Tapu ve Kadastro

Tapu ve kadastro, bir taşınmazın nerede başlayıp nerede bittiğini ve kime ait olduğunu resmi kayda geçirme işidir. İki ayrı ama birbirine bağlı iş vardır burada: kadastro taşınmazın sınırını arazi ve harita üzerinde belirler, tapu ise o taşınmaz üzerindeki hakları sicile yazar. Birincisi ölçme, ikincisi hukuk tarafıdır ve bu program her ikisini birden okutur.

Program iki yıllıktır ve önlisans düzeyindedir. Müfredat bu ikili yapıyı doğrudan yansıtır: bir yanda ölçme bilgisi, kartoğrafya, coğrafi bilgi sistemleri ve kent bilgi sistemi; öte yanda medeni hukuk, borçlar hukuku, tapu mevzuatı ve tapu sicili uygulaması dersleri vardır.

Mesleğin gündelik işi somuttur. Bir taşınmazın ölçüsü alınır, paftaya işlenir, kadastro tespiti yapılır; bir satış, ipotek, irtifak ya da miras işlemi tapu sicilinde kayda geçirilir; bir imar uygulaması sonrası parsel yeniden oluşur ve yeni tapu düzenlenir. Bu işlerin her biri hukuki sonuç doğurur, dolayısıyla hata payı düşüktür ve iş dikkat ister.

Bölümün ayırt edici tarafı, teknik bir programın içinde bu kadar çok hukuk dersi bulunmasıdır. Mezun ne salt bir ölçmeci ne de salt bir hukukçudur; ikisinin kesiştiği yerde çalışan bir teknik elemandır.

Bu iki önlisans programı tercih listelerinde birbirinin yerine yazılır ve isimleri neredeyse aynıdır. Ama ağırlık merkezleri farklıdır.

[Harita ve kadastro](/bolum/harita-ve-kadastro) programı ölçme tarafına ağırlık verir: arazi ölçmesi, nivelman, uydu konum belirleme, harita üretimi ve aplikasyon işleri bu programın çekirdeğidir. Mezun daha çok ölçüm ekibinde, harita üretiminde ve inşaat sahasında çalışır.

Tapu ve kadastro programı ise sicil ve hukuk tarafına ağırlık verir. Ölçme bilgisi bu programda da vardır, ama yanında medeni hukuk, borçlar hukuku, ticaret hukuku, icra ve iflas hukuku, kamulaştırma ve tapu mevzuatı dersleri yer alır. Mezunun günlük işi çoğunlukla bir tapu müdürlüğünde ya da kadastro müdürlüğünde, işlem dosyası ve sicil kaydı üzerinden yürür.

Kısaca: harita ve kadastro sınırı ölçer, tapu ve kadastro o sınırın hukuki karşılığını kayda geçirir. İki program birbirini tamamlar ve mezunları aynı kurumlarda karşılaşabilir; ama iki yılın içeriği aynı değildir.

Taşınmazın alım satım ve değerleme tarafına ilgi duyanlar [emlak yönetimi](/bolum/emlak-yonetimi) rehberine bakabilir. Hukuk tarafını merkeze almak isteyenler için [adalet](/bolum/adalet) önlisans programı, dört yıllık seçenek olarak da [hukuk](/bolum/hukuk) rehberi vardır. Mekânsal veriyle çalışmayı sürdürmek isteyenler [coğrafi bilgi sistemleri](/bolum/cografi-bilgi-sistemleri), imar ve planlama tarafına geçmek isteyenler [şehir ve bölge planlama](/bolum/sehir-ve-bolge-planlama) ile [yerel yönetimler](/bolum/yerel-yonetimler) rehberlerini okuyabilir.

Müfredat üniversiteden üniversiteye değişir. Aşağıdaki liste Kafkas Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Tapu ve Kadastro Programının ders içerikleri belgesinden derlenmiştir ve yalnızca fikir vermek içindir; kesin ders listesi için tercih edilen üniversitenin kendi bilgi paketi okunmalıdır.

Birinci yarıyıl temel yılın açılışıdır. Tapu Sicili Uygulaması, Tapu Mevzuatı, Ölçme Bilgisi, Hukukun Genel Esasları, Matematik, Bilgisayar, Türk Dili, İngilizce, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi ile Kariyer Planlama dersleri bu dönemdedir. Görüldüğü gibi program daha ilk dönemde hem sicil hem ölçme hem de hukuk ile başlar.

İkinci yarıyıl bu üç damarı derinleştirir: Tapu Sicili Uygulaması, Tapu Mevzuatı, Ölçme Bilgisi, Matematik ve Bilgisayar dersleri devam eder; bunlara Medeni Hukuk eklenir. Medeni hukuk, taşınmaz mülkiyetinin ve ayni hakların kaynağı olduğu için bu programın en belirleyici dersidir.

Üçüncü yarıyıl mesleğin uygulama tarafına açılır. Tapu Sicili Uygulaması ve Tapu Mevzuatı sürerken Kadastro Bilgisi, Borçlar Hukuku, İdare Hukuku, İcra ve İflas Hukuku, Kamulaştırma, Şehircilik ve İmar ile İmar Uygulaması dersleri gelir. Seçmeli havuzda Yerel Yönetimler, Girişimcilik, İşaret Dili, Gönüllülük Çalışmaları ve Teknoloji Bağımlılığı gibi dersler bulunur.

Dördüncü yarıyıl uzmanlaşma yarıyılıdır. Tapu Sicili Uygulaması ve Kadastro Bilgisi tamamlanırken Arazi Toplulaştırma, Coğrafi Bilgi Sistemleri, Kartoğrafya, Kent Bilgi Sistemi, Taşınmaz Değerleme, Toprak ve Taşınmaz Hukuku, Ticaret Hukuku, Genel Ekonomi, Türkiye'nin Toplumsal Yapısı ve İş Sağlığı ve Güvenliği dersleri okutulur.

Programın en önemli parçalarından biri stajdır. Tapu müdürlüğü, kadastro müdürlüğü, belediye imar birimi ya da özel harita bürosunda yapılan staj, iki yıllık eğitimin arazi ve işlem tarafını görmenin tek yoludur.

Tapu ve kadastro müdürlükleri mezunların en bilinen çalışma alanıdır. Kanunun üçüncü maddesinde tarif edilen kadastro ekibi ve kadastro komisyonu yapısı, bu alandaki teknik personel ihtiyacının kaynağıdır. Bu kadrolara giriş merkezi sınav ve atama usullerine tabidir; bu rehber kadro sayısı, atama takvimi ya da alım koşulları hakkında rakam vermeyecektir, çünkü bunlar yıldan yıla değişir ve tek geçerli kaynağı ilgili kurumun kendi ilanıdır.

Belediyeler ve il özel idareleri ikinci alandır. İmar ve şehircilik müdürlükleri, emlak ve istimlak birimleri, numarataj ve kent bilgi sistemi birimleri bu programın mezunlarının çalıştığı yerlerdir. Kamulaştırma ve imar uygulaması dersleri doğrudan bu işlere karşılık gelir.

Özel sektörde harita ve kadastro büroları üçüncü alandır. Bu bürolar kadastro işlerinin ihale yoluyla yapılan kısımlarında, imar uygulamalarında, aplikasyon ve ölçüm işlerinde çalışır.

Dördüncü alan gayrimenkul sektörüdür. Taşınmaz değerleme, gayrimenkul danışmanlığı, inşaat şirketlerinin arsa ve mülkiyet birimleri ile bankaların teminat ve ekspertiz süreçleri, tapu sicilini okuyabilen personel ister. Programda yer alan Taşınmaz Değerleme dersi bu alanın kapısıdır.

Beşinci alan lisans tamamlamadır. Önlisans mezunları için Dikey Geçiş Sınavı, ilgili lisans programlarına geçiş imkânı sağlar. Hangi önlisans programının hangi lisans programlarına geçiş hakkı verdiği ÖSYM'nin yayımladığı Dikey Geçiş Sınavı kılavuzunda listelenir; bu liste yıldan yıla değişebildiği için burada tek tek yazılmayacaktır, güncel liste kılavuzdan okunmalıdır.

Bu rehber hiçbir kariyer yolu için maaş, kadro sayısı ya da işe yerleşme oranı vermemektedir. Bu tür rakamlar kaynağı doğrulanmadan yazıldığında öğrenciyi yanıltır.

Tapu ve kadastro, dikkatli ve düzenli çalışmaktan hoşlanan öğrenci için doğru bir programdır. Bir sicil kaydındaki tek bir yanlış, yıllar sonra dava konusu olabilir; bu yüzden meslek titizlik ister.

Hem teknik hem hukuki içeriğe açık olmak ikinci koşuldur. Ölçme bilgisi ve matematik derslerinden kaçan bir öğrenci de, hukuk metni okumaktan sıkılan bir öğrenci de bu programda zorlanır. Programın cazibesi tam olarak bu ikisinin bir arada olmasıdır.

Arazi çalışmasına açık olmak üçüncü koşuldur. Kadastro işi masabaşında bitmez; ölçüm ve tespit çalışmaları arazide, çoğu zaman kırsalda yapılır.

İnsanla muhatap olabilmek dördüncü koşuldur. Tapu müdürlüğü, vatandaşın hakkının doğrudan konuşulduğu yerlerden biridir; sabırlı ve açık iletişim bu işin parçasıdır.

Buna karşılık, iki yılda tasarım ya da yaratıcı üretim bekleyen bir öğrenci için bu program doğru adres değildir; içerik büyük ölçüde kural, usul ve ölçüm üzerinedir. Aynı şekilde lisans düzeyinde bir mühendislik eğitimi arayan öğrencinin bu programın önlisans düzeyinde olduğunu baştan bilmesi gerekir.

Birinci not: Tapu ve kadastro programları ÖSYM tercih kılavuzunda Tablo-3 içinde yer alan önlisans programlarıdır ve TYT puanıyla öğrenci alır. Program adının tam yazımı, öğretim türü ve öğretim süresi kılavuzdan kontrol edilmelidir.

İkinci not: Program adları bu alanda birbirine çok yakındır. Tapu ve kadastro, harita ve kadastro, coğrafi bilgi sistemleri ve emlak yönetimi ayrı programlardır; müfredatları ve mezuniyet unvanları farklıdır. Tercih yapılırken programın tam adı mutlaka okunmalıdır.

Üçüncü not: Bu programlarda örgün ve ikinci öğretim ayrımı ile açıköğretim seçeneği bulunabilir. Bu ayrım kılavuzda program adının yanında yazılıdır ve eğitimin yürütülme biçimini doğrudan etkiler.

Dördüncü not: Dikey Geçiş Sınavı ile geçilebilecek lisans programlarını düşünen öğrencinin, tercih öncesinde ÖSYM'nin Dikey Geçiş Sınavı kılavuzundaki önlisans program listesini kendi eliyle kontrol etmesi gerekir. Bu liste değişebilir.

Beşinci not: Bu rehber bölümün ne olduğunu anlatır; hangi üniversiteye hangi puanla girileceğini anlatmaz. Taban puan, başarı sıralaması ve kontenjan her yıl değişir ve tek geçerli kaynağı ÖSYM tercih kılavuzu ile YÖK Atlas'tır. Bu sayfada bilerek puan, sıralama ya da maaş rakamı verilmiyor: eksik bilgi, yanlış bilgiden iyidir.