Su Altı Teknolojisi

Su Altı Teknolojisi, suyun altında yapılan teknik işleri konu alan bir uygulama alanıdır. Buradaki iş, dalışın kendisi değildir; dalış yalnızca işe ulaşma yöntemidir. Bir iskele ayağının incelenmesi, bir boru hattının kontrolü, bir gemi gövdesinin altındaki bir hasarın görülmesi, batmış bir cismin bağlanıp yüzeye alınması ya da su altında bir kesme veya birleştirme işleminin yapılması bu alanın konusudur. Yani alan, karada yapılan bir teknik işin su altındaki karşılığını çalışır ve suyun getirdiği kısıtları bu işin içine yerleştirir.

Suyun getirdiği kısıtlar bu alanı benzersiz kılan asıl unsurdur. Derinlik arttıkça basınç artar; basınç arttıkça solunan gazın vücuttaki davranışı değişir; görüş mesafesi düşer, sıcaklık düşer, akıntı çalışmayı zorlaştırır ve iletişim doğrudan konuşmayla yapılamaz. Bu nedenle programın müfredatı iki ayrı bilgi kümesini yan yana getirir: bir yanda dalışın fiziği, fizyolojisi ve sistemleri, diğer yanda yapılacak işin teknik gereklilikleri bulunur.

Birinci küme dalış tarafıdır. Dalış fiziği basıncın ve gazların davranışını açıklar; dalış sağlığı bu davranışın insan vücudundaki karşılığını verir; hiperbarik sistemler ve tedaviler ise bu karşılığın olumsuz sonuçlarına yönelik uygulamaları konu alır. Dalış sistemleri dersleri kullanılan donanımı, karışım gaz dalgıçlığı dersleri ise farklı gaz karışımlarıyla yapılan dalışları çalışır. Bu derslerin varlığı, alanın dalışı bir spor değil bir çalışma yöntemi olarak ele aldığını gösterir.

İkinci küme iş tarafıdır. Kesme ve kaynak uygulamaları, su altı yapıları, su altı projeleri ve sanayi dalgıçlığı dersleri su altında yapılan teknik işin kendisini konu alır. Teknik resim ve malzeme bilgisi dersleri bu işin karadaki mühendislik diliyle ilişkisini kurar. Gemicilik, navigasyon ve denizde haberleşme dersleri ise çalışmanın yürütüldüğü deniz ortamının işletme tarafını verir.

Bu iki kümenin arasında üçüncü bir alan durur: güvenlik ve mevzuat. Dalış mevzuatı, uluslararası dalış standartları, dalış operasyonlarında risk yönetimi ve ilkyardım dersleri bu alanı oluşturur. Su altı çalışmasında bir hatanın geri dönüşü karadaki kadar kolay değildir; bu nedenle prosedüre uyma, alanda teknik beceri kadar belirleyicidir.

Programın ders planında deniz bilimlerine ait dersler de bulunur. Oşinografi, deniz meteorolojisi, sucul yaşam ekolojisi ve deniz kirliliği dersleri çalışılan ortamın kendisini tanıtır. Su altı arkeolojisi, su altı film ve fotoğrafçılığı ile su altı turizmi dersleri ise alanın teknik işin dışına taşan uygulama yönlerini gösterir.

Alan, [su ürünleri mühendisliği](/bolum/su-urunleri-muhendisligi) ile deniz ortamını, [gemi inşaatı](/bolum/gemi-insaati) ile gemi yapısını, [kaynak teknolojisi](/bolum/kaynak-teknolojisi) ile birleştirme tekniklerini, [çevre koruma ve kontrol](/bolum/cevre-koruma-ve-kontrol) ile kirlilik konusunu paylaşır. Paylaşmak aynı olmak değildir; üçüncü başlık bu ayrımları açıyor.

[Su ürünleri mühendisliği](/bolum/su-urunleri-muhendisligi) ile ayrım konudadır. O alan sudaki canlı kaynağı, yetiştiriciliği ve su ürünleri üretimini merkeze alır. Su altı teknolojisi ise sudaki teknik işi merkeze alır. İki alan aynı ortamda çalışır; çalıştıkları konu aynı değildir. Kaynak ders planında kafeste balık yetiştiriciliği ve dalgıçlık adlı bir dersin bulunması, bu iki alanın kesiştiği bir uygulama noktası olduğunu gösterir; kesişmek aynı olmak değildir.

[Gemi inşaatı](/bolum/gemi-insaati) ile ayrım üretim ile bakım arasındaki ayrımdır. O alan geminin tasarlanmasını ve inşa edilmesini konu alır. Su altı teknolojisi ise gemi su üzerindeyken gövdesinin altında yapılan inceleme, temizlik ve onarım işlerine bakar. Ders planında gemicilik dersi bulunur; bu ders gemi inşa etmeyi değil, gemi ortamında çalışmayı öğretir.

[Kaynak teknolojisi](/bolum/kaynak-teknolojisi) ile ayrım ortam ayrımıdır. Kaynak ve kesme işlemleri her iki alanda da vardır; ancak su altında yapılan kaynak, karada yapılan kaynaktan farklı bir fizik ortamında gerçekleşir ve farklı güvenlik prosedürleri gerektirir. Ders planında kesme ve kaynak uygulamaları dersinin bulunması, bu alanın kaynak bilgisini kendi ortamına uyarlayarak aldığını gösterir.

[İnşaat teknolojisi](/bolum/insaat-teknolojisi) ile ayrım yine ortam ayrımıdır. Su altı yapıları, iskeleler ve dolgular inşaat konusudur; ancak bu yapıların su altındaki bölümlerinin incelenmesi ve bakımı ayrı bir uzmanlık gerektirir. Su altı teknolojisi bu ikinci tarafta durur.

[Arkeoloji](/bolum/arkeoloji) ile temas noktası su altı arkeolojisidir ve bu temas ders planında bir ders olarak görünür. Ancak arkeoloji bir bilim alanıdır; kazının bilimsel yürütülmesi, buluntunun değerlendirilmesi ve yorumlanması o alanın işidir. Su altı teknolojisi bu çalışmalarda teknik ve dalış desteği tarafında durur. Su altı kültür varlıklarına ilişkin izin ve yetki rejimi bu sayfada incelenmedi.

[Çevre koruma ve kontrol](/bolum/cevre-koruma-ve-kontrol) ile temas noktası deniz kirliliğidir. O alan kirliliğin ölçülmesini, izlenmesini ve önlenmesini merkeze alır; su altı teknolojisi ise kirliliğin bulunduğu ortamda teknik çalışma yürütür. [İş sağlığı ve güvenliği](/bolum/is-sagligi-ve-guvenligi) ile temas noktası risk yönetimidir; ancak o alan işyerlerinin genel güvenlik düzenini konu alır, su altı teknolojisi ise tek bir çalışma ortamının kendine özgü risklerini çalışır.

[Turizm ve seyahat hizmetleri](/bolum/turizm-ve-seyahat-hizmetleri) ile temas noktası su altı turizmidir ve bu da ders planında bir ders olarak görünür. Bu ders, alanın turizm sektörüyle kurduğu bağı gösterir; ancak programın ağırlık merkezi turizm işletmeciliği değildir. [İlk ve acil yardım](/bolum/ilk-ve-acil-yardim) ile temas noktası acil müdahaledir; ders planında ilkyardım ve cankurtarma dersinin bulunması bu temasın karşılığıdır. [Sivil savunma ve itfaiyecilik](/bolum/sivil-savunma-ve-itfaiyecilik) ile temas noktası arama ve kurtarma çalışmalarıdır; ders planında kurtarma dalgıçlığı dersi bulunur.

[Deniz ve liman işletmeciliği](/bolum/deniz-ve-liman-isletmeciligi) ve [deniz ulaştırma işletme mühendisliği](/bolum/deniz-ulastirma-isletme-muhendisligi) ile ayrım en nettir: o programlar geminin ve limanın işletilmesini konu alır, su altı teknolojisi ise suyun altındaki teknik işi konu alır. [Rekreasyon yönetimi](/bolum/rekreasyon-yonetimi) ile temas noktası ise dalışın serbest zaman etkinliği olarak yürütüldüğü alandır; bu program dalışı bir etkinlik olarak değil, bir çalışma yöntemi olarak ele alır.

Son bir karışma noktası şudur: bu programdan mezun olmak, dalış yapmak için gereken belge ve yetkilerin kendiliğinden kazanıldığı anlamına gelmez. Dalış faaliyetlerinde hangi belgenin hangi çalışma için arandığı ayrı bir mevzuat konusudur ve bu sayfada yanıtlanmıyor; ilgili kurumların güncel düzenlemelerine başvurulmalıdır.

Aşağıdaki bilgiler Çukurova Üniversitesi'nin eğitim bilgi sisteminde yayımlanan program sayfalarından alındı. Kaynakta program Yumurtalık Meslek Yüksekokulu bünyesinde yazılıdır. Sayfada programın düzeyi ön lisans olarak, programın süresi ise iki yıl olarak yazılıdır. Program kimliğine ilişkin iddialar bu satırlara dayandırılmıştır.

Kaynakta yayımlanan ders planında birinci yarıyıl dersleri şunlardır: Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi I, İngilizce I, Türk Dili I, Su Altı Teknikerliğine Giriş, MATEMATİK, KESME VE KAYNAK UYGULAMALARI, Su Altı Malzeme Bilgisi, TEKNİK RESİM, İLKYARDIM VE CANKURTARMA, Dalış Fiziği, Scuba Dalgıçlığı I, Uluslararası Dalış Standartları, Denizde Haberleşme, Sucul Yaşam Ekolojisi.

İkinci yarıyıl dersleri şunlardır: Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi II, İngilizce II, Türk Dili II, Deniz Meteorolojisi, Dalış Sağlığı, Oşinografi, Scuba Dalgıçlığı II, TEMEL DALGIÇLIK I, Dalış Sistemleri I, Kafeste Balık Yetiştiriciliği ve Dalgıçlık, İleri Dalış Teknikleri, Çevresel Sürdürülebilirlik.

Üçüncü yarıyıl dersleri şunlardır: Dalış Mevzuatı, Dalış Sistemleri II, Hiperbarik Sistemler ve Tedaviler, KARIŞIM GAZ DALGIÇLIĞI I, Sanayi Dalgıçlığı I, KURTARMA DALGIÇLIĞI, TEMEL DALGIÇLIK II, NAVİGASYON, Alan Dışı Seçmeli Ders, Dalış Operasyonlarında Risk Yönetimi, Deniz Kirliliği, Temel Elektrik.

Dördüncü yarıyıl dersleri şunlardır: KARIŞIM GAZ DALGIÇLIĞI II, TEMEL DALGIÇLIK III, Bitirme Ödevi, Su Altı Yapıları ve Danışmanlığı, Su Altı Projeleri, Sanayi Dalgıçlığı II, Gemicilik, Alan Dışı Seçmeli Ders, Su Altı Arkeolojisi, Su Altı Film ve Fotoğrafçılığı, Su Altı Turizmi.

Bu listeyle ilgili sınırlar açıkça yazılmalıdır. Ders adları kaynaktaki yazımıyla bırakıldı; kaynakta bazı ders adları büyük harfle, bazıları normal yazımla görünmektedir ve bu karışıklık düzeltilmedi. Roma rakamı kullanımı da kaynaktaki biçimiyle korundu. Hangi derslerin zorunlu, hangilerinin seçmeli olduğu bu sayfada belirtilmedi, çünkü bu ayrım iki okumada aynı biçimde doğrulanamadı; yalnızca adında seçmeli ifadesi geçen dersler bu ifadeyle birlikte aktarıldı. Ders kodu, kredi ve AKTS değerleri bilerek aktarılmadı. Staja ilişkin bir bilgi bu sayfaya alınmadı. Bu plan tek bir üniversitenin planıdır ve her üniversitenin planı farklıdır.

Planın mantığı okunabilir durumdadır. Birinci yarıyıl temel bilgiyi ve dalışa girişi kurar: matematik, teknik resim ve malzeme bilgisi karadaki teknik dili verirken dalış fiziği, scuba dalgıçlığı ve uluslararası dalış standartları dalış tarafını başlatır. İkinci yarıyıl ortamı ve insan tarafını ekler: oşinografi ve deniz meteorolojisi ortamı, dalış sağlığı ise insanı konu alır; temel dalgıçlık ve dalış sistemleri dersleri uygulamayı derinleştirir. Üçüncü yarıyıl uzmanlaşmanın başladığı yerdir: karışım gaz dalgıçlığı, sanayi dalgıçlığı ve kurtarma dalgıçlığı farklı çalışma türlerini ayırır; dalış mevzuatı ve risk yönetimi ise bu çalışmaların çerçevesini verir. Dördüncü yarıyıl işin uygulama tarafını tamamlar: su altı yapıları, su altı projeleri ve bitirme ödevi teknik işi bütünleştirirken su altı arkeolojisi, film ve fotoğrafçılık ile turizm dersleri alanın farklı uygulama yönlerini gösterir.

Programın hedeflediği işler, su altında teknik hizmet üreten kuruluşlarda bulunan uygulama pozisyonlarıdır. Su altı teknikerliği, sanayi dalgıçlığı destek görevleri, liman ve iskele bakım çalışmalarında saha görevleri, su altı inceleme ve raporlama destek görevleri bu pozisyonların yaygın örnekleridir.

Mezunların çalışabileceği ortamlar arasında su altı hizmeti veren özel firmalar, liman ve iskele işletmeleri, gemi bakım ve onarım kuruluşları, deniz yapıları müteahhitlik firmaları, su ürünleri yetiştiriciliği tesisleri, arama kurtarma ekipleri, dalış merkezleri ve su altı film yapım ekipleri sayılabilir. Bu rehberde bu ortamların hangisinde hangi kadronun bulunduğu ya da hangi belgenin arandığı yazılmıyor; bu konu ilgili kurumların mevzuatına tabidir ve doğrulanmış kaynak olmadan yazılması yanlış bilgi üretmek olur.

Alanın belirgin bir özelliği çalışmanın ekip hâlinde yürümesidir. Su altı çalışmasında yüzeydeki ekip ile sudaki kişi birbirine bağlıdır; iletişim, planlama ve prosedüre uyum bu nedenle teknik beceriden ayrılmaz.

İkinci özellik çalışmanın proje temelli olmasıdır. İşler çoğu zaman belirli bir sürede tamamlanan operasyonlar biçiminde yürür ve çalışma yeri operasyona göre değişir. Bu, seyahat ve saha koşullarına uyum gerektirir.

Üçüncü özellik sağlık koşuludur. Dalış yapılan işlerde sağlık durumunun uygunluğu aranır ve bu uygunluk düzenli olarak denetlenir. Bu koşulun ayrıntıları ilgili sağlık mevzuatında düzenlenir ve bu sayfada yazılmıyor.

Ön lisans mezunları için sürekliliğin ana yolu dikey geçiştir. ÖSYM'nin Dikey Geçiş Sınavı ile lisans programlarına geçiş için başvuru yapılabilir. Hangi ön lisans programından hangi lisans programlarına geçiş yapılabileceği listesi yıllara göre değiştiği için bu sayfada hedef program listesi verilmiyor; ÖSYM dikey geçiş kılavuzu esas alınmalıdır.

Bu rehberde hiçbir pozisyon için maaş aralığı, istihdam oranı ya da iş bulma süresi verilmiyor. Bu rakamlar yıla, şehre ve kuruma göre değişir.

Program, fiziksel olarak zorlu bir çalışma ortamını baştan kabul eden öğrenciye uygundur. Soğuk su, düşük görüş, akıntı ve ağır donanım bu işin olağan koşullarıdır. Bu koşulların romantik bir dalış tasavvuruyla karıştırılmaması gerekir.

İkinci olarak alan disipline uyum ister. Su altı çalışmasında prosedürler kişisel tercihe bırakılmaz; planlanan sürenin, planlanan derinliğin ve planlanan sıralamanın dışına çıkmak alanın en temel kuralına aykırıdır. Kurala uymayı sıkıcı bulan bir öğrenci için bu alan uygun değildir.

Üçüncü olarak alan teknik ilgi ister. Dalış bu işin yöntemidir; işin kendisi kaynak, kesme, montaj, inceleme ve onarım gibi teknik işlerdir. Teknik resim, malzeme ve elektrik derslerinin planda bulunması bu ilginin gerekliliğini gösterir.

Dördüncü olarak alan takım çalışmasına yatkınlık ister. Su altında tek başına alınan bir karar yalnızca kararı alanı ilgilendirmez; yüzeydeki ekibi de doğrudan etkiler.

Son olarak bu programı tercih edecek öğrencinin sağlık koşullarının uygunluğunu baştan araştırması gerekir. Bu koşulların ne olduğu bu sayfada yazılmıyor; ancak tercih öncesinde araştırılması gereken bir konu olduğu açıkça belirtiliyor.

Birinci not: Program adı üniversiteler arasında farklı yazılabilir ve ders planları belirgin biçimde farklılaşır. Bazı programlar sanayi dalgıçlığını, bazıları su ürünleri ve yetiştiricilik tarafını, bazıları ise turizm ve rekreasyon tarafını ağırlıklandırır. Tercih listesi yapılırken her programın kendi ders planı ayrı ayrı okunmalıdır.

İkinci not: Uygulama olanağı bu programda belirleyicidir. Programın hangi havuz, tekne ve dalış donanımına eriştiği ve uygulama derslerinin nerede yapıldığı, tanıtım metninden değil, mümkünse doğrudan sorularak öğrenilmelidir.

Üçüncü not: Programın bulunduğu yerin denize ya da uygun bir su kaynağına yakınlığı bu alanda diğer alanlara göre daha fazla önem taşır. Kaynak alınan program bir sahil ilçesinde bulunan meslek yüksekokulu bünyesindedir; her program için bu durumun geçerli olup olmadığı ayrı ayrı bakılmalıdır.

Dördüncü not: Su ortamına ilgi duyan ancak teknik iş yerine canlı kaynağa yönelmek isteyen öğrenci için [su ürünleri mühendisliği](/bolum/su-urunleri-muhendisligi); geminin kendisine ilgi duyan öğrenci için [gemi inşaatı](/bolum/gemi-insaati); denizin işletme tarafına ilgi duyan öğrenci için [deniz ve liman işletmeciliği](/bolum/deniz-ve-liman-isletmeciligi) ve [deniz ulaştırma işletme mühendisliği](/bolum/deniz-ulastirma-isletme-muhendisligi); birleştirme tekniklerine ilgi duyan öğrenci için [kaynak teknolojisi](/bolum/kaynak-teknolojisi); arama kurtarma tarafına ilgi duyan öğrenci için [sivil savunma ve itfaiyecilik](/bolum/sivil-savunma-ve-itfaiyecilik) karşılaştırılmaya değer yollar oluşturur.

Beşinci not: Bu rehber bölümün ne olduğunu anlatır; hangi üniversiteye hangi puanla girileceğini anlatmaz. Taban puan, başarı sıralaması ve kontenjan her yıl değişir ve tek geçerli kaynağı ÖSYM tercih kılavuzu ile YÖK Atlas'tır. Bu sayfada bilerek puan, sıralama ya da maaş rakamı verilmiyor: eksik bilgi, yanlış bilgiden iyidir.