Yeşil ve Ekolojik Bina Teknikerliği

Yeşil ve Ekolojik Bina Teknikerliği, bir binanın yapımı ve kullanımı sırasında harcadığı enerjiyi, tükettiği malzemeyi ve ürettiği atığı bir bütün olarak ele alan iki yıllık bir ön lisans programıdır. Alanın çıkış noktası basittir: bir bina yalnızca ayakta durduğu için değil, ömrü boyunca ısındığı, soğuduğu, aydınlandığı ve havalandığı için de kaynak harcar. Bu program o harcamanın nerede oluştuğunu ölçmeyi ve azaltmayı öğretir.

Alanın birinci ayağı yapı bilgisidir. Bir binanın hangi elemanlardan oluştuğu, taşıyıcı sistemin nasıl kurulduğu, duvarın, çatının ve döşemenin nasıl yapıldığı bu ayağın konularıdır. Sürdürülebilirlik tartışması havada yürümez; her zaman somut bir yapı elemanının üzerinde yürür.

İkinci ayak malzemedir. Malzemenin nereden geldiği, üretilirken ne harcadığı, ömrü bittiğinde ne olduğu ve bina içinde nasıl davrandığı bu ayağın konularıdır. Bu alanda bir malzemenin iyi sayılması yalnızca dayanımına değil, üretim ve ömür sonu yüküne de bağlıdır.

Üçüncü ayak fizik ve enerjidir. Yapı fiziği, ısının ve nemin bina içindeki hareketi, yenilenebilir kaynakların binaya bağlanması ve iç ortam kalitesi bu ayağın konularıdır. Isı köprüsü, yoğuşma, doğal aydınlatma ve havalandırma bu alanın gündelik sorunlarıdır.

Dördüncü ayak tasarım ve modellemedir. Teknik resim, bilgisayar destekli tasarım ve yapı bilgi modellemesi bu ayağın konularıdır. Bu alanda bir kararın etkisi çoğu zaman inşaat başlamadan önce, model üzerinde görülür.

Beşinci ayak belgelendirme ve yönetimdir. Yeşil bina sertifikasyon sistemleri, yapı yönetimi ve metraj, atık yönetimi ve iş sağlığı ve güvenliği bu ayağın konularıdır. Bu alanda yapılan işin büyük bölümü belge, ölçüm ve kayıt üretmekle ilerler.

Bu beş ayak alanı hem inşaat hem de çevre tarafına yakın kılar. Yapının bütününe ilgi duyan öğrenci için [inşaat teknolojisi](/bolum/insaat-teknolojisi), enerji tarafına ilgi duyan öğrenci için [yenilenebilir enerji teknikerliği](/bolum/yenilenebilir-enerji-teknikerligi), çevre tarafına ilgi duyan öğrenci için [çevre koruma ve kontrol](/bolum/cevre-koruma-ve-kontrol), tasarım tarafına ilgi duyan öğrenci için [iç mekân tasarımı](/bolum/ic-mekan-tasarimi), aynı alanın mühendislik tarafına yönelmek isteyen öğrenci için [inşaat mühendisliği](/bolum/insaat-muhendisligi) bu alanın komşularıdır.

Bu program birkaç alanla karıştırılır. En sık karıştığı yer genel inşaat programlarıdır. [İnşaat teknolojisi](/bolum/insaat-teknolojisi) yapının bütününe bakar: taşıyıcı sistem, beton, zemin ve şantiye aynı ağırlıktadır. Bu program ise yapının enerji ve kaynak davranışına odaklanır; taşıyıcı sistem bu programda bir amaç değil, üzerine karar kurulan bir zemindir. Aradaki fark bir üstünlük değil, bir odak farkıdır ve tercih öncesinde ilgili üniversitenin kendi ders planından okunmalıdır.

İkinci karışma noktası denetim tarafıdır. [Yapı denetimi](/bolum/yapi-denetimi) yapılan işin kurallara uygunluğunun kontrolüne bakar; bu program işin nasıl kurgulandığına ve hangi ölçütlere göre belgelendirildiğine bakar. Aynı binada iki farklı rol vardır ve bu roller birbirinin yerine geçmez.

Üçüncü karışma noktası enerji ve tesisat tarafıdır. [Yenilenebilir enerji teknikerliği](/bolum/yenilenebilir-enerji-teknikerligi) ve [alternatif enerji kaynakları teknolojisi](/bolum/alternatif-enerji-kaynaklari-teknolojisi) enerjinin üretimine, [iklimlendirme ve soğutma teknolojisi](/bolum/iklimlendirme-ve-sogutma-teknolojisi) ile [doğalgaz ve tesisatı teknolojisi](/bolum/dogalgaz-ve-tesisati-teknolojisi) binanın sistemine bakar. Bu programda amaç sistemi kurmak değil, binanın sistemden ne kadar isteyeceğini baştan azaltmaktır. Lisans düzeyinde [enerji sistemleri mühendisliği](/bolum/enerji-sistemleri-muhendisligi) bu tarafın yukarı doğru uzantısıdır.

Dördüncü karışma noktası çevre tarafıdır. [Çevre koruma ve kontrol](/bolum/cevre-koruma-ve-kontrol) atık, su ve emisyon konularına, [çevre mühendisliği](/bolum/cevre-muhendisligi) bu konuların mühendislik tarafına bakar; bu programda çevre bir bina ölçeğinde ele alınır. Tasarım tarafında [iç mekân tasarımı](/bolum/ic-mekan-tasarimi) ve [mimari dekoratif sanatlar](/bolum/mimari-dekoratif-sanatlar) mekânın görünüşüne, [mimarlık](/bolum/mimarlik) ise yapının bütününün tasarımına bakar. Otomasyon tarafına ilgi duyan öğrenci için [kontrol ve otomasyon teknolojisi](/bolum/kontrol-ve-otomasyon-teknolojisi), dış mekân tarafına ilgi duyan öğrenci için [peyzaj mimarlığı](/bolum/peyzaj-mimarligi) karşılaştırılmaya değer alanlardır.

Bu programın mezununun ilk çalışma alanı yeşil bina belgelendirme süreçleridir. Bir binanın sertifikasyon sürecinde istenen belgelerin toplanması, ölçüm ve hesap tablolarının hazırlanması ve süreç boyunca kayıt tutulması bu işin gündelik gövdesidir. Bu taraf ağırlıklı olarak masada ve belge üzerinde geçen bir iştir.

İkinci alan şantiyedir; sürdürülebilir malzeme kullanımının uygulamada takibi, atık ayrıştırma düzeninin kurulması ve detayların projeye uygun yapılıp yapılmadığının kontrolü bu tarafa girer. Üçüncü alan enerji verimliliği çalışmalarıdır; mevcut binaların kabuğunun ve sistemlerinin iyileştirilmesine yönelik işlerde teknik destek bu tarafa girer.

Dördüncü alan bina otomasyon sistemleridir. Aydınlatma, gölgeleme ve iklimlendirmenin otomasyonla yönetildiği binalarda kurulum ve devreye alma çalışmalarına destek bu tarafa girer. Beşinci alan malzeme üreticileri ve satıcılarıdır; ürünün teknik anlatımı ve saha desteği bu işin parçasıdır.

Altıncı alan yapı bilgi modellemesi çalışmalarıdır; model üzerinde çizim ve veri girişi işlerinde destek bu tarafa girer. Yedinci alan yerel yönetimlerin ve kamu kurumlarının teknik birimleridir; bu kurumlarda çalışmanın kendi giriş koşulları vardır ve bu rehber o koşullar hakkında bir iddia kurmaz. Ayrıca dikey geçiş yolu vardır; bu programın mezunu ayrı bir sınavla lisans programlarına geçiş yapabilir ve bu rehber o yolun kolay ya da zor olduğu yönünde bir değerlendirme yapmaz.

Bu alanda bazı işlerin belirli belge, yetki ya da uzman unvanı şartlarına bağlı olduğu bilinmekle birlikte, bu rehber hangi işin hangi şarta bağlı olduğu konusunda bir iddia kurmamaktadır; bu bilgi ilgili mevzuattan ve yetkili kurumdan öğrenilmelidir. Bu rehber hiçbir iş için ücret aralığı, işe girme oranı ya da kariyer hızı vermez.

Bu programı düşünen öğrencinin kendine sorması gereken ilk soru şudur: bu alanın çevre ilgisi sizde bir slogan mı yoksa bir hesap merakı mı? Bu program çevreyi bir tutum olarak değil, ölçülen ve azaltılan bir büyüklük olarak ele alır. Sayıyla, ölçümle ve tabloyla uğraşmayı sevmeyen bir öğrenci alanın gündelik işini sıkıcı bulabilir.

İkinci soru fizikle ilgilidir. Isının, nemin ve havanın bina içindeki hareketi bu alanın merkezindedir ve bu konular fizik bilgisi ister. Fizikle arası kötü olan bir öğrenci ikinci yarıyılda zorlanır; buna karşılık fiziği somut bir nesne üzerinde görmek isteyen öğrenci bu alanda hızlı ilerler.

Üçüncü soru bilgisayarla ilgilidir. Bilgisayar destekli tasarım ve yapı bilgi modellemesi bu planın iki ayrı dersidir ve bu araçlar öğrenilmeden alanın uygulama tarafına girilemez. Ekran başında uzun süre çalışmayı sevmeyen bir öğrenci bu tarafta zorlanır.

Dördüncü soru sahayla ilgilidir. Bu alanın işi yalnızca masada geçmez; şantiyede yürüyen bir uygulamanın takibi de bu işin parçasıdır. Beşinci soru sabırla ilgilidir: belgelendirme süreçleri uzun sürer ve sonucu hemen görünmez. Son olarak bu programın ön lisans olduğu ve lisans tamamlama yolunun ayrı bir sınavla yürüdüğü baştan bilinmelidir.

Birinci not: Bu programın adı üniversiteler arasında farklılaşabilmektedir. Yakın bir içerik yeşil, ekolojik, sürdürülebilir ya da enerji başlıklı adlarla açılabilmekte ve bu adların altındaki ders planları birbirinden ayrışabilmektedir. Tercih listesi yapılırken adın değil, ilgili üniversitenin kendi ders planının okunması gerekir.

İkinci not: Bu alanın planlarında seçmeli derslerin ağırlığı yüksek olabilmektedir. Bu rehberde okunan planda zorunlu derslerin yanında sayıca kalabalık bir seçmeli grup bulunmaktadır. Seçmeli derslerin hangi dönemlerde açıldığı, kaç tanesinin gerçekten açıldığı ve seçim kurallarının ne olduğu tercihten önce ilgili üniversiteye sorulmalıdır.

Üçüncü not: Uygulama ve iş yeri eğitimi düzeni ayrıca sorulmalıdır. Bu rehberde okunan planda son yarıyılda bitirme projesi ile sektör uygulaması birlikte yer almaktadır. Bu düzenin her üniversitede aynı olmadığı bilinmelidir; uygulamanın kaç hafta sürdüğü, hangi kurumlarla yürütüldüğü ve programın bulunduğu yerleşkenin bu kurumlara yakınlığı sorulmalıdır. Bu programın bir ilçe yerleşkesinde yürütüldüğü durumlarda ulaşım ve barınma düzeni de tercihten önce öğrenilmelidir.

Dördüncü not: Yapının bütününe ilgi duyan öğrenci için [inşaat teknolojisi](/bolum/insaat-teknolojisi) ve [yapı denetimi](/bolum/yapi-denetimi); aynı alanın mühendislik ve mimarlık tarafına yönelmek isteyen öğrenci için [inşaat mühendisliği](/bolum/insaat-muhendisligi), [mimarlık](/bolum/mimarlik) ve [şehir ve bölge planlama](/bolum/sehir-ve-bolge-planlama); mekân tasarımına ilgi duyan öğrenci için [iç mekân tasarımı](/bolum/ic-mekan-tasarimi), [iç mimarlık](/bolum/ic-mimarlik), [mimari dekoratif sanatlar](/bolum/mimari-dekoratif-sanatlar) ve [mobilya ve dekorasyon](/bolum/mobilya-ve-dekorasyon); eski yapının korunmasına ilgi duyan öğrenci için [mimari restorasyon](/bolum/mimari-restorasyon); enerji tarafına ilgi duyan öğrenci için [yenilenebilir enerji teknikerliği](/bolum/yenilenebilir-enerji-teknikerligi), [alternatif enerji kaynakları teknolojisi](/bolum/alternatif-enerji-kaynaklari-teknolojisi) ve [enerji sistemleri mühendisliği](/bolum/enerji-sistemleri-muhendisligi); tesisat tarafına ilgi duyan öğrenci için [iklimlendirme ve soğutma teknolojisi](/bolum/iklimlendirme-ve-sogutma-teknolojisi) ve [doğalgaz ve tesisatı teknolojisi](/bolum/dogalgaz-ve-tesisati-teknolojisi); otomasyon tarafına ilgi duyan öğrenci için [kontrol ve otomasyon teknolojisi](/bolum/kontrol-ve-otomasyon-teknolojisi); çevre tarafına ilgi duyan öğrenci için [çevre koruma ve kontrol](/bolum/cevre-koruma-ve-kontrol), [çevre mühendisliği](/bolum/cevre-muhendisligi) ve [çevre sağlığı ve çevresel risk yönetimi teknikerliği](/bolum/cevre-sagligi-ve-cevresel-risk-yonetimi-teknikerligi); dış mekân ve bitki tarafına ilgi duyan öğrenci için [peyzaj mimarlığı](/bolum/peyzaj-mimarligi) ve [peyzaj ve süs bitkileri yetiştiriciliği](/bolum/peyzaj-ve-sus-bitkileri-yetistiriciligi); ölçme ve taşınmaz tarafına ilgi duyan öğrenci için [harita ve kadastro](/bolum/harita-ve-kadastro), [emlak yönetimi](/bolum/emlak-yonetimi) ve [gayrimenkul geliştirme ve yönetimi](/bolum/gayrimenkul-gelistirme-ve-yonetimi); güvenlik ve afet tarafına ilgi duyan öğrenci için [iş sağlığı ve güvenliği](/bolum/is-sagligi-ve-guvenligi) ve [acil durum ve afet yönetimi](/bolum/acil-durum-ve-afet-yonetimi); kamu yönetimi tarafına ilgi duyan öğrenci için [yerel yönetimler](/bolum/yerel-yonetimler) karşılaştırılmaya değer yollar oluşturur.

Beşinci not: Bu rehber bölümün ne olduğunu anlatır; hangi üniversiteye hangi puanla girileceğini anlatmaz. Taban puan, başarı sıralaması ve kontenjan her yıl değişir ve tek geçerli kaynağı ÖSYM tercih kılavuzu ile YÖK Atlas'tır. Bu sayfada bilerek puan, sıralama ya da maaş rakamı verilmiyor: eksik bilgi, yanlış bilgiden iyidir.