Saç Bakımı ve Güzellik Hizmetleri

Saç Bakımı ve Güzellik Hizmetleri, insan vücudunun dış kısımlarına uygulanan bakım ve görünüm hizmetlerini bir meslek disiplini olarak öğreten ön lisans programıdır. Programın konusu, gündelik dilde kuaförlük ve güzellik salonu işi olarak bilinen uygulamaların teknik, hijyenik ve ürün bilgisine dayanan biçimidir. Saç kesimi ve renklendirme, cilt bakımı, makyaj, tırnak bakımı, epilasyon ve masaj gibi uygulamalar programın uygulama gövdesini kurar.

Alanın ayırt edici yönü, elle yapılan bir işin arkasına iki bilgi katmanı yerleştirmesidir. Birinci katman insan vücuduna ilişkindir: derinin ve saçın yapısı, temel anatomi ve fizyoloji bilgisi, saç ve cilt hastalıklarının tanınması. Bu bilgi, uygulamanın nerede duracağını belirler; bir bakım uygulayıcısının tedavi etmesi değil, tedavi gerektiren bir tablo gördüğünde uygulamayı yapmaması beklenir. İkinci katman kullanılan ürüne ilişkindir: kozmetik ürünlerin içeriği, saklanması, cilt üzerindeki etkisi ve hijyen kurallarına uygun kullanımı.

Program bu yüzden yalnızca bir el becerisi eğitimi değildir. Kullanılan ürünler kimyasal preparatlardır ve yanlış uygulama kalıcı sonuç doğurabilir. Saç renklendirmede kullanılan ürünlerin cilt üzerindeki etkisi, epilasyon ve depilasyon uygulamalarında hijyenin sağlanması, kullanılan aletlerin temizliği alanın mesleki çekirdeğindedir. Mikrobiyoloji ve hijyen dersinin müfredatta bulunma nedeni de budur.

Alanın bir başka yüzü işletmedir. Mezunların önemli bölümü ya bir salonda çalışır ya kendi işini kurar. Bu yüzden müşteri iletişimi, randevu ve stok düzeni, fiyatlama dışındaki işletme bilgisi ve mesleki etik alanın gerçek gündemindedir. Ürün seçimi, alanla ilişkili [kimya](/bolum/kimya) bilgisiyle; çalışma ortamının düzeni ise [iş sağlığı ve güvenliği](/bolum/is-sagligi-ve-guvenligi) alanının konularıyla kesişir.

Kozmetik Teknolojisi programı ürünün kendisiyle ilgilenir: kozmetik preparatların formülasyonu, üretimi, analizi ve kalite kontrolü o alanın konusudur ve mezunun tipik çalışma yeri bir üretim ya da laboratuvar ortamıdır. Saç Bakımı ve Güzellik Hizmetleri ise hazır ürünün insan üzerinde uygulanmasıyla ilgilenir ve mezunun tipik çalışma yeri hizmet ortamıdır. Ortak zemin ürün bilgisidir; ayrım, ürünü üretmek ile ürünü uygulamak arasındaki farktır.

Alanı estetik ve tıbbi işlemlerle karıştırmamak daha da önemlidir. Bu program bir sağlık uygulama yetkisi vermez. Deri altına girilen işlemler, tıbbi cihazla yapılan uygulamalar ve tedavi amaçlı müdahaleler bu programın iş tanımının dışındadır. Programın müfredatındaki saç ve cilt hastalıkları dersi tanı koymak için değil, uygulamanın yapılmaması gereken durumu tanıyıp kişiyi hekime yönlendirmek için vardır. Hangi işlemin hangi meslek mensubuna ait olduğu ayrı mevzuatla belirlenir ve bu sayfada bu konuda hiçbir iddia yok.

Alan ayrıca kuaförlük ve güzellik uzmanlığı adıyla yürütülen mesleki eğitim ve sertifika programlarıyla da aynı şey değildir. Bu sayfanın konusu, ÖSYM tercih kılavuzunda ön lisans programı olarak yer alan yükseköğretim programıdır. Kurs, sertifika ve mesleki yeterlilik belgesi düzeninin bu programla ilişkisi hakkında bu sayfada bir iddia yapılmıyor.

Aşağıdaki ders adları Anadolu Üniversitesi Yunus Emre Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu'nun yayımladığı Saç Bakımı ve Güzellik Hizmetleri Programı ders listesinden alındı. Kaynak sayfada öğretim düzeyi ön lisans olarak yazılıdır; öğretim süresi ise sayfada yazmadığı için bu sayfada kaynağa dayanarak bir süre bilgisi verilmiyor.

Birinci yarıyıl: Temel Bilgi Teknolojisi, İngilizce I (ENG), Kozmetik Ürünler, Mikrobiyoloji ve Hijyen, Temel Makyaj, Saç ve Cilt Hastalıkları, Cilt Bakım Uygulamaları, Saç Yapımı ve Bakımı I, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi I, Türk Dili I, Seçmeli Dersler.

İkinci yarıyıl: İngilizce II (ENG), Temel Kimya, Depilasyon, Plastik Makyaj, Saç Yapımı ve Bakımı II, Masaj, El-Ayak ve Tırnak Bakımı, Vücut Bakım Uygulamaları I, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi II, Türk Dili II, Seçmeli Dersler.

Üçüncü yarıyıl: Temel Vücut ve Fizyoloji Bilgisi, Vücut Bakım Uygulamaları II, Özel Masaj Teknikleri, Kalıcı Makyaj, Epilasyon, Saç Renklendirme I, Saç Kesimi I, Mesleki Seçmeli Dersler.

Dördüncü yarıyıl: Estetik ve Etik, İşletme Yönetimi, Takma Saç ve Sakal Yapım Uygulamaları, Tırnak Süsleme Teknikleri, Seminer, Saç Renklendirme II, Saç Kesimi II, Staj, Mesleki Seçmeli Dersler.

Bu listeyle ilgili sınırlar açıkça yazılmalıdır. Kaynak sayfada Seçmeli Dersler ve Mesleki Seçmeli Dersler başlıkları altındaki havuz açılmadığı için hangi derslerin seçilebildiği bu sayfada yazılmıyor. Derslerin zorunlu mu seçmeli mi olduğu ayrımı da kaynakta ders ders yayımlanmadığı için yapılmadı. Ders kodu, kredi ve AKTS değeri bilerek aktarılmadı. Dördüncü yarıyılda görünen Staj dersinin süresi ve yürütülme biçimi hakkında hiçbir bilgi yazılmadı. "İngilizce I (ENG)" ve "İngilizce II (ENG)" derslerinin adlarındaki parantezli yazım kaynakta bu biçimde yayımlandığı için korundu. Bu liste tek bir üniversitenin ders listesidir ve her üniversitenin ders planı farklıdır.

Listenin akışı programın mantığını gösterir: ilk yıl ürün bilgisi, hijyen, temel makyaj ile saç ve cilt uygulamalarının giriş düzeyi birlikte verilir; ikinci yıl vücut bakımı, kalıcı makyaj, epilasyon, saç renklendirme ve kesim gibi ileri uygulamalarla derinleşir ve işletme, etik ve staj tarafıyla mesleğe çıkışa hazırlanır.

Programın hedeflediği çalışma alanları hizmet ortamlarıdır. Güzellik salonları ve merkezleri, kuaför salonları, oteller ile tatil tesislerinin bakım ve spa birimleri, kaplıca ve termal tesisler, gelin hazırlık ve organizasyon hizmetleri yaygın çalışma yerleridir. Sahne, televizyon ve fotoğraf çekimlerinde makyaj ve saç tasarımı işleri de bu beceri kümesinin kullanıldığı alanlardır.

Kozmetik ürün satan ya da ithal eden şirketlerde ürün tanıtımı, uygulama eğitimi ve satış destek pozisyonları bir başka yoldur. Bu pozisyonlarda uygulamayı bilen kişi, ürünü kullanacak kişiye anlatabildiği için aranır.

Alanın belirgin bir özelliği, kendi işini kurma oranının yüksek olmasıdır. Bu yol işletme bilgisi, müşteri ilişkisi yönetimi ve düzenli müşteri kitlesi kurmayı gerektirir. İşyeri açılışına ilişkin izin, ruhsat ve belge şartları ayrı mevzuatın konusudur; bu sayfada bu konuda bilgi verilmiyor ve ilgili kurumların güncel düzenlemelerine bakılmalıdır.

Ön lisans mezunları için sürekliliğin ana yolu dikey geçiştir. ÖSYM'nin Dikey Geçiş Sınavı ile lisans programlarına geçiş için başvuru yapılabilir. Hangi ön lisans programından hangi lisans programlarına geçiş yapılabileceği listesi yıllara göre değiştiği için bu sayfada hedef program listesi verilmiyor; ÖSYM dikey geçiş kılavuzu esas alınmalıdır.

Bu rehberde hiçbir pozisyon için kazanç aralığı, istihdam oranı ya da iş bulma süresi verilmiyor. Bu rakamlar yıla, şehre, çalışma biçimine ve müşteri kitlesine göre değişir ve doğrulanmış kaynak olmadan yazılması yanlış bilgi üretmek olur.

Program, elle yapılan işten hoşlanan ve sonucu gözle görülür bir ürün olarak alan öğrenciye uygundur. Uygulama derslerinin ağırlığı yüksektir; teorik ders dinleyip sınavla ilerlemeyi tercih eden öğrenci için alan yorucu gelebilir.

İnsanla yakın temas alanın değişmez koşuludur. Uygulamalar kişinin saçına, cildine ve eline dokunularak yapılır ve müşteri çoğu zaman uzun süre aynı ortamda kalır. Bu temastan rahatsız olan ya da yoğun müşteri iletişimini yorucu bulan öğrenci için alan zorlayıcıdır.

Titizlik ve hijyen disiplini gerekir. Kullanılan aletlerin temizliği, tek kullanımlık malzemenin kuralına uygun kullanımı ve cilt reaksiyonlarına dikkat etmek işin ihmal edilemeyen tarafıdır. Bu konularda özensiz olan biri için alan uygun değildir.

Estetik duyarlılık ve moda takibi alanın gelişme çizgisini belirler. Renk, oran ve yüz yapısına uygun tasarım kurmak öğrenilebilen bir beceridir ama ilgi duymayan öğrenci için gelişimi yavaş olur. Buna ek olarak alan fiziksel dayanıklılık ister: uzun süre ayakta çalışmak ve el ile bilek kaslarını yoğun kullanmak gündelik gerçektir.

Son olarak girişimcilik eğilimi bu alanda avantajdır. Kendi salonunu açmayı düşünen öğrenci, mesleki dersler kadar işletme ve iletişim taraflarını da ciddiye almalıdır.

Birinci not: Program adı üniversiteler arasında farklı biçimlerde yayımlanabilir ve ders planları da belirgin biçimde farklılaşır. Bazı programlar saç tasarımı tarafını, bazıları cilt bakımı ve estetik uygulama tarafını ağırlıklandırır. Tercih listesi yapılırken her programın kendi ders planı ayrı ayrı okunmalıdır.

İkinci not: Programın bağlı olduğu birim üniversiteye göre değişir; bazı üniversitelerde sağlık hizmetleri meslek yüksekokulu, bazılarında başka bir meslek yüksekokulu bünyesinde yürütülür. Bağlı olduğu birim, uygulama laboratuvarının donanımı ve staj düzeni hakkında fikir verebilir; bu bilgi üniversitenin kendi sayfasından okunmalıdır.

Üçüncü not: Alan uygulama ağırlıklı olduğu için uygulama olanakları belirleyicidir. Programın kendi uygulama salonunun bulunup bulunmadığı, uygulamada kullanılan malzemenin nasıl sağlandığı ve staj yapılacak işletmelerle ilişkinin nasıl kurulduğu tercihten önce sorulmalıdır.

Dördüncü not: Mezunun yetki sınırları önemlidir. Bu program bir sağlık meslek yetkisi vermez ve deri altına giren ya da tıbbi cihazla yapılan işlemler bu alanın dışındadır. Yetki alanına ilişkin sorular, ilgili meslek düzenlemelerinden ve yetkili kurumların güncel duyurularından takip edilmelidir.

Beşinci not: Bu rehber bölümün ne olduğunu anlatır; hangi üniversiteye hangi puanla girileceğini anlatmaz. Taban puan, başarı sıralaması ve kontenjan her yıl değişir ve tek geçerli kaynağı ÖSYM tercih kılavuzu ile YÖK Atlas'tır. Bu sayfada bilerek puan, sıralama ya da maaş rakamı verilmiyor: eksik bilgi, yanlış bilgiden iyidir.