Su Altı Kaynak Teknolojisi, su içinde ve su altında kaynak, kesme, muayene ve montaj işlerini dalış tekniğiyle birlikte ele alan iki yıllık bir önlisans programıdır. Mezunun üzerinde çalıştığı iskele, rıhtım, dalgakıran ve tersane gibi yapıların kamusal çerçevesine değen metinlerden biri 3621 sayılı kanundur. Bu rehber puan vermez.
- Puan türü
- TYT
- Seviye
- Önlisans
- Süre
- 2 yıl
- ÖSYM 2025 taban
- 277,59–297,10
- Üniversite
- 2
- Genel kontenjan
- 45
- Meslek çıktısı
- 9
Taban puanlar ÖSYM'nin 2025 yerleştirme sonuçlarından alınmıştır; başarı sıralaması içermez ve her yıl değişir.
Su Altı Kaynak Teknolojisi Nedir?
Su Altı Kaynak Teknolojisi, metal birleştirme ve kesme işinin suyun altında yapılmasını konu edinen iki yıllık bir önlisans programıdır. Programı öteki metal işleri programlarından ayıran şey birleştirilen malzeme değil, işin yapıldığı ortamdır. Karada bir kaynakçının hesaba katmadığı her şey burada belirleyici olur: suyun soğutma hızı, basıncın artması, görüşün bulanması, akıntının bedeni ve elektrotu sürüklemesi, elektriğin iletken bir ortamda çalışması ve dalgıcın havasının sınırlı olması. Bu yüzden alan aslında iki mesleğin üst üste bindiği bir yerdedir: bir yanda kaynak ve kesme tekniği, öte yanda ticari dalış disiplini vardır ve ikisi birbirinden ayrılamaz.
Alanın birinci ayağı dalıştır. Bu programın okunan haftalık ders programında yüzme ve fiziki mukavemet, sanayi dalgıçlığı, dalış sağlığı ve tüplü dalış başlıklı dersler yer almaktadır. Su altı kaynakçısı önce bir dalgıçtır; kaynak becerisi ancak güvenli biçimde suya inip orada iş görebilen bir bedenin üzerine kurulabilir. Dalış sağlığı dersinin ayrı bir ders olarak durması, alanın basınç, gaz karışımı ve çıkış disiplini gibi konuları teknik bir yan bilgi değil, mesleğin çekirdeği saydığını gösterir.
İkinci ayak kaynağın kendisidir. Su altı kaynağı iki ana yaklaşımla yürütülür: ıslak yöntemde iş doğrudan su içinde yapılır, kuru yöntemde ise birleştirme yerinin çevresinde bir hazne oluşturularak suyun dışarıda tutulması hedeflenir. İki yaklaşımın da kendi ekipmanı, kendi hazırlık düzeni ve kendi kalite sorunları vardır. Suyun ani soğutması dikişin yapısını değiştirir; bu nedenle su altında yapılan bir dikişin karada yapılan bir dikişle aynı sayılamayacağı alanın temel kabullerinden biridir.
Üçüncü ayak muayene ve değerlendirmedir. Su altında yapılan işin görsel olarak denetlenmesi, kalınlık ölçümü, korozyon ve çatlak izlerinin kaydedilmesi ve bulguların rapora dönüştürülmesi mesleğin sessiz ama en belirleyici kısmıdır. Okunan programda su altı örnekleme yöntemleri ve su altı araştırma geliştirme başlıklı derslerin bulunması bu tarafa işaret eder. Bir yapının bakıma mı, onarıma mı, yoksa değiştirmeye mi ihtiyacı olduğuna çoğu zaman ilk olarak suya inen kişi tanıklık eder.
Dördüncü ayak teknik çizim ve iş hazırlığıdır. Su altında geçirilen süre pahalı ve sınırlıdır; bu yüzden iş suya inmeden önce karada planlanır. Bilgisayar destekli çizim dersi, yapılacak işin karada tarif edilmesini, parçaların önceden hazırlanmasını ve dalgıca net bir uygulama talimatı verilmesini sağlar. Bu hazırlık disiplini olmadan su altındaki çalışma süresi hızla tükenir.
Beşinci ayak iş sağlığı ve güvenliğidir. Bu alanda güvenlik bir ek başlık değildir; elektrikli bir aletin iletken bir ortamda kullanılması, sınırlı hava ile çalışılması, görüşün kısıtlı olması ve tek başına kalınamaması bir arada düşünüldüğünde, işin kendisi bir güvenlik problemidir. Okunan programda iş sağlığı ve güvenliği dersinin bulunması bu nedenle beklenen bir durumdur.
Altıncı ayak alanın deniz ekonomisiyle olan bağıdır. Okunan programda ağ kafes yetiştiriciliği, su altı sporları, su altı turizmi ve arkeolojisi ile mavi ekonomi başlıklı dersler yer almaktadır. Bu dersler mezunun yalnızca sanayi sahasında değil, su ürünleri yetiştiriciliği tesislerinde, turizm ve arkeoloji destek işlerinde de çalışabildiğine işaret eder. Alanın kamusal çerçevesi ise bu rehberin bir sonraki başlığında ele alınmaktadır.
Bu altı ayak programı [kaynak teknolojisi](/bolum/kaynak-teknolojisi) ve [su altı teknolojisi](/bolum/su-alti-teknolojisi) gibi en yakın komşularına, [gemi inşaatı](/bolum/gemi-insaati) ve [makine](/bolum/makine) gibi imalat programlarına, [su ürünleri mühendisliği](/bolum/su-urunleri-muhendisligi) ve [balıkçılık teknolojisi mühendisliği](/bolum/balikcilik-teknolojisi-muhendisligi) gibi deniz üretimi programlarına ve [iş sağlığı ve güvenliği](/bolum/is-sagligi-ve-guvenligi) gibi güvenlik programlarına yakın kılar.
Alanın Kamusal Çerçevesi: 3621 Sayılı Kanun
Su altı kaynakçısının işlediği nesne boşlukta durmaz: iskele, rıhtım, dalgakıran, tersane, kafes tesisi ve boru hattı gibi yapılar kıyıda ya da suyun içindedir ve bu yerler kamusal olarak düzenlenmiş alanlardır. Bu çerçeveye doğrudan değen metinlerden biri 3621 sayılı kanundur. Kanunun adı kaynakta KIYI KANUNU olarak yayımlanmıştır ve bu ad üç ayrı okumada tek satır, aynı iki sözcük ve aynı büyük harflerle görülmüştür.
Künye satırlarının tamamı ve künye değerlerinin tamamı üç okumada da aynı çıkmıştır: Kanun Numarası : 3621, Kabul Tarihi : 4/4/1990, Yayımlandığı Resmî Gazete : Tarih: 17/4/1990 Sayı: 20495 ve Yayımlandığı Düstur : Tertip: 5 Cilt: 29 Sayfa: 76. Bu belgede Düstur satırı bir sayfa değeri taşımaktadır ve o değer de üç okumada özdeştir. Künye satırındaki iki nokta kullanımı asimetriktir: dış etiketten sonraki iki nokta boşluklu, iç etiketlerdeki iki nokta boşluksuzdur. Bu asimetri üç okumada da aynı görülmüştür ve düzeltilmemiştir; kaynağın basılı biçiminin bu olduğu ise iddia edilmemektedir.
Belgenin bölüm başlığı BİRİNCİ BÖLÜM, alt başlığı Genel Hükümler olarak üç okumada aynıdır. Madde kenar başlıkları da üç okumada aynı çıkmıştır: sırasıyla Amaç, Kapsam, İstisnalar, Tanımlar, Genel Esaslar ve Kıyının Korunması, Yapı Yasağı, Kıyı ve Su Alanlarında Yapılacak Yapılar. Yedinci maddenin kenar başlığı Doldurma ve Kurutma Yoluyla Arazi Kazanma ve Bu Araziler Üzerinde Yapılabilecek Yapılar ise yalnızca birinci ve üçüncü okumada görülmüştür; ikinci okuma bu başlığı hiç getirmemiştir, yani üçüncü bir tanığı yoktur. Madde öneki bu belgede Madde 1 – biçiminde, iki yanında boşluk bulunan uzun tireyle basılmıştır ve bu biçim üç okumada aynıdır; düzeltilmemiştir. Kenar başlığının madde satırının üstünde ayrı bir satır olarak durması ise yalnızca ikinci ve üçüncü okumadan doğrulanmıştır, çünkü birinci okuma başlığı madde önekinin sağına almıştır.
Kanunun amacı şöyle yazılmıştır: Madde 1 – Bu Kanun, deniz, tabii ve suni göl ve akarsu kıyıları ile bu yerlerin etkisinde olan ve devamı niteliğinde bulunan sahil şeritlerinin doğal ve kültürel özelliklerini gözeterek koruma ve toplum yararlanmasına açık, kamu yararına kullanma esaslarını tespit etmek amacıyla düzenlenmiştir. Kapsam maddesi ise şöyledir: Madde 2 – Bu Kanun, deniz, tabii ve suni göller ve akarsu kıyıları ile deniz ve göllerin kıyılarını çevreleyen sahil şeritlerine ait düzenlemeleri ve bu yerlerden kamu yararına yararlanma imkan ve şartlarına ait esasları kapsar. Buradaki imkan yazımı kaynakta şapkasızdır ve üç okumada da öyle gelmiştir; düzeltilmemiştir.
İstisnalar maddesi askeri ve güvenlik amaçlı yerleri ayrı bir rejime bağlar: Madde 3 – Askeri yasak bölgeler ve güvenlik bölgelerinde veya ülke güvenliği ile doğrudan ilgili, Türk Silahlı Kuvvetlerine veya Sahil Güvenlik Komutanlığına ait harekat ve savunma amaçlı yerlerde (konut ve sosyal tesisler hariç) özel kanun hükümlerine, diğer özel kanunlar uyarınca belirlenmiş veya belirlenecek yerlerde ise özel kanunların bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerine uyulur.
Dördüncü madde bu rehberin en işlevsel yeridir, çünkü mezunun çalıştığı şantiyenin hukuken hangi şeritte durduğunu belirleyen ölçü sistemini kurar. Madde Madde 4 – Bu Kanunda geçen deyimlerden; cümlesiyle açılır ve İfade eder. ile kapanır. Doğrulanan tanımlar şunlardır: Kıyı çizgisi: Deniz, tabii ve suni göl ve akarsularda, taşkın durumları dışında, suyun karaya değdiği noktaların birleşmesinden oluşan çizgiyi, Kıyı Kenar çizgisi: Deniz, tabii ve suni göl ve akarsularda, kıyı çizgisinden sonraki kara yönünde su hareketlerinin oluşturulduğu kumluk, çakıllık, kayalık, taşlık, sazlık, bataklık ve benzeri alanların doğal sınırını, Kıyı: Kıyı çizgisi ile kıyı kenar çizgisi arasındaki alanı, Sahil şeridi: Kıyı kenar çizgisinden itibaren kara yönünde yatay olarak en az 100 metre genişliğindeki alanı, ve Dar Kıyı: Kıyı kenar çizgisinin, kıyı çizgisi ile çakışmasını, biçimindedir. Kıyı Kenar çizgisi ile Dar Kıyı yazımlarındaki büyük harf tutarsızlığı üç okumada da aynıdır ve düzeltilmemiştir. Sahil şeridi tanımının önündeki değişiklik ibaresi ise yalnızca birinci ve ikinci okumada görülmüştür.
Beşinci madde alanın genel esaslarını sayar ve Madde 5 – Kıyılar ile ilgili genel esaslar aşağıda belirtilmiştir: cümlesiyle açılır. Doğrulanan paragraflardan bazıları şöyledir: Kıyılar, Devletin hüküm ve tasarrufu altındadır. Kıyılar, herkesin eşit ve serbest olarak yararlanmasına açıktır, Kıyı ve sahil şeritlerinden yararlanmada öncelikle kamu yararı gözetilir. Kıyıda ve sahil şeridinde planlama ve uygulama yapılabilmesi için kıyı kenar çizgisinin tespiti zorunludur. Sahil şeritlerinde yapılacak yapılar kıyı kenar çizgisine en fazla 50 metre yaklaşabilir. Bu esaslar mezunun çalışacağı işin neden her zaman bir idari izin ve imar planı kararı zincirine bağlı olduğunu açıklar.
Altıncı madde sahanın hem yasak rejimini hem de izinli yapı listesini kurar. Maddenin ilk paragrafları şöyledir: Madde 6 – Kıyı, herkesin eşitlik ve serbestlikle yararlanmasına açık olup, buralarda hiçbir yapı yapılamaz; duvar, çit, parmaklık, telörgü, hendek, kazık ve benzeri engeller oluşturulamaz. Kıyılarda, kıyıyı değiştirecek boyutta kazı yapılamaz; kum, çakıl vesaire alınamaz veya çekilemez. Kıyılara moloz, toprak, curuf, çöp gibi kirletici etkisi olan atık ve artıklar dökülemez. Bu üç cümle su altında yürütülen kesme, sökme ve montaj işinin çıkardığı artığın kıyıya bırakılamayacağını ve kıyı profilini değiştiren kazının yapılamayacağını doğrudan yazar.
Aynı madde Kıyıda imar planı kararı ile; girişinden sonra izinli yapıları sayar. Bu listenin ilk bendi mezunun iş alanını neredeyse tek tek adlandırır: a) İskele, liman, barınak, yanaşma yeri, rıhtım, dalgakıran, köprü, menfez, istinat duvarı, fener, çekek yeri, kayıkhane, tuzla, dalyan, tasfiye ve pompaj istasyonları gibi, kıyının kamu yararına kullanımı ve kıyıyı korumak amacına yönelik alt yapı ve tesisler. İkinci bent ise mesleğin en yoğun çalıştığı işverenleri adlandırır: b) Faaliyetlerinin özellikleri gereği kıyıdan başka yerde yapılmaları mümkün olmayan tersane, gemi söküm yeri ve su ürünlerini üretim ve yetiştirme tesisleri gibi, özelliği olan yapı ve tesisler. Bu bentleri f) Enerji iletim hatları, ve g) Millet bahçeleri, gibi bentler izler ve liste Yapılabilir. sözcüğüyle kapanır. Maddenin bu kısmı üç okumada birebir aynıdır. Maddenin kapanış cümlesi olan Bu yapı ve tesisler yapım amaçları dışında kullanılamazlar. ise yalnızca birinci ve üçüncü okumadan doğrulanmıştır.
Yedinci madde mesleğin en ağır iş kalemlerinden biri olan dolgu ve deniz yapısı inşasını izne ve plana bağlar: Madde 7 – Kamu yararının gerektirdiği hallerde, uygulama imar planı kararı ile deniz, göl ve akarsularda ekolojik özellikler dikkate alınarak doldurma ve kurutma suretiyle arazi elde edilebilir. Aynı maddenin son paragrafı iki maddeyi birbirine kilitler: Bu alanlar üzerinde 6 ncı maddede belirtilen yapılar ile yol, açık otopark, park, yeşil alan ve çocuk bahçeleri gibi teknik ve sosyal altyapı alanları düzenlenebilir.
Örtüşmenin sınırı da aynı açıklıkla yazılmalıdır. Bu kanun bu programı kurmaz; bir yükseköğretim düzenlemesi değildir ve doğrulanan maddelerde hiçbir bölüm, program, önlisans, diploma ya da yükseköğretim kurumu hükmü yoktur. Bu programın ders planını da belirlemez: altıncı maddedeki yapı listesi bir imar hükmüdür, bir müfredat değildir. Mezunun meslek tanımını da düzenlemez: doğrulanan maddelerde su altı kaynakçısına, dalgıca ya da kaynak operatörüne bir unvan, atanma koşulu, yeterlik belgesi, sicil ya da meslek icrası şartı getirilmemektedir. Kanun kaynak, kesme, dalış, dalış güvenliği, basınç, tüp ve ekipman konularını doğrulanan hiçbir maddede düzenlememektedir. Kaynak, dalış, dalgıç ya da su altı terimlerinin bu kanunda ayrıca tanımlanıp tanımlanmadığına dair hiçbir olumsuz iddia kurulmamaktadır; yalnızca bu oturumda çekilen birinci ile yedinci maddeler kapsamında böyle bir tanımın iki okumada birebir teyit edilemediği söylenebilir. Altıncı maddede geçen amatör su sporları ibaresi kanunun kendi sözcüğüdür ve bir dalış düzenlemesi olarak okunmamıştır. Kanunun bugünkü uygulanışı, yürürlük durumu, metinde geçen kurum adlarının güncelliği ve değişiklik zinciri hakkında bu rehber hiçbir hüküm vermez; güncel hâl için kaynak listesindeki resmi adresin esas alınması gerekir.
Bu başlıkta bilerek eksik bırakılanlar şunlardır. Kanun metni üç ayrı okumayla çekilmiş, yalnızca en az iki okumada karakter düzeyinde aynı çıkan öğeler alıntılanmıştır; dördüncü bir okuma yapılmamıştır ve tek okumada kalan hiçbir öğe ek bir denemeyle çözülmeye çalışılmamıştır. Yöntemin kendi sınırı da eksik olarak sayılmalıdır: üç okuma aynı kısa zaman aralığında yapıldığı ve okuma aracı aynı adres için yanıtı yaklaşık on beş dakika önbelleğe aldığı için okumalar büyük olasılıkla tek bir metne dönüştürme çıktısı üzerinde çalışmıştır; bu nedenle okumalar arası mutabakat yalnızca okuma ve çıkarım hatasını eler, kaynağın metne dönüştürülmesi sırasında oluşmuş bir bozulmayı elemez. Bu belgede bunun somut kanıtları görülmüştür. Birincisi, altıncı maddenin bir fıkrasının açılış sözcüğü bir okumada bitişik, başka bir okumada tireli gelmiş, üçüncü okuma o fıkraya hiç ulaşmamıştır; bu nedenle o sözcük hiç taşınmamıştır ve kaynakta hangi biçimde basılı olduğuna dair hiçbir iddia kurulmamıştır. Aynı belgenin bir sonraki fıkrasında ise iki okuma da tireli biçimi vermiştir, yani aynı dönüşüm çıktısı aynı sözcüğü iki paragrafta iki türlü üretmiştir. İkincisi, üçüncü maddenin son cümlesi bir okumada uyulur.1 biçiminde, gövdeye kaynamış bir dipnot rakamıyla bitmiştir; bu biçim eşiği geçmediği için alıntı uyulur. sözcüğünde bitirilmiş, rakam ne taşınmış ne düzeltilmiştir ve maddenin dipnot taşıyıp taşımadığına dair hiçbir iddia yoktur. Bu kaynaşmış rakam, dönüşüm katmanının bir sözcüğe kendiliğinden karakter ekleyebildiğinin doğrudan kanıtıdır ve burada bu nedenle anılmaktadır. Etiketlerin hangi okumalardan geldiği de yazılmalıdır: yedinci maddenin kenar başlığı ile altıncı maddenin kapanış paragrafları yalnızca birinci ve üçüncü okumadan gelmektedir, çünkü ikinci okuma altıncı maddeyi Yapılabilir. sözcüğünde kesmiş ve yedinci maddenin kenar başlığını hiç getirmemiştir; bu bir kapsam eksikliğidir, o hükümlerin yokluğu değildir ve o okuma yeniden çalıştırılmamıştır. Buna karşılık parantez içindeki bütün değişiklik ibareleri yalnızca birinci ve ikinci okumadan gelmektedir, çünkü üçüncü okuma bu ibarelerin tamamını sistematik olarak düşürmüştür; bu okuma o katman için tanık sayılmamış, gövde katmanında ise tanık sayılmıştır. Bir fıkranın üst üste iki değişiklik ibaresi taşıyan satır biçimi yalnızca bir okumada kalmış ve kullanılmamıştır. Belgedeki uzun tire ile kısa tire farkları, değişiklik ibarelerindeki tutarsız boşluk ve önek kullanımı ve künye satırındaki iki nokta asimetrisi düzeltilmeden bırakılmıştır. Sekizinci ve sonraki maddeler hiçbir okumadan istenmemiştir; üçüncü okuma istenmediği hâlde sekizinci maddeyi getirmiş, tek okumada kaldığı için bu malzemenin tamamı kullanılamaz sayılmış ve o maddenin içeriği hakkında hiçbir iddia kurulmamıştır. İstenmemiş olmak yok olmak değildir. Altıncı maddenin iki bendi iki okumada doğrulanmış olmasına rağmen bu rehberin konusuyla ilgisiz oldukları için alıntılanmamıştır; bu bir sunum kısaltmasıdır, doğrulama eksiği değildir. Dipnot gövdeleri hiçbir okumadan istenmemiş ve alınmamıştır; belgede dipnot bulunup bulunmadığına dair olumsuz bir iddia kurulmamıştır. Doğrulanan gövdelerin hiçbirinde mülga ibaresi görünmemiştir; kanunda mülga hüküm bulunup bulunmadığına dair de olumsuz bir iddia yoktur. Birinci okuma gövdeleri kendi tırnak işaretleri içine almış, künyeyi ve başlıkları kalın biçim işaretleriyle sarmış ve kenar başlıklarını madde önekinin sağına taşımıştır; bunlar biçimsel ekleme sayılmış ve satır düzeni mutabakatına alınmamıştır. İkinci okuma istenen Türkçe metni çevirmemiş, bir parafraz üretmemiştir; bu bir red değildir. Bu program için bir yedek kanun numarası atanmış, ancak asıl numara ilk denemede açıldığı ve konu örtüşmesi doğrulanan madde gövdelerinde tuttuğu için o yedek hiç denenmemiştir; o numaranın adı, künyesi, içeriği ve erişilebilir olup olmadığı hakkında burada hiçbir bilgi ve hiçbir iddia yoktur. Asıl adres ilk denemede açıldığı için başka tertip adresleri hiç denenmemiştir ve denenmemiş adresler hakkında ne canlı ne ölü denmektedir. Erişim aracı olarak yalnızca tek bir okuma aracı kullanılmış; başka bir istek aracı, arşiv, önbellek ya da ayna hiç kullanılmamıştır. Kaynaktaki hiçbir kısaltma açılmamış, yazım, büyük ve küçük harf kullanımı ile noktalama düzeltilmemiştir. Son olarak taban puan, başarı sıralaması, kontenjan, maaş, ücret ve işe girme oranı hiç toplanmamış, hiçbir para tutarı alınmamıştır; dördüncü maddedeki ücret tarifelerine ibaresi kanunun kendi sözcüğüdür ve yanında bir tutar yoktur. Doğrulanan gövdelerde bir oran ifadesi geçmemiş ve yorum olarak da üretilmemiştir.
Su Altı Kaynak Teknolojisi ile Yakın Alanlar Aynı Şey Değil
Bu program birkaç alanla karıştırılır ve karışmanın nedeni çoğu zaman adların birbirine çok yakın olmasıdır. En sık karıştığı yer [su altı teknolojisi](/bolum/su-alti-teknolojisi) programıdır. O program dalış, su altı çalışma teknikleri ve su altı sistemleri konularını daha geniş bir çerçevede ele alır; bu programda ise aynı ortamda yapılan bir imalat işi, yani kaynak ve kesme, eksene yerleşir. İki program aynı suya iner, ama biri ortamın kendisini, öteki o ortamda yapılan birleştirme işini merkeze alır.
İkinci karışma noktası [kaynak teknolojisi](/bolum/kaynak-teknolojisi) programıdır. O program kaynak yöntemlerini, kaynak metalurjisini ve kaynaklı imalatı karada, atölye ve fabrika koşullarında ele alır. Bu programda ise aynı teknik bilgi suyun altına taşınır ve orada dalış disipliniyle birleşir. Ad benzerliği iki programı birbirinin yerine koymaya yetmez: birinde dalış yoktur, ötekinde dalış işin ön koşuludur.
Üçüncü karışma noktası gemi ve deniz imalatı programlarıdır. [Gemi inşaatı](/bolum/gemi-insaati) ve [gemi inşaatı ve gemi makineleri mühendisliği](/bolum/gemi-insaati-ve-gemi-makineleri-muhendisligi) teknenin tasarımına ve üretimine bakar. Bu programın mezunu ise çoğu zaman aynı teknenin suya indikten sonraki bakım ve onarım işiyle uğraşır. Kanun metninde tersane ve gemi söküm yerinin ayrı bir bent olarak sayılması bu ilişkiyi göstermektedir.
Dördüncü karışma noktası deniz işletmeciliği programlarıdır. [Deniz ulaştırma ve işletme](/bolum/deniz-ulastirma-ve-isletme), [deniz ve liman işletmeciliği](/bolum/deniz-ve-liman-isletmeciligi) ve [marina ve yat işletmeciliği](/bolum/marina-ve-yat-isletmeciligi) geminin ve limanın işletilmesine bakar. Bu program ise aynı limanın su altındaki yapı elemanlarıyla ilgilenir. İki taraf aynı tesiste çalışır, ama biri yükün ve seferin, öteki yapının derdindedir.
Beşinci karışma noktası su ürünleri tarafıdır. [Su ürünleri mühendisliği](/bolum/su-urunleri-muhendisligi) ve [balıkçılık teknolojisi mühendisliği](/bolum/balikcilik-teknolojisi-muhendisligi) üretimin biyolojisine ve işletmesine bakar. Okunan programda ağ kafes yetiştiriciliği dersinin bulunması bu programı bir su ürünleri programına dönüştürmez; buradaki ilgi kafes sisteminin batık bağlantı ve demirleme elemanlarına yöneliktir.
Altıncı karışma noktası inşaat tarafıdır. [İnşaat mühendisliği](/bolum/insaat-muhendisligi) ve [inşaat teknolojisi](/bolum/insaat-teknolojisi) yapının tasarımı ve yapımıyla uğraşır. Bu programın mezunu ise aynı yapının su içindeki bölümlerinde çalışır. Kanunun altıncı maddesindeki iskele, rıhtım ve dalgakıran gibi yapılar iki tarafın da işidir; ayrıldıkları yer su çizgisidir.
Yedinci karışma noktası malzeme tarafıdır. [Metalurji](/bolum/metalurji) ve [metalurji ve malzeme mühendisliği](/bolum/metalurji-ve-malzeme-muhendisligi) malzemenin yapısına ve davranışına bakar. Bu programda suyun soğutma etkisinin dikişte yarattığı değişiklik önemli bir konudur, ancak program bir malzeme bilimi programı değildir; buradaki bilgi uygulamaya dönüktür.
Sekizinci karışma noktası kültürel ve turistik su altı çalışmalarıdır. [Arkeoloji](/bolum/arkeoloji) ve [kültür varlıklarını koruma ve onarım](/bolum/kultur-varliklarini-koruma-ve-onarim) buluntunun kendisine, [turizm ve otel işletmeciliği](/bolum/turizm-ve-otel-isletmeciligi) ise hizmetin işletilmesine bakar. Okunan programda su altı turizmi ve arkeolojisi başlıklı bir ders bulunması, mezunu bir arkeolog ya da otel işletmecisi yapmaz; bu ders alanın destek verdiği çalışma alanlarını tanıtır.
Bir Üniversitenin İki Kaynağı: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi
Bu programın somut bir örneği için aynı üniversitenin, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Denizcilik Meslek Yüksekokulunun iki ayrı kaynağı okundu. Birinci kaynak bölümün kendi tanıtım sayfası, ikinci kaynak ise aynı birimin yayımladığı bir yarıyıla ait haftalık ders programı belgesidir. İkisi birbirinin yerine geçmez ve bu başlıkta ayrı ayrı ele alınmaktadır.
Birinci kaynak, yani bölüm sayfası, program adını hedef adla birebir aynı yazımla, yani Su Altı Kaynak Teknolojisi biçiminde basmaktadır ve bu tespit üç okumada da aynı çıkmıştır. Aynı sayfada üniversite adı da basılıdır: sayfa başlığında, logo altında ve alt bilgide Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi ifadesi görünmektedir, yani kurum kimliği alan adından yapılmış bir çıkarım değildir. Buna karşılık bu kaynaktan tek bir ders adı alınamamıştır. Sayfa programın öğretim planı için bir bağlantı basmakta, ancak o bağlantının hedefi boş kalmaktadır; yani plan yayımlanmamış durumdadır ve iki ayrı okuma bu boş hedefi birbirinden bağımsız olarak doğrulamıştır. Bu bir kapsam eksikliğidir. Kurumun bu programa ait bir öğretim planı bulunmadığı yönünde hiçbir iddia kurulmamaktadır; söylenen tek şey, okunan sayfanın planı yayımlamadığıdır. Bu sayfada öğretim düzeyi de doğrulanamamıştır: iki okuma önlisans ya da iki yıllık ifadelerinin sayfada basılı olmadığını bildirmiş, sayfada hiç yarıyıl başlığı bulunmadığı için düzey yarıyıl sayısından da çıkarılamamıştır. Bu, bir çıkarım değil, doğrulanamamış bir durumdur ve bu rehberdeki önlisans bilgisi bu sayfaya dayanmamaktadır.
İkinci kaynak bir ders planı sayfası değil, tek bir yarıyıla ait haftalık ders programı belgesidir ve bu sınır rehber boyunca korunmaktadır. Belge program adını SUALTI KAYNAK TEKNOLOJİSİ biçiminde basmaktadır; hedef ad ise Su Altı Kaynak Teknolojisi biçimindedir. Fark yalnızca bir boşluktur: sözcük değişmemekte, sözcük düşmemekte ve nitelendirici eklenmemektedir. Bu fark işaretlenmiş, tek biçime getirilmemiş ve kaynak reddedilmemiştir; gerekçe, aynı kurumun kendi bölüm sayfasının aynı programı birebir hedef adla basmasıdır. Buna karşılık karşı okuma da açıkça bırakılmaktadır: bu boşluk farkını bir program adı farkı sayan bir okuyucu için ikinci kaynak düşer ve bu program için toplanan ders adı sayısı sıfıra iner, çünkü birinci kaynak hiç ders adı basmamaktadır. Bu ihtimal gizlenmemektedir.
Belgede öğretim düzeyi basılı değildir; iki okuma da önlisans ifadesinin belgede bulunmadığını bildirmiştir. Düzey yalnızca belgedeki en yüksek sınıf ve dönem numaralarından çıkarımdır ve bu, birinci kaynaktaki doğrulanamamış durumdan farklı bir kategoridir; ikisi karıştırılmamaktadır. Üniversite adı da belgenin kendisinde basılı değildir: ad, belgeyi yayımlayan duyuru sayfasından alınmıştır. Bu bir ara durumdur; alan adından yapılmış bir çıkarım değildir ve sayfada yayımlı gibi de sunulmamaktadır. Belgenin barındığı ana makine adı ile yayımlayan sayfanın ana makine adı birbirinden farklıdır ve bu fark burada işaretlenmektedir.
Belgenin birinci dönem bloğu 1. SINIF 3. DÖNEM DERS PROGRAMI başlığını taşımaktadır ve bu başlıktaki tuhaflık, yani birinci sınıf ile üçüncü dönemin aynı satırda durması, düzeltilmeden taşınmıştır. Bu blokta yayımlanan ders adları Yüzme ve Fiziki Mukavemet-I, Yabancı Dil–II, İş Sağlığı ve Güvenliği, Sanayi Dalgıçlığı-II, Sualtı Kaynak, SCUBA-II ve Dalış Sağlığı biçimindedir. Buradaki Yabancı Dil–II adının içindeki uzun tire belgede böyle basılıdır ve düzeltilmemiştir; SCUBA-II kısaltması da açılmamıştır. Bu blokta dalışın üç ayrı ders adıyla, kaynağın ise tek bir ders adıyla temsil edilmesi, alanın önce dalgıç yetiştirdiğini gösteren en açık işarettir.
Belgenin ikinci dönem bloğu 2. SINIF 4. DÖNEM DERS PROGRAMI başlığını taşımaktadır. Bu blokta yayımlanan ders adları Türk Dili, Bilgisayar Destekli Çizim, Atatürk İlkeleri ve İnkilap Tarihi, Sualtı Sporları, Ağ Kafes Yetiştiriciliği, Sualtı ARGE, Sualtı Örnekleme Yöntemleri, Sualtı Turizmi ve Arkeolojisi ve Mavi Ekonomi biçimindedir. Buradaki İnkilap yazımı belgede böyle basılıdır ve düzeltilmemiştir; Sualtı ARGE adındaki kısaltma da açılmamıştır. Bu bloğun bileşimi dikkat çekicidir: teknik çizim dışındaki ders adlarının çoğu mesleğin uygulama alanlarını tanıtmaya dönüktür, yani ikinci yılda öğrenci yalnızca daha çok kaynak değil, kaynağın hangi sektörlerde istendiğini de öğrenmektedir.
Bu başlıkta bilerek eksik bırakılanlar şunlardır. Bu program için iki kaynak okundu; birinci kaynak üç okumayla, ikinci kaynak iki okumayla okunmuştur. Birinci kaynaktan alınan ders adı sayısı sıfırdır, çünkü sayfanın öğretim planı bağlantısının hedefi boştur; bu bir kapsam eksikliğidir ve kurumun planı olmadığı anlamına gelmez. İkinci kaynaktan alınan ders adı sayısı on altıdır ve bunlar iki dönem bloğuna dağılmıştır; hiçbir ders adı düşürülmemiştir. Bu belgede hiç yer tutucu satır basılı değildi, dolayısıyla düşürülen yer tutucu satır sayısı sıfırdır ve hiçbir seçmeli havuz doldurulmamıştır. Öğretim düzeyi birinci kaynakta doğrulanamamıştır, çünkü ne basılıdır ne de sayfada bir yarıyıl başlığı bulunduğu için sayıdan çıkarılabilir; ikinci kaynakta ise düzey basılı değildir ve yalnızca sınıf ile dönem numaralarından çıkarımdır. Bu rehberdeki önlisans ve iki yıl bilgisi hiçbir kaynaktan gelmemektedir. Üniversite adı birinci kaynakta sayfada yayımlıdır; ikinci kaynakta belgede basılı değildir ve yayımlayan sayfadan alınmıştır, yani bir ara durumdur ve alan adından çıkarım değildir. Program adı yazımındaki boşluk farkı düzeltilmemiş, karşı okumasıyla birlikte yukarıda yazılmıştır. İkinci kaynak yalnızca bir yarıyılı kapsamaktadır; birinci ve üçüncü dönem ders adları alınamamıştır, çünkü güz yarıyılına ait haftalık ders programı duyurusu okunan iki arşiv sayfasında bulunamamıştır. Bu programın güz derslerinin ne olduğu konusunda hiçbir iddia kurulmamaktadır. İki okumanın ayrıştığı tek nokta dönem başlıklarının uzunluğudur: bir okuma başlıkları kısaltmış, öteki tam biçimi vermiştir; bu fark işaretlenmiş, kısaltan okuma yanlış ilan edilmemiş ve yukarıda tam biçim kullanılmıştır. Ders adları, ders sırası, ders sayıları, düzeyin basılı olmayışı ve üniversite adının belgede basılı olmayışı konusunda iki okuma birebir uyuşmuştur; iki okuması birbirini tutmadığı için reddedilen bir kaynak olmamıştır. Belge aynı ders adını iki kez basmamıştır. Ders kodu, kredi, iş yükü, saat, derslik ve öğretim elemanı bilgileri okumalarda görülmüş olsa da toplanmamış ve bu rehbere hiç alınmamıştır. Ders adları Türkçe yayımlanmıştır, çevrilmemiş, kısaltmalar açılmamış ve yazım düzeltilmemiştir. Bu kaynakların hiçbiri bir puan türü yayımlamamaktadır; bu rehberdeki puan türü bu sayfalara dayandırılmamıştır ve kaynaklar taban puan ile kontenjan da yayımlamamaktadır. Bu program için aday olarak yalnızca tek bir üniversite çıkmıştır ve okunan iki kaynak da aynı kuruma aittir; bu nedenle bu iki kaynak birbirinin bağımsız doğrulaması sayılmamaktadır. Başka üniversitelerin bu programa ait yayımlanmış planlarının bulunmadığı yönünde hiçbir iddia kurulmamaktadır. Adı benzeyen ancak farklı olan programlara ait sayfalar bilerek hiç açılmamıştır ve bu programın yerine konmamıştır. Denenen bazı kurumsal katalog adresleri boş şablon döndürmüş, bazı ana makine adlarına ise erişilememiştir; bunlar kaydedilmiş, başka hiçbir yolla, yani arşiv, önbellek ya da ayna yoluyla çekilmeye çalışılmamıştır.
Mezunlar Ne İş Yapar?
Bu programın mezununun ilk ve en belirgin çalışma alanı liman ve kıyı yapılarının bakımıdır. İskele ayaklarının, rıhtım perdelerinin, dalgakıran bloklarının bağlantı elemanlarının ve şamandıra zincirlerinin su altındaki bölümleri düzenli olarak muayene edilir, aşınan yerler kesilir ve yeni parçalar kaynakla yerine oturtulur. Kanun metninin altıncı maddesindeki yapı listesi bu iş kaleminin neredeyse tamamını tek tek saymaktadır.
İkinci alan tersane ve gemi söküm sahalarıdır. Bir teknenin su altındaki gövdesinde yapılan yama, sac değişimi, dümen ve pervane bölgesindeki onarım ile söküm sahasındaki kesme işleri bu mesleğin yoğunlaştığı yerlerdir. Kanun bu iki yeri, kıyıdan başka yerde yapılmaları mümkün olmayan tesisler arasında ayrı bir bentle saymaktadır.
Üçüncü alan su ürünleri yetiştiriciliği tesisleridir. Ağ kafes sistemlerinin batık bağlantı elemanları, demirleme donanımı ve yüzdürme düzeni sürekli yük altındadır ve düzenli kontrol ile onarım ister. Okunan haftalık ders programında ağ kafes yetiştiriciliği başlıklı bir dersin bulunması bu alana doğrudan işaret eder.
Dördüncü alan su altı muayenesi ve raporlamadır. Görsel muayene, kalınlık ölçümü, korozyon takibi ve bulguların belgelenmesi bu işin ayrı bir uzmanlığıdır. Okunan programda su altı örnekleme yöntemleri başlıklı ders bu tarafa değer. Bu iş çoğu zaman kaynağın kendisinden önce gelir, çünkü nerede kaynak yapılacağına muayene karar verir.
Beşinci alan boru hattı ve su altı geçişleridir. Su altından geçen hatların bağlantı noktalarında yapılan onarım ve montaj işleri, hem dalış hem kaynak becerisi ister ve genellikle bir ekip çalışması olarak yürütülür.
Altıncı alan dolgu ve deniz yapısı şantiyeleridir. Kanunun yedinci maddesinin izne bağladığı doldurma işlerinde kullanılan kalıp, iskelet ve bağlantı elemanlarının su altındaki bölümleri bu mesleğin işidir.
Yedinci alan turizm, spor ve arkeoloji destek işleridir. Dalış merkezlerinde, batık gezisi düzenlenen bölgelerde ve su altı araştırmalarında ekip içinde teknik dalgıç olarak çalışmak da mezunun önündeki yollardan biridir; okunan programdaki su altı sporları ile su altı turizmi ve arkeolojisi dersleri bu tarafa açılır.
Sekizinci alan dalış operasyonlarının hazırlığı ve güvenliğidir. Ekipman bakımı, hava ve gaz düzeninin hazırlanması, dalış planının kurulması ve yüzeyden destek verilmesi ayrı birer görevdir ve okunan programdaki dalış sağlığı ile iş sağlığı ve güvenliği dersleri bu görevlere hazırlar.
Bu alanda pek çok işin belirli belge, yeterlik, sağlık raporu, izin ya da yetki şartlarına bağlı olduğu bilinmekle birlikte, bu rehber hangi işin hangi şarta bağlı olduğu konusunda bir iddia kurmamaktadır; bu bilgi ilgili mevzuattan ve yetkili kurumdan öğrenilmelidir. Okunan kanun metninde mezuna bir unvan, yeterlik belgesi ya da meslek icrası şartı getirilmemektedir. Bu rehber hiçbir iş için ücret aralığı, işe girme oranı ya da kariyer hızı vermez.
Kimler Tercih Etmeli?
Bu programı düşünen öğrencinin kendine sorması gereken ilk soru bedenle ilgilidir. Bu alan yüzme becerisi, fiziki dayanıklılık ve dalışa elverişli bir sağlık durumu ister; okunan haftalık ders programında yüzme ve fiziki mukavemet ile dalış sağlığı başlıklı derslerin bulunması bunun ders planındaki karşılığıdır. Suda kendini rahat hissetmeyen ya da kapalı ve karanlık ortamlarda huzursuz olan bir öğrenci bu işi ilk yılda zorlayıcı bulabilir.
İkinci soru el becerisi ve sabırdır. Kaynak, karada bile yıllar içinde oturan bir el işidir; su altında ise görüşün bulanık, akıntının değişken ve hareket alanının dar olduğu koşullarda yapılır. Tekrar ederek öğrenmeyi sıkıcı bulan bir öğrenci burada ilerlemekte zorlanır.
Üçüncü soru kurallara uymaya yatkınlıktır. Bu alanda güvenlik yordamları tavsiye değildir. Dalış planına, çıkış disiplinine, ekipman kontrolüne ve ekip içi haberleşmeye uymamak doğrudan sonuç doğurur. Kuralları esnetmeyi beceriklilik sayan bir öğrenci bu alanda ciddi bir risk taşır.
Dördüncü soru ekip çalışmasıdır. Bu iş tek başına yapılmaz; yüzeyde destek veren, hattı izleyen ve kayıt tutan bir ekip olmadan su altındaki kişi çalışamaz. Kendi başına çalışmayı tercih eden bir öğrenci bu düzeni kısıtlayıcı bulabilir.
Beşinci soru hareketliliktir. İş çoğu zaman sabit bir atölyede değil, limanda, tersanede, kafes tesisinde ya da bir şantiyede yürür; hava koşullarına ve sahanın konumuna bağlı bir düzen vardır. Yerleşik ve öngörülebilir bir çalışma düzeni arayan bir öğrenci bunu baştan hesaba katmalıdır.
Altıncı soru teknik hazırlığa yatkınlıktır. Su altında geçirilen süre kıymetlidir ve iş karada planlanır. Bilgisayar destekli çizim dersinin planda yer alması bu nedenledir; masa başındaki hazırlığı gereksiz gören bir öğrenci sahada zaman kaybeder.
Yedinci soru öğrenmeye devam etme isteğidir. Bu iki yıllık program mesleğin başlangıcıdır; ekipman, yöntem ve belgelendirme düzenleri zaman içinde değişir. Öğrenmeyi mezuniyetle biten bir iş sayan bir öğrenci meslekte geride kalır. Son olarak bu programın iki yıllık bir önlisans programı olduğu ve uygulama yükünün ders dışı çalışmayı da gerektirdiği baştan bilinmelidir.
Tercih Öncesi Notlar
Birinci not: Bu programın adı üniversiteler ve belgeler arasında farklı yazılabilmektedir. Bu rehberde okunan iki kaynaktan biri adı Su Altı Kaynak Teknolojisi, öteki SUALTI KAYNAK TEKNOLOJİSİ biçiminde basmaktadır ve bu fark düzeltilmemiştir. Ayrıca su altı teknolojisi ve kaynak teknolojisi gibi adlar ayrı programlara aittir ve bu programın yerine konmamalıdır. Tercih listesi yapılırken adın değil, ilgili üniversitenin kendi yayımladığı belgelerin okunması gerekir.
İkinci not: Bu programa ait yayımlanmış ders planına ulaşmak her kurumda kolay olmayabilir. Bu rehberde okunan bölüm sayfası öğretim planı için bir bağlantı basmakta, ancak bağlantının hedefi boş kalmaktadır; toplanan ders adları bu nedenle bir ders planından değil, tek bir yarıyıla ait haftalık ders programı belgesinden gelmektedir. Tercihten önce ilgili birimden güncel ve tam öğretim planının istenmesi yerinde olur.
Üçüncü not: Dalış ve uygulama düzeni bu alanda olağandan daha belirleyicidir. Havuz ve açık su uygulamalarının nasıl yürütüldüğü, kurumun kendi dalış ekipmanının ve kaynak atölyesinin bulunup bulunmadığı, uygulamalı derslerde grup mevcudunun kaç kişi olduğu, staj düzeninin nasıl kurulduğu ve dalışa katılım için hangi sağlık koşullarının arandığı tercihten önce sorulmalıdır. Bu rehberde okunan belge yalnızca bir yarıyılı kapsamaktadır; güz döneminin nasıl kurulduğu bu belgeden görülmemektedir.
Dördüncü not: Bu bir önlisans programıdır ve mezunlar için lisans düzeyine geçiş yolu Dikey Geçiş Sınavı ile açıktır; bu yolun hangi lisans programlarına açık olduğu ve koşulları kaynak listesindeki resmi adreslerden öğrenilmelidir. Alanın en yakın komşularına bakmak isteyen öğrenci için [su altı teknolojisi](/bolum/su-alti-teknolojisi) ve [kaynak teknolojisi](/bolum/kaynak-teknolojisi); deniz yapıları ve gemi tarafına ilgi duyan öğrenci için [gemi inşaatı](/bolum/gemi-insaati), [gemi inşaatı ve gemi makineleri mühendisliği](/bolum/gemi-insaati-ve-gemi-makineleri-muhendisligi), [gemi makineleri işletmeciliği](/bolum/gemi-makineleri-isletmeciligi) ve [deniz ulaştırma ve işletme](/bolum/deniz-ulastirma-ve-isletme); liman ve marina işletmeciliğine ilgi duyan öğrenci için [deniz ve liman işletmeciliği](/bolum/deniz-ve-liman-isletmeciligi), [marina ve yat işletmeciliği](/bolum/marina-ve-yat-isletmeciligi) ve [denizcilik işletmeleri yönetimi](/bolum/denizcilik-isletmeleri-yonetimi); metal işleme ve imalat tarafına ilgi duyan öğrenci için [makine](/bolum/makine), [talaşlı üretim teknikerliği](/bolum/talasli-uretim-teknikerligi), [endüstriyel kalıpçılık](/bolum/endustriyel-kalipcilik) ve [makine resim ve konstrüksiyonu](/bolum/makine-resim-ve-konstruksiyonu); malzeme tarafına ilgi duyan öğrenci için [metalurji](/bolum/metalurji) ve [malzeme bilimi ve mühendisliği](/bolum/malzeme-bilimi-ve-muhendisligi); yapı tarafına ilgi duyan öğrenci için [inşaat teknolojisi](/bolum/insaat-teknolojisi) ve [inşaat mühendisliği](/bolum/insaat-muhendisligi); deniz üretimi tarafına ilgi duyan öğrenci için [su ürünleri mühendisliği](/bolum/su-urunleri-muhendisligi) ve [balıkçılık teknolojisi mühendisliği](/bolum/balikcilik-teknolojisi-muhendisligi); güvenlik ve müdahale tarafına ilgi duyan öğrenci için [iş sağlığı ve güvenliği](/bolum/is-sagligi-ve-guvenligi) ile [sivil savunma ve itfaiyecilik](/bolum/sivil-savunma-ve-itfaiyecilik); çevre ve su tarafına ilgi duyan öğrenci için [çevre koruma ve kontrol](/bolum/cevre-koruma-ve-kontrol) ve [su ve atık yönetimi teknikerliği](/bolum/su-ve-atik-yonetimi-teknikerligi); kültürel ve turistik su altı çalışmalarına ilgi duyan öğrenci için [arkeoloji](/bolum/arkeoloji), [kültür varlıklarını koruma ve onarım](/bolum/kultur-varliklarini-koruma-ve-onarim) ve [turizm ve otel işletmeciliği](/bolum/turizm-ve-otel-isletmeciligi) karşılaştırılmaya değer yollar oluşturur.
Beşinci not: Bu rehber bölümün ne olduğunu anlatır; hangi üniversiteye hangi puanla girileceğini anlatmaz. Taban puan, başarı sıralaması ve kontenjan her yıl değişir ve tek geçerli kaynağı ÖSYM tercih kılavuzu ile YÖK Atlas'tır. Bu sayfada bilerek puan, sıralama ya da maaş rakamı verilmiyor: eksik bilgi, yanlış bilgiden iyidir.
ÖSYM bu programı 2 üniversitede, 2 ayrı kontenjan satırında açtı. Aşağıdaki iki puan, bu programın ÖSYM'de yayımlanmış en yüksek ve en düşük taban puanıdır.
ÖSYM'nin bu tablolarında başarı sıralaması yoktur; sıralama için YÖK Atlas kullanılmalıdır. Taban puanlar geçmiş yılın sonucudur, her yıl değişir.
Bu rehber bilgilendirme amaçlıdır; müfredat ve koşullar üniversiteye göre değişir. Bölümün bulunduğu üniversiteler ile güncel taban puan, başarı sıralaması ve kontenjanlar için ÖSYM tercih kılavuzu ve YÖK Atlas esastır.