün taşınma zincirine bakar. Bu programda taşımanın kendisi değil, taşımayı yapan aracın teknik durumu konudur.
Üçüncü karışma noktası makine programlarıdır. [Makine](/bolum/makine) ve [makine resim ve konstrüksiyonu](/bolum/makine-resim-ve-konstruksiyonu) makinenin genel bilgisine ve çizim tarafına, [kaynak teknolojisi](/bolum/kaynak-teknolojisi) ve [endüstriyel kalıpçılık](/bolum/endustriyel-kalipcilik) imalat tarafına yakındır. Bu programda makine bilgisi tek başına değil, ray üzerindeki aracın gerektirdiği biçimde ve raylı sistem bilgisiyle birlikte öğretilir.
Dördüncü karışma noktası elektrik programlarıdır. [Elektrik](/bolum/elektrik), [elektronik teknolojisi](/bolum/elektronik-teknolojisi) ve [elektrik enerjisi üretim iletim ve dağıtımı](/bolum/elektrik-enerjisi-uretim-iletim-ve-dagitimi) elektriğin kendi alanına odaklanır. Bu programın planında elektrik bilgisi ve elektrik makineleri gibi dersler bulunması, programı bir elektrik programı hâline getirmez; buradaki elektrik, çekiş ve araç donanımı çerçevesindedir.
Beşinci karışma noktası karayolu araçlarıdır. [Otomotiv teknolojisi](/bolum/otomotiv-teknolojisi) ve [hibrid ve elektrikli taşıtlar teknolojisi](/bolum/hibrid-ve-elektrikli-tasitlar-teknolojisi) lastikli araçla çalışır. Ray üzerindeki aracın frenlemesi, yük dağılımı, çekiş düzeni ve bakım periyotları karayolu aracınınkinden farklıdır; iki alan birbirine benzer ama aynı değildir.
Altıncı karışma noktası otomasyon ve kontrol programlarıdır. [Mekatronik](/bolum/mekatronik) ve [kontrol ve otomasyon teknolojisi](/bolum/kontrol-ve-otomasyon-teknolojisi) mekanik ile elektroniğin birlikte kurulduğu sistemlere bakar; bu programda ise bu bileşim belirli bir araç ailesi üzerinde ve bakım disipliniyle birlikte öğrenilir.
Bir Üniversitenin Ders Planı: Eskişehir Teknik Üniversitesi
Bu programın somut bir örneği için Eskişehir Teknik Üniversitesi'nin ders kataloğu sayfası okundu. Üniversitenin adı sayfada yazılıdır; bu rehberdeki üniversite adı alan adından yapılmış bir çıkarım değildir. Sayfadaki birim hiyerarşisi "Ulaştırma Meslek Yüksekokulu", ardından "Motorlu Araçlar ve Ulaştırma Teknolojileri Bölümü" ve ardından "Raylı Sistemler Makine Teknolojisi Programı" biçimindedir. Öğretim düzeyi sayfada "Önlisans (Meslek Yüksekokulu)" olarak yazılıdır; bu düzey yarıyıl sayısından yapılmış bir çıkarım değildir.
Sayfada yayımlanan ve iki ayrı okumada aynı yazımla doğrulanan ders adları şunlardır: İngilizce I, Matematik I, Raylı Sistem Bilgisi, İş Güvenliği, Teknolojinin Bilimsel İlkeleri I, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi I, Teknik Resim, Türk Dili I, Elektrik Bilgisi, Motor Bilgisi, Elektrik Makineleri, Çeken Araçlar I, Kent İçi Raylı Ulaşım Sistemleri II, Fren Tekniği ve Staj.
Bu on beş ad programın omurgasını gösterir. Ortak zorunlu dersler ile İngilizce ve matematik planın genel çerçevesini kurar. Teknik resim ve teknolojinin bilimsel ilkeleri, teknik bilginin temel dilini verir. Raylı sistem bilgisi ile kent içi raylı ulaşım sistemleri, aracın içinde çalıştığı sistemi tanıtır. Elektrik bilgisi, elektrik makineleri, motor bilgisi ve çeken araçlar, aracın hareket etmesini sağlayan donanımı kurar. Fren tekniği aracın durdurulması tarafını, iş güvenliği ise bu işin yapıldığı ortamı ele alır. Staj ise bu bilginin sahadaki karşılığıdır ve planda ayrı bir ad olarak yer alır.
Bu başlıkta bilerek eksik bırakılanlar şunlardır. Üniversite adı, birim ve bölüm adları, program adı ve öğretim düzeyi sayfada yazılı olduğu için aktarılmıştır; hiçbiri çıkarım değildir. Yukarıdaki ders adları sayfanın iki ayrı okumasında aynı yazımla göründüğü için alınmıştır; iki okumanın birbiriyle örtüşmediği hiçbir ad buraya yazılmamıştır. Bu nedenle yukarıdaki liste, sayfada yayımlanmış ders adlarının tamamı olduğu iddiasını taşımaz; sayfada başka ders adlarının bulunup bulunmadığı konusunda bu rehber bir iddia kurmaz. Ders adları çevrilmez ve kaynakta hangi yazımla yer alıyorsa öyle bırakılır; bu nedenle "Çeken Araçlar I" ve "Kent İçi Raylı Ulaşım Sistemleri II" adlarındaki sıra numaraları da sayfadaki hâliyle bırakılmıştır ve bu rehber aynı adın başka numaralı bir eşinin planda bulunup bulunmadığı konusunda bir şey söylemez. Doğrulama raporunda derslerin hangi yarıyıla ait olduğu bilgisi bulunmamaktadır; bu nedenle hiçbir ders bir yarıyıla bağlanmamış, dersler raporda göründükleri sırayla aktarılmıştır. Sayfadaki tabloda ders kodu, ders dili ve iş yükü sütunları da bulunmaktadır; bu rehber bu sütunlardaki değerleri hiçbir yerde aktarmaz. Sayfa bir puan türü yayımlamamaktadır; bu rehberdeki puan türü bu sayfaya dayandırılmamıştır. Bu plan tek bir üniversitenin planıdır ve diğer üniversitelerin planları için hiçbir şey söylemez.
Mezunlar Ne İş Yapar?
Bu programın mezununun ilk ve en yaygın çalışma alanı raylı araç bakım atölyeleridir. Aracın periyodik bakımının yapılması, mekanik ve elektrikli donanımın kontrol edilmesi, arızanın tespit edilip ilgili birime bildirilmesi ve bakım kayıtlarının tutulması bu işin gündelik gövdesidir.
İkinci alan kent içi raylı ulaşım işletmeleridir. Metro ve tramvay araçlarının gece bakımları, sefer öncesi kontrolleri ve hat üzerindeki müdahaleleri bu tarafa girer. Bu iş genellikle vardiya düzeniyle ve seferlerin durduğu saatlerde yürür.
Üçüncü alan ana hat işletmeciliğidir; çeken ve çekilen araçların depolarda ve bakım tesislerinde yürütülen bakım ve onarım işleri bu tarafa girer. Dördüncü alan araç ve donanım üretimidir; raylı sistem araçlarının ve bileşenlerinin üretim, montaj ve test hatlarında tekniker düzeyinde görevler bulunur.
Beşinci alan yedek parça, depo ve iş hazırlama birimleridir; bakım için gereken parçanın tanımlanması, izlenmesi ve iş emrinin hazırlanması bu tarafa girer. Altıncı alan bakım hizmeti veren firmalardır; işletmelerin bakım işini sözleşmeyle yürüten firmalarda saha ve atölye görevleri bulunur. Yedinci alan fren, boji ve çekiş donanımı gibi belirli bir sistem üzerinde uzmanlaşmış bakım hatlarıdır. Ayrıca bu programın mezunu ayrı bir sınavla lisans programlarına geçiş yapabilir ve bu rehber o yolun kolay ya da zor olduğu yönünde bir değerlendirme yapmaz.
Bu alanda bazı işlerin belirli belge, yeterlik, unvan ya da yetki şartlarına bağlı olduğu bilinmekle birlikte, bu rehber hangi işin hangi belgeye ya da hangi şarta bağlı olduğu konusunda bir iddia kurmamaktadır; bu bilgi ilgili mevzuattan ve yetkili kurumdan öğrenilmelidir. Bu rehber hiçbir iş için ücret aralığı, işe girme oranı ya da kariyer hızı vermez.
Kimler Tercih Etmeli?
Bu programı düşünen öğrencinin kendine sorması gereken ilk soru şudur: elinizle iş yapmak, sökmek, takmak ve ölçmek size iyi geliyor mu? Bu alanın gövdesi atölyede geçer. Masa başında kalmayı tercih eden bir öğrenci bu programın günlük ritmini yorucu bulabilir.
İkinci soru mekanik ile elektriğin bir arada bulunmasıyla ilgilidir. Bu planda hem motor bilgisi ve fren tekniği gibi mekanik dersler hem de elektrik bilgisi ve elektrik makineleri gibi elektrik dersleri vardır. Bu iki taraftan yalnızca birine ilgi duyan bir öğrenci için ilgili alanın kendi programı daha doğrudan bir yol olabilir.
Üçüncü soru çalışma düzeniyle ilgilidir. Raylı sistem bakımı büyük ölçüde seferlerin durduğu saatlerde, vardiyalı olarak ve zaman baskısı altında yürür. Gece çalışmasını ve vardiya düzenini baştan kabul etmeyen bir öğrenci bu alanda zorlanabilir.
Dördüncü soru emniyet kültürüyle ilgilidir. Bu iş ağır parçaların, yüksek gerilimin ve hareketli araçların bulunduğu bir ortamda yapılır; talimata uymak, adım atlamamak ve kayıt tutmak bu alanın en temel alışkanlığıdır. Kural ve prosedürle çalışmayı gereksiz bulan bir öğrenci için bu taraf zorlayıcıdır.
Beşinci soru yerle ilgilidir. Bu alanın işi raylı sistem işletmelerinin, depoların ve üretim tesislerinin bulunduğu yerlerde yoğunlaşır; programın yürütüldüğü yerleşkenin bu tesislere yakınlığı staj ve uygulama imkânını doğrudan etkiler. Son olarak bu programın ön lisans olduğu ve lisans tamamlama yolunun ayrı bir sınavla yürüdüğü baştan bilinmelidir.
Tercih Öncesi Notlar
Birinci not: Bu programın adı üniversiteler arasında farklılaşabilmektedir. Yakın bir içerik raylı sistemler makine teknolojisi, raylı sistemler işletmeciliği, raylı sistemler elektrik ve elektronik teknolojisi ya da raylı sistemler yol teknolojisi başlıklı adlarla açılabilmekte ve bu adların altındaki ders planları birbirinden ayrışabilmektedir. Tercih listesi yapılırken adın değil, ilgili üniversitenin kendi ders planının okunması gerekir.
İkinci not: Atölye ve araç imkânı bu alanda belirleyicidir. Programın yürütüldüğü meslek yüksekokulunda hangi atölyelerin bulunduğu, gerçek araç ya da donanım üzerinde çalışılıp çalışılmadığı, bir işletmeyle iş birliği kurulup kurulmadığı ve öğrencinin bir bakım tesisine ne sıklıkla girdiği tercihten önce sorulmalıdır.
Üçüncü not: Staj düzeni ayrıca sorulmalıdır. Bu rehberde okunan planda staj ayrı bir ad olarak yer almaktadır. Stajın kaç iş günü sürdüğü, hangi işletmelerde yapılabildiği, öğrencinin staj yerini kendisinin mi bulduğu, vardiya düzenine denk gelip gelmediği ve barınmanın nasıl çözüldüğü öğrenilmelidir.
Dördüncü not: Aynı sektörün işletme ve ulaştırma tarafına ilgi duyan öğrenci için [raylı sistemler işletmeciliği](/bolum/rayli-sistemler-isletmeciligi), [ulaştırma ve trafik hizmetleri](/bolum/ulastirma-ve-trafik-hizmetleri), [lojistik](/bolum/lojistik) ve [lojistik yönetimi](/bolum/lojistik-yonetimi); makine ve imalat tarafına ilgi duyan öğrenci için [makine](/bolum/makine), [makine resim ve konstrüksiyonu](/bolum/makine-resim-ve-konstruksiyonu), [kaynak teknolojisi](/bolum/kaynak-teknolojisi), [endüstriyel kalıpçılık](/bolum/endustriyel-kalipcilik) ve [imalat yürütme sistemleri operatörlüğü](/bolum/imalat-yurutme-sistemleri-operatorlugu); elektrik ve elektronik tarafına ilgi duyan öğrenci için [elektrik](/bolum/elektrik), [elektronik teknolojisi](/bolum/elektronik-teknolojisi), [elektronik haberleşme teknolojisi](/bolum/elektronik-haberlesme-teknolojisi) ve [elektrik enerjisi üretim iletim ve dağıtımı](/bolum/elektrik-enerjisi-uretim-iletim-ve-dagitimi); otomasyon ve robotik tarafına ilgi duyan öğrenci için [mekatronik](/bolum/mekatronik), [kontrol ve otomasyon teknolojisi](/bolum/kontrol-ve-otomasyon-teknolojisi), [robotik ve yapay zeka](/bolum/robotik-ve-yapay-zeka) ve [otonom sistemler teknikerliği](/bolum/otonom-sistemler-teknikerligi); karayolu ve iş makinesi tarafına ilgi duyan öğrenci için [otomotiv teknolojisi](/bolum/otomotiv-teknolojisi), [hibrid ve elektrikli taşıtlar teknolojisi](/bolum/hibrid-ve-elektrikli-tasitlar-teknolojisi) ve [iş makineleri operatörlüğü](/bolum/is-makineleri-operatorlugu); havacılık ve denizcilik tarafına ilgi duyan öğrenci için [uçak teknolojisi](/bolum/ucak-teknolojisi), [sivil hava ulaştırma işletmeciliği](/bolum/sivil-hava-ulastirma-isletmeciligi) ve [gemi makineleri işletmeciliği](/bolum/gemi-makineleri-isletmeciligi); altyapı ve hat tarafına ilgi duyan öğrenci için [inşaat teknolojisi](/bolum/insaat-teknolojisi), [harita ve kadastro](/bolum/harita-ve-kadastro) ve [akıllı altyapılar teknikerliği](/bolum/akilli-altyapilar-teknikerligi); emniyet ve enerji tarafına ilgi duyan öğrenci için [iş sağlığı ve güvenliği](/bolum/is-sagligi-ve-guvenligi), [iklimlendirme ve soğutma teknolojisi](/bolum/iklimlendirme-ve-sogutma-teknolojisi) ve [yenilenebilir enerji teknikerliği](/bolum/yenilenebilir-enerji-teknikerligi); dört yıllık mühendislik tarafına ilgi duyan öğrenci için [makine mühendisliği](/bolum/makine-muhendisligi), [mekatronik mühendisliği](/bolum/mekatronik-muhendisligi), [elektrik elektronik mühendisliği](/bolum/elektrik-elektronik-muhendisligi) ve [otomotiv mühendisliği](/bolum/otomotiv-muhendisligi) karşılaştırılmaya değer yollar oluşturur.
Beşinci not: Bu rehber bölümün ne olduğunu anlatır; hangi üniversiteye hangi puanla girileceğini anlatmaz. Taban puan, başarı sıralaması ve kontenjan her yıl değişir ve tek geçerli kaynağı ÖSYM tercih kılavuzu ile YÖK Atlas'tır. Bu sayfada bilerek puan, sıralama ya da maaş rakamı verilmiyor: eksik bilgi, yanlış bilgiden iyidir.
ÖSYM bu programı 8 üniversitede, 9 ayrı kontenjan satırında açtı. Aşağıdaki iki puan, bu programın ÖSYM'de yayımlanmış en yüksek ve en düşük taban puanıdır.
ÖSYM'nin bu tablolarında başarı sıralaması yoktur; sıralama için YÖK Atlas kullanılmalıdır. Taban puanlar geçmiş yılın sonucudur, her yıl değişir.
Bu rehber bilgilendirme amaçlıdır; müfredat ve koşullar üniversiteye göre değişir. Bölümün bulunduğu üniversiteler ile güncel taban puan, başarı sıralaması ve kontenjanlar için ÖSYM tercih kılavuzu ve YÖK Atlas esastır.