Yenilenebilir Enerji Teknikerliği, güneş, rüzgâr, jeotermal ve biyokütle kaynaklarından elektrik ve ısı üreten tesislerin kurulumunda, işletiminde ve bakımında çalışan tekniker yetiştiren iki yıllık bir ön lisans programıdır. Alanın kamusal çerçevesine değen metinlerden biri 4628 sayılı kanundur. Bu rehber puan vermez.
- Puan türü
- TYT
- Seviye
- Önlisans
- Süre
- 2 yıl
- ÖSYM 2025 taban
- 240,62–307,47
- Üniversite
- 16
- Genel kontenjan
- 500
- Meslek çıktısı
- 6
Taban puanlar ÖSYM'nin 2025 yerleştirme sonuçlarından alınmıştır; başarı sıralaması içermez ve her yıl değişir.
Yenilenebilir Enerji Teknikerliği Nedir?
Yenilenebilir Enerji Teknikerliği, kaynağı tükenmeyen ya da kendini yenileyen enerji biçimlerinden yararlanan tesislerin kurulmasında, işletilmesinde ve bakımında çalışacak kişiyi yetiştiren iki yıllık bir ön lisans programıdır. Programın konusu tek bir teknoloji değildir: güneşten elektrik üretimi, rüzgârdan elektrik üretimi, yerin ısısından ısı ve elektrik elde edilmesi ve bitkisel ya da hayvansal artıklardan enerji üretilmesi aynı planın içinde yan yana durur. Bu çokluk alanın karakterini belirler; mezun tek bir cihazın değil, birden çok üretim biçiminin ortak mantığını bilir.
Alanın birinci ayağı enerjinin kendisidir. Enerji kaynaklarının nasıl sınıflandığı, hangi kaynağın hangi coğrafyada karşılık bulduğu, bir kaynağın ne kadarının kullanılabilir enerjiye dönüştüğü ve enerjinin nasıl depolandığı bu ayağın konularıdır. Bu ayak, alanı bir montaj mesleğinden ayırır: burada takılan parçanın hangi fiziksel süreci işlettiğini bilmek beklenir.
İkinci ayak elektrik ve elektroniktir. Akımın, gerilimin ve devrelerin temel davranışı, ölçü aletlerinin kullanımı, güç elektroniğinin temel bileşenleri ve bir üretim tesisinin şebekeye nasıl bağlandığı bu ayağın konularıdır. Yenilenebilir kaynakların çoğu sonuçta elektriğe dönüştüğü için bu ayak planın en ağır tarafıdır.
Üçüncü ayak ısı ve termodinamiktir. Isının nasıl taşındığı, bir akışkanın enerji taşıma kapasitesinin neye bağlı olduğu, ısı pompasının nasıl çalıştığı ve jeotermal bir sahadan çıkan akışkanın nasıl değerlendirildiği bu ayağın konularıdır. Güneş kolektörü ile jeotermal ısıtma arasındaki ortak dil bu ayakta kurulur.
Dördüncü ayak teknik çizim ve tasarımdır. Bir tesisin yerleşiminin kâğıda ya da ekrana dökülmesi, teknik resmin okunması, bilgisayar destekli tasarım araçlarının kullanılması ve bir sahanın konum bilgisiyle birlikte planlanması bu ayağın konularıdır. Bu ayak sahadaki işin ofisteki karşılığıdır.
Beşinci ayak montaj, bakım ve güvenliktir. Panelin, türbinin ya da kollektörün yerine yerleştirilmesi, bağlantıların yapılması, arızanın bulunması, koruyucu bakımın takvime bağlanması ve bütün bunların iş sağlığı ve güvenliği kuralları içinde yürütülmesi bu ayağın konularıdır. Yüksekte ve elektrikle çalışılan bir alanda bu ayak süs değildir.
Altıncı ayak ekonomi ve projedir. Bir yatırımın maliyetinin çıkarılması, enerji ekonomisinin temel kavramları, kalite yönetim sistemleri ve proje yönetiminin temel adımları bu ayağın konularıdır. Tesisin teknik olarak çalışması ile ekonomik olarak sürmesi ayrı sorulardır ve bu ayak ikincisine bakar.
Bu altı ayak alanı hem elektrik hem makine tarafına yakın kılar. Enerji sistemlerinin mühendislik tarafına ilgi duyan öğrenci için [enerji sistemleri mühendisliği](/bolum/enerji-sistemleri-muhendisligi), elektriğin bütününe ilgi duyan öğrenci için [elektrik-elektronik mühendisliği](/bolum/elektrik-elektronik-muhendisligi) ve [elektronik teknolojisi](/bolum/elektronik-teknolojisi), otomasyon tarafına ilgi duyan öğrenci için [kontrol ve otomasyon teknolojisi](/bolum/kontrol-ve-otomasyon-teknolojisi) ve [mekatronik](/bolum/mekatronik) bu alanın komşularıdır.
Alanın Kamusal Çerçevesi: 4628 Sayılı Kanun
Enerji üretimi Türkiye'de serbestçe kurulup işletilen bir faaliyet değildir; piyasası düzenlenen, lisansa bağlanan ve denetlenen bir alandır. Bu düzenin kurumsal ayağını kuran metinlerden biri 4628 sayılı kanundur. Kanunun künyesi kaynakta "ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMUNUN TEŞKİLAT VE GÖREVLERİ HAKKINDA KANUN" adıyla, "Kanun Numarası : 4628" ve "Kabul Tarihi : 20/2/2001" biçiminde yayımlanmıştır; Resmî Gazete bilgisi "Tarih: 3/3/2001 Sayı: 24335 (Mükerrer)", Düstur bilgisi ise "Tertip: 5 Cilt: 40" olarak verilmiştir.
Kanunun birinci maddesi kaynakta "(Değişik: 14/3/2013-6446/30 md.)" ibaresini taşır ve amaç fıkrası şöyledir: "Bu Kanunun amacı; Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun teşkilat, görev, yetki ve sorumluluğu ile personelinin özlük işlerine ilişkin esasları düzenlemektir." Bu cümle bu rehber açısından belirleyicidir: kanunun bugünkü konusu enerji üretiminin kendisi değil, o üretimi düzenleyen kurumun teşkilatıdır.
Aynı maddenin ikinci fıkrası kanunun kendi tanımlarını verir. Kaynakta "Bu Kanunun uygulanmasında;" cümlesinin ardından bentler şöyle sıralanır: "a) Bakan: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanını,", "b) Bakanlık: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığını,", "c) Kurul: Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunu,", "ç) Kurum: Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunu," ve fıkra "ifade eder." ile kapanır. Bu dört bendin hiçbiri kaynakta "(Mülga:" ibaresiyle işaretlenmemiştir; dördü de olduğu gibi aktarılabilmiştir.
Kurumun ne yaptığı ise dördüncü maddede anlatılır. Maddenin ilk cümlesi kaynakta şöyledir: "Madde 4 – Kamu tüzel kişiliğini haiz, idari ve mali özerkliğe sahip ve bu Kanun ile kendisine verilen görevleri yerine getirmek üzere Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu kurulmuştur." Aynı maddenin devamı kurumun sorumluluk alanını uzun bir cümleyle sayar; bu cümlede kaynağın kendi ifadesiyle "Kurul onaylı lisansların verilmesinden", "piyasa performansının izlenmesinden", "performans standartlarının ve dağıtım ve müşteri hizmetleri yönetmeliklerinin oluşturulmasından, tadilinden ve uygulattırılmasından, denetlenmesinden" ve "bu Kanunda yer alan fiyatlandırma esaslarını tespit etmekten" söz edilir. Aynı maddede kurumun merkezi için "Kurumun merkezi Ankara'dadır." ve teşkilatı için "Kurumun teşkilatı; Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu, başkanlık ve hizmet birimlerinden oluşur." cümleleri yer alır. Bu alıntılar, bir üretim tesisinin neden kendi başına kurulamadığını gösterir: lisans, standart ve denetim bir kurumun elindedir.
Kanunun bu rehber için önemli bir özelliği de nelerin artık bu kanunda olmadığıdır. Kaynakta ikinci madde "Madde 2 – (Mülga: 14/3/2013-6446/30 md.)" ve üçüncü madde "Madde 3 – (Mülga: 14/3/2013-6446/30 md.)" biçiminde yayımlanmıştır. Kaynağın kendi işaretlemesine göre bu iki madde yürürlükten kaldırılmıştır ve içerikleri bu nedenle aktarılmamıştır. Bu rehber, elektrik piyasasındaki faaliyetlerin ve lisans türlerinin bugün hangi metinde düzenlendiği konusunda bir iddia kurmaz; yalnızca 4628 sayılı kanunun bu iki maddesinin kaynakta mülga işaretiyle yayımlandığını aktarır.
Bu başlıkta bilerek eksik bırakılanlar şunlardır. Künye satırındaki başlık, kaynakta kelimelerin ardına iliştirilmiş dipnot rakamlarıyla birlikte görünmektedir; bu rakamlar tek okumaya dayandığı için başlık burada dipnot işaretleri olmadan verilmiştir. Dördüncü maddenin ikinci ve sonraki fıkraları yalnızca tek bir okumada harfi harfine elde edilebildiği için bu durum açıkça belirtilmelidir; ikinci okuma bu fıkraları İngilizce özet olarak döndürmüş ve bu özet kaynak metin sayılmamıştır. Kurulun oluşumuna ilişkin beşinci madde ile kurumun gelirlerine, personeline ve idari yapısına ilişkin diğer maddeler bu rehbere alınmamıştır; burada kanunun tamamının özeti verilmemektedir. Kanunun bu programı, bu programın ders planını ya da mezununun görev tanımını düzenlediği yönünde hiçbir iddia kurulmamıştır. Kanunun güncel hâli ve sonraki değişiklikleri için kaynak listesindeki bağlantıya bakılmalıdır.
Yenilenebilir Enerji Teknikerliği ile Yakın Alanlar Aynı Şey Değil
Bu program birkaç alanla karıştırılır. En sık karıştığı yer mühendislik tarafıdır. [Enerji sistemleri mühendisliği](/bolum/enerji-sistemleri-muhendisligi) dört yıllık bir lisans alanıdır ve enerji dönüşüm sistemlerinin tasarımını, modellenmesini ve boyutlandırılmasını merkeze alır; bu program ise kurulmuş bir sistemin sahada çalışır durumda tutulmasına odaklanan iki yıllık bir ön lisans programıdır. İkisi arasındaki fark tasarım ile uygulama farkıdır.
İkinci karışma noktası elektrik tarafıdır. [Elektrik-elektronik mühendisliği](/bolum/elektrik-elektronik-muhendisligi) elektriğin üretiminden iletimine ve elektronik devrelere kadar geniş bir alanı kapsar; [elektronik teknolojisi](/bolum/elektronik-teknolojisi) devre ve cihaz tarafına yoğunlaşan bir ön lisans programıdır. Bu program elektriği bir araç olarak kullanır ama asıl konusu kaynağın kendisidir: güneş, rüzgâr, jeotermal ve biyokütle.
Üçüncü karışma noktası otomasyon ve makine tarafıdır. [Kontrol ve otomasyon teknolojisi](/bolum/kontrol-ve-otomasyon-teknolojisi) ve [mekatronik](/bolum/mekatronik) sistemlerin denetlenmesine ve hareketli parçalarla elektroniğin birleştiği yere bakar; [makine mühendisliği](/bolum/makine-muhendisligi) makinenin kendisinin tasarımına bakar. Bu program bu araçları kullanır ama sorusu farklıdır: kaynaktan elde edilen enerjinin en az kayıpla nasıl kullanılabilir hâle getirileceği.
Dördüncü karışma noktası yer altı ve çevre tarafıdır. Jeotermal sahanın kendisine ilgi duyan öğrenci için [jeoloji mühendisliği](/bolum/jeoloji-muhendisligi), yer altı kaynaklarının çıkarılmasına ilgi duyan öğrenci için [maden mühendisliği](/bolum/maden-muhendisligi) ve [petrol ve doğalgaz mühendisliği](/bolum/petrol-ve-dogalgaz-muhendisligi), üretimin çevresel etkisine ilgi duyan öğrenci için [çevre mühendisliği](/bolum/cevre-muhendisligi) ayrı yollardır. Jeotermal ısının tarımda kullanılmasına ilgi duyan öğrenci için [seracılık](/bolum/seracilik), sahadaki güvenlik düzenine ilgi duyan öğrenci için [iş sağlığı ve güvenliği](/bolum/is-sagligi-ve-guvenligi), yatırımın işletme tarafına ilgi duyan öğrenci için [işletme](/bolum/isletme) ve [endüstri mühendisliği](/bolum/endustri-muhendisligi) karşılaştırılmaya değer alanlardır.
Bir Üniversitenin Ders Planı: Adnan Menderes Üniversitesi
Bu programın somut bir örneği için Adnan Menderes Üniversitesi'nin ders bilgi paketi sayfası okundu. Sayfa program adını kendi metninde "Buharkent Meslek Yüksekokulu - Yenilenebilir Enerji Teknikerliği" biçiminde, öğretim düzeyini ise "Önlisans" olarak yayımlar. Sayfa dersleri "1. Yarıyıl", "2. Yarıyıl" ve "3. Yarıyıl" başlıkları altında toplar ve her yarıyıl için zorunlu dersleri ayrı bir grup olarak listeler.
Birinci yarıyılın zorunlu dersleri İş Sağlığı ve Güvenliği, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi, İngilizce Dil Becerileri, Temel Bilimsel Hesaplamalar, Teknik Resim ve Temel Enerji Kaynakları olarak yayımlanmıştır. Bu liste alanın karakterini ilk dönemden gösterir: güvenlik dersi ile teknik resim dersi, alanın kendi giriş dersiyle aynı yarıyılda durur.
İkinci yarıyılın zorunlu dersleri Kariyer Planlama, Türk Dili, Termodinamik ve Isı Transferi, Bilgisayar Destekli Tasarım ve Temel Elektrik - Elektronik I olarak yayımlanmıştır. Bu yarıyıl planın iki teknik omurgasını aynı anda kurar: ısı tarafı ile elektrik tarafı burada başlar ve tasarım aracı da bu dönemde girer.
Üçüncü yarıyılın zorunlu dersleri Enerji Depolama, Mesleki İngilizce, Temel Elektrik - Elektronik II, Biyoenerji Üretim Teknikleri ve Yenilenebilir Enerji Kaynakları Uygulamaları olarak yayımlanmıştır. Elektrik dersinin ikinci basamağı ile depolama ve uygulama derslerinin aynı dönemde durması, planın son aşamada sahaya yaklaştığını gösterir. Yukarıda anlatılan birinci, ikinci ve beşinci ayakların plandaki doğrudan karşılığı budur.
Sayfa zorunlu derslerin yanında seçmeli gruplar da yayımlar. Üçüncü yarıyılın seçmeli grubunda görünen başlıklar arasında Bağımlılıkla Mücadele, Staj, Maliyet Analizi, Ölçme Tekniği, Tesis Yerleşimi, Konum ve Harita Bilgisi, Enerji Ekonomisi, Biyokütle ile Enerji Üretimi ve Isı Pompası ve Jeotermal Enerji bulunur. Bu grup alanın genişliğini gösterir: aynı planın içinde maliyet tarafına, ölçme tarafına ya da jeotermal tarafına ağırlık vermek mümkündür.
Bu başlıkta bilerek eksik bırakılanlar şunlardır. Üniversite adı, program adı, düzey bilgisi, üç yarıyıl başlığı ve üç yarıyılın zorunlu ders listeleri sayfanın en az iki ayrı okumasında harfi harfine aynı çıktığı için aktarılmıştır. Sayfada dördüncü bir yarıyıl bölümünün bulunmadığı da iki ayrı okumada doğrulanmıştır; bu rehber bunun nedeni konusunda hiçbir açıklama ya da çıkarım yapmaz. Birinci ve ikinci yarıyılın seçmeli havuzları ile bölüm dışı seçmeli havuzu yalnızca bir okumada dökülebildiği için buraya alınmamıştır; üçüncü yarıyılın seçmeli listesi ise iki okumada aynı çıktığı için aktarılmıştır. Ders kodları, kredi ve iş yükü değerleri bu rehberde hiçbir yerde verilmez. Sayfa bir puan türü ve bir öğrenim süresi yayımlamamaktadır; bu rehberdeki puan türü ve süre bilgisi bu sayfaya dayandırılmamıştır. Bu plan tek bir üniversitenin planıdır ve diğer üniversitelerin planları için hiçbir şey söylemez; kaynak listesindeki bağlantıdan güncel hâli okunmalıdır.
Mezunlar Ne İş Yapar?
Bu programın mezununun ilk yerleşme alanı güneş enerjisi tesisleridir. Panellerin taşınması ve yerleştirilmesi, taşıyıcı sistemin kurulması, bağlantıların yapılması, evirici ve pano tarafının devreye alınması ve tesisin düzenli olarak temizlenip kontrol edilmesi bu işin gündelik gövdesidir.
İkinci alan rüzgâr tarafıdır. Türbin sahalarında bakım ekiplerine katılmak, planlı bakım takvimini uygulamak, arıza kaydı tutmak ve yüksekte çalışma kurallarını uygulamak bu tarafın işleridir. Üçüncü alan jeotermal tarafıdır: sahadan gelen akışkanın taşındığı hatların, ısı değiştiricilerin ve pompaların izlenmesi ve bakımı burada mezunun katkı yaptığı yerlerdir.
Dördüncü alan biyokütle ve atıktan enerji tarafıdır. Besleme hattının, kazanın ve gaz motorunun izlenmesi ile üretim kayıtlarının tutulması bu tarafın işidir. Beşinci alan çatı tipi kurulum ve bakım hizmeti veren firmalardır; burada iş, keşiften teklife ve kurulumdan devreye almaya kadar uzanan bir zincirin teknik ayağıdır. Altıncı alan enerji verimliliği ve ölçüm tarafıdır: tüketimin izlenmesi, raporlanması ve iyileştirme önerilerinin hazırlanmasına destek verilmesi bu tarafa düşer. Kamu kurumlarında ve düzenleyici kurumlarda çalışmanın kendi giriş koşulları vardır ve bu rehber o koşullar hakkında bir iddia kurmaz.
Bu rehber hiçbir iş için ücret aralığı, işe girme oranı ya da kariyer hızı vermez. Bunlar tesisin büyüklüğüne, bölgeye, sektöre ve kişinin kendi birikimine göre değişir; bu rehberin kaynakları bu tür sayıları yayımlamamaktadır. Bu programın mezunu için yasa ile kurulmuş bir unvan ve yetki çerçevesi de bu rehberde iddia edilmemektedir.
Kimler Tercih Etmeli?
Bu programı düşünen öğrencinin kendine sorması gereken ilk soru şudur: açık havada, sahada ve çoğu zaman yüksekte çalışmak size uygun mu? Bu alanın işi büyük ölçüde tesisin bulunduğu yerde yapılır; masa başında geçen bölüm işin küçük parçasıdır.
İkinci soru elle çalışmayla ilgilidir. Bağlantı yapmak, ölçü almak, arızayı adım adım daraltmak ve bir bakım listesini eksiksiz uygulamak bu alanın gündelik pratiğidir. El işine yatkınlık burada teorik başarıdan daha belirleyici olabilir.
Üçüncü soru fizik ve matematikle ilgilidir. Isı, akım ve verim hesapları bu alanın dilidir. Bu derslerden uzak durmak isteyen bir öğrenci planın ikinci ve üçüncü yarıyılında zorlanır.
Dördüncü soru bölgeyle ilgilidir. Güneşin, rüzgârın ya da jeotermal kaynağın yoğun olduğu bölgelerde alanın iş karşılığı daha görünürdür. Son olarak bu programın ön lisans olduğu ve lisans tamamlama yolunun ayrı bir sınavla yürüdüğü baştan bilinmelidir; bu rehber o yolun kolay ya da zor olduğu yönünde bir değerlendirme yapmaz.
Tercih Öncesi Notlar
Birinci not: Bu programın adı üniversiteler arasında aynı olsa da ders planları farklılaşır. Bazı planlar güneş tarafını, bazıları jeotermali, bazıları elektrik-elektronik tarafını ağırlıklandırır. Tercih listesi yapılırken her programın kendi ders planı ayrı ayrı okunmalıdır; bu rehberdeki plan yalnızca bir örnektir.
İkinci not: Programın uygulama düzeni sorulmaya değer. Kendi laboratuvarında panel, evirici, türbin kesiti ya da ısı pompası bulunduran bir program ile bu konuları yalnızca anlatım üzerinden geçen bir program aynı eğitimi vermez. Atölye ve laboratuvar donanımı bu alanda doğrudan sonuca yansır.
Üçüncü not: Staj ve işletmede eğitim düzeni de sorulmalıdır. Bazı programlarda öğrencinin bir dönemi işletmede geçirdiği düzenler uygulanır; bu düzenin olup olmadığı, hangi işletmelerle yürütüldüğü ve öğrenciye ne kadar saha zamanı bıraktığı tercihten önce öğrenilmelidir.
Dördüncü not: Enerji sistemlerinin mühendislik tarafına ilgi duyan öğrenci için [enerji sistemleri mühendisliği](/bolum/enerji-sistemleri-muhendisligi); elektriğin bütününe ilgi duyan öğrenci için [elektrik-elektronik mühendisliği](/bolum/elektrik-elektronik-muhendisligi) ve [elektronik teknolojisi](/bolum/elektronik-teknolojisi); otomasyon ve hareketli sistemlere ilgi duyan öğrenci için [kontrol ve otomasyon teknolojisi](/bolum/kontrol-ve-otomasyon-teknolojisi) ve [mekatronik](/bolum/mekatronik); makinenin kendisine ilgi duyan öğrenci için [makine mühendisliği](/bolum/makine-muhendisligi); yer altı kaynaklarına ilgi duyan öğrenci için [jeoloji mühendisliği](/bolum/jeoloji-muhendisligi), [maden mühendisliği](/bolum/maden-muhendisligi) ve [petrol ve doğalgaz mühendisliği](/bolum/petrol-ve-dogalgaz-muhendisligi); çevresel etkiye ilgi duyan öğrenci için [çevre mühendisliği](/bolum/cevre-muhendisligi); jeotermal ısının tarımda kullanımına ilgi duyan öğrenci için [seracılık](/bolum/seracilik); saha güvenliğine ilgi duyan öğrenci için [iş sağlığı ve güvenliği](/bolum/is-sagligi-ve-guvenligi); yatırımın işletme tarafına ilgi duyan öğrenci için [işletme](/bolum/isletme) ve [endüstri mühendisliği](/bolum/endustri-muhendisligi) karşılaştırılmaya değer yollar oluşturur.
Beşinci not: Bu rehber bölümün ne olduğunu anlatır; hangi üniversiteye hangi puanla girileceğini anlatmaz. Taban puan, başarı sıralaması ve kontenjan her yıl değişir ve tek geçerli kaynağı ÖSYM tercih kılavuzu ile YÖK Atlas'tır. Bu sayfada bilerek puan, sıralama ya da maaş rakamı verilmiyor: eksik bilgi, yanlış bilgiden iyidir.
ÖSYM bu programı 16 üniversitede, 16 ayrı kontenjan satırında açtı. Aşağıdaki iki puan, bu programın ÖSYM'de yayımlanmış en yüksek ve en düşük taban puanıdır.
ÖSYM'nin bu tablolarında başarı sıralaması yoktur; sıralama için YÖK Atlas kullanılmalıdır. Taban puanlar geçmiş yılın sonucudur, her yıl değişir.
Bu rehber bilgilendirme amaçlıdır; müfredat ve koşullar üniversiteye göre değişir. Bölümün bulunduğu üniversiteler ile güncel taban puan, başarı sıralaması ve kontenjanlar için ÖSYM tercih kılavuzu ve YÖK Atlas esastır.