Ek Yerleştirme Nedir? Kimler Başvurabilir?

YKS'de bir programa yerleşemediysen ya da puanın yetmediyse hikâye bitmiyor: ÖSYM, ilk yerleştirmeden sonra boşalan koltukları ikinci bir turda dağıtıyor. Buna ek yerleştirme deniyor. Bu yazıda ek yerleştirmenin ne olduğunu, kimlerin tercih yapabildiğini, 2026'nın takvimini ve ücretini, tercihlerin nasıl işlendiğini ÖSYM'nin 2026 Ek Yerleştirme Kılavuzundan okuyarak yazdık. Bir de kendi verimizden bir hesap ekledik: ÖSYM'nin ek yerleştirme tablolarına göre koltukların kaçı herkese açıktı, kaçına girmek için bir baraj puanı gerekiyordu? Hesabın yöntemini ve sınırını o bölümde açıkça yazdık.

Ek yerleştirme nedir?

ÖSYM'nin kılavuzu ek yerleştirme koltuklarını şöyle tanımlıyor: merkezî yerleştirme sonunda boş kalan kontenjanlar ile kayıt hakkı kazanan adayların kayıt yaptırmaması nedeniyle boşalan kontenjanlar. Yani ek yerleştirme yeni koltuk yaratmıyor; ilk turda dolmayan ya da sahibi kayıt yaptırmayan koltukları yeniden dağıtıyor. Yerleştirmeyi ilk turda olduğu gibi ÖSYM yapıyor, üniversiteler yalnızca kaydı yürütüyor.

Mantık ana yerleştirmeyle aynı: puan ve tercih sırası belirleyici. Ek yerleştirmede ayrıca tercih hakkı kısıtlı (aşağıda), tercih için ücret yatırılıyor ve kayıt hakkı kazanılan program sonradan değiştirilemiyor. Ana yerleştirmenin mantığını merkezî yerleştirme yazımızda, tercih listesinin nasıl kurulacağını tercih listesi rehberimizde anlattık.

Ek yerleştirmede tercih yapabilmenin koşulları

Kılavuzun 1.1 ve 1.2 maddeleri ile tercih bölümü şu kuralları koyuyor:

Bu tablodan çıkan en önemli sonuç, "yerleşeyim, kaydolmayayım, ek yerleştirmede daha iyisine bakarım" yolunun kapalı olması. Kılavuz ölçütü kayıt değil yerleştirilmiş olmak olarak koyuyor. Kayıt aşamasında neler olduğunu ve kayıt yaptırmamanın sonuçlarını kayıt rehberimizde ayrıca yazdık.

Puanın hesaplanmış olması da ayrı bir şart. YKS'de puan hesaplanabilmesi için gereken barajları YKS barajları yazımızda topladık. Hangi puan türüyle hangi programlara girilebildiği için puan türleri yazımıza bakabilirsin.

2026'da ek yerleştirme takvimi

Ücreti yatırma süresi, kılavuzun ifadesiyle tercih süresi tamamlandıktan sonraki ilk resmî iş günü saat 23.59'dur; 2026'da bu gün 22 Eylül'dü. Bankalardan ücret yatırma işlemi resmî iş günlerinde ve çalışma saatlerinde yapılıyor. Yatırılan ücret her ne sebeple olursa olsun iade edilmiyor ve devredilmiyor. Şehit eşi ve çocukları ile gazi, gazi eşi ve çocuklarından, ÖSYM Yönetim Kurulunun 14 Ocak 2019 tarihli kararı gereği ücret alınmıyor; bunun için Şehit/Gazi Yakınlık Bilgilerinin Sosyal Güvenlik Kurumu üzerinden ÖSYM sistemine işlenmiş olması gerekiyor.

Ek yerleştirme koltukları nereden geliyor?

2026'da ÖSYM'nin Tablo-3 (ön lisans) ve Tablo-4 (lisans) dosyalarında genel ek kontenjan toplamı 110.064 koltuk. Bunun yanında şehit-gazi yakınlarına ayrılan 2.751 ve 34 yaş üstü kadınlara ayrılan 2.004 koltuk ayrı sütunlarda yer alıyor. Genel koltuğun 45.231'i ilk yerleştirmede hiç dolmayan, yaklaşık 64.833'ü yerleşip kayıt yaptırmayan adayların bıraktığı koltuk; hesabın yöntemini kayıt yazımızda anlattık, burada tekrar etmiyoruz.

Koltuklar vakıf ağırlıklı: vakıf üniversitelerindeki lisans ve ön lisans programları genel koltuğun 61.579'unu, yani yaklaşık %56'sını oluşturuyor. Hangi programların ilk turda boş kaldığını boş kalan bölümler 2026 yazımızda ayrıntılı inceledik.

Baraj puanı: koltukların yaklaşık yarısı herkese açık

Kılavuzun 1.2 maddesinin ikinci fıkrası, hangi koltuğu kimin tercih edebileceğini şöyle ayırıyor: kontenjanı ilk yerleştirmede dolan ve en küçük puanı oluşan programı yalnızca ilgili puan türünde bu en küçük puana eşit ya da yüksek puanı olan adaylar, kontenjanı dolmayan ve en küçük puanı oluşmayan programı ise puanı hesaplanmış bütün adaylar tercih edebilir. Tablo-3 ve Tablo-4'ün 9. sütunu bu en küçük puanı, yani baraj puanını veriyor; boşsa program herkese açık.

Bu sütunu program program saydık. Önce bir doğrulama: baraj puanı olan 11.160 program satırının hepsinde, bu puan sitemizdeki ilk yerleştirme taban puanıyla birebir aynı çıktı. Yani ek yerleştirmedeki baraj, ilk turda o programa son girenin puanı.

Son üç sütun, o puanla tercih listene alabileceğin koltuk sayısıdır (herkese açık koltuklar ve baraj puanı o puana eşit ya da altında olanlar). Baraj ortancası, baraj puanı olan programların ortancasıdır.

Bu tablodan okunabilenler:

• ›Genel ek koltuğun 53.115'i, yani %48,3'ü herkese açık programlarda. Lisansta bu oran %69,4 (48.031 koltuktan 33.351'i), ön lisansta %31,9 (62.033 koltuktan 19.764'ü).
• ›SAY'da koltukların %80,9'u herkese açık; 250 puanla bile 17.621 koltuğun 15.552'sini tercih listene alabiliyorsun. DİL'de ise baraj ortancası 369,4 ile belirgin biçimde yüksek.
• ›Ön lisansta (TYT) koltukların çoğu bir baraja bağlı, ama barajlar düşük: baraj ortancası 281,7. 300 puanla 62.033 koltuğun 54.641'ine tercih hakkın var.

Bu hesabın sınırları var. Baraj, kimin tercih edebileceğini söyler; kimin yerleşeceğini söylemez, çünkü yerleştirme tercih sırasına ve diğer adayların puanına bağlıdır. Herkese açık olmak, programın ilk turda dolmadığını gösterir; neden dolmadığını bu veri söylemez, o yüzden program ve üniversite incelemesi (örneğin YÖK Atlas ile) yine gerekir. Yalnızca genel koltuk sayıldı; şehit-gazi yakını ve 34 yaş üstü kadın kontenjanlarının baraj puanları ayrı sütunlarda. Puan türü ilk yerleştirme satırından alındı. Bant grafiği ve tablo, açıköğretim (13.902 koltuk, %12,6) ve uzaktan öğretim (2.218 koltuk, %2,0) programlarının koltuklarını da içeriyor.

Hangi programlarda çok koltuk açıldı?

Aşağıdaki listeler açıköğretim ve uzaktan öğretim programlarını dışarıda bırakıyor (onların koltukları yukarıda ayrıca verildi) ve aynı bölümün burslu, indirimli, İngilizce gibi bütün varyantlarını toplar.

Listenin ortak noktası şu: en çok koltuk açılan sekiz üniversitenin sekizi de vakıf üniversitesi. Bunun nedenini ölçmedik. Vakıf programlarının kontenjanı geniş olduğundan ya da ilk turda daha çok koltuk boş kaldığından olabilir; bu veriyle ayırt edemiyoruz. Devlet ve vakıf farkı için devlet mi vakıf mı yazımıza, bölümlerin ilk turdaki rekabeti için en rekabetli bölümler 2026 yazımıza bakabilirsin. Taban puanları taban puanlar sayfamızda bölüm bölüm görebilirsin.

Ek yerleştirmede tercihler nasıl işlenir?

Kılavuzun tercih bölümündeki yerleştirme kuralları şöyle:

1. 1.Her programa, kılavuzdaki koşulları taşıyan ve programı tercih listesine yazan adaylar arasından kontenjan kadar öğrenci yerleştirilir. Yerleştirme puanı yüksek olan adaya öncelik verilir.
2. 2.Aday puanı ne kadar yüksek olursa olsun yalnızca bir programa kayıt hakkı kazanır: puanıyla girebildiği en üst tercihine. Bunun altındaki tercihler işleme konmaz.
3. 3.Ek yerleştirmede kayıt hakkı kazanılan programı sonradan değiştirmek ya da daha düşük puanla öğrenci alan başka bir programa kaydolmak mümkün değildir.
4. 4.Tercihlerin tümünü doldurmak zorunlu değildir; kılavuz, kazansan bile kaydolmak istemeyeceğin bir programa listende yer vermemeni söylüyor.

Tercih bildiriminden sonra tercih süresi bitene kadar ais.osym.gov.tr üzerinden değişiklik yapılabiliyor ve tercihlerin tümü de iptal edilebiliyor; süre bittikten sonra değişiklik yapılamıyor, dilekçelere de işlem yapılmıyor. Kılavuz tercih listenin çıktısını alıp saklamanı da öneriyor.

Tercih sıralaması için kılavuzdaki bir ayrıntı da dikkat çekici: tercihleri programların en küçük puanlarına göre sıralamak şart değil. En çok istediğin programları puanın yetmeyebilir diye tercih listenin sonlarına itmemeni, baştaki birkaç tercihi ilgine göre yazmanı, ne olursa olsun bir programa yerleşmek istiyorsan sonlara girebileceğini tahmin ettiğin programları koymanı öneriyor.

Ek yerleştirmeden önce bilmen gereken bir şey: OBP katsayısı

Kılavuzdaki en az fark edilen uyarılardan biri şu: yerleştirme sonucunda bir programa yerleşirsen, bir sonraki yıl YKS işlemlerinde Ortaöğretim Başarı Puanının çarpılacağı katsayı yarıya iner. Kılavuz bu yüzden öğrenime devam etmeyi düşünmediğin bir programı tercih listene almamanı söylüyor. Yani "şimdilik yerleşeyim, seneye yeniden girerim" planı yapıyorsan bu planın bir maliyeti var. OBP'nin hesaba nasıl girdiğini OBP yazımızda anlattık.

Tercih listesini göndermeden önce kontrol listesi

• ›Koşullar: Listendeki her programın koşullarını (okul türü, alan, yaş, sağlık, cinsiyet gibi) karşılıyor musun? Tercih sırasında bu koşullar denetlenmiyor, ama ÖSYM yerleştirme öncesi kontrol yapıyor ve koşulu taşımayan tercihleri geçersiz sayıyor. Koşulunu taşımadığın programa yerleşsen bile kaydın yapılmıyor.
• ›Kodlar: Program kodunu ve adını bir kez daha doğrula. Aynı bölümün burslu, indirimli ve İngilizce varyantlarının kodları ayrı.
• ›Puan: Hangi tablodan tercih yapabileceğine puanın ve mezun olduğun okul türü belirliyor.
• ›Sıralama: Tercihlerini istediğin sıraya göre yaz: beşinci tercihine yerleşsen "keşke altıncısı olsaydı" demeyeceğinden emin ol.
• ›Ücret: Tercih bildiriminden sonra ücreti süresi içinde yatır; yatırmazsan tercihlerin işleme alınmaz ve ücret iade edilmez.

Kılavuza göre kaçınılacak beş durum

1. 1.Yerleşip ek yerleştirmeyi yedek plan saymak. Yerleştirilmiş aday ek tercih yapamaz.
2. 2.Ücreti unutmak. Tercih bildirimini tamamlamak yetmiyor; ücret yatmadıysa tercihler geçersiz.
3. 3.Koşulu okumadan tercih yapmak. Koşulu taşımayan tercih geçersiz sayılır, yerleşilse bile kayıt yapılmaz.
4. 4.Tercih süresinin son dakikasını beklemek. Süre bittikten sonra değişiklik yapılamıyor; ücretin yatırılması için de banka mesaisi gerekiyor.
5. 5.Başka kaynaktan öğrenilen tarihe güvenmek. Tarih ve kurallar her yıl değişir; kılavuz ve ÖSYM duyurusu tek geçerli kaynaktır.

Ek yerleştirmede yerleşirsen kayıt sürecini kayıt rehberimizde adım adım bulabilirsin; YKS sonrasındaki bütün takvim için YKS sonrası süreç yazımıza bakabilirsin.

Kaynaklar ve yöntem

Resmî kaynakların hepsine 3 Kasım 2026'da erişildi.

• ›ÖSYM, 2026 Yükseköğretim Programlarına Ek Yerleştirme Kılavuzu: madde 1.1-1.5 (ek kontenjanın tanımı, tercih hakkı ve kuralları, ücret), bölüm 2 (tercih işlemleri, yerleştirme mantığı), bölüm 3 ve 4; Tablo-3 ve Tablo-4 (ek kontenjanlar ve en küçük puanlar).
• ›ÖSYM, 2026-YKS ek yerleştirme tercih duyurusu ve ek yerleştirme sonuçları duyurusu: tercih saatleri, sonuç ve kayıt tarihleri.

Veri yöntemi. Genel ek kontenjan ve baraj puanı için ÖSYM'nin ek yerleştirme Tablo-3 ve Tablo-4 dosyaları (9. sütun), program, üniversite ve puan türü için sitemizdeki ÖSYM 2026 tabloları kullanıldı; program kodları eşleştirilerek hesaplandı. Betikler projede: scripts/ek-yerlestirme-2026-ingest.py ve scripts/blog-ek-yerlestirme-veri.mjs. Veri kaynaklarımızın genel çerçevesi için metodoloji sayfasına bakabilirsin.

Bilmediklerimiz. Ek yerleştirmede kaç adayın yerleştiğini ve hangi programların fiilen dolduğunu bu çalışmaya almadık; tablolar tercih edilebilecek koltukları gösteriyor, doluluğu göstermiyor. Kılavuzda ek yerleştirmeden sonra bir ikinci ek yerleştirme yapılıp yapılmayacağına dair bir hüküm bulamadık. Herkese açık programların ilk turda neden dolmadığını ve vakıf programlarında ek koltuğun neden yoğunlaştığını bu veriyle açıklamıyoruz; yalnızca dağılımı gösteriyoruz.