Sondaj Teknolojisi, yer altına kuyu açan makineleri ve bu kuyuların açılma tekniğini bilen tekniker yetiştiren iki yıllık bir ön lisans programıdır. Petrol tarafının kamusal çerçevesini kuran metinlerden biri 5015 sayılı kanundur. Bu rehber puan ve maaş rakamı vermez.
- Puan türü
- TYT
- Seviye
- Önlisans
- Süre
- 2 yıl
- ÖSYM 2025 taban
- 233,27–294,83
- Üniversite
- 8
- Genel kontenjan
- 235
- Meslek çıktısı
- 6
Taban puanlar ÖSYM'nin 2025 yerleştirme sonuçlarından alınmıştır; başarı sıralaması içermez ve her yıl değişir.
Sondaj Teknolojisi Nedir?
Sondaj Teknolojisi, yer yüzeyinden aşağıya doğru kuyu açma işini yürüten kişiyi yetiştiren iki yıllık bir ön lisans programıdır. Kuyunun ne için açıldığı değişir: bir yerde içme ya da tarım suyu aranır, başka bir yerde bir yapının oturacağı zeminin altında ne olduğu araştırılır, bir başka yerde maden yatağının sınırı çizilir, bir başka yerde jeotermal akışkana ya da hidrokarbona ulaşılır. Programın konusu bu amaçların hepsinde ortak olan şeydir: doğru makineyle, doğru takımla ve doğru teknikle yer altına ulaşmak ve ulaşılan derinlikten geriye güvenilir bilgi getirmek.
Alanın birinci ayağı yer bilgisidir. Kayacın türü, tabakaların dizilimi, yer altı suyunun bulunduğu seviye ve bunların haritada nasıl gösterildiği bu ayağın konularıdır. Sondaj bir makine işi gibi görünür ama makinenin karşısındaki malzeme kayaçtır; kayacı tanımayan biri hangi matkabın hangi formasyonda ilerleyeceğini de bilemez.
İkinci ayak makine ve donanım tarafıdır. Sondaj kulesi, dönme düzeneği, pompa, hortum ve takım dizisinin ne yaptığı, hangi arızanın hangi belirtiyi verdiği ve bakımın nasıl yapıldığı bu ayağın konularıdır. Bu ayak alanı bir saf yer bilimi programından ayırır: burada iş, yerin altını yorumlamakla kalmaz, o yorumu yapacak deliği fiilen açmakla sürer.
Üçüncü ayak sondaj tekniğinin kendisidir. Kuyunun hangi çapla açılacağı, hangi aşamada muhafaza borusunun indirileceği, kuyu duvarının nasıl ayakta tutulacağı ve ilerleme sırasında hangi ölçümlerin alınacağı bu ayağın konularıdır. Aynı derinliğe iki farklı teknikle inilebilir ve tekniğin seçimi hem maliyeti hem güvenliği belirler.
Dördüncü ayak akışkan tarafıdır. Kuyuya basılan sıvının kırıntıyı yukarı taşıması, duvarı desteklemesi ve takımı soğutması bu ayağın konusudur. Bu sıvının bileşimi ve yoğunluğu ayarlanabilir bir değişkendir; yanlış ayarlanmış bir akışkan, doğru seçilmiş bir matkabı da işe yaramaz hâle getirir.
Beşinci ayak iş güvenliği ve kurtarma tarafıdır. Dönen takımın, basınç altındaki hattın ve açık kuyunun kendine özgü tehlikeleri vardır; ayrıca kuyuda sıkışan takımın kurtarılması alanın kendi başına bir konusudur. Bu ayak, alanın gündelik pratiğinde en çok konuşulan ve en az ertelenebilen tarafıdır.
Altıncı ayak hukuk ve mevzuat tarafıdır. Yer altı suyunun kullanımı, arama ve işletme izinleri, çevresel etkilerin gözetilmesi gibi konular kuyunun açılmasından önce gelen konulardır. Bu yüzden ders planlarında yer bilgisi ve makine bilgisi kadar mevzuat başlıklarına da yer verilir.
Bu altı ayak alanı hem yer bilimlerine hem makine tarafına yakın kılar. Yerin altındaki yapının yorumlanmasına ilgi duyan öğrenci için [jeoloji mühendisliği](/bolum/jeoloji-muhendisligi), maden yatağının aranması ve işletilmesine ilgi duyan öğrenci için [maden mühendisliği](/bolum/maden-muhendisligi), hidrokarbon kuyusunun mühendislik tarafına ilgi duyan öğrenci için [petrol ve doğalgaz mühendisliği](/bolum/petrol-ve-dogalgaz-muhendisligi) ve makinenin kendisine ilgi duyan öğrenci için [makine mühendisliği](/bolum/makine-muhendisligi) bu alanın komşularıdır.
Alanın Kamusal Çerçevesi: 5015 Sayılı Kanun
Bu programın mezununun çalıştığı kuyulardan bir bölümü hidrokarbon aramasına ve üretimine bağlıdır. Bu sektörün piyasa tarafını düzenleyen metinlerden biri 5015 sayılı kanundur. Kanunun künyesi kaynakta "PETROL PİYASASI KANUNU" adıyla, "Kanun Numarası" 5015 ve kabul tarihi "4/12/2003" olarak yayımlanmıştır; Resmî Gazete bilgisi "20/12/2003" tarih ve "25322" sayı olarak verilmiştir. Kaynakta amaç ve kapsam hükümlerinin hiçbiri "(Mülga:" ibaresiyle işaretlenmemiştir.
Kanunun amaç hükmü kaynakta şöyledir: "Bu Kanunun amacı; yurt içi ve yurt dışı kaynaklardan temin olunan petrolün doğrudan veya işlenerek güvenli ve ekonomik olarak rekabet ortamı içerisinde kullanıcılara sunumuna ilişkin piyasa faaliyetlerinin şeffaf, eşitlikçi ve istikrarlı biçimde sürdürülmesi için yönlendirme, gözetim ve denetim faaliyetlerinin düzenlenmesini sağlamaktır." Kapsam hükmü ise kaynakta şöyledir: "Bu Kanun; petrole ilişkin piyasaların sağlıklı ve düzenli işlemelerinin sağlanmasına ve geliştirilmesine yönelik; düzenleme, yönlendirme, gözetim ve denetim işlemlerini kapsar."
Kanunun tanımlar maddesi çok sayıda bent içerir ve bu bentlerin bir bölümü bu alanın işiyle doğrudan aynı düzlemde durur. Kaynakta idari taraf şöyle tanımlanır: "Bakanlık: Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakanlığını," ve "Kurum: Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunu,". Kuyudan çıkan maddenin kendisi şöyle tanımlanır: "Ham petrol: Yerden çıkarılan sıvı haldeki doğal hidrokarbonları,". Kuyudan sonraki ilk aşama ise şu bentte tanımlanır: "Üretim: Petrolün çıkarılmasını, ön işlenmesi ile saha dahilinde veya civarında bulunan depolara, iletim hattına veya rafineriye boru hattı ile taşınmasını veya depolanmasını,".
Kanunun kendi kavram düzeni açısından üç bent daha anılmaya değer. Kaynakta "Petrol: Bu maddenin (5), (14) ve (44) numaralı bentlerinde tanımlananları," biçiminde bir gönderme yapılır; yani kanun "petrol" sözcüğünü kendi içindeki başka bentlere bağlayarak tanımlar. Piyasa tarafı şöyle tanımlanır: "Piyasa faaliyeti: Petrolün; ithalini, ihracını, rafinajını, işlenmesini, depolanmasını, iletimini, ihrakiye teslimini, taşınmasını, dağıtımını, bayiliğini,". İşleme tarafı ise şöyle tanımlanır: "Rafinaj: Ham petrolden başlayarak yeni ürünler elde edilmesine ilişkin işlemleri," ve "Ürün: Fiziksel veya kimyasal işlem, rafinaj veya diğer yöntemlerle ham petrol ve/veya ürünlerinden elde edilen ürün veya ara ürün herhangi bir hidrokarbonu,". Boru hattı tarafı ise "İletim: Boru hattı vasıtasıyla petrolün taşınması işlemini (üreticilerin rafineriye veya iletim hattına ulaşan boru hatları ile tesislerin bünyesinde yer alan boru hatları hariç)," biçimindedir.
Kaynak metnin dizgisiyle ilgili bir ayrıntı da olduğu gibi bırakılmıştır: bazı bentlerde iki nokta işaretinden önce fazladan bir boşluk vardır. Kaynakta "Asfalt : Zemin kaplamasında kullanılan ürünü," ve "İhrakiye : Ülkenin karasuları ve/veya karasuları bitişiğinde deniz vasıtalarına veya hava meydanlarında yerli ve yabancı uçaklara vergili veya vergisiz sağlanan akaryakıtı ve madeni yağı," biçiminde yazılan bentler bu rehberde de aynı boşlukla aktarılmıştır; kaynağın yazımı düzeltilmemiştir.
Bu başlıkta bilerek eksik bırakılanlar şunlardır. Tanımlar maddesinin bentlerinin tamamı burada alıntılanmamıştır; madde çok sayıda bent içerir ve bu rehber yalnızca alanla aynı düzlemde duran bir bölümünü aktarmaktadır. Kanunun lisans hükümleri, fiyat ve stok hükümleri, denetim ve ceza hükümleri de ele alınmamıştır; bu rehber kanunun tamamının özeti değildir. Kanunun bu programı, bu programın ders planını ya da mezununun görev tanımını düzenlediği yönünde hiçbir iddia kurulmamıştır. Sondaj işinin bu kanunun kapsamı içinde mi yoksa başka bir metnin kapsamında mı ele alındığı sorusu bu rehberde iki yönden de cevaplanmamıştır: bu soruyu kesinleştirecek bir doğrulama yapılmadığı için ne olumlu ne olumsuz bir cümle kurulmuştur. Kanun metninin bir okumasında tanımlar maddesinin bentlerinin büyük bölümü tek satırda toplanmış hâlde geldiği için o okuma hiçbir alıntının kaynağı olarak kullanılmamış, yalnızca eksik bir aktarım sayılmıştır. Kanunun güncel hâli ve sonraki değişiklikleri için kaynak listesindeki bağlantıya bakılmalıdır.
Sondaj Teknolojisi ile Yakın Alanlar Aynı Şey Değil
Bu program birkaç farklı alanla karıştırılır ve karışmanın nedeni hepsinin yer altıyla ilgilenmesidir. İlk karışma noktası yer bilimleri tarafıdır. [Jeoloji mühendisliği](/bolum/jeoloji-muhendisligi) yer kabuğunun yapısını, tarihini ve içindeki suyu inceleyen bir lisans alanıdır; bu program ise o incelemenin gerektirdiği kuyuyu açan tekniker yetiştirir. Biri veriyi yorumlar, diğeri veriyi getirecek deliği açar. İkisi aynı sahada birlikte çalışır ama eğitim süresi, düzeyi ve odağı farklıdır.
İkinci karışma noktası maden tarafıdır. [Maden mühendisliği](/bolum/maden-muhendisligi) yatağın aranmasından işletilmesine kadar uzanan bir lisans alanıdır; bu programın maden ile ilişkisi arama sondajı üzerindendir. Benzer biçimde [petrol ve doğalgaz mühendisliği](/bolum/petrol-ve-dogalgaz-muhendisligi) hidrokarbon kuyusunun tasarımı ve rezervuar tarafıyla uğraşır; bu program o kuyunun sahadaki açılma işine yakındır.
Üçüncü karışma noktası inşaat ve zemin tarafıdır. [İnşaat mühendisliği](/bolum/insaat-muhendisligi) yapının kendisiyle, [inşaat teknolojisi](/bolum/insaat-teknolojisi) yapım işinin tekniker düzeyiyle ilgilenir. Bir yapının zemin araştırması için açılan sondaj kuyusu bu programın işidir; o kuyudan alınan örneğe göre temel tasarlamak ise inşaat tarafının işidir. Ölçme ve konumlandırma tarafına ilgi duyan öğrenci için [harita ve kadastro](/bolum/harita-ve-kadastro) ve [harita mühendisliği](/bolum/harita-muhendisligi) ayrı yollardır.
Dördüncü karışma noktası makine ve enerji tarafıdır. [Makine mühendisliği](/bolum/makine-muhendisligi) sondaj makinesini de kapsayan geniş bir tasarım alanıdır; bu program makineyi tasarlamaz, çalıştırır ve bakımını yapar. Jeotermal kuyudan gelen akışkanın enerjiye çevrilmesi tarafına ilgi duyan öğrenci için [enerji sistemleri mühendisliği](/bolum/enerji-sistemleri-muhendisligi), kuyunun çevresel etkileri tarafına ilgi duyan öğrenci için [çevre mühendisliği](/bolum/cevre-muhendisligi), sahanın güvenlik düzeni tarafına ilgi duyan öğrenci için [iş sağlığı ve güvenliği](/bolum/is-sagligi-ve-guvenligi) ayrı alanlardır. Ölçmenin fizik tarafına ilgi duyan öğrenci için [fizik](/bolum/fizik) de düşünülebilir.
Bir Üniversitenin Ders Planı: Dokuz Eylül Üniversitesi
Bu programın somut bir örneği için Dokuz Eylül Üniversitesi Torbalı Meslek Yüksekokulu'nun yayımladığı ders katalog sayfası okundu. Sayfa program adını kendi metninde "Sondaj Teknolojisi" olarak yayımlar; öğretim düzeyi ise sayfada "Önlisans Derecesi" ve kazanılan derece "Sondaj Teknolojisi, Önlisans Derecesi" biçiminde verilmiştir. Aynı sayfa, üniversitenin ön lisans programları dizininin altında yer alır. Mezuniyet unvanı sayfada "Sondaj Teknolojisi Teknikeri" olarak yayımlanmıştır. Kabul koşulu ise sayfada şu ifadeyle geçer: "Meslek lisesi diploması veya lise diploması, ulusal Öğrenci Seçme Sınavı ile yerleştirme."
Plan dört yarıyıla bölünmüştür ve sayfa bu yarıyılları güz ile bahar dönemi olarak ayırır. Birinci yarıyılın zorunlu dersleri Yabancı Dil I (İngilizce), Kariyer Planlama, Türk Dili, FİZİK I, TOPOGRAFİK VE JEOLOJİK HARİTA BİLGİSİ, TEKNİK RESİM, JEOLOJİ VE KAYAÇ BİLGİSİ, YERALTI SULARI HUKUKU, YASA VE MEVZUATI, İŞ SAĞLIĞI GÜVENLİĞİ VE İLK YARDIM, TEMEL BİLGİ TEKNOLOJİLERİ ve MATEMATİK I olarak yayımlanmıştır. Bu liste alanın karakterini ilk dönemden görünür kılar: aynı yarıyılda harita bilgisi, kayaç bilgisi, teknik resim ve yer altı suyu mevzuatı bir arada durur. Ders adlarının bir bölümü sayfada büyük harflerle yazılmıştır ve burada da o biçimde bırakılmıştır.
İkinci yarıyılın zorunlu dersleri HIDROJEOLOJI, GENEL MAKİNE MOTOR BİLGİSİ VE BAKIMI, KAYA MEKANİĞİ, STAJ ( 20 İş Günü ), SONDAJ UYGULAMALARI I, MATEMATİK II, Yabancı Dil II (İngilizce) ve Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi olarak yayımlanmıştır. Burada dikkat edilecek nokta ilk sondaj uygulaması dersinin ve ilk stajın aynı yarıyıla yerleştirilmiş olmasıdır: alan, saha karşılığını erken vermeye çalışan bir alandır. Sayfada bu dersin adı "HIDROJEOLOJI" biçiminde, Türkçe harflerin bir bölümü olmadan yazılmıştır; bu yazım kaynakta böyle olduğu için düzeltilmemiştir.
Üçüncü yarıyılın zorunlu dersleri SONDAJ ÇAMURLARI, POMPA BİLGİSİ, SONDAJ UYGULAMALARI II, SONDAJ TEKNİĞİ I ve SONDAJ TEKNİĞİ II olarak yayımlanmıştır. Bu yarıyıl planın omurgasıdır: kuyuya basılan akışkan, o akışkanı basan pompa ve tekniğin kendisi aynı dönemde bir arada okutulur. Yukarıda anlatılan üçüncü ve dördüncü ayakların plandaki doğrudan karşılığı budur.
Dördüncü yarıyılın zorunlu dersleri SONDAJ TEKNIGI III, TAHLISIYE, STAJ ( 20 İş Günü ) ve SONDAJ UYGULAMALARI III olarak yayımlanmıştır. Sayfada bu iki ders adı "SONDAJ TEKNIGI III" ve "TAHLISIYE" biçiminde, aynı sayfadaki "SONDAJ TEKNİĞİ I" ve "SONDAJ TEKNİĞİ II" adlarının aksine Türkçe harfler olmadan yazılmıştır; bu tutarsızlık kaynağa aittir ve burada düzeltilmemiştir. Kurtarma konusunun kendi başına bir zorunlu ders olarak planda durması, alanın en riskli tarafının eğitimde ayrı bir başlık sayıldığını gösterir.
Sayfa, zorunlu derslerin yanında seçmeli dersleri de ayrı bir etiketle yayımlar. Seçmeli havuzunda alanla doğrudan ilgili başlıklar arasında SU SONDAJCILIĞI, ZEMİN SONDAJCILIĞI, MADEN SONDAJCILIĞI, YERALTI JEOLOJİSİ, KAYNAK TEKNİĞİ VE UYGULAMASI, ARAZİ DENEYLERİ, JEOFİZİK, ZEMİN İYİLEŞTİRME YÖNTEMLERİ ve ÇEVRE JEOLOJİSİ PROBLEMLERİ yer alır. Bu havuzun kendisi öğretici bir bilgidir: aynı plan içinde su sondajı tarafına, zemin araştırması tarafına ya da maden araması tarafına ağırlık vermek mümkündür. Havuzda alan dışı başlıklar da bulunur; program yalnızca meslek dersinden oluşmaz.
Bu başlıkta bilerek eksik bırakılanlar şunlardır. Bu sayfanın ders listesi tek bir tam okumaya dayanmaktadır: sayfa iki ayrı istekle iki kez okunmuş, ancak ders adlarının tam dökümü yalnızca bir okumada gelmiştir. Sayfanın bir önceki tanıtıcı okumasında geçen iki ders adı bu dökümle harfi harfine aynı olduğu için döküm kullanılmıştır, fakat bu durum burada açıkça belirtilmelidir. Öğretim düzeyi, unvan ve kabul koşulu ifadeleri de tek okumaya dayanır; bunların sayfadaki yazımı ikinci bir okumayla ayrıca doğrulanmamıştır. Seçmeli havuzunun yukarıda sayılanlar dışındaki başlıkları alıntılanmamıştır. Ders kodları, kredi ve iş yükü değerleri bu rehberde hiçbir yerde verilmez; sayfada bulunan toplam değerler de aktarılmamıştır. Sayfa bir puan türü yayımlamamaktadır; bu rehberdeki puan türü bilgisi bu sayfaya dayandırılmamıştır. Bu plan tek bir üniversitenin planıdır ve diğer üniversitelerin planları için hiçbir şey söylemez; programın kendi sayfası da bu rehberin yerine geçmez, kaynak listesindeki bağlantıdan güncel hâli okunmalıdır.
Mezunlar Ne İş Yapar?
Bu programın mezununun ilk işi çoğu zaman bir sondaj şantiyesidir. Makinenin kurulması, takım dizisinin hazırlanması, ilerlemenin ve alınan örneklerin kaydedilmesi, akışkanın kontrol edilmesi ve gün sonunda kuyu kaydının tutulması bu işin gündelik gövdesidir. Şantiye çoğu zaman şehir dışındadır ve çalışma düzeni sahanın kendi takvimine bağlıdır.
İkinci yerleşme alanı su sondajı tarafıdır. Tarımsal sulama, içme suyu ve sanayi suyu için açılan kuyular bu tarafın işidir; burada mezunun işi kuyunun açılması kadar kuyunun teçhizi ve verim denemelerinin yapılmasıdır. Üçüncü alan zemin araştırması tarafıdır: bir yapının, yolun ya da köprünün oturacağı zeminin altından örnek almak ve arazi deneylerini yürütmek buraya girer.
Dördüncü alan maden araması tarafıdır. Yatağın sınırını ve içeriğini belirlemek için açılan karotlu kuyular, karot alma ve saklama düzeni ve kuyu kayıtlarının tutulması bu tarafın işleridir. Beşinci alan jeotermal ve derin kuyu tarafıdır; burada sıcaklık ve basınç koşulları alanın diğer kollarından daha zorlayıcıdır ve ekip disiplini daha belirleyicidir. Altıncı alan makine ve teçhizat tarafıdır: sondaj makinelerinin bakımı, yedek parça ve satış sonrası desteği veren firmalarda teknik personel olarak çalışmak da bu mezunun yollarından biridir.
Bu rehber hiçbir iş için ücret aralığı, işe girme oranı ya da kariyer hızı vermez. Bunlar işletmenin büyüklüğüne, sahanın türüne, bölgeye ve kişinin kendi birikimine göre değişir; bu rehberin kaynakları bu tür sayıları yayımlamamaktadır. Bu programın mezunu için yasa ile kurulmuş bir unvan ve yetki çerçevesi de bu rehberde iddia edilmemektedir.
Kimler Tercih Etmeli?
Bu programı düşünen öğrencinin kendine sorması gereken ilk soru sahayla ilgilidir. Bu iş büyük ölçüde açık havada, çamurla ve makineyle temas hâlinde yapılan bir iştir; şehir dışında ve düzensiz saatlerde çalışmak alanın gündelik gerçeğidir. Kapalı ve düzenli bir ortam bekleyen öğrenci için bu alan zorlayıcı olur.
İkinci soru fiziksel ve zihinsel dayanıklılıkla ilgilidir. Sondaj işinde bir sorun ortaya çıktığında çözüm çoğu zaman yerinde ve kısa sürede üretilmek zorundadır; kuyuda sıkışan bir takımın beklemesi maliyeti hızla büyütür. Sakin kalabilen, sırayla deneyen ve yaptığını kaydeden öğrenci bu alanda rahat eder.
Üçüncü soru güvenlik kültürüyle ilgilidir. Dönen ekipman, basınç ve açık kuyu bir arada ciddi bir risk oluşturur. Kuralı gereksiz bulan değil, kuralın nedenini soran ve öğrendikten sonra uygulayan bir yaklaşım bu alanda hem kişinin kendisini hem ekibini korur.
Dördüncü soru yer bilgisine ilgi duyup duymamakla ilgilidir. Bu alan makine işi gibi başlar ama kayaç, su ve tabaka bilgisi olmadan ilerlemez. Yerin altında ne olduğunu merak etmeyen bir öğrenci için plan uzun süre anlamsız görünebilir. Son olarak bu programın ön lisans olduğu ve lisans tamamlama yolunun ayrı bir sınavla yürüdüğü baştan bilinmelidir; bu rehber o yolun kolay ya da zor olduğu yönünde bir değerlendirme yapmaz.
Tercih Öncesi Notlar
Birinci not: Bu alanda uygulama olanağı belirleyicidir. Sondaj makinesi bulunan, uygulama sahasında kuyu açtırabilen bir meslek yüksekokulu ile konuyu yalnızca anlatım üzerinden geçen bir program aynı eğitimi vermez. Programın makine ve teçhizat durumu, mümkünse doğrudan sorularak öğrenilmelidir.
İkinci not: Yerleşkenin bulunduğu bölge alanın hangi koluna yakınlaşacağınızı etkiler. Jeotermal sahaların, maden bölgelerinin ya da yoğun tarımsal sulama yapılan havzaların yakınındaki bir okul ile bunlardan uzak bir okul arasında staj ve saha deneyimi imkânları farklılaşabilir.
Üçüncü not: Ders planları üniversiteler arasında farklılaşır. Bazı planlar su sondajı tarafını, bazıları zemin araştırması tarafını, bazıları maden arama sondajını ağırlıklandırır. Tercih listesi yapılırken her programın kendi ders planı ayrı ayrı okunmalıdır; bu rehberdeki plan yalnızca bir örnektir.
Dördüncü not: Yerin altındaki yapının yorumlanmasına ilgi duyan öğrenci için [jeoloji mühendisliği](/bolum/jeoloji-muhendisligi); yatağın aranması ve işletilmesine ilgi duyan öğrenci için [maden mühendisliği](/bolum/maden-muhendisligi); hidrokarbon kuyusunun mühendislik tarafına ilgi duyan öğrenci için [petrol ve doğalgaz mühendisliği](/bolum/petrol-ve-dogalgaz-muhendisligi); makineye ilgi duyan öğrenci için [makine mühendisliği](/bolum/makine-muhendisligi); zemin ve yapı tarafına ilgi duyan öğrenci için [inşaat mühendisliği](/bolum/insaat-muhendisligi) ve [inşaat teknolojisi](/bolum/insaat-teknolojisi); ölçme ve konumlandırma tarafına ilgi duyan öğrenci için [harita ve kadastro](/bolum/harita-ve-kadastro) ve [harita mühendisliği](/bolum/harita-muhendisligi); enerji tarafına ilgi duyan öğrenci için [enerji sistemleri mühendisliği](/bolum/enerji-sistemleri-muhendisligi); çevresel etkiler tarafına ilgi duyan öğrenci için [çevre mühendisliği](/bolum/cevre-muhendisligi); sahanın güvenlik düzenine ilgi duyan öğrenci için [iş sağlığı ve güvenliği](/bolum/is-sagligi-ve-guvenligi); ölçmenin fizik tarafına ilgi duyan öğrenci için [fizik](/bolum/fizik) karşılaştırılmaya değer yollar oluşturur.
Beşinci not: Bu rehber bölümün ne olduğunu anlatır; hangi üniversiteye hangi puanla girileceğini anlatmaz. Taban puan, başarı sıralaması ve kontenjan her yıl değişir ve tek geçerli kaynağı ÖSYM tercih kılavuzu ile YÖK Atlas'tır. Bu sayfada bilerek puan, sıralama ya da maaş rakamı verilmiyor: eksik bilgi, yanlış bilgiden iyidir.
ÖSYM bu programı 8 üniversitede, 8 ayrı kontenjan satırında açtı. Aşağıdaki iki puan, bu programın ÖSYM'de yayımlanmış en yüksek ve en düşük taban puanıdır.
ÖSYM'nin bu tablolarında başarı sıralaması yoktur; sıralama için YÖK Atlas kullanılmalıdır. Taban puanlar geçmiş yılın sonucudur, her yıl değişir.
Bu rehber bilgilendirme amaçlıdır; müfredat ve koşullar üniversiteye göre değişir. Bölümün bulunduğu üniversiteler ile güncel taban puan, başarı sıralaması ve kontenjanlar için ÖSYM tercih kılavuzu ve YÖK Atlas esastır.