Siber Güvenlik Analistliği ve Operatörlüğü, bilgisayar ağlarının ve sistemlerin güvenliğini izlemeyi, saldırıları tespit etmeyi ve olaylara müdahale etmeyi konu edinen iki yıllık bir önlisans programıdır. Alanın içinde çalışılan kamusal çerçeveye değen metinlerden biri 5651 sayılı kanundur. Bu rehber puan vermez.
- Puan türü
- TYT
- Seviye
- Önlisans
- Süre
- 2 yıl
- ÖSYM 2025 taban
- 277,29–443,46
- Üniversite
- 5
- Genel kontenjan
- 132
- Meslek çıktısı
- 9
Taban puanlar ÖSYM'nin 2025 yerleştirme sonuçlarından alınmıştır; başarı sıralaması içermez ve her yıl değişir.
Siber Güvenlik Analistliği ve Operatörlüğü Nedir?
Siber Güvenlik Analistliği ve Operatörlüğü, bilgisayar sistemlerinin, ağların ve bu ağlar üzerinde taşınan verinin güvenliğini izlemeyi, saldırı ve sızma girişimlerini tespit etmeyi, tespit edilen olaya müdahale etmeyi ve bütün bu işleri kayda geçirmeyi konu edinen iki yıllık bir önlisans programıdır. Programın adı iki işi birden anar ve bu iki iş birbirinden ayrılabilir: analistlik, gelen kaydın ve uyarının ne anlama geldiğini çözmek; operatörlük ise güvenlik altyapısını kurmak, işletmek ve gündelik akış içinde ayakta tutmaktır. Aynı ekipte bu iki rol çoğu zaman iç içe geçer, ama düşünme biçimleri farklıdır: biri veriyi okur, öteki sistemi çalıştırır.
Alanın birinci ayağı temellerdir. Okunan ders planlarında Bilişim ve Ağ Teknolojisi Temelleri, İşletim Sistemleri ve Güvenliği, Matematik ve Mantık ile Siber Güvenliğe Giriş dersleri bu ayağı kurar. Bir saldırının nasıl gerçekleştiğini anlamak için önce bir paketin ağda nasıl yol aldığını, bir işletim sisteminin yetkileri nasıl dağıttığını ve bir mantık önermesinin nasıl kurulduğunu bilmek gerekir. Bu alanda temel bilgisi eksik bir kişi, bir uyarının gerçek mi yoksa yanlış alarm mı olduğunu ayırt edemez.
İkinci ayak yazılımdır. Temel Programlama I ve Temel Programlama II ile Güvenli Yazılım Geliştirme dersleri bu ayağı taşır. Siber güvenlik analisti kod yazan bir kişi olmak zorunda değildir, ama kodun nasıl kırıldığını anlamak için kodun nasıl kurulduğunu görmüş olması gerekir. Bir açığın kaynağı çoğu zaman ağın kendisinde değil, o ağ üzerinde çalışan uygulamanın bir satırındadır.
Üçüncü ayak veri ve depolamadır. Veri Tabanı Uygulamaları ve Güvenliği ile Sanallaştırma ve Bulut Teknolojileri dersleri bu ayağı oluşturur. Bugün korunan şey çoğu zaman bir odadaki makine değil, birden çok yerde çoğaltılmış bir veri kümesidir; bu da güvenliğin sınırını fiziksel bir kapıdan çıkarıp yapılandırma ayarlarına taşımaktadır.
Dördüncü ayak ağ tasarımı ve cihaz yönetimidir. Güvenli Ağ Tasarımı ve Cihaz Yönetimi ile Mobil Teknolojiler ve Güvenlik dersleri bu ayağa girer. Bir kurumda güvenlik, kurulduktan sonra bırakılan bir ürün değil, sürekli ayarlanan bir düzendir: hangi cihazın hangi ağa çıkacağı, hangi bağlantının kapalı kalacağı ve hangi kuralın hangi cihazda tanımlı olduğu her gün bakım isteyen sorulardır.
Beşinci ayak saldırı tarafını öğrenmektir. Sızma Testi dersi bu ayağı kurar. Bir sistemin savunmasını sınamanın en doğrudan yolu, o sistemi izinli ve tanımlı bir çerçevede zorlamaktır. Bu dersin varlığı programı bir saldırı eğitimi hâline getirmez; tam tersine, saldırının mantığını bilmeyen bir savunmanın kâğıt üzerinde kaldığını kabul eder.
Altıncı ayak yönetim ve olay müdahalesidir. Siber Güvenlik Yönetimi, Siber Güvenlik Yönetişimi ve Siber Olay Yönetimi dersleri bu ayağı taşır. Bir olay yaşandığında ne yapılacağı, kimin haberdar edileceği, hangi kaydın saklanacağı ve olayın nasıl raporlanacağı teknik olduğu kadar yönetsel bir sorudur. Bu başlığın hemen ardından gelen kanun bölümü de tam olarak bu noktaya, yani kayıtların tutulması ve bildirim yükümlülüklerine değmektedir.
Yedinci ayak mesleki ve genel derslerdir. Etkili İletişim ve Sunum Teknikleri, Proje Yönetimi Metodolojisi ve Uygulamaları, Girişimcilik ve Kariyer Planlama, İşletmede Mesleki Eğitim, Mesleki İngilizce I ve Mesleki İngilizce II bu ayağı kurar. Bir güvenlik ekibinin bulgusunu yönetime anlatamaması, o bulgunun hiç bulunmamış olmasıyla neredeyse aynı sonucu doğurur; bu nedenle iletişim bu alanda süs değildir.
Bu yedi ayak programı hem bir laboratuvara hem bir kurum ağına yakın kılar. Alanın en yakın komşuları [siber güvenlik](/bolum/siber-guvenlik), [bilgi güvenliği teknolojisi](/bolum/bilgi-guvenligi-teknolojisi) ve [bilişim güvenliği teknolojisi](/bolum/bilisim-guvenligi-teknolojisi) programlarıdır; ağ tarafındaki komşusu [internet ve ağ teknolojileri](/bolum/internet-ve-ag-teknolojileri), yazılım tarafındaki komşusu [bilgisayar programcılığı](/bolum/bilgisayar-programciligi) ve [yazılım geliştirme](/bolum/yazilim-gelistirme), bulut tarafındaki komşusu ise [bulut bilişim operatörlüğü](/bolum/bulut-bilisim-operatorlugu) programıdır.
Alanın Kamusal Çerçevesi: 5651 Sayılı Kanun
Siber güvenlik analistinin ve operatörünün çalıştığı alanın en belirgin yanı, teknik bir işin aynı zamanda hukuki bir çerçevenin içinde yürümesidir. Hangi kaydın tutulacağı, ne kadar süreyle saklanacağı, kimin neyden sorumlu olduğu ve bir içeriğe erişimin hangi yöntemlerle engellenebileceği bir kurum kararı olmadan önce bir düzenleme meselesidir. Bu çerçeveye doğrudan değen metinlerden biri 5651 sayılı kanundur. Kanunun adı kaynakta "İNTERNET ORTAMINDA YAPILAN YAYINLARIN DÜZENLENMESİ VE BU YAYINLAR YOLUYLA İŞLENEN SUÇLARLA MÜCADELE EDİLMESİ HAKKINDA KANUN" olarak yayımlanmıştır ve bu ad üç ayrı okumada karakter düzeyinde aynı çıkmıştır.
Künye değerleri de üç okumada aynıdır: kanun numarası 5651, kabul tarihi 4/5/2007, Resmî Gazete tarihi 23/5/2007 ve sayısı 26530, Düstur tertibi 5 ve cildi 46. Künye satırlarının basılı biçimi ise iki okumada birebir aynı görülmüştür ve satır olarak şöyledir: "Kanun Numarası : 5651", "Kabul Tarihi : 4/5/2007", "Yayımlandığı Resmî Gazete : Tarih : 23/5/2007 Sayı : 26530" ve "Yayımlandığı Düstur : Tertip : 5 Cilt : 46". İki nokta önündeki ve sonrasındaki boşluklar kaynakta göründüğü hâldedir ve düzeltilmemiştir. Düstur satırı hakkında açık bir kayıt düşülmelidir: hiçbir okumada bir sayfa öğesi görünmemiştir; satırın kaynakta böyle bir öğe taşıyıp taşımadığına dair burada hiçbir iddia kurulmamaktadır.
İlk beş maddenin kenar başlıkları şunlardır: sırasıyla "Amaç ve kapsam", "Tanımlar", "Bilgilendirme yükümlülüğü", "İçerik sağlayıcının sorumluluğu" ve "Yer sağlayıcının yükümlülükleri4". Son başlıktaki rakam bir dipnot işaretinin sözcüğe kaynamış hâlidir ve iki okumada tam olarak bu kaynamış biçimde görüldüğü için düzeltilmeden aktarılmıştır. Bu belgede hiçbir okuma bir bölüm ya da kısım başlığı getirmemiştir; ilk beş madde aralığında böyle bir başlık bulunup bulunmadığına dair hiçbir iddia kurulmamaktadır.
Kanunun birinci maddesi alanın kapsamını tek cümlede kurar ve üç okumada aynıdır: "MADDE 1- (1) Bu Kanunun amaç ve kapsamı; içerik sağlayıcı, yer sağlayıcı, erişim sağlayıcı ve toplu kullanım sağlayıcıların yükümlülük ve sorumlulukları ile internet ortamında işlenen belirli suçlarla içerik, yer ve erişim sağlayıcıları üzerinden mücadeleye ilişkin esas ve usûlleri düzenlemektir." Bu cümlede sayılan dört sıfat, bir güvenlik olayında sorumluluğun ve muhatabın kime düştüğünü belirleyen katman haritasıdır. Kaynaktaki yazım olduğu gibi bırakılmış, düzeltilmemiştir.
İkinci madde alanın kavram setini sabitler. Madde "MADDE 2- (1) Bu Kanunun uygulamasında;" cümlesiyle açılır ve "ifade eder." ibaresiyle kapanır. Doğrulanan bentlerden bir bölümü şöyledir: "a) Bakanlık: Ulaştırma Bakanlığını,", "ç) Bilgi: Verilerin anlam kazanmış biçimini,", "d) Erişim: Bir internet ortamına bağlanarak kullanım olanağı kazanılmasını,", "f) İçerik sağlayıcı: İnternet ortamı üzerinden kullanıcılara sunulan her türlü bilgi veya veriyi üreten, değiştiren ve sağlayan gerçek veya tüzel kişileri,", "g) İnternet ortamı: Haberleşme ile kişisel veya kurumsal bilgisayar sistemleri dışında kalan ve kamuya açık olan internet üzerinde oluşturulan ortamı,", "ğ) İnternet ortamında yapılan yayın: İnternet ortamında yer alan ve içeriğine belirsiz sayıda kişilerin ulaşabileceği verileri,", "h) İzleme: İnternet ortamındaki verilere etki etmeksizin bilgi ve verilerin takip edilmesini,", "i) Toplu kullanım sağlayıcı: Kişilere belli bir yerde ve belli bir süre internet ortamı kullanım olanağı sağlayanı,", "k) Veri: Bilgisayar tarafından üzerinde işlem yapılabilen her türlü değeri,", "l) Yayın: İnternet ortamında yapılan yayını," ve "m) Yer sağlayıcı: Hizmet ve içerikleri barındıran sistemleri sağlayan veya işleten gerçek veya tüzel kişileri,". Bu bentlerden özellikle izleme tanımı, bir analistin gündelik işinin sınırını çizer: veriye etki etmeksizin takip etmek ile veriye müdahale etmek burada birbirinden ayrılmıştır.
Aynı maddenin erişim sağlayıcı bendi ancak iki okumada birebir aynı görülmüştür ve o iki okumada satır sonu tiresi sözcüğün içine yerleşmiş hâldedir: "e) Erişim sağlayıcı: Kullanıcılarına internet ortamına erişim olanağı sağlayan her türlü ger-çek veya tüzel kişileri,". Bu tire bir dizgi satır sonu tiresidir ve burada düzeltilmemiştir; üçüncü okuma aynı yeri tiresiz getirmiştir. Hangi biçimin kaynakta basılı olduğuna dair burada hiçbir iddia kurulmamaktadır.
Değişiklik ibaresi taşıyan bentler de doğrulanmıştır: "c) (Değişik: 15/8/2016-KHK-671/20 md.; Aynen kabul: 9/11/2016-6757/17 md.) Başkan: Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Başkanını," ve "ı) (Değişik: 15/8/2016-KHK-671/20 md.; Aynen kabul: 9/11/2016-6757/17 md.) Kurum: Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumunu,". Parantezden sonra satır başı olup olmadığı okumalar arasında ayrıştığı için satır kırılması hakkında iddia kurulmamıştır; sözcük dizisi üç okumada aynıdır. İkinci maddenin b bendi ise mülgadır; ibare üç okumada aynı görülmüştür ve burada yalnızca mülga olarak anılmakta, gövdesinden alıntı yapılmamaktadır.
Bu alanda okuyan bir öğrenci için en doğrudan bent trafik bilgisi tanımıdır: "j) (Değişik: 26/2/2014-6527/15 md.) Trafik bilgisi: Taraflara ilişkin IP adresi, port bilgisi, verilen hizmetin başlama ve bitiş zamanı, yararlanılan hizmetin türü, aktarılan veri miktarı ve varsa abone kimlik bilgilerini,". Bu cümle bir bağlantı kaydının alan listesini hukuki bir tanım olarak yazar; kayıt inceleme ve olay çözümleme derslerinde öğrenilen tablo, burada kanun metninin kendi sözcükleriyle durmaktadır. Bendin sonundaki kaynamış dipnot rakamını taşıyan biçim iki okumada görülmüştür ve o rakam burada gövdenin dışında bırakılmıştır.
Sonradan eklenen bentler alanın teknik terimlerini de sabitler: "n) (Ek: 6/2/2014-6518/85 md.) Birlik: Erişim Sağlayıcıları Birliğini,", "o) (Ek: 6/2/2014-6518/85 md.) Erişimin engellenmesi: Alan adından erişimin engellenmesi, IP adresinden erişimin engellenmesi, içeriğe (URL) erişimin engellenmesi ve benzeri yöntemler kullanılarak erişimin engellenmesini,", "ö) (Ek: 6/2/2014-6518/85 md.) İçeriğin yayından çıkarılması: İçerik veya yer sağlayıcılar tarafından içeriğin sunuculardan veya barındırılan içerikten çıkarılmasını," ve "p) (Ek: 6/2/2014-6518/85 md.) URL adresi: İlgili içeriğin internette bulunduğu tam internet adresini,". Erişimin engellenmesi bendinde sayılan üç yöntem, ağ güvenliği operasyonunun üç ayrı katmanına karşılık gelir ve burada teknik bir tercih olarak değil, hukuki bir terim olarak yazılıdır. Uyarı yöntemi bendi ancak iki okumada birebir aynı çıkmıştır ve şöyledir: "r) (Ek: 6/2/2014-6518/85 md.) Uyarı yöntemi: İnternet ortamında yapılan yayın içeriği nedeniyle haklarının ihlal edildiğini iddia eden kişiler tarafından içeriğin yayından çıkarılması amacıyla öncelikle içerik sağlayıcısına, makul sürede sonuç alınamaması hâlinde yer sağlayıcısına iletişim adresleri üzerinden gerçekleştirilecek bildirim yöntemini,". Üçüncü okuma bu bendi kısaltarak ve kırpma sınırına kaynakta bulunduğu doğrulanmamış bir tırnak çifti koyarak vermiştir; o varyant burada kullanılmamıştır.
Kanunun sonraki eklemeleri alanın yeni aktörlerini de tanımlar: "s) (Ek:29/7/2020-7253/1 md.) Sosyal ağ sağlayıcı: Sosyal etkileşim amacıyla kullanıcıların internet ortamında metin, görüntü, ses, konum gibi içerikleri oluşturmalarına, görüntülemelerine veya paylaşmalarına imkân sağlayan gerçek veya tüzel kişileri,", "ş) (Ek:22/4/2026-7578/21 md.) Oyun: İnternet aracılığıyla dağıtılan veya güncellenen, elektronik ortamda çevrim içi veya çevrim dışı oynanabilen dijital oyunları,", "t) (Ek:22/4/2026-7578/21 md.) Oyun dağıtıcı: İçerik sağlayıcı tarafından üretilen veya yayınlanan dijital oyunların; son kullanıcıya ulaştırılması amacıyla satış kanalları ile ilişkileri yöneten, lisans anahtarlarının üretimini ve yönetimini koordine eden, dijital hak yönetimi sistemlerini kullanan ve bu süreçte mali veya teknik aracılık hizmeti sunan gerçek veya tüzel kişileri,", "u) (Ek:22/4/2026-7578/21 md.) Oyun geliştirici: Dijital oyunu ya da oyun içeriğini tasarlayan, bunların yazılımını geliştiren veya geliştirme sürecini yöneten gerçek ya da tüzel kişileri," ve "ü) (Ek:22/4/2026-7578/21 md.) Oyun platformu: İnternet üzerinden dijital oyunların ve bunlarla ilişkili ek içeriklerin; sergilenmesi, satışı, dağıtımı, indirilmesi veya oynanmasına yönelik yazılımsal veya teknik altyapı sunan; kullanıcıların oyun veya içeriklere erişimini, lisans yönetimini veya kullanıcılar arası etkileşimi sağlayan veya koordine eden gerçek veya tüzel kişileri,".
Üçüncü madde bilgilendirme yükümlülüğünü kurar. Birinci fıkra şöyledir: "MADDE 3- (1) İçerik, yer ve erişim sağlayıcıları, yönetmelikle belirlenen esas ve usûller çerçevesinde tanıtıcı bilgilerini kendilerine ait internet ortamında kullanıcıların ulaşabileceği şekilde ve güncel olarak bulundurmakla yükümlüdür." Üçüncü fıkra bildirimin yolunu açar: "(3) (Ek: 6/2/2014-6518/86 md.) Bu Kanun kapsamındaki faaliyetleri yurt içinden ya da yurt dışından yürütenlere, internet sayfalarındaki iletişim araçları, alan adı, IP adresi ve benzeri kaynaklarla elde edilen bilgiler üzerinden elektronik posta veya diğer iletişim araçları ile bildirim yapılabilir." Bu iki fıkra birlikte okunduğunda, bir analistin alan adı ve adres kaydı üzerinden yürüttüğü iletişim tespiti pratiğinin yasal karşılığı görülür. Aynı maddenin beşinci fıkrası da doğrulanmıştır: "(5) (Ek:29/7/2020-7253/2 md.) Bu Kanun kapsamında verilen idari para cezaları, muhatabın yurt dışında bulunması hâlinde Kurum tarafından doğrudan muhataba üçüncü fıkradaki usulle de bildirilebilir. Bu bildirim 11/2/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanununa göre yapılan tebligat hükmündedir. Bu bildirimin yapıldığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda tebligat yapılmış sayılır." Aynı maddenin dördüncü fıkrası üç okumada da yalnızca parantez içi ibare olarak gelmiştir ve şöyledir: "(4) (Ek: 26/2/2014-6527/16 md.; Değişik: 10/9/2014-6552/126 md.; İptal: Anayasa Mahkemesinin 2/10/2014 tarihli ve E.: 2014/149, K.: 2014/151 sayılı Kararı ile.)".
Dördüncü madde içerik sağlayıcının sorumluluğunu ayırır: "MADDE 4- (1) İçerik sağlayıcı, internet ortamında kullanıma sunduğu her türlü içerikten sorumludur." ve "(2) İçerik sağlayıcı, bağlantı sağladığı başkasına ait içerikten sorumlu değildir. Ancak, sunuş biçiminden, bağlantı sağladığı içeriği benimsediği ve kullanıcının söz konusu içeriğe ulaşmasını amaçladığı açıkça belli ise genel hükümlere göre sorumludur." Maddenin üçüncü fıkrası yalnızca parantez içi ibare olarak gelmiştir: "(3) (Ek: 6/2/2014-6518/87 md.) (İptal: Anayasa Mahkemesinin 8/12/2015 tarihli ve E.: 2014/87, K.: 2015/112 sayılı Kararı ile.)".
Beşinci madde bu program için en doğrudan hükümleri taşır: "MADDE 5- (1) Yer sağlayıcı, yer sağladığı içeriği kontrol etmek veya hukuka aykırı bir faaliyetin söz konusu olup olmadığını araştırmakla yükümlü değildir.", "(2) (Değişik: 6/2/2014-6518/88 md.) Yer sağlayıcı, yer sağladığı hukuka aykırı içeriği bu Kanunun 8 inci ve 9 uncu maddelerine göre haberdar edilmesi hâlinde yayından çıkarmakla yükümlüdür.", "(3) (Ek: 6/2/2014-6518/88 md.) Yer sağlayıcı, yer sağladığı hizmetlere ilişkin trafik bilgilerini bir yıldan az ve iki yıldan fazla olmamak üzere yönetmelikte belirlenecek süre kadar saklamakla ve bu bilgilerin doğruluğunu, bütünlüğünü ve gizliliğini sağlamakla yükümlüdür." ve "(4) (Ek: 6/2/2014-6518/88 md.) Yer sağlayıcılar, yönetmelikle belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde yaptıkları işin niteliğine göre sınıflandırılabilir ve hak ve yükümlülükleri itibarıyla farklılaştırılabilirler." Üçüncü fıkra bilgi güvenliğinin üç temel niteliğini bir yükümlülük cümlesi içinde birebir yazar: doğruluk, bütünlük ve gizlilik. Kayıt yönetimi ve kayıt bütünlüğü konularının hukuki karşılığı burada durmaktadır; aynı fıkra saklama süresini de bir alt ve üst sınır arasına bağlamaktadır. Maddenin beşinci fıkrası yalnızca parantez içi ibare olarak gelmiştir: "(5) (Ek: 6/2/2014-6518/88 md.) (İptal: Anayasa Mahkemesinin 8/12/2015 tarihli ve E.: 2014/87, K.: 2015/112 sayılı Kararı ile.)".
Örtüşmenin sınırı da aynı açıklıkla yazılmalıdır. Bu kanun bu programı kurmaz; bir yükseköğretim düzenlemesi değildir. Bu programın ders planını belirlemez: doğrulanan maddelerde hiçbir eğitim, müfredat, ders, önlisans programı, staj ya da yükseköğretim kurumu hükmü geçmemektedir. Mezunun meslek tanımını da düzenlemez: doğrulanan maddelerde siber güvenlik analistine ya da operatörüne bir unvan, belge, sicil, yetki koşulu veya meslek icrası şartı getirilmemektedir; yükümlülük taşıyanlar meslek sahibi gerçek kişiler değil, içerik sağlayıcı, yer sağlayıcı, erişim sağlayıcı, toplu kullanım sağlayıcı ve sosyal ağ sağlayıcı sıfatlı kişilerdir. Siber güvenlik, siber saldırı, analist ya da operatör terimlerinin bu kanunda ayrıca tanımlanıp tanımlanmadığına dair burada hiçbir olumsuz iddia kurulmamaktadır: yalnızca bu oturumda çekilen ilk beş madde kapsamında bu terimlerin iki okumada birebir teyit edilemediği söylenebilir. Kanunun güncel hâli, bugünkü uygulanışı, yürürlük durumu ve değişiklik zinciri hakkında bu rehber hiçbir hüküm vermez; bunlar için kaynak listesindeki resmi adresin esas alınması gerekir.
Bu başlıkta bilerek eksik bırakılanlar şunlardır. Kanun metni üç ayrı okumayla çekilmiştir: biri Türkçe istekle, biri İngilizce yazılmış ama çeviri yasaklanmış bir istekle, biri de farklı ifadeyle yazılmış ikinci bir Türkçe istekle yapılmıştır; yalnızca en az iki okumada karakter düzeyinde aynı çıkan öğeler alıntılanmıştır. Bu belgede üç okuma da kaynak metin üretmiştir, yani gövdelerin büyük bölümü üç tanıklıdır; buna karşılık künye satırlarının boşluklu biçimi, beşinci maddenin kenar başlığı, ikinci maddenin erişim sağlayıcı bendi ve uyarı yöntemi bendi yalnızca ikinci ve üçüncü okumadan gelmektedir. Bu dört kalemde birinci okuma tanık değildir; çünkü o okuma künye satırlarını kendi kalınlaştırma işaretleriyle yeniden yazmış, dipnot rakamlarını üst simgeye çevirmiş, erişim sağlayıcı bendini tiresiz vermiş ve uyarı yöntemi bendini kırparak kırpma sınırına kaynakta bulunduğu doğrulanmamış bir tırnak çifti koymuştur. O okumanın eklediği başlık ve vurgu işaretleri biçimsel ekleme sayılmış, hiçbirinde mutabakat aranmamıştır. Dördüncü bir okuma yapılmamıştır; dolayısıyla tek okumada kalan öğeler ek bir denemeyle çözülmeye çalışılmamıştır. Yöntemin kendi sınırı da eksik olarak sayılmalıdır: üç okuma aynı kısa zaman aralığında yapıldığı ve okuma aracı aynı adres için yanıtı bir süre önbelleğe aldığı için okumalar büyük olasılıkla tek bir metne dönüştürme çıktısı üzerinde çalışmıştır; bu nedenle okumalar arası mutabakat yalnızca okuma ve çıkarım hatasını eler, kaynağın metne dönüştürülmesi sırasında oluşmuş bir bozulmayı elemez. Erişim sağlayıcı bendindeki satır sonu tiresinin iki okumada birebir aynı yerde görünmesi tam da bu nedenle mutabakatla elenememiştir ve bunun kaynakta böyle basılı olduğu iddia edilmemektedir; aynı şey kaynamış dipnot rakamlarının iki okumadan gelen biçimleri için de geçerlidir. Düstur satırında sayfa öğesi hiçbir okumada görünmemiştir ve bu konuda olumsuz iddia kurulmamıştır. Para tutarı içeren iki fıkra bilerek dışarıda bırakılmıştır: üçüncü maddenin ikinci fıkrası ile beşinci maddenin altıncı fıkrası üç okumada da eksiksiz gelmiş ve karakter düzeyinde uyuşmuş olmasına rağmen, yöntem idari para cezası tutarı toplanmasını yasakladığı için bu fıkralardan hiçbir aktarım yapılmamıştır; bu bir doğrulama eksikliği değil, bir toplama yasağıdır. İptal edilmiş fıkraların gövdeleri de alınmamıştır: üçüncü maddenin dördüncü fıkrası, dördüncü maddenin üçüncü fıkrası ve beşinci maddenin beşinci fıkrası üç okumada da yalnızca parantez içi ibareyle gelmiştir ve bir gövde bulunup bulunmadığına dair iddia kurulmamıştır. İkinci maddenin b bendinin mülga olduğu teyit edilmiş, gövdesinden alıntı yapılmamıştır. Dipnot gövdeleri alınmamıştır: dört dipnot işareti görülmüş, yalnızca bir tanesinin gövdesi tek okumada ve üstelik madde metninin ortasına yerleştirilmiş olarak gelmiştir; hiçbir dipnot gövdesi iki okumada doğrulanmamış ve hiçbiri alıntılanmamıştır. Kanunda dipnot bulunup bulunmadığına dair olumsuz bir iddia da yazılmamıştır. Altıncı ve sonraki maddeler hiçbir okumada istenmemiş ve getirilmemiştir; metnin kendi atfıyla andığı sekizinci ve dokuzuncu maddeler, erişim engelleme usulü ve sosyal ağ sağlayıcı yükümlülükleri gibi bu programla doğrudan ilgili olabilecek ileri başlıklar bu kapsamın dışında kalmıştır ve orada ne yazdığına dair hiçbir iddia kurulmamıştır. Bu program için bir yedek kanun numarası belirlenmiş, ancak asıl numara ilk denemede açıldığı ve konu örtüşmesi doğrulanmış madde metninde tuttuğu için o yedek hiç çekilmemiştir; o numaranın adı, künyesi, içeriği ve erişilebilir olup olmadığı hakkında burada hiçbir bilgi ve hiçbir iddia yoktur. Üçüncü bir kanun numarası aranmamıştır. Aynı oturumda okunan öteki kanun belgesinde okumalardan biri hiç kaynak metin üretmemiş, yalnızca bir açıklama döndürmüştür; bu bir okuma reddidir ve o belge hakkında bu rehberde hiçbir malzeme yoktur. Kanunun yürürlük durumu, metinde anılan kurum adlarının bugünkü karşılıkları ve değişiklik zincirinin güncelliği araştırılmamıştır; kaynaktaki hiçbir kısaltma açılmamış, yazım, büyük ve küçük harf kullanımı ile noktalama düzeltilmemiştir. Son olarak taban puan, başarı sıralaması, kontenjan, maaş, ücret ve işe girme oranı hiç toplanmamış, hiçbir para tutarı alınmamıştır; doğrulanan madde gövdelerinin hiçbirinde bir oran ifadesi geçmemiş ve yorum olarak da üretilmemiştir.
Siber Güvenlik Analistliği ve Operatörlüğü ile Yakın Alanlar Aynı Şey Değil
Bu program birkaç alanla karıştırılır ve karışmanın nedeni çoğu zaman adların yakınlığıdır. En sık karıştığı yer aynı konuyu farklı adla açan güvenlik programlarıdır. [Siber güvenlik](/bolum/siber-guvenlik), [bilgi güvenliği teknolojisi](/bolum/bilgi-guvenligi-teknolojisi) ve [bilişim güvenliği teknolojisi](/bolum/bilisim-guvenligi-teknolojisi) alana yakın adlarla açılır; bu rehber bu adların hangisinin daha iyi olduğu yönünde bir değerlendirme yapmaz ve bu programların planlarının burada okunan iki plana benzeyip benzemediği hakkında bir iddia kurmaz. Tercih listesi yapılırken adın değil, ilgili üniversitenin kendi yayımladığı planın okunması gerekir.
İkinci karışma noktası mühendislik düzeyidir. Aynı konuya dört yıllık lisans düzeyinde bakan programlar vardır; [bilgisayar mühendisliği](/bolum/bilgisayar-muhendisligi), [yazılım mühendisliği](/bolum/yazilim-muhendisligi) ve [bilişim sistemleri mühendisliği](/bolum/bilisim-sistemleri-muhendisligi) bunlardandır. Bu programlar tasarım ve mühendislik kuramına ağırlık verir; burada okunan program ise iki yıllık bir önlisans programıdır ve ağırlığı işletme, izleme ve müdahale tarafındadır. İki düzey birbirinin yerine geçmez.
Üçüncü karışma noktası ağ ve altyapı programlarıdır. [İnternet ve ağ teknolojileri](/bolum/internet-ve-ag-teknolojileri) ile [bulut bilişim operatörlüğü](/bolum/bulut-bilisim-operatorlugu) ağın ve barındırma altyapısının kurulmasına ve işletilmesine odaklanır. Burada okunan planlarda Güvenli Ağ Tasarımı ve Cihaz Yönetimi ile Sanallaştırma ve Bulut Teknolojileri derslerinin bulunması, programı bir ağ ya da bulut programına dönüştürmez: buradaki altyapı bilgisi güvenliğin aracıdır, kendisi amaç değildir.
Dördüncü karışma noktası yazılım programlarıdır. [Bilgisayar programciligi](/bolum/bilgisayar-programciligi), [yazılım geliştirme](/bolum/yazilim-gelistirme), [arka yüz yazılım geliştirme](/bolum/arka-yuz-yazilim-gelistirme) ve [ön yüz yazılım geliştirme](/bolum/on-yuz-yazilim-gelistirme) uygulamanın kendisini üretmeye bakar. Bu planlarda Temel Programlama I, Temel Programlama II ve Güvenli Yazılım Geliştirme derslerinin bulunması, programı bir yazılım programına dönüştürmez; buradaki amaç kodu üretmek değil, kodun güvenliğini sınamak ve sürdürmektir.
Beşinci karışma noktası veri alanlarıdır. [Büyük veri analistliği](/bolum/buyuk-veri-analistligi) ve [veri bilimi ve analitiği](/bolum/veri-bilimi-ve-analitigi) veriden anlam çıkarmayı konu edinir; bu programın analistlik tarafı da veri okur, ama okuduğu veri bir güvenlik kaydıdır ve amacı bir eğilim bulmak değil, bir olayı tespit etmektir. Benzer biçimde [yapay zeka operatörlüğü](/bolum/yapay-zeka-operatorlugu) ve [robotik ve yapay zeka](/bolum/robotik-ve-yapay-zeka) farklı bir teknoloji hattında durur.
Altıncı karışma noktası kurumsal bilişim ve yönetim programlarıdır. [Yönetim bilişim sistemleri](/bolum/yonetim-bilisim-sistemleri), [bilişim sistemleri ve teknolojileri](/bolum/bilisim-sistemleri-ve-teknolojileri) ve [kurumsal bilişim uzmanlığı](/bolum/kurumsal-bilisim-uzmanligi) bilişimin kurum içindeki yönetsel tarafına bakar. Bu planlarda Siber Güvenlik Yönetimi, Siber Güvenlik Yönetişimi ve Proje Yönetimi Metodolojisi ve Uygulamaları derslerinin bulunması, programı bir işletme programına dönüştürmez.
Yedinci karışma noktası fiziksel güvenlik ve hukuk alanlarıdır. [Özel güvenlik ve koruma](/bolum/ozel-guvenlik-ve-koruma) ile [ceza infaz ve güvenlik hizmetleri](/bolum/ceza-infaz-ve-guvenlik-hizmetleri) güvenliği bambaşka bir anlamda kullanır; buradaki güvenlik bir mekânın değil, bir sistemin güvenliğidir. Aynı biçimde [hukuk](/bolum/hukuk) ve [adli bilimler](/bolum/adli-bilimler) alanın hukuki ve delil tarafında durur. Bu rehberin kanun başlığında bir kanun metni okunmuş olması, bu programı bir hukuk programı hâline getirmez.
Sekizinci karışma noktası genel bilişim ve donanım programlarıdır. [Bilgisayar teknolojisi](/bolum/bilgisayar-teknolojisi), [bilgisayar bilimleri](/bolum/bilgisayar-bilimleri), [mobil teknolojileri](/bolum/mobil-teknolojileri) ve [elektronik haberleşme teknolojisi](/bolum/elektronik-haberlesme-teknolojisi) alanın komşularıdır. Ders adlarının benzemesi program adlarının aynı olduğu anlamına gelmez ve bu rehberde ikisi karıştırılmamıştır.
Bir Üniversitenin Ders Planları: Ankara Üniversitesi ve Gebze Teknik Üniversitesi
Bu programın somut örnekleri için iki üniversitenin yayımladığı sayfa okundu. Birincisi Ankara Üniversitesi Siber Güvenlik Meslek Yüksek Okulu tarafından yayımlanan ders içerikleri sayfasıdır; ders planı yarıyıl başlıklarıyla bu sayfada basılıdır. Üniversitenin adı sayfada yayımlanmıştır ve alan adından çıkarım değildir. Birimin adı iki okumada iki ayrı yazımla görülmüştür ve bu fark tek biçime getirilmemiştir. Ders adları Türkçe yayımlanmıştır ve sayfadaki yazımıyla bırakılmıştır; hiçbir kısaltma açılmamıştır.
Bu sayfada birinci yarıyılın dersleri Temel Programlama I, Bilişim ve Ağ Teknolojisi Temelleri, İşletim Sistemleri ve Güvenliği, Matematik ve Mantık, Siber Güvenliğe Giriş, Mesleki İngilizce I, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi I, Türk Dili I ve Üniversite Yaşamına Uyum Programı olarak yayımlanmıştır. İlk yarıyıl alanı hem programlama hem ağ hem de işletim sistemi kapısından birlikte açar; giriş dersinin ilk dönemde durması da alanın kendi çerçevesini baştan kurma tercihini gösterir.
İkinci yarıyılın dersleri Temel Programlama II, Veri Tabanı Uygulamaları ve Güvenliği, Güvenli Ağ Tasarımı ve Cihaz Yönetimi, Sanallaştırma ve Bulut Teknolojileri, Türk Dili II, Mesleki İngilizce II, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi II ve bir yer tutucu satır olarak Genel Sosyal Seçmeli Ders biçiminde yayımlanmıştır. Bu yarıyıl birinci yarıyılın temellerini doğrudan güvenlik uygulamasına bağlar: veri tabanı, ağ ve sanallaştırma aynı dönemde güvenlik başlığı altında görülür.
Üçüncü yarıyılın dersleri Sızma Testi, Mobil Teknolojiler ve Güvenlik, Siber Güvenlik Yönetimi, Güvenli Yazılım Geliştirme, bir yer tutucu satır olarak Seçmeli Ders I, Etkili İletişim ve Sunum Teknikleri ve Proje Yönetimi Metodolojisi ve Uygulamaları olarak yayımlanmıştır. Bu blokta saldırı tarafı, yönetim tarafı ve iletişim tarafı bir arada durmaktadır.
Dördüncü yarıyılın dersleri Siber Olay Yönetimi, bir yer tutucu satır olarak Seçmeli Ders II, İşletmede Mesleki Eğitim ve Girişimcilik ve Kariyer Planlama olarak yayımlanmıştır. Son yarıyılda olay yönetimi dersinin işyeri eğitimiyle aynı dönemde yer alması, öğrencinin öğrendiği müdahale mantığını gerçek bir kurum düzeninde görmesine imkân tanır.
İkinci kaynak Gebze Teknik Üniversitesi tarafından yayımlanan önlisans ders kataloğudur. Bu sayfa numaralı yarıyıl başlıkları basmamakta, dersleri kendi dönem başlıkları altında gruplamaktadır; bu nedenle burada yarıyıl numarası çıkarımı yapılmamış ve dersler sayfanın kendi başlıklarıyla bırakılmıştır. Üniversitenin adı sayfada yayımlanmıştır ve alan adından çıkarım değildir.
Bu sayfada Güz Dönemi başlığı altındaki dersler Temel Programlama I, Bilişim ve Ağ Teknolojisi Temelleri, İşletim Sistemleri ve Güvenliği, Matematik ve Mantık, Sanallaştırma ve Bulut Teknolojileri, Siber Güvenliğe Giriş, Sızma Testi, Mobil Teknolojiler ve Güvenlik, Siber Güvenlik Yönetişimi, Güvenli Yazılım Geliştirme, Etkili İletişim ve Sunum Teknikleri ve Proje Yönetimi Metodolojisi ve Uygulamaları olarak yayımlanmıştır. Bahar Dönemi başlığı altındaki dersler ise Temel Programlama II, Veri Tabanı Uygulamaları ve Güvenliği, Güvenli Ağ Tasarımı ve Cihaz Yönetimi, Siber Olay Yönetimi ve Girişimcilik ve Kariyer Planlama olarak yayımlanmıştır.
İki sayfanın ders adları büyük ölçüde örtüşmektedir, ama bir ad iki sayfada iki ayrı biçimde basılmıştır: birinci sayfada Siber Güvenlik Yönetimi, ikinci sayfada Siber Güvenlik Yönetişimi. Bu fark burada işaretlenmiş, tek biçime getirilmemiş ve hangisinin doğru olduğu ilan edilmemiştir. İkinci sayfada Türk Dili ve Atatürk İlkeleri gibi ortak dersler görülmemiştir; bu, o derslerin programda bulunmadığı anlamına gelmez ve öyle bir iddia kurulmamaktadır.
Bu başlıkta bilerek eksik bırakılanlar şunlardır. Her iki sayfa da farklı ifadeyle yazılmış iki ayrı istekle, yani ikişer okumayla okunmuştur; birinci sayfada dört yarıyıl bloğunun başlıkları, ders sırası ve ders sayıları iki okumada birebir aynı çıkmış, tek bir ders adının yazımında bile fark görülmemiştir; ikinci sayfada da iki dönem bloğunun ders adları, sırası ve sayısı iki okumada birebir aynı çıkmıştır. İki sayfadan toplanan satır sayısı toplam kırk beştir: birinci sayfadan yirmi sekiz satır, ikinci sayfadan on yedi satır alınmıştır. Bu satırların üçü ders adı değil, sayfanın bastığı yer tutucu satırdır ve satır olarak taşınmıştır; dolayısıyla adlandırılmış ders adı sayısı kırk ikidir. Hiçbir ders adı düşürülmemiştir. Öğretim düzeyi konusunda birinci sayfada iki okuma ayrışmıştır: bir okuma düzeyin sayfada açıkça belirtildiğini bildirmiş, öteki okuma sözcüğün gövde metninde yazılı olmadığını ama menü başlığında bulunduğunu bildirmiştir; dört yarıyıllık yapı bu tespiti destekleyen bir çıkarımdır, kaynak değildir. İki okumanın iki ayrı yazımı burada tek biçime getirilmemiştir. İkinci sayfada düzey ifadesinin basılı olduğu yalnızca ikinci okuma tarafından bildirilmiş, birinci okuma bu konuda sessiz kalmıştır; bu bir çelişki değil, eksik bildirimdir ve o sayfada dönem başlıkları kullanıldığı için yarıyıl sayısından çıkarım da yapılamamıştır. Yani düzey burada ne yalnızca sayfada basılı olmasına ne de yalnızca yarıyıl sayımına dayandırılmıştır; bu kayıttaki düzey bilgisi program tablosundan gelmektedir ve bu iki sayfaya dayandırılmamıştır. Üniversite adları iki sayfada da yayımlanmıştır ve alan adından çıkarım değildir; birinci sayfada ad alt kısımdaki adres bilgisinde ve üst bilgide, ikinci sayfada ise bilgi paketi başlığı altında görülmüştür. Program adı her iki sayfada da birebir basılıdır; ancak birinci sayfada bu dizgenin sayfa başlığı olarak mı yoksa bir ders içeriği metninin içinde mi geçtiği konusunda iki okuma ayrışmıştır ve bu fark çözülmemiştir; adın sayfa başlığı olarak basılı olduğu iddia edilmemektedir. Seçmeli havuzlar doldurulmamıştır: birinci sayfa üçüncü ve dördüncü yarıyıl için ayrı havuz listeleri basmaktadır ve bunları yalnızca bir okuma bildirmiştir; ikinci sayfa da ayrı bir başlık altında bir havuz listesi basmaktadır ve bunu da yalnızca bir okuma bildirmiştir. Bu havuzların içindeki ders adları yarıyıl ve dönem bloklarına bilerek birleştirilmemiş, hiçbir havuz tahminle doldurulmamış, havuzdan kaç ders seçileceği ve ders yükü hiç yazılmamıştır. Ders kodu, kredi ve iş yükü değerleri toplanmamıştır; kaynakların bir kısmında bu sütunlar basılı olduğu hâlde alınmamıştır. Ders adları çevrilmemiş, kısaltmalar açılmamış ve sayfalardaki yazım düzeltilmemiştir. Her iki sayfa da bir puan türü yayımlamamaktadır; bu rehberdeki puan türü bu sayfalara dayandırılmamıştır. Bu program için okunan üçüncü bir üniversite sayfası da vardır, ancak o sayfa yöntem gereği reddedilmiştir: iki okuma üniversite adının sayfada bulunup bulunmadığı konusunda birbirini tutmamış, bu çelişki için yapılan üçüncü hedefli okuma da hakem olarak kullanılmamıştır. O sayfadaki ders adları bu rehbere hiç alınmamıştır ve o sayfa hakkında burada başka hiçbir iddia kurulmamaktadır; sayfanın erişilemez olduğu da söylenmemektedir, açılmıştır. Bu iki plan yalnızca iki üniversitenin planıdır ve öteki üniversitelerin planları için hiçbir şey söylemez; bu programı yürüten başka bir üniversitenin planının bulunmadığı yönünde hiçbir iddia kurulmamaktadır.
Mezunlar Ne İş Yapar?
Bu programın mezununun ilk ve en belirgin çalışma alanı güvenlik izleme ve olay tespitidir. Sistemlerden gelen kayıtların ve uyarıların incelenmesi, gerçek bir olayla yanlış alarmın ayrılması, olayın sınıflandırılması ve gerekli birimlere iletilmesi bu işin gündelik gövdesidir. Planlarda Siber Olay Yönetimi ve Siber Güvenliğe Giriş derslerinin bulunması bu alanla doğrudan bağlantılıdır.
İkinci alan ağ ve cihaz güvenliği operasyonudur. Ağ üzerindeki cihazların yapılandırılması, erişim kurallarının tanımlanması, güncellemelerin yürütülmesi ve yapılan her değişikliğin kaydının tutulması bu tarafın işidir. Güvenli Ağ Tasarımı ve Cihaz Yönetimi dersi bu alana açılır.
Üçüncü alan güvenlik sınamalarıdır. Bir sistemin zayıf noktalarının izinli ve tanımlı bir çerçevede aranması, bulunanların raporlanması ve giderilme sürecinin izlenmesi ayrı bir disiplindir. Sızma Testi dersi bu tarafa hazırlar.
Dördüncü alan sistem ve bulut tarafıdır. Sanallaştırılmış ortamların ve bulut hizmetlerinin güvenli kurulması, yetkilendirmenin doğru yapılması ve yedekleme düzeninin işletilmesi bu tarafın işidir; Sanallaştırma ve Bulut Teknolojileri ile İşletim Sistemleri ve Güvenliği dersleri bu alanla ilişkilidir.
Beşinci alan uygulama ve veri tabanı güvenliğidir. Geliştirme sürecinde güvenlik gereklerinin gözetilmesi, veri tabanı erişimlerinin sınırlanması ve açık taramalarının yürütülmesi bu tarafa girer; Güvenli Yazılım Geliştirme ile Veri Tabanı Uygulamaları ve Güvenliği dersleri bu alana değer.
Altıncı alan mobil güvenliktir. Kurum içinde kullanılan taşınabilir cihazların yönetimi ve bu cihazlar üzerinden gelen risklerin ele alınması ayrı bir başlık hâline gelmiştir; Mobil Teknolojiler ve Güvenlik dersi bu tarafa açılır.
Yedinci alan güvenlik yönetimi ve raporlamadır. Politika metinlerinin uygulanması, kayıt saklama düzeninin takibi, denetimlere hazırlık ve bulguların yönetime anlatılması bu tarafın işidir. Siber Güvenlik Yönetimi ve Siber Güvenlik Yönetişimi dersleriyle birlikte Etkili İletişim ve Sunum Teknikleri dersi bu alanla ilişkilidir.
Bu alanda bazı işlerin belirli belge, yeterlik, izin ya da yetki şartlarına bağlı olduğu bilinmekle birlikte, bu rehber hangi işin hangi şarta bağlı olduğu konusunda bir iddia kurmamaktadır; bu bilgi ilgili mevzuattan ve yetkili kurumdan öğrenilmelidir. Bu rehber hiçbir iş için ücret aralığı, işe girme oranı ya da kariyer hızı vermez.
Kimler Tercih Etmeli?
Bu programı düşünen öğrencinin kendine sorması gereken ilk soru şudur: bir sorunun köküne inene kadar üstünde kalabilir misiniz? Güvenlik işinin büyük bölümü, ilk bakışta anlamsız görünen bir kaydın neden orada olduğunu anlamaya çalışmakla geçer. Sabırsız, ilk açıklamayla yetinen ve kendi varsayımını sınamayı sevmeyen bir öğrenci burada zorlanır.
İkinci soru sürekli öğrenmeyle ilgilidir. Bu alanda araçlar, yöntemler ve saldırı biçimleri hızla değişir; mezuniyette öğrenilenler bir başlangıç noktasıdır. Öğrenmeyi bir dönemle sınırlı sayan bir öğrenci mesleğin ritmini yorucu bulabilir.
Üçüncü soru dikkat ve titizlikle ilgilidir. Bir güvenlik ayarındaki küçük bir eksik, bir kayıt tutma kuralındaki bir atlama ya da bir yetkilendirmedeki bir gevşeklik büyük sonuçlar doğurabilir. Bu rehberin kanun başlığında görüldüğü gibi kayıtların doğruluğu, bütünlüğü ve gizliliği yalnızca teknik bir tercih değil, metinde yazılı bir yükümlülüktür.
Dördüncü soru hukuk ve sorumlulukla ilgilidir. Bu alanda yapılan işin sınırı vardır; izinli sınama ile izinsiz erişim arasındaki fark hem teknik hem hukuki bir farktır. Kural okumayı, sınırları öğrenmeyi ve kendi işinin hukuki tarafını takip etmeyi angarya sayan bir öğrenci meslekte kendini savunmakta zorlanır.
Beşinci soru matematik ve mantıkla ilgilidir. Planlarda Matematik ve Mantık dersinin bulunması bir tesadüf değildir; şifreleme, yetkilendirme ve kural tasarımı mantıksal düşünmeyi gerektirir. Bu tarafı baştan gereksiz bulan bir öğrenci ilerideki derslerde zorlanabilir.
Altıncı soru ekip ve iletişimle ilgilidir. Bir güvenlik bulgusu tek başına bir sonuç doğurmaz; başkalarına anlatılması, ikna edilmesi ve bir düzeltme sürecine bağlanması gerekir. Kendi işini anlatmayı ve başkasının işini beklemeyi öğrenmek bu meslekte teknik beceri kadar önemlidir.
Yedinci soru düzeyle ilgilidir. Bu program iki yıllık bir önlisans programıdır ve mezunlar için dikey geçiş sınavıyla ilgili lisans programlarına geçiş yolu bulunmaktadır; bu rehber bu yolun kolay ya da zor olduğuna dair bir değerlendirme yapmaz. Alanın uygulama yükünün ders dışı çalışmayı da gerektirdiği baştan bilinmelidir.
Tercih Öncesi Notlar
Birinci not: Bu programın adı üniversiteler arasında farklılaşabilmektedir. Yakın bir içerik siber güvenlik, bilgi güvenliği teknolojisi, bilişim güvenliği teknolojisi ya da internet ve ağ teknolojileri başlıklı adlarla açılabilmekte ve bu adların altındaki ders planları birbirinden belirgin biçimde ayrışabilmektedir. Aynı adın bir üniversitede ağ ağırlıklı, başka bir üniversitede yazılım ağırlıklı kurulması olağandır. Tercih listesi yapılırken adın değil, ilgili üniversitenin kendi ders planının okunması gerekir.
İkinci not: Bu alanda laboratuvar ve teknik imkân olağandan daha belirleyicidir. Üniversitenin kendi güvenlik laboratuvarının bulunup bulunmadığı, sanallaştırılmış deneme ortamlarının öğrenciye açık olup olmadığı, sızma testi derslerinin gerçek bir izole ağ üzerinde yürütülüp yürütülmediği ve sınıf mevcudunun uygulamaya elverip elvermediği tercihten önce sorulmalıdır.
Üçüncü not: İşyeri eğitimi ve staj düzeni ayrıca sorulmalıdır. Bu rehberde okunan birinci planda İşletmede Mesleki Eğitim dersi dördüncü yarıyılda yer almaktadır. Bu düzenin her üniversitede aynı olmadığı bilinmelidir; eğitimin hangi kurumlarda yapıldığı, öğrencinin gerçek bir güvenlik ekibinin içinde gözetim altında çalışmasına izin verilip verilmediği ve süresinin nasıl belirlendiği öğrenilmelidir.
Dördüncü not: Alanı farklı yönlerden merak eden öğrenci için karşılaştırılmaya değer birkaç yol vardır. Aynı konuya yakın adlarla bakan programlar için [siber güvenlik](/bolum/siber-guvenlik), [bilgi güvenliği teknolojisi](/bolum/bilgi-guvenligi-teknolojisi) ve [bilişim güvenliği teknolojisi](/bolum/bilisim-guvenligi-teknolojisi); ağ ve altyapı tarafına ilgi duyan öğrenci için [internet ve ağ teknolojileri](/bolum/internet-ve-ag-teknolojileri) ve [bulut bilişim operatörlüğü](/bolum/bulut-bilisim-operatorlugu); yazılım tarafına ilgi duyan öğrenci için [bilgisayar programcılığı](/bolum/bilgisayar-programciligi), [yazılım geliştirme](/bolum/yazilim-gelistirme), [arka yüz yazılım geliştirme](/bolum/arka-yuz-yazilim-gelistirme), [ön yüz yazılım geliştirme](/bolum/on-yuz-yazilim-gelistirme) ve [oyun geliştirme ve programlama](/bolum/oyun-gelistirme-ve-programlama); veri tarafına ilgi duyan öğrenci için [büyük veri analistliği](/bolum/buyuk-veri-analistligi) ve [veri bilimi ve analitiği](/bolum/veri-bilimi-ve-analitigi); yapay zeka tarafına ilgi duyan öğrenci için [yapay zeka operatörlüğü](/bolum/yapay-zeka-operatorlugu) ve [robotik ve yapay zeka](/bolum/robotik-ve-yapay-zeka); lisans düzeyinde mühendislik yolunu düşünen öğrenci için [bilgisayar mühendisliği](/bolum/bilgisayar-muhendisligi), [yazılım mühendisliği](/bolum/yazilim-muhendisligi) ve [bilişim sistemleri mühendisliği](/bolum/bilisim-sistemleri-muhendisligi); kurumsal ve yönetsel tarafa ilgi duyan öğrenci için [yönetim bilişim sistemleri](/bolum/yonetim-bilisim-sistemleri), [bilişim sistemleri ve teknolojileri](/bolum/bilisim-sistemleri-ve-teknolojileri) ve [kurumsal bilişim uzmanlığı](/bolum/kurumsal-bilisim-uzmanligi); donanım ve haberleşme tarafına ilgi duyan öğrenci için [bilgisayar teknolojisi](/bolum/bilgisayar-teknolojisi), [bilgisayar bilimleri](/bolum/bilgisayar-bilimleri), [mobil teknolojileri](/bolum/mobil-teknolojileri) ve [elektronik haberleşme teknolojisi](/bolum/elektronik-haberlesme-teknolojisi); alanın hukuki ve delil tarafına ilgi duyan öğrenci için [hukuk](/bolum/hukuk), [adli bilimler](/bolum/adli-bilimler), [özel güvenlik ve koruma](/bolum/ozel-guvenlik-ve-koruma) ve [ceza infaz ve güvenlik hizmetleri](/bolum/ceza-infaz-ve-guvenlik-hizmetleri) karşılaştırılmaya değer yollar oluşturur.
Beşinci not: Bu rehber bölümün ne olduğunu anlatır; hangi üniversiteye hangi puanla girileceğini anlatmaz. Taban puan, başarı sıralaması ve kontenjan her yıl değişir ve tek geçerli kaynağı ÖSYM tercih kılavuzu ile YÖK Atlas'tır. Bu sayfada bilerek puan, sıralama ya da maaş rakamı verilmiyor: eksik bilgi, yanlış bilgiden iyidir.
ÖSYM bu programı 5 üniversitede, 6 ayrı kontenjan satırında açtı. Aşağıdaki iki puan, bu programın ÖSYM'de yayımlanmış en yüksek ve en düşük taban puanıdır.
ÖSYM'nin bu tablolarında başarı sıralaması yoktur; sıralama için YÖK Atlas kullanılmalıdır. Taban puanlar geçmiş yılın sonucudur, her yıl değişir.
Bu rehber bilgilendirme amaçlıdır; müfredat ve koşullar üniversiteye göre değişir. Bölümün bulunduğu üniversiteler ile güncel taban puan, başarı sıralaması ve kontenjanlar için ÖSYM tercih kılavuzu ve YÖK Atlas esastır.