İçeriğe geç
ünileniyorum
TYTÖnlisans · 2 yıl

Raylı Sistemler Makinistliği

Raylı Sistemler Makinistliği, demiryolu ve kent içi raylı ulaşım araçlarının kullanılmasını, bu araçların mekanik ve elektrik sistemlerini ve hat üzerindeki trafik düzenini konu edinen iki yıllık bir önlisans programıdır. Alanın içinde çalışılan kamusal çerçeveye değen metinlerden biri 6461 sayılı kanundur. Bu rehber puan vermez.

Kısaca

Raylı Sistemler Makinistliği, demiryolu ve kent içi raylı ulaşım araçlarının kullanılmasını, bu araçların mekanik ve elektrik sistemlerini ve hat üzerindeki trafik düzenini konu edinen iki yıllık bir önlisans programıdır. Alanın içinde çalışılan kamusal çerçeveye değen metinlerden biri 6461 sayılı kanundur. Bu rehber puan vermez.

Puan türü
TYT
Seviye
Önlisans
Süre
2 yıl
ÖSYM 2025 taban
282,70334,86
Üniversite
5
Genel kontenjan
270
Meslek çıktısı
8

Taban puanlar ÖSYM'nin 2025 yerleştirme sonuçlarından alınmıştır; başarı sıralaması içermez ve her yıl değişir.

Raylı Sistemler Makinistliği Nedir?

Raylı Sistemler Makinistliği, ray üzerinde hareket eden bir aracın kullanılmasını ve bu kullanımın dayandığı teknik ile işletme bilgisini konu edinen iki yıllık bir önlisans programıdır. Programın merkezinde tek bir soru vardır: bir tren ya da kent içi raylı araç, hangi bilgiyle, hangi kurallarla ve hangi güvenlik düzeni içinde hareket ettirilir. Bu soru ilk bakışta bir sürücülük sorusu gibi görünür, ama alanın kendisi sürücülükten geniştir; makinist, kullandığı aracın mekaniğini, elektrik sistemini, frenini, hattın altyapısını, sinyal düzenini ve trafiğin nasıl yönetildiğini birlikte bilmek zorundadır.

Alanın birinci ayağı raylı sistemin kendisidir. Bir demiryolu hattı yalnızca iki ray değildir: zemin, balast, travers, ray, elektrifikasyon tesisleri, sinyalizasyon ve haberleşme tesisleri, gar ve istasyonlar birbirine bağlı bir bütün oluşturur. Bu bütünün adı sektörde altyapıdır ve makinistin kullandığı araç bu altyapının üzerinde, onun izin verdiği hız, yük ve geçiş koşullarıyla hareket eder. Bu nedenle raylı sistem bilgisi dersi, alanın ilk kapısıdır: öğrenci daha aracın kumanda masasına oturmadan önce üzerinde yürüyeceği yapıyı tanır.

İkinci ayak elektriktir. Modern raylı sistemlerin büyük bölümü elektrikle çalışır; enerji hattan alınır, araca aktarılır ve cer motorlarına dağıtılır. Elektrik bilgisi ve elektrik makineleri dersleri bu ayağı kurar. Bir makinist, aracının çektiği gücün nereden geldiğini, hangi durumda kesildiğini ve bir arıza anında hangi devrenin devre dışı kaldığını anlamak zorundadır; bu bilgi olmadan arıza karşısında verilecek karar yalnızca tahmine dayanır.

Üçüncü ayak makine ve mekaniktir. Makine bilgisi, motor bilgisi, çeken araçlar ve tren mekaniği dersleri bu ayağı taşır. Trenin mekaniği bir otomobilin mekaniğine benzemez: kütle çok büyüktür, sürtünme çok düşüktür, fren mesafesi yüzlerce metreyle ölçülür ve tren bir bütün olarak değil, birbirine bağlı vagonların oluşturduğu esnek bir dizi olarak davranır. Bu yüzden hızlanma, yavaşlama ve durma bu meslekte hesaplanan şeylerdir, hissedilen şeyler değil.

Dördüncü ayak trafik ve sinyalizasyondur. Raylı sistem trafiği dersleri ile makinistlik sinyal tekniği dersi bu ayağı kurar. Ray üzerinde bir araç şerit değiştiremez, kenara çekemez ve önündeki aracı geçemez; bu nedenle güvenlik, aracın kendisinde değil, hattın bölümlere ayrılmasında ve bu bölümlerin sinyalle korunmasında aranır. Makinistin işi bu sinyalleri okumak, doğru yorumlamak ve hiçbir koşulda yorumundan taviz vermemektir.

Beşinci ayak kent içi raylı ulaşımdır. Kent içi raylı ulaşım sistemleri dersleri, metro, hafif raylı sistem ve tramvay gibi şehir içi düzenleri konu eder. Bu sistemler ana hat demiryolundan farklı bir ritimle çalışır: seferler sıktır, istasyon araları kısadır, yolcu iniş biniş süresi işletmenin en kritik değişkenidir ve sürüş çoğu zaman otomatik sistemlerle paylaşılır. Aynı mezunun hem ana hat hem kent içi düzende çalışabilmesi, planın bu iki dünyayı birlikte okutmasının nedenidir.

Altıncı ayak güvenlik ve temel teknik kültürdür. İş güvenliği, teknik resim, matematik ve teknolojinin bilimsel ilkeleri dersleri bu ayağı oluşturur. Raylı sistemlerde güvenlik bir ek başlık değil, işin tanımıdır: hat üzerinde çalışmak, araç altına inmek, enerji altındaki bir sistemin yanında bulunmak ayrı ayrı kural setleri gerektirir. Teknik resim ise şema okuma becerisidir; bir devre şemasını ya da bir mekanizma çizimini okuyamayan bir teknik personel, bakım ekibiyle aynı dili konuşamaz.

Bu altı ayak programı hem araç kabinine hem atölyeye hem de işletme odasına yakın kılar. Alanın hat tarafındaki komşusu [raylı sistemler yol teknolojisi](/bolum/rayli-sistemler-yol-teknolojisi), elektrik ve elektronik tarafındaki komşusu [raylı sistemler elektrik ve elektronik](/bolum/rayli-sistemler-elektrik-ve-elektronik), araç bakımı tarafındaki komşusu [raylı sistemler makine teknolojisi](/bolum/rayli-sistemler-makine-teknolojisi), işletme ve organizasyon tarafındaki komşusu ise [raylı sistemler işletmeciliği](/bolum/rayli-sistemler-isletmeciligi) programıdır.

Alanın Kamusal Çerçevesi: 6461 Sayılı Kanun

Raylı sistem alanının en belirgin yanı, bu işin serbest bir teknik uğraş olmamasıdır. Hangi kurumun hangi hattı işlettiği, trafiğin kim tarafından yönetildiği ve altyapının kim tarafından güvenli tutulduğu düzenlenmiş konulardır. Bu çerçeveye doğrudan değen metinlerden biri 6461 sayılı kanundur. Kanunun adı iki okumada sözcük düzeyinde aynı çıkmıştır ve şudur: "TÜRKİYE DEMİRYOLU ULAŞTIRMASININ SERBESTLEŞTİRİLMESİ HAKKINDA KANUN". Bir okuma bu adı tek satırda, öteki okuma iki satıra bölünmüş verdiği için ad satırının basılı düzeni doğrulanmamıştır; burada yalnızca sözcük dizisi olarak kullanılmaktadır ve hatırdan yazılmamıştır.

Künye değerleri iki okumada aynı çıktığı için değer olarak aktarılabilmektedir: kanun numarası 6461, kabul tarihi 24/4/2013, Resmî Gazete tarihi 1/5/2013 ve sayısı 28634, Düstur bilgisi ise tertip 5 ve cilt 53 biçimindedir. Buna karşılık künye satırlarının basılı biçimi bu belgede doğrulanamamıştır: boşluklu iki nokta biçimini yalnızca bir okuma verdi, öteki okuma satırları kendi biçimlendirmesiyle yeniden yazdı. Bu nedenle künye satırları burada satır olarak alıntılanmamış, yalnızca değerleri anılmıştır. Düstur satırında sayfa bilgisi hiçbir okumada görünmemiştir; satırın kaynakta böyle bir öğe taşıyıp taşımadığına dair burada hiçbir iddia kurulmamaktadır.

Belgenin bölüm yapısı iki okumada aynıdır: birinci bölüm başlığı "BİRİNCİ BÖLÜM", alt başlığı "Amaç, Kapsam ve Tanımlar"; ikinci bölüm başlığı "İKİNCİ BÖLÜM", alt başlığı ise "TCDD ve TCDD Taşımacılık A.Ş.'ye İlişkin Hükümler" biçiminde görülmüştür. İlk üç maddenin kenar başlıkları da iki okumada aynıdır: "Amaç ve kapsam", "Tanımlar" ve "TCDD'nin demiryolu altyapı işletmecisi olarak belirlenmesi ve görevleri". Dördüncü ve beşinci maddenin kenar başlıkları yalnızca bir okumada geldiği için alıntılanmamıştır; bu bir kapsam eksikliğidir, o maddelerin kenar başlığı bulunmadığı anlamına gelmez ve öyle bir iddia kurulmamaktadır.

Kanunun birinci maddesi alanın bugünkü yapısını kuran maddedir. Maddenin birinci fıkrası kaynakta şöyledir: "MADDE 1 – (1) Bu Kanunun amacı;" ve bentleri sırasıyla şunlardır: "a) Demiryoluyla yolcu ve yük taşımacılığının hizmet kalitesi açısından en uygun, etkin ve olabilecek en düşük fiyatla sunulmasını,", "b) Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğünün demiryolu altyapı işletmecisi olarak yapılandırılmasını,", "c) Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları Taşımacılık Anonim Şirketi adıyla demiryolu tren işletmecisi olarak bir şirket kurulmasını,", "ç) (b) ve (c) bentlerinde belirtilen demiryolu altyapı işletmecisi ve demiryolu tren işletmecisinin hukuki ve mali yapıları, faaliyetleri ve personeline ilişkin hükümler ile ilgili diğer hususların düzenlenmesini,", "d) Kamu tüzel kişileri ile ticaret siciline kayıtlı şirketlerin demiryolu altyapısı inşa etmesini ve bu altyapının kullanılmasını,", "e) Kamu tüzel kişileri ile ticaret siciline kayıtlı şirketlerin demiryolu altyapı işletmeciliği ve demiryolu tren işletmeciliği yapabilmesini," ve fıkra "sağlamaktır." ibaresiyle kapanır. Bu bentler bir makinistlik öğrencisi için soyut değildir: altyapı işletmeciliği ile tren işletmeciliğinin birbirinden ayrılması, mezunun hangi kurumda, hangi sıfatla ve kimin yönettiği bir hat üzerinde çalışacağını belirleyen ayrımdır. Maddenin ikinci fıkrası kapsamı çizer: "(2) Bu Kanun, ulusal demiryolu altyapı ağı üzerinde faaliyette bulunan demiryolu altyapı işletmecileri ve demiryolu tren işletmecilerini kapsar."

İkinci madde alanın kavram sözlüğünü kurar. Madde "MADDE 2 – (1) Bu Kanunun uygulanmasında;" cümlesiyle açılır ve "ifade eder." ibaresiyle kapanır. Doğrulanan bentleri şunlardır: "a) Bakan: Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanını,", "b) Bakanlık: Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığını,", "c) Demiryolu altyapısı: Demiryolunu oluşturan zemin, balast, travers ve ray ile elektrifikasyon, sinyalizasyon ve haberleşme tesisleriyle bunların tamamlayıcısı her türlü sanat yapısı, tesis, gar ve istasyonları, lojistik ve yük merkezleri ve bunların eklentileri ile iltisak hatlarını,", "ç) Demiryolu altyapı işletmecisi: Tasarrufundaki demiryolu altyapısını güvenli bir şekilde işletmek ve demiryolu tren işletmecilerinin hizmetine sunmak hususunda Bakanlıkça yetkilendirilmiş kamu tüzel kişilerini ve şirketleri,", "d) Demiryolu tren işletmecisi: Ulusal demiryolu altyapı ağı üzerinde yük ve/veya yolcu taşımacılığı yapmak üzere Bakanlıkça yetkilendirilmiş kamu tüzel kişilerini ve şirketleri,", "f) Şirket: 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununa göre tutulan ticaret siciline kayıtlı şirketi,", "g) TCDD: Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğünü,", "ğ) TCDD Taşımacılık A.Ş.: Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları Taşımacılık Anonim Şirketini," ve "h) Ulusal demiryolu altyapı ağı: Türkiye sınırları içerisinde bulunan il ve ilçe merkezleri ve diğer yerleşim yerleri ile limanlar, hava meydanları, organize sanayi bölgeleri, lojistik ve yük merkezlerini birbirine bağlayan, kamuya veya şirketlere ait bütünleşik demiryolu altyapısı ağını,". Bu tanımların birincisi, yani demiryolu altyapısı tanımı, bir makinistlik programının teknik ders başlıklarını neredeyse bileşen bileşen sayar: zemin, balast, travers, ray, elektrifikasyon, sinyalizasyon ve haberleşme. Kısaltmalar kaynakta göründüğü hâlde bırakılmış, açılmamıştır. Bu maddenin e harfli bendi iki okumada birbirini tutmadığı için burada alıntılanmamıştır; bendin içeriğine dair hiçbir aktarım ve hiçbir iddia yoktur. Aynı biçimde ğ bendinde iki nokta sonrasındaki boşluğun basılı olup olmadığı doğrulanamamıştır ve bu konuda da iddia kurulmamaktadır.

Üçüncü madde, makinistin her seferde içinde hareket ettiği trafik rejiminin sahibini gösterir. Maddenin birinci fıkrası şöyledir: "MADDE 3 – (1) TCDD, ulusal demiryolu altyapı ağı içinde yer alan ve Devletin tasarrufundaki demiryolu altyapısının kendisine devredilen kısmı üzerinde demiryolu altyapı işletmecisi olarak görev yapar." İkinci fıkra "(2) TCDD'nin diğer görevleri şunlardır:" cümlesiyle açılır ve bentleri şunlardır: "a) Ulusal demiryolu altyapı ağı üzerindeki demiryolu trafiğini tekel olarak yönetmek", "b) Tasarrufunda olan demiryolu altyapısı üzerinde verdiği trafik yönetimi ücretlerini, bütün tren işletmecileri için eşit şartlar içeren ve ayrımcılık oluşturmayan bir şekilde belirlemek, ilgili demiryolu tren işletmecilerine tahakkuk ettirmek ve tahsil etmek", "c) Tasarrufunda olmayan ulusal demiryolu altyapı ağı üzerinde verdiği trafik yönetimi ücretlerini, bütün demiryolu altyapı işletmecileri için eşit şartlar içeren ve ayrımcılık oluşturmayan bir şekilde belirlemek, ilgili demiryolu altyapı işletmecisine tahakkuk ettirmek ve tahsil etmek", "ç) Tasarrufunda olan demiryolu altyapısının demiryolu trafiğiyle ilgili olmayan alanlarını işletmek, işlettirmek veya kiraya vermek", "d) Tasarrufunda olan demiryolu altyapısını iyileştirmek, yenilemek, genişletmek, bakım ve onarımını yapmak veya yaptırmak", "e) Yüksek hızlı ve hızlı tren taşımacılığı için demiryolu altyapısı yapmak veya yaptırmak", "f) Haberleşme tesisleri ve ağı kurmak, kurdurmak, geliştirmek, işletmek veya işlettirmek" ve "g) Ana Statüsü ile verilen diğer görevleri yapmak". Bentlerin sonunda noktalama işareti bulunmaması iki okumada da aynı görülmüş ve düzeltilmemiştir. Trafiğin tekel olarak yönetilmesi ifadesi, makinistin hat üzerindeki hareketinin tek merkezden verilen izinlere bağlı olduğunu hukuki düzeyde yazar.

Dördüncü madde kurumların hukuki statüsünü bağlar: "MADDE 4 – (1) TCDD, bu Kanun hükümleri saklı kalmak kaydıyla 8/6/1984 tarihli ve 233 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine tabidir." ve "(2) TCDD Taşımacılık A.Ş., 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine tabidir."

Beşinci madde yatırım tarafını düzenler ve aynı teknik sözlüğü tekrar eder. Maddenin birinci fıkrası "MADDE 5 – (1) TCDD'nin;" cümlesiyle açılır; bentleri "a) Yüksek hızlı ve hızlı tren taşımacılığı için yaptığı demiryolu altyapı yatırımları,", "b) Tasarrufundaki hatların çift veya çoklu hat hâline getirilmesi ve iltisak hatları yapımı ile bunların elektrifikasyon, sinyalizasyon ve telekomünikasyon tesisleriyle donatılması yatırımları," ve "c) Tasarrufundaki demiryolu altyapısının yenilenmesine ve iyileştirilmesine ilişkin yatırımları," biçimindedir. Fıkranın kapanış cümlesi iki okumada sözcük düzeyinde aynıdır: "yılı yatırım programı ile ilişkilendirilir ve Hazine ve Maliye Bakanlığı bütçesinde söz konusu yatırımların finansmanını karşılamak amacıyla gerekli ödenek öngörülür." Bu cümlenin kapanış karakteri doğrulanamamıştır: bir okuma cümlenin sonuna kaynaşmış bir dipnot rakamı ekledi, öteki okuma eklemedi; hangisinin basılı olduğuna dair iddia kurulmamaktadır. Maddenin ikinci fıkrası şöyledir: "(2) İltisak hattı yapımı talep edilmesi hâlinde; yapılacak iltisak hattının gerektirdiği taşınmazlar, kamulaştırma bedeli talep edenden tahsil edilerek TCDD tarafından kamulaştırılır ve kırk dokuz yılı geçmemek üzere talep edenin lehine bedelsiz olarak irtifak hakkı tesis edilir. Kullanım süresinin sonunda söz konusu taşınmazlar üzerinde inşa edilmiş bütün varlıklar başka bir işleme gerek kalmaksızın TCDD'nin mülkiyetine geçmiş sayılır. Bu varlıklar için TCDD tarafından herhangi bir bedel veya tazminat ödenmez." Madde numarası ile fıkra arasındaki uzun tireli ayraç biçimi iki okumada da aynı görülmüş ve düzeltilmemiştir; şapkalı harfli yazımlar da kaynakta göründüğü hâlde bırakılmıştır.

Örtüşmenin sınırı aynı açıklıkla yazılmalıdır. Bu kanun bu programı kurmaz; bir yükseköğretim düzenlemesi değildir. Bu programın ders planını belirlemez: doğrulanan maddelerde hiçbir eğitim, müfredat, ders, staj, önlisans programı ya da yükseköğretim kurumu hükmü geçmemektedir ve zemin, balast, travers ve ray gibi ibareler bir altyapı tanımının bileşenleridir, bir müfredat listesi değildir. Mezunun meslek tanımını da düzenlemez: doğrulanan maddelerde yükümlülük ve yetki taşıyanlar gerçek kişi meslek sahipleri değil, demiryolu altyapı işletmecisi, demiryolu tren işletmecisi ve adı geçen iki kurum sıfatlı tüzel kişilerdir; makinistlik mezununa bir unvan, brövet, sertifika, sicil, ehliyet ya da meslek icrası koşulu getirilmemektedir. Makinist, tren sürücüsü ya da araç kullanma yetki belgesi terimlerinin bu kanunda ayrıca tanımlanıp tanımlanmadığına dair burada hiçbir olumsuz iddia kurulmamaktadır: yalnızca bu oturumda çekilen ilk beş madde kapsamında bu terimlerin iki okumada birebir teyit edilemediği söylenebilir. Birinci maddenin ç bendinde geçen personele ilişkin hükümler ibaresi bir düzenleme konusunu işaret eder; o hükümlerin içeriği doğrulanan kapsamın dışındadır ve içerikleri hakkında hiçbir iddia yoktur. Kanunun güncel hâli, bugünkü uygulanışı, yürürlük durumu ve değişiklik zinciri hakkında bu rehber hiçbir hüküm vermez; bunlar için kaynak listesindeki resmi adresin esas alınması gerekir.

Bu başlıkta bilerek eksik bırakılanlar şunlardır. Bu belge için üç ayrı okuma istendi, ancak okumalardan biri belgeden tek satır kaynak metin getirmedi: İngilizce yazılmış istekle yapılan okuma, isteğin kendi iç kısıtıyla çeliştiğini bildiren İngilizce bir açıklama döndürdü ve hiçbir madde gövdesi aktarmadı. Bu çıktı kaynak sayılmamış, içindeki hiçbir cümle kullanılmamış ve belgenin içeriği hakkında hiçbir şey ima etmemiştir. Sonuç şudur: bu başlıktaki bütün madde gövdeleri yalnızca iki okumaya, yani Türkçe istekle yapılan birinci okuma ile farklı ifadeyle yazılmış üçüncü okumaya dayanmaktadır; iki okuma eşiği sağlanmıştır ama bu belgede üçüncü bir tanık yoktur. Reddeden okuma yeniden çağrılmamıştır, çünkü yöntem dördüncü çekimi yasaklıyor ve reddedilmiş bir okumayı yeniden çekmek fiilen dördüncü çekim olurdu; dolayısıyla dördüncü okuma da yapılmamıştır ve tek okumada kalan kalemler ek bir denemeyle çözülmeye çalışılmamıştır. İki okumanın ayrıştığı kalemler çözülemeden bırakılmıştır: ikinci maddenin e harfli bendi, aynı maddenin ğ bendindeki iki nokta sonrası boşluk, beşinci maddenin birinci fıkrasının kapanış karakteri, kanun adının satır düzeni, künye satırlarının basılı biçimi ve dördüncü ile beşinci maddenin kenar başlıkları. Yöntemin kendi sınırı da eksik olarak sayılmalıdır: okumalar aynı kısa zaman aralığında yapıldığı ve okuma aracı aynı adres için yanıtı bir süre önbelleğe aldığı için okumalar büyük olasılıkla tek bir metne dönüştürme çıktısı üzerinde çalışmıştır; bu nedenle okumalar arası mutabakat yalnızca okuma ve çıkarım hatasını eler, kaynağın metne dönüştürülmesi sırasında oluşmuş bir bozulmayı elemez. Aynı oturumda bu davranışın somut örnekleri görülmüştür: bir okumanın bir bendi kırpıp kırpma sınırına kaynakta bulunduğu doğrulanmamış çift tırnak koyması, bir okumanın kanun adını iki satıra bölmesi, bir okumanın iki nokta sonrasındaki boşluğu düşürmesi ve bir okumanın cümle sonuna kaynaşmış dipnot rakamı eklemesi. Bunların hiçbiri düzeltilmemiş, hiçbiri tek biçime getirilmemiştir. Okumalardan birinin eklediği markdown başlık ve kalınlaştırma işaretleri biçimsel ekleme sayılmış, hiçbirinde mutabakat aranmamıştır. Kanunun altıncı ve sonraki maddeleri hiçbir okumada istenmemiş ve getirilmemiştir; tren işletmeciliği yetkilendirmesine ilişkin olabilecek ileri hükümler bu kapsamın dışında kalmıştır ve orada ne yazdığına dair hiçbir iddia kurulmamıştır. Doğrulanan ilk beş maddede değişiklik, ek ya da mülga ibaresi hiçbir okumada görünmemiştir; bu maddelerde böyle bir ibare bulunup bulunmadığına dair de olumsuz iddia kurulmamıştır. Dipnot gövdeleri hiçbir okumada alınmamıştır: bu belgede bir dipnot işareti yalnızca tek okumada görülmüş, gövdesi hiç gelmemiştir ve kanunda dipnot bulunup bulunmadığına dair olumsuz iddia yazılmamıştır. Künye satırlarının basılı biçimi doğrulanamamış, Düstur satırında sayfa öğesi hiçbir okumada görünmemiştir ve bu konuda da olumsuz iddia yoktur. Bu program için bir yedek kanun numarası belirlenmiş, ancak asıl numara ilk denemede açıldığı ve konu örtüşmesi doğrulanmış madde metninde tuttuğu için o yedek hiç çekilmemiştir; o numaranın adı, künyesi, içeriği ve erişilebilir olup olmadığı hakkında burada hiçbir bilgi ve hiçbir iddia yoktur. Üçüncü bir kanun numarası aranmamıştır. Asıl adres tertip beş adresinde ilk denemede açıldığı için tertip üç ve tertip dört adresleri hiç denenmemiştir; denenmemiş adreslerin ölü olduğuna dair hiçbir iddia kurulmamaktadır. Aynı oturumda okunan öteki kanun belgesinde para tutarı içeren iki fıkra bilinçli olarak alıntı dışı bırakılmıştır ve o belge hakkında bu rehberde hiçbir malzeme yoktur. Kanunun yürürlük durumu, metinde anılan bakanlık ve kurum adlarının bugünkü karşılıkları ve değişiklik zinciri araştırılmamıştır; kaynaktaki hiçbir kısaltma açılmamış, yazım, büyük ve küçük harf kullanımı ile noktalama düzeltilmemiş, uzun tire ile kısa tire farkı korunmuştur. Son olarak taban puan, başarı sıralaması, kontenjan, maaş, ücret ve işe girme oranı hiç toplanmamış, hiçbir para tutarı alınmamıştır; doğrulanan madde gövdelerinin hiçbirinde bir oran ifadesi geçmemiş ve yorum olarak da üretilmemiştir.

Raylı Sistemler Makinistliği ile Yakın Alanlar Aynı Şey Değil

Bu program birkaç alanla karıştırılır ve karışmanın nedeni çoğu zaman adların ilk sözcüklerinin ortak olmasıdır. En sık karıştığı yer aynı sektörün öteki önlisans programlarıdır. [Raylı sistemler yol teknolojisi](/bolum/rayli-sistemler-yol-teknolojisi) hattın kendisiyle ilgilenir: üstyapı, ray, travers, balast, hat geometrisi ve hat bakımı bu programın merkezindedir. Makinistlik ise aynı hattın üzerinde hareket eden aracın kullanılmasına odaklanır. İki alan aynı altyapıyı konu eder, ama biri onu yapıp korur, öteki onun üzerinde çalışır.

İkinci karışma noktası araç sistemleridir. [Raylı sistemler elektrik ve elektronik](/bolum/rayli-sistemler-elektrik-ve-elektronik) enerji, cer, kumanda ve sinyal donanımının kendisini merkezine alır; [raylı sistemler makine teknolojisi](/bolum/rayli-sistemler-makine-teknolojisi) ise aracın mekanik aksamının bakım ve onarımına bakar. Makinistlik programında elektrik bilgisi, elektrik makineleri, motor bilgisi ve tren mekaniği derslerinin bulunması, programı bir bakım programına dönüştürmez: buradaki teknik bilgi, aracı kullanan kişinin sistemi anlaması ve arıza karşısında doğru karar vermesi içindir.

Üçüncü karışma noktası işletmedir. [Raylı sistemler işletmeciliği](/bolum/rayli-sistemler-isletmeciligi) sefer planlaması, istasyon ve gar hizmetleri, yolcu ve yük organizasyonu gibi başlıklara ağırlık verir. Makinistlik programında raylı sistem trafiği dersleri bulunması bu iki alanı aynı yapmaz; makinist trafiğin uygulanan tarafında, işletmeci ise planlanan tarafında durur.

Dördüncü karışma noktası öteki ulaşım kiplerinin sürücülük programlarıdır. [Otobüs kaptanlığı](/bolum/otobus-kaptanligi) karayolunda ticari araç kullanımını konu eder ve karayolu trafiğinin kendi kural düzenine bağlıdır. Ray üzerinde şerit, manevra ve geçiş serbestliği bulunmaması, raylı sistem sürüşünü baştan farklı bir disiplin hâline getirir. Aynı biçimde [ulaştırma ve trafik hizmetleri](/bolum/ulastirma-ve-trafik-hizmetleri) ulaşımın genel düzenine bakar, tek bir aracın kullanımına değil.

Beşinci karışma noktası lojistiktir. [Lojistik](/bolum/lojistik) ve [lojistik yönetimi](/bolum/lojistik-yonetimi) yükün kaynaktan varış noktasına taşınmasını, depolanmasını ve zincirin yönetilmesini konu eder; demiryolu bu zincirin yalnızca bir halkasıdır. Makinistlik programı yükün kendisiyle değil, yükü taşıyan aracın kullanımıyla ilgilenir.

Altıncı karışma noktası genel teknik programlardır. [Makine](/bolum/makine), [elektrik](/bolum/elektrik), [mekatronik](/bolum/mekatronik), [otomotiv teknolojisi](/bolum/otomotiv-teknolojisi) ve [kontrol ve otomasyon teknolojisi](/bolum/kontrol-ve-otomasyon-teknolojisi) programları da makine, motor, elektrik ve otomasyon dersleri okutur. Bu derslerin adlarının benzemesi programları aynı yapmaz: makinistlik planındaki teknik dersler raylı araç ve raylı hat bağlamına oturtulmuştur ve alan bilgisi bu bağlamla birlikte kurulur.

Yedinci karışma noktası ders adlarının kendisidir. Planda iş güvenliği, teknik resim, matematik ve teknolojinin bilimsel ilkeleri derslerinin bulunması, programı bir [iş sağlığı ve güvenliği](/bolum/is-sagligi-ve-guvenligi), [makine resim ve konstrüksiyonu](/bolum/makine-resim-ve-konstruksiyonu) ya da [matematik](/bolum/matematik) programına dönüştürmez. Bunlar ders adlarıdır, program adları değildir ve bu rehberde ikisi karıştırılmamıştır. Aynı biçimde haberleşme tesislerinin kanun metninde anılması, alanı bir [elektronik haberleşme teknolojisi](/bolum/elektronik-haberlesme-teknolojisi) alanı yapmaz; altyapı ile eğitim programı ayrı şeylerdir.

Bir Üniversitenin Ders Planı: Eskişehir Teknik Üniversitesi

Bu programın somut bir örneği için Eskişehir Teknik Üniversitesi'nin yayımladığı ders planı sayfası okundu. Program adı sayfada birebir basılıdır ve üstbilgi satırı okumada şu biçimde alıntılanmıştır: "Ulaştırma Meslek Yüksekokulu | Motorlu Araçlar ve Ulaştırma Teknolojileri Bölümü | Raylı Sistemler Makinistliği Programı | Dersler - AKTS Kredileri". Plan dört yarıyıl üzerine kuruludur ve yarıyıl başlıkları sayfada birinciden dördüncüye kadar numaralı biçimde basılıdır. Ders adları Türkçe yayımlanmıştır ve bu rehberde sayfadaki yazımıyla bırakılmıştır; hiçbir kısaltma açılmamış, hiçbir ad çevrilmemiştir.

Birinci yarıyılın adlandırılmış dersleri İngilizce I, Matematik I, Raylı Sistem Bilgisi, İş Güvenliği, Teknolojinin Bilimsel İlkeleri I, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi I, Teknik Resim ve Türk Dili I olarak yayımlanmıştır; ayrıca bu yarıyılda Mesleki Seçmeli Dersler yazan bir yer tutucu satır basılıdır. İlk yarıyıl alanı iki kapıdan birden açar: bir yanda raylı sistemin ne olduğu, öbür yanda güvenlik ve temel teknik dil.

İkinci yarıyılın adlandırılmış dersleri Elektrik Bilgisi, İngilizce II, Matematik II, Teknolojinin Bilimsel İlkeleri II, Makine Bilgisi, Raylı Sistem Trafiği I, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi II ve Türk Dili II olarak yayımlanmıştır; bu yarıyılda biri Seçmeli Dersler, biri Mesleki Seçmeli Dersler yazan iki yer tutucu satır basılıdır. Elektrik bilgisi ile makine bilgisinin aynı dönemde başlaması, aracın iki temel sisteminin birlikte tanıtıldığını gösterir; trafik dersinin de bu dönemde başlaması, tekniğin işletme kurallarından ayrı öğretilmediğini gösterir.

Üçüncü yarıyılın adlandırılmış dersleri Kent İçi Raylı Ulaşım Sistemleri I, Motor Bilgisi, Elektrik Makineleri, Raylı Sistem Trafiği II, Tren Mekaniği I ve Çeken Araçlar olarak yayımlanmıştır; bu yarıyılda Mesleki Seçmeli Dersler yazan bir yer tutucu satır basılıdır. Bu dönem planın çekirdeğidir: çeken araçlar ve tren mekaniği ile birlikte öğrenci artık genel teknikten raylı araca geçer.

Dördüncü yarıyılın adlandırılmış dersleri Kent İçi Raylı Ulaşım Sistemleri II, Makinistlik Sinyal Tekniği, Tren Kullanma Teknikleri, Tren Mekaniği II ve Staj olarak yayımlanmıştır; bu yarıyılda biri Seçmeli Dersler, biri Mesleki Seçmeli Dersler yazan iki yer tutucu satır basılıdır. Son yarıyıl sinyal tekniği, kullanma teknikleri ve stajı bir araya getirir; yani öğrenci mezun olmadan önce kuralı, sürüşü ve sahayı aynı dönemde görür.

Bu başlıkta bilerek eksik bırakılanlar şunlardır. Bu sayfa toplam üç okumayla okunmuştur: farklı ifadeyle yazılmış iki genel okuma ve yalnızca iki noktayı sınamak için yapılmış hedefli bir üçüncü okuma. Sayfadan alınan adlandırılmış ders adı sayısı dört yarıyıl boyunca yirmi yedidir ve bu adların yazımı, sırası ve yarıyıl dağılımı iki okumada birebir aynı çıkmıştır; tek bir ders adının yazımında bile fark görülmemiştir. Hiçbir ders adı düşürülmemiştir. Bunun dışında sayfanın bastığı altı yer tutucu satır vardır ve bunlar ders adı olarak sayılmamış, yalnızca sayfanın bastığı satır olarak anılmıştır: birinci yarıyılda bir, ikinci yarıyılda iki, üçüncü yarıyılda bir, dördüncü yarıyılda iki. Mesleki Seçmeli Dersler dizgesi sayfada dört ayrı yarıyılda, Seçmeli Dersler dizgesi ise iki ayrı yarıyılda basılmıştır; aynı dizgenin birden çok kez basılması tekilleştirilmemiş, her basıldığı yerde ayrıca yazılmıştır. Bu yer tutucu satırların bir okuma tarafından hiç bildirilmemesi eksik bildirim olarak işaretlenmiş, o okuma reddedilmemiştir; hedefli üçüncü okuma yer tutucu dağılımını ikinci okumayla birebir aynı bildirmiştir. Seçmeli havuzların içindeki tek tek ders adları bu tabloda basılmadığı için hiçbir havuz doldurulmamış, hiçbir havuz tahminle tamamlanmamış, havuzdan kaç ders seçileceği ve ders yükü hiç yazılmamıştır. Öğretim düzeyi bu sayfada birebir basılı değildir: düzey burada bir çıkarımdır ve dört yarıyıl başlığı ile sayfanın bastığı Meslek Yüksekokulu ifadesine dayanır. Okumalar bu noktada ayrışmıştır: bir okuma Önlisans sözcüğünün sayfada birebir yazılı olmadığını bildirmiş, hedefli üçüncü okuma menü bölümünde bir Önlisans kategorisi bulunduğunu bildirmiştir; bu ayrışma çözülmemiş, işaretlenmiş ve temkinli olan çıkarım sınıflandırması yazılmıştır. Bu, düzeyin doğrulanamadığı anlamına gelmez, sayfada gövde metninde basılı olduğunun iddia edilmediği anlamına gelir. Bu rehberdeki önlisans bilgisi bu sayfaya değil, program tablosuna dayanır. Üniversite adı sayfada yayımlanmıştır ve alan adından çıkarım değildir; iki okuma da adın sayfada basılı olduğunu bildirmiş, ikinci okuma adın logo bağlantısında ve meta bilgilerinde göründüğünü belirtmiştir. Adın gövde metninde mi yoksa yalnızca logo ve meta alanında mı basılı olduğu kesinleştirilmemiştir ve burada gövde metninde basılı diye sunulmamaktadır. Sayfa bir puan türü yayımlamamaktadır; bu rehberdeki puan türü bu sayfaya dayandırılmamıştır. Sayfada AKTS ve kredi sütunları basılı olmakla birlikte ders kodu, kredi ve iş yükü değerleri hiç alınmamış ve bu rehberde hiçbir yerde verilmemiştir. Bu program için ikinci bir ders planı kaynağı aranmamıştır; aynı üniversitenin başka bir tanıtım adresi ile başka bir kurumun belge adresi aramada görüldüğü hâlde okunmamıştır ve bu adreslerde başka hiçbir yol, ayna, arşiv veya önbellek denenmemiştir. Bu programı yürüten başka bir üniversitenin planının bulunmadığı yönünde hiçbir iddia kurulmamaktadır. Bu plan tek bir üniversitenin planıdır ve öteki üniversitelerin planları için hiçbir şey söylemez. Sayfada görülmeyen bir dersin programda bulunmadığı yönünde de hiçbir olumsuz iddia kurulmamıştır.

Mezunlar Ne İş Yapar?

Bu programın mezununun ilk ve en belirgin çalışma alanı raylı araç kabinidir. Aracın sefere hazırlanması, hareket öncesi kontrollerin yapılması, hattın ve sinyalin izlenmesi, hız ve fren yönetimi ile sefer boyunca haberleşmenin sürdürülmesi bu işin gündelik gövdesidir. Planda tren kullanma teknikleri, makinistlik sinyal tekniği ve tren mekaniği derslerinin bulunması bu alanla doğrudan bağlantılıdır.

İkinci alan kent içi raylı ulaşım işletmeleridir. Metro, hafif raylı sistem ve tramvay hatları kendi sürüş düzenlerine, kendi sinyal ve kumanda altyapılarına ve kendi sefer sıklıklarına sahiptir. Kent içi raylı ulaşım sistemleri dersleri bu tarafa hazırlar; bu hatlarda sürüş çoğu zaman otomatik sistemlerle paylaşıldığı için sistemi izleme ve devralma becerisi ayrıca önem taşır.

Üçüncü alan manevra ve depo hizmetleridir. Araçların depo sahasında hareket ettirilmesi, dizi kurulması, vagon bağlantılarının yapılması ve aracın hatta çıkarılması ayrı bir çalışma alanıdır. Çeken araçlar ve makine bilgisi dersleri bu tarafa değer.

Dördüncü alan araç bakım birimleridir. Mezunun kendisi bir bakım teknisyeni olarak tanımlanmasa da, sürüş sırasında fark edilen belirtilerin doğru aktarılması, arıza kaydının tutulması ve bakım ekibiyle ortak dil kurulması bu birimlerle yakın çalışmayı gerektirir. Motor bilgisi, elektrik makineleri ve teknik resim dersleri bu tarafa açılır.

Beşinci alan trafik ve işletme birimleridir. Hat üzerindeki hareketlerin izlenmesi, sefer düzenine uyum ve olağandışı durumlarda verilen talimatların uygulanması bu birimlerle sürekli iletişim içinde yürür. Raylı sistem trafiği dersleri bu tarafın bilgisini verir.

Altıncı alan iş güvenliği ve saha çalışmasıdır. Hat üzerinde ya da enerji altındaki bir sistemin yanında bulunmak kendi kural setine sahiptir; iş güvenliği dersi bu kuralların temelini kurar ve bu bilgi hem araç kabininde hem sahada kullanılır.

Yedinci alan sanayi kuruluşlarının kendi iltisak hatlarıdır. Kanun metninde de anılan iltisak hatları, bir tesisi ana hatta bağlayan hatlardır; bu hatlarda yürütülen araç hareketleri de aynı teknik bilgiyi gerektirir. Bu rehber bu alanların hangisinde ne kadar iş bulunduğuna dair hiçbir şey söylemez.

Bu alanda bazı işlerin belirli belge, yeterlik, sağlık koşulu, izin ya da yetki şartlarına bağlı olduğu bilinmekle birlikte, bu rehber hangi işin hangi şarta bağlı olduğu konusunda bir iddia kurmamaktadır; bu bilgi ilgili mevzuattan ve yetkili kurumdan öğrenilmelidir. Bu rehber hiçbir iş için ücret aralığı, işe girme oranı ya da kariyer hızı vermez.

Kimler Tercih Etmeli?

Bu programı düşünen öğrencinin kendine sorması gereken ilk soru şudur: kural karşısında istisnasız davranabilir misiniz? Raylı sistemlerde güvenlik, kişisel yorumun değil, yazılı kuralın ve sinyalin izlenmesiyle sağlanır. Bir sinyali kendi kanaatiyle yorumlamaya eğilimli, kuralı duruma göre esnetmeyi doğal bulan bir öğrenci bu alanda zorlanır.

İkinci soru dikkat süresiyle ilgilidir. Bir sürüş saatlerce sürebilir ve bu sürenin büyük bölümünde belirgin bir olay olmayabilir. Zorluk yorgunluk değil, olay olmadığında da aynı dikkati sürdürebilmektir. Tekdüzeliği dayanılmaz bulan bir öğrenci mesleğin gündelik hâlinden hoşlanmayabilir.

Üçüncü soru çalışma düzeniyle ilgilidir. Raylı sistemler günün her saatinde çalışan sistemlerdir; vardiya, gece çalışması, hafta sonu ve resmî günlerde görev bu mesleğin olağan parçasıdır. Düzenli ve sabit bir mesai bekleyen bir öğrenci bu düzeni baştan bilmelidir.

Dördüncü soru teknikle ilgilidir. Bu program bir mühendislik programı değildir, ancak elektrik, makine ve mekanik işin merkezindedir. Cihazla çalışmayı, şema okumayı ve teknik sorun çözmeyi sıkıcı bulan bir öğrenci teknik derslerde zorlanabilir. Planda matematik, teknolojinin bilimsel ilkeleri ve teknik resim derslerinin bulunması bu nedenledir.

Beşinci soru sorumluluk duygusuyla ilgilidir. Bir raylı araç yolcu ya da yük taşır ve kütlesi nedeniyle hata payı düşüktür. Kendi kararının sonuçlarını taşımayı ağır bulan bir öğrenci için bu meslek yorucu olabilir.

Altıncı soru bedensel koşullarla ilgilidir. Bu alanda görme, işitme ve genel sağlık durumuna ilişkin koşullar bulunabildiği bilinmektedir; bu rehber hangi koşulun hangi görev için arandığına dair bir iddia kurmaz ve bu bilgi tercihten önce yetkili kurumdan öğrenilmelidir.

Yedinci soru ekip çalışmasıyla ilgilidir. Bir sefer tek başına yürütülmez; trafik birimi, istasyon personeli, bakım ekibi ve manevra ekibi aynı işin parçalarını taşır. Kendi durumunu açık biçimde bildirmeyi, talimat almayı ve ortak bir takvime uymayı öğrenmek bu meslekte teknik beceri kadar önemlidir. Son olarak bu programın iki yıllık bir önlisans programı olduğu ve mezunlar için lisans düzeyinde öğrenime dikey geçiş yoluyla devam etme imkânının bulunduğu baştan bilinmelidir.

Tercih Öncesi Notlar

Birinci not: Bu programın adı üniversiteler arasında farklılaşabilmektedir. Aynı sektörde raylı sistemler makinistliği, raylı sistemler işletmeciliği, raylı sistemler yol teknolojisi, raylı sistemler elektrik ve elektronik ile raylı sistemler makine teknolojisi başlıklı ayrı programlar bulunmaktadır ve bunların ders planları birbirinden belirgin biçimde ayrışır. Bu rehberde okunan kaynak yalnızca makinistlik adını birebir basan sayfadır; öteki adlar ayrı programlar olarak tutulmuştur. Tercih listesi yapılırken adın ilk iki sözcüğüne değil, ilgili üniversitenin kendi ders planına bakılması gerekir.

İkinci not: Bu alanda uygulama imkânı olağandan daha belirleyicidir. Üniversitenin simülatör düzeninin bulunup bulunmadığı, laboratuvar ve atölye donanımının hangi araç tipine göre kurulduğu, bir işletme ile iş birliği yapılıp yapılmadığı, öğrencinin gerçek araç ve gerçek hat görüp göremediği ve sınıf mevcudunun uygulamaya elverip elvermediği tercihten önce sorulmalıdır.

Üçüncü not: Staj ve saha düzeni ayrıca sorulmalıdır. Bu rehberde okunan planda staj dördüncü yarıyılda yer almaktadır. Bu düzenin her üniversitede aynı olmadığı bilinmelidir; stajın hangi kurumlarda yapıldığı, kaç iş günü yürütüldüğü, öğrencinin işletmenin gerçek düzeni içinde gözetim altında çalışmasına izin verilip verilmediği ve stajın hangi birimlerde geçirildiği öğrenilmelidir. Mezuniyet sonrasında işe alan kurumların kendi eğitim ve yeterlik süreçlerini uygulayıp uygulamadığı da ayrıca öğrenilmelidir; bu rehber bu konuda bir iddia kurmaz.

Dördüncü not: Sektörün başka bir yanını merak eden öğrenci için karşılaştırılmaya değer yollar vardır. Hattın kendisine ilgi duyan öğrenci için [raylı sistemler yol teknolojisi](/bolum/rayli-sistemler-yol-teknolojisi) ve [inşaat teknolojisi](/bolum/insaat-teknolojisi); araç elektriği ve sinyal donanımına ilgi duyan öğrenci için [raylı sistemler elektrik ve elektronik](/bolum/rayli-sistemler-elektrik-ve-elektronik), [elektrik](/bolum/elektrik), [elektronik teknolojisi](/bolum/elektronik-teknolojisi) ve [elektronik haberleşme teknolojisi](/bolum/elektronik-haberlesme-teknolojisi); araç bakımına ilgi duyan öğrenci için [raylı sistemler makine teknolojisi](/bolum/rayli-sistemler-makine-teknolojisi), [makine](/bolum/makine) ve [otomotiv teknolojisi](/bolum/otomotiv-teknolojisi); işletme ve organizasyona ilgi duyan öğrenci için [raylı sistemler işletmeciliği](/bolum/rayli-sistemler-isletmeciligi), [ulaştırma ve trafik hizmetleri](/bolum/ulastirma-ve-trafik-hizmetleri), [lojistik](/bolum/lojistik) ve [lojistik yönetimi](/bolum/lojistik-yonetimi); otomasyon ve kumanda sistemlerine ilgi duyan öğrenci için [mekatronik](/bolum/mekatronik) ve [kontrol ve otomasyon teknolojisi](/bolum/kontrol-ve-otomasyon-teknolojisi); başka bir kipte araç kullanımına ilgi duyan öğrenci için [otobüs kaptanlığı](/bolum/otobus-kaptanligi), [deniz ulaştırma ve işletme](/bolum/deniz-ulastirma-ve-isletme) ve [pilotaj](/bolum/pilotaj); güvenlik tarafına ilgi duyan öğrenci için [iş sağlığı ve güvenliği](/bolum/is-sagligi-ve-guvenligi); teknik çizim ve tasarım tarafına ilgi duyan öğrenci için [makine resim ve konstrüksiyonu](/bolum/makine-resim-ve-konstruksiyonu); lisans düzeyinde devam etmeyi düşünen öğrenci için ise [makine mühendisliği](/bolum/makine-muhendisligi), [elektrik elektronik mühendisliği](/bolum/elektrik-elektronik-muhendisligi), [mekatronik mühendisliği](/bolum/mekatronik-muhendisligi) ve [inşaat mühendisliği](/bolum/insaat-muhendisligi) karşılaştırılmaya değer yollar oluşturur.

Beşinci not: Bu rehber bölümün ne olduğunu anlatır; hangi üniversiteye hangi puanla girileceğini anlatmaz. Taban puan, başarı sıralaması ve kontenjan her yıl değişir ve tek geçerli kaynağı ÖSYM tercih kılavuzu ile YÖK Atlas'tır. Bu sayfada bilerek puan, sıralama ya da maaş rakamı verilmiyor: eksik bilgi, yanlış bilgiden iyidir.

ÖSYM 2025 Yerleştirme Sonuçları
Raylı Sistemler Makinistliği 2025 taban puanları

ÖSYM bu programı 5 üniversitede, 5 ayrı kontenjan satırında açtı. Aşağıdaki iki puan, bu programın ÖSYM'de yayımlanmış en yüksek ve en düşük taban puanıdır.

334,86
en yüksek taban
282,70
en düşük taban
270
genel kontenjan
5
üniversite
Üniversite bazlı taban puanları →

ÖSYM'nin bu tablolarında başarı sıralaması yoktur; sıralama için YÖK Atlas kullanılmalıdır. Taban puanlar geçmiş yılın sonucudur, her yıl değişir.

Bu Bölümden Hangi Mesleklere Gidilir?
Raylı sistem aracı makinistiMetro ve hafif raylı sistem araç sürücüsüTramvay araç sürücüsüManevra ve depo sahası görevlisiRaylı sistem araç bakım birimi teknik personeliRaylı sistem trafik ve işletme birimi personeliİltisak hattı bulunan sanayi tesislerinde raylı araç operatörüRaylı sistemler alanında teknik personel

Bu rehber bilgilendirme amaçlıdır; müfredat ve koşullar üniversiteye göre değişir. Bölümün bulunduğu üniversiteler ile güncel taban puan, başarı sıralaması ve kontenjanlar için ÖSYM tercih kılavuzu ve YÖK Atlas esastır.