Bilim Tarihi

Bilim Tarihi bir üniversite programıdır ve bu, alanın kamusal çerçevesini doğrudan belirler. Bir bölümün ne olduğu, bir fakültenin ne olduğu, yükseköğretimin amacının nasıl tanımlandığı ve yükseköğretim kurumlarına hangi görevlerin verildiği hukuk metninde yazılıdır. Bu çerçeveye değen metinlerden biri 2547 sayılı kanundur. Kanunun adı kaynakta YÜKSEKÖĞRETİM KANUNU olarak yayımlanmıştır ve bu ad üç okumada birebir aynı gelmiştir. Künye değerleri de üç okumada özdeştir: Kanun Numarası : 2547, Kabul Tarihi : 4/11/1981, Yayımlandığı Resmî Gazete : Tarih : 6/11/1981 Sayı : 17506 ve Yayımlandığı Düstur : Tertip : 5 Cilt : 21 Sayfa : 3. Künyedeki Tertip : 5 değeri, belgenin açıldığı adresin tertibiyle tutarlıdır. Belgenin birinci bölüm başlığı BİRİNCİ BÖLÜM, alt başlığı Kanunun Amacı, Kapsamı ve Tanımlar olarak üç okumada aynı görülmüştür.

Bu numara hakkında baştan açık olmak gerekir: 2547 bu derlemede birden fazla kaydın omurgasıdır ve bu, bilerek alınmış bir karardır. Aynı numaraya dayanan öteki kayıtların her biri kendi doğrulama oturumundan, kendi üç okumasından yazılmıştır; kayıtlar arasında tek bir cümle aktarılmamıştır. Bu kayıtta yalnızca bu oturumda doğrulanan gövdeler kullanılmakta ve ağırlık merkezi bilinçli olarak Madde 4, Madde 5 ve Madde 12 ile bu oturumda istenen tanım bentlerine verilmektedir.

Doğrulama üç okuma ile yapılmıştır ve dördüncü okuma yapılmamıştır. Üç okuma aynı kısa zaman aralığında yapıldığı ve okuma aracı aynı adres için yanıtı yaklaşık on beş dakika önbelleğe aldığı için okumalar büyük olasılıkla tek bir metne dönüştürme çıktısı üzerinde çalışmıştır; bu nedenle okumalar arası mutabakat yalnızca okuma ve çıkarım hatasını eler, kaynağın metne dönüştürülmesi sırasında oluşmuş bir bozulmayı elemez.

Kanunun birinci maddesi kapsamı çizer: Madde 1 – Bu kanunun amacı; yükseköğretimle ilgili amaç ve ilkeleri belirlemek ve bütün yükseköğretim kurumlarının ve üst kuruluşlarının teşkilatlanma, işleyiş, görev, yetki ve sorumlulukları ile eğitim - öğretim, araştırma, yayım, öğretim elemanları, öğrenciler ve diğer personel ile ilgili esasları bir bütünlük içinde düzenlemektir. İkinci madde ise kimleri kapsadığını söyler: Madde 2 – Bu kanun; yükseköğretim üst kuruluşlarını, bütün yükseköğretim kurumlarını, bağlı birimlerini ve bunlarla ilgili faaliyet ve esasları kapsar. Aynı maddenin ikinci fıkrası (Değişik ikinci fıkra: 15/8/2017-KHK-694/44 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7078/41 md.) işaretiyle gelir ve şöyledir: Milli Savunma Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığına bağlı yükseköğretim kurumlarıyla ilgili özel kanun hükümleri saklıdır.

Bu kaydın ağırlık merkezinin birinci parçası tanım bentleridir. Üçüncü madde (Değişik: 17/8/1983 - 2880/1 md.) işaretiyle açılır ve Bu Kanunda geçen kavram ve terimlerin tanımları aşağıda belirtilmiştir. cümlesiyle başlar. Bu oturumda dört bendi istenmiş ve doğrulanmıştır: a) Yükseköğretim: Milli eğitim sistemi içinde, ortaöğretime dayalı, en az dört yarı yılı kapsayan her kademedeki eğitim - öğretimin tümüdür. e) Fakülte: Yüksek düzeyde eğitim - öğretim, bilimsel araştırma ve yayın yapan; kendisine birimler bağlanabilen bir yükseköğretim kurumudur. k) Bölüm: Amaç, kapsam ve nitelik yönünden bir bütün teşkil eden, birbirini tamamlayan veya birbirine yakın anabilim ve anasanat dallarından oluşan; fakültelerin ve yüksekokulların eğitim - öğretim, bilimsel araştırma ve uygulama birimidir. Anabilim dalı ve anasanat dalları bilim ve sanat dallarından oluşur. Yükseköğretimdeki çeşitli birimlerin ortak derslerini vermek üzere rektörlüğe bağlı bölümler de kurulabilir. l) (Değişik: 22/2/2018-7100/2 md.) Öğretim Elemanları: Yükseköğretim kurumlarında görevli öğretim üyeleri, öğretim görevlileri ve araştırma görevlileridir. Bu dört bendin toplamı, bir bölüm rehberinin hukuki zeminidir: bir bilim tarihi bölümünün ne olduğu k bendindeki bölüm tanımıyla, içinde bulunduğu yapının ne olduğu e bendiyle, düzeyinin çerçevesi a bendiyle, akademik yolda karşılaşılacak kadro adları ise l bendiyle adlandırılmıştır.

Ağırlık merkezinin ikinci parçası dördüncü maddedir. Madde 4 – Yükseköğretimin amacı: cümlesiyle açılır ve a) Öğrencilerini; başlığı altında yedi alt bent sayar: (1) ATATÜRK İnkılapları ve ilkeleri doğrultusunda ATATÜRK milliyetçiliğine bağlı, (2) Türk milletinin milli, ahlaki, insani, manevi ve kültürel değerlerini taşıyan, Türk olmanın şeref ve mutluluğunu duyan, (3) Toplum yararını kişisel çıkarının üstünde tutan, aile, ülke ve millet sevgisi ile dolu, (4) Türkiye Cumhuriyeti Devletine karşı görev ve sorumluluklarını bilen ve bunları davranış haline getiren, (5) Hür ve bilimsel düşünce gücüne, geniş bir dünya görüşüne sahip, insan haklarına saygılı, (6) Beden, zihin, ruh, ahlak ve duygu bakımından dengeli ve sağlıklı şekilde gelişmiş, (7) İlgi ve yetenekleri yönünde yurt kalkınmasına ve ihtiyaçlarına cevap verecek, aynı zamanda kendi geçim ve mutluluğunu sağlayacak bir mesleğin bilgi, beceri, davranış ve genel kültürüne sahip, vatandaşlar olarak yetiştirmek, Maddenin b bendi şöyledir: b) Türk Devletinin ülkesi ve milletiyle bölünmez bir bütün olarak, refah ve mutluluğunu artırmak amacıyla; ekonomik, sosyal ve kültürel kalkınmasına katkıda bulunacak ve hızlandıracak programlar uygulayarak, çağdaş uygarlığın yapıcı, yaratıcı ve seçkin bir ortağı haline gelmesini sağlamak, Bu kayıt açısından en can alıcı bent ise c bendidir: c) Yükseköğretim kurumları olarak yüksek düzeyde bilimsel çalışma ve araştırma yapmak, bilgi ve teknoloji üretmek, bilim verilerini yaymak, ulusal alanda gelişme ve kalkınmaya destek olmak, yurt içi ve yurt dışı kurumlarla işbirliği yapmak suretiyle bilim dünyasının seçkin bir üyesi haline gelmek, evrensel ve çağdaş gelişmeye katkıda bulunmaktır. Bilimin kendisini konu edinen bir program için bu bent, kanun metnindeki en yakın amaç hükmüdür.

Ağırlık merkezinin üçüncü parçası beşinci maddedir. Madde 5 – Yükseköğretim, aşağıdaki "Ana ilkeler" doğrultusunda planlanır, programlanır ve düzenlenir: cümlesiyle açılır. Doğrulanan bentler şunlardır: a) Öğrencilere, ATATÜRK inkılapları ve ilkeleri doğrultusunda ATATÜRK milliyetçiliğine bağlı hizmet bilincinin kazandırılması sağlanır. b) Milli Kültürümüz, örf ve adetlerimize bağlı, kendimize has şekil ve özellikleri ile evrensel kültür içinde korunarak geliştirilir ve öğrencilere, milli birlik ve beraberliği kuvvetlendirici ruh ve irade gücü kazandırılır. c) Yükseköğretim kurumlarının özellikleri, eğitim - öğretim dalları ile amaçları gözetilerek eğitim - öğretimde birlik ilkesi sağlanır. d) Eğitim - öğretim plan ve programları, bilimsel ve teknolojik esaslara, ülke ve yöre ihtiyaçlarına göre kısa ve uzun vadeli olarak hazırlanıp sürekli olarak geliştirilir. e) Yükseköğretimde imkan ve fırsat eşitliğini sağlayacak önlemler alınır. Bir sonraki bent iki okumanın mutabakatıyla verilmektedir ve üçüncü okuma bu bende dipnot rakamlarını üst simge biçiminde yazdığı için o biçimde tanık sayılmamıştır: f) (Değişik: 3/4/1991 - 3708/2 md.) Üniversiteler ile yüksek teknoloji enstitüleri ve bunlar içindeki fakülte, enstitü ve yüksekokullar, Cumhurbaşkanınca yapılan yükseköğretim planlaması çerçevesinde (…)1kanunla kurulur.1 Buradaki sözcüğe kaynamış rakam ve parantez içindeki basılı elips olduğu gibi bırakılmıştır; parantezin içinde ne bulunduğuna dair hiçbir iddia kurulmamıştır. Sonraki bent yine iki okumanın mutabakatıyla verilmiştir, çünkü kalan okuma aynı yerde farklı bir sözcük biçimi getirmiştir: g) Meslek elemanı yetiştiren bakanlıklara bağlı yüksekokullar, Yükseköğretim Kurulunun tespit edeceği esaslara göre Cumhurbaşkanı kararı ile kurulur. Üç okumada aynı gelen bent şudur: h) Yükseköğretim kurumlarının geliştirilmesi, verimlerinin artırılması, genişletilmesi ve bütün yurda yaygınlaştırılması amacına yönelik olarak yenilerinin açılması, öğretim elemanlarının yurt içinde ve dışında yetiştirilmeleri ve görevlendirilmeleri, üretim - insangücü - eğitim unsurları arasında dengenin sağlanması, yükseköğretime ayrılan kaynakların ve ihtisas gücünün dağılımı, milli eğitim politikası ve kalkınma planları ilke ve hedefleri doğrultusunda ülke, çevre ve uygulama alanı ihtiyaçlarının karşılanması, örgün, yaygın, sürekli ve açık eğitim - öğretimi de kapsayacak şekilde planlanır ve gerçekleştirilir. Son bent, doğrulanan bütün malzeme içinde zorunlu dersin adıyla anıldığı tek yerdir ve yine iki okumanın mutabakatıyla verilmiştir: ı) (Değişik: 29/5/1991 - 3747/1 md.) Yükseköğretim kurumlarında, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi, Türk dili, yabancı dil, 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununa göre iş güvenliği uzmanı olabilecek mezunları yetiştiren fakültelerde iş sağlığı ve güvenliği zorunlu derslerdendir. Ayrıca, zorunlu olmamak koşuluyla beden eğitimi veya güzel sanat dallarındaki derslerden birisi okutulur. Bütün bu dersler en az iki yarı yıl olarak programlanır ve uygulanır.3

Ağırlık merkezinin dördüncü parçası on ikinci maddedir. Madde 12 – Bu kanundaki amaç ve ana ilkelere uygun olarak yükseköğretim kurumlarının görevleri; cümlesiyle açılır ve şu bentleri sayar: a. Çağdaş uygarlık ve eğitim - öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde, toplumun ihtiyaçları ve kalkınma planları ilke ve hedeflerine uygun ve ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim - öğretim, bilimsel araştırma, yayım ve danışmanlık yapmak, b. Kendi ihtisas gücü ve maddi kaynaklarını rasyonel, verimli ve ekonomik şekilde kullanarak, milli eğitim politikası ve kalkınma planları ilke ve hedefleri ile Yükseköğretim Kurulu tarafından yapılan plan ve programlar doğrultusunda, ülkenin ihtiyacı olan dallarda ve sayıda insangücü yetiştirmek, c. Türk toplumunun yaşam düzeyini yükseltici ve kamu oyunu aydınlatıcı bilim verilerini söz, yazı ve diğer araçlarla yaymak, d. Örgün, yaygın, sürekli ve açık eğitim yoluyla toplumun özellikle sanayileşme ve tarımda modernleşme alanlarında eğitilmesini sağlamak, e. Ülkenin bilimsel, kültürel, sosyal ve ekonomik yönlerden ilerlemesini ve gelişmesini ilgilendiren sorunlarını, diğer kuruluşlarla işbirliği yaparak, kamu kuruluşlarına önerilerde bulunmak suretiyle öğretim ve araştırma konusu yapmak, sonuçlarını toplumun yararına sunmak ve kamu kuruluşlarınca istenecek inceleme ve araştırmaları sonuçlandırarak düşüncelerini ve önerilerini bildirmek, f. Eğitim - öğretim ve seferberliği içinde, örgün, yaygın, sürekli ve açık eğitim hizmetini üstlenen kurumlara katkıda bulunacak önlemleri almak, Bir sonraki bent yalnızca iki okumanın mutabakatıyla verilmektedir, çünkü kalan okuma aynı yerde farklı bir sözcük dizisi getirmiştir: g. Yörelerindeki tarım ve sanayinin gelişmesine ve ihtiyaçlarına uygun meslek elemanlarının yetişmesine ve bilgilerinin gelişmesine katkıda bulunmak, sanayi, tarım ve sağlık hizmetleri ile diğer hizmetlerde modernleşmeyi, üretimde artışı sağlayacak çalışma ve programlar yapmak, uygulamak ve yapılanlara katılmak, bununla ilgili kurumlarla işbirliği yapmak ve çevre sorunlarına çözüm getirici önerilerde bulunmak, Kalan iki bent üç okumada aynı gelmiştir: h. Eğitim teknolojisini üretmek, geliştirmek, kullanmak, yaygınlaştırmak, ı. Yükseköğretimin uygulamalı yapılmasına ait eğitim - öğretim esaslarını geliştirmek, döner sermaye işletmelerini kurmak, verimli çalıştırmak ve bu faaliyetlerin geliştirilmesine ilişkin gerekli düzenlemeleri yapmaktır. On ikinci maddenin bent işaretlerinin nokta ile, dördüncü ve beşinci maddede ise parantez ile gelmesi üç okumada da aynıdır ve düzeltilmemiştir. Bu maddenin c bendi bilim tarihinin kamusal işlevinin, e bendi ise alanın kamu kuruluşlarına dönük danışma işlevinin hukuk metnindeki en yakın karşılığıdır.

Örtüşmenin sınırı da aynı açıklıkla yazılmalıdır. Bu kanun Bilim Tarihi programını kurmaz; doğrulanan hiçbir maddede böyle bir bölüm adı geçmez. Beşinci maddenin f bendi yalnızca üniversitelerin, yüksek teknoloji enstitülerinin ve bunların içindeki fakülte, enstitü ve yüksekokulların kanunla kurulduğunu söyler; bölüm düzeyinde bir kurma usulü bu oturumda doğrulanmamıştır. Kanun bu programın ders planını da belirlemez: doğrulanan malzemede zorunlu ders yalnızca beşinci maddenin ı bendinde sayılmıştır ve orada sayılanların hiçbiri bir alan dersi değildir; beşinci maddenin d bendi ise planların hangi esaslara göre hazırlanacağını söyler, içeriğini yazmaz. Bir dersin adıyla bir kanun ibaresinin örtüşmesi o dersi kanunun belirlediği anlamına gelmez. Kanun mezunun meslek tanımını da düzenlemez: bilim tarihçisi için bir unvan, yetkilendirme, sicil ya da mesleğe giriş koşulu doğrulanan hiçbir maddede kurulmamıştır; üçüncü maddenin l bendi yalnızca yükseköğretim kurumundaki kadro adlarını sayar. Bilim Tarihi teriminin bu kanunda geçip geçmediğine ya da tanımlanıp tanımlanmadığına dair hiçbir olumsuz iddia kurulmamaktadır; yalnızca bu oturumun okumalarında böyle bir ibarenin iki okumada birebir teyit edilmediği kaydedilmektedir. Kanunun güncel hâli, bugünkü uygulanışı, yürürlük durumu, metinde geçen kurum adlarının bugünkü karşılığı, ikincil mevzuatı ve değişiklik zincirinin bugünkü hâli hakkında bu rehber hiçbir hüküm vermez; bunlar için kaynak listesindeki resmi adresin esas alınması gerekir.

Bu başlıkta bilerek eksik bırakılanlar şunlardır. Doğrulama üç ayrı okuma ile yapılmış, yalnızca en az iki okumada karakter düzeyinde aynı çıkan öğeler alıntılanmıştır; dördüncü okuma hiçbir gerekçeyle yapılmamıştır, dolayısıyla sözcük düzeyindeki ayrışmalarda hakem okuma açılmamış ve kaybeden varyantlar kullanılamaz sayılmıştır. Etiketin hangi okumalardan geldiği ayrıca yazılmalıdır: bu kayıttaki gövdelerin çoğu üç okumanın ortaklaştığı malzemedir, ancak beşinci maddenin f ve ı bentleri ile on ikinci maddenin g bendi yalnızca iki okumanın mutabakatına dayanır ve üçüncü okuma o üç yerde tanık sayılmamıştır; f ve ı bentlerinde üçüncü okuma dipnot rakamlarını üst simge biçiminde verdiği için, g bendinde ise aynı cümleyi farklı bir sözcük dizisiyle getirdiği için tanıklık dışında bırakılmıştır. Aynı biçimde beşinci maddenin g bendi de üç okumadan yalnızca ikisinin mutabakatıyla verilmiştir; kalan okuma o bentte bir sözcüğü eksik harfle getirmiştir. Bu iki durumun yönü birbirinin tersidir; yani iki okumanın aynı göstermesi kaynağın basılı biçimi hakkında bir kanıt değildir. Yöntemin kendi sınırı da eksik olarak sayılmalıdır: üç okuma aynı kısa zaman aralığında yapıldığı ve okuma aracı aynı adres için yanıtı yaklaşık on beş dakika önbelleğe aldığı için mutabakat yalnızca okuma ve çıkarım hatasını eler, kaynağın metne dönüştürülmesi sırasında oluşmuş bir bozulmayı elemez; bu belgede sözcüğe kaynamış dipnot rakamı üç okumada da aynı yerde göründüğü hâlde bu nedenle kaynakta böyle basılı olduğu iddia edilmemektedir. Bir okuma çıktı sırasını değiştirerek beşinci maddeyi dördüncü maddeden önce vermiştir; bu bir ret sayılmamış, ama belgedeki madde sırasına delil olarak da kullanılmamıştır ve bu rehberden madde sırası hakkında hiçbir sonuç çıkarılamaz. Üçüncü madde tam gövde olarak alınmamıştır: yalnızca dört tanım bendi istenmiş ve doğrulanmış, öteki bentler hiç istenmemiştir; ayrıca ayrıca istenen iki tanım bendi hiçbir okumada gelmemiştir ve bu bir kapsam eksikliğidir, o bentlerin yokluğu değildir. Birinci, ikinci, dördüncü, beşinci ve on ikinci maddeler dışındaki maddeler hiçbir okumadan istenmemiştir; onların içeriği hakkında tek bir iddia yoktur. Birinci bölüm başlığı dışında iki bölüm başlığı yalnızca tek okumada göründüğü için kullanılamaz sayılmıştır ve o başlıklar hakkında iddia kurulmamıştır; bu bir kapsam eksikliğidir. Madde önekinin uzun tireli biçimi yalnızca iki okumanın mutabakatına dayanır, çünkü kalan okuma öneki kalınlaştırma içinde vermiştir. Bir okumanın eklediği başlık işaretleri, yatay çizgiler ve kalınlaştırmalar biçimsel ekleme sayılmış, kaynak metnin parçası olarak hiçbir yerde aktarılmamıştır. Dipnot işaretleri metinde görülmüş, ancak sayfa altındaki dipnot gövdeleri hiçbir okumadan istenmemiş ve doğrulanmamıştır; kanunda dipnot bulunup bulunmadığına dair olumsuz bir iddia kurulmamıştır. Kenar başlıklarının sonundaki iki nokta silinmemiş, kaynaktaki eski ve bitişik yazımlar ile büyük harf kullanımı düzeltilmemiş, hiçbir kısaltma açılmamıştır. Doğrulanan gövdelerin hiçbirinde lira, kuruş veya idari para cezası miktarı geçmemektedir; bu nedenle para kuralı gerekçesiyle düşürülen bir madde olmamıştır. Adres ilk denemede açıldığı için başka tertip adresleri hiç denenmemiştir; denenmemiş adresler ölü adres değildir ve haklarında iddia yoktur. Bu oturumda hiçbir adres için istek kütüphanesi, arşiv, önbellek ya da ayna kullanılmamıştır. Son olarak taban puan, başarı sıralaması, kontenjan, maaş, ücret ve işe girme oranı hiç toplanmamıştır.

Bu programın somut bir örneği için üniversitenin kendi eğitim bilgi sisteminde herkese açık biçimde yayımlanan bir ders programı sayfası okundu. Sayfada program adı BİLİM TARİHİ olarak birebir basılıdır, öğretim düzeyi LİSANS PROGRAMI ifadesiyle sayfada yazılıdır ve üniversite adı İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ olarak sayfada yayımlanmıştır; bunların hiçbiri alan adından ya da yarıyıl sayısından çıkarım değildir. Buradaki plan tek bir üniversitenin yayımladığı plandır ve programın ülke çapındaki ortak müfredatı değildir. Sayfa puan türü yayımlamamaktadır; bu kaydın puan türü değeri ÖSYM program tablosuna dayanır, bu sayfaya değil.

Plan sekiz blok üzerine kuruludur ve bloklar sınıf ile dönem adıyla basılmıştır. Ders adları Türkçe yayımlanmıştır; çevrilmemiş, kısaltmalar açılmamış, sayfadaki yazım düzeltilmemiştir.

Birinci sınıfın güz bloğunda ATATÜRK İLKELERİ VE İNKILAP TARİHİ I, BİLİM TARİHİNE GİRİŞ, GÜZEL SANATLAR 1, İNSAN VE TOPLUM BİLİMLERİNE GİRİŞ, MATEMATİK TARİHİ I, TÜRK DİLİ I, UYGARLIKLAR TARİHİ I, YABANCI DİL I, YABANCI ÖĞRENCİLER İÇİN ATATÜRK İLKELERİ VE İNKILAP TARİHİ I ve YABANCI ÖĞRENCİLER İÇİN TÜRK DİLİ I satırları basılıdır. Alanın adını taşıyan giriş dersinin daha ilk dönemde matematik tarihi ve uygarlıklar tarihiyle birlikte durması, programın baştan hem kavramsal hem kronolojik bir zemin kurduğunu gösterir. GÜZEL SANATLAR 1 satırındaki rakam yazımı aynı bloktaki Roma rakamlı derslerle tek biçime getirilmemiştir.

Birinci sınıfın bahar bloğunda ATATÜRK İLKELERİ VE İNKILAP TARİHİ II, BİLİM KÜLTÜRÜ, BİLİM VE TOPLUM, GÜZEL SANATLAR II, MATEMATİK TARİHİ II, TÜRK DİLİ II, UYGARLIKLAR TARİHİ II, YABANCI DİL II, YABANCI ÖĞRENCİLER İÇİN ATATÜRK İLKELERİ VE İNKILAP TARİHİ II ve YABANCI ÖĞRENCİLER İÇİN TÜRK DİLİ II satırları basılıdır. Bilim kültürü ile bilim ve toplum derslerinin daha ilk yılda gelmesi, alanın kamusal boyutunun sonraya bırakılmadığını gösterir.

İkinci sınıfın güz bloğunda AMERİKAN SİLAH TEKNOLOJİSİ VE OSMANLI DEVLETİ, BİLİM TARİHÇİLERİ İÇİN TARİH YAZIMI, BİLİMSEL METİN ÜRETİMİ, FİZİK TARİHİ I, KÜLTÜREL ETKİNLİKLER I, MİMARLIK MİRASI, ORTAÇAĞ İSLAM DÜNYASINDA BİLİM VE TEKNOLOJİ, OSMANLI SİYASAL VE SOSYAL TARİHİ I ve TARİHİ COĞRAFYA satırları basılıdır. Tarih yazımı ile bilimsel metin üretiminin aynı dönemde durması, alanın yöntem eğitiminin burada verildiğini gösterir.

İkinci sınıfın bahar bloğunda ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ VE ETİĞİ, BİLİM VE MEDYA, BİLİM VE SANAT, ECZACILIK TARİHİ, FİZİK TARİHİ II, KÜLTÜREL ETKİNLİKLER II, OSMANLI SİYASAL VE SOSYAL TARİHİ II ve RÖNESANS'TA BİLİM satırları basılıdır. Araştırma yöntemleri ve etiği dersinin yöntem bloğunu tamamlaması, bir sonraki yıl gelen tematik derslere hazırlıktır.

Üçüncü sınıfın güz bloğunda AYDINLANMA ÇAĞINDA BİLİM, BİLGİ TEKNOLOJİLERİ TARİHİ, BİLİM FELSEFESİ, COĞRAFYA TARİHİ, KÜLTÜREL ETKİNLİKLER III, OSMANLI DÖNEMİNDE BİLİM I ve YERBİLİMLERİ TARİHİ satırları basılıdır. Bilim felsefesinin bu dönemde gelmesi, öğrencinin yeterince tarihsel malzeme gördükten sonra kavramsal çerçeveyi kurmasına yöneliktir.

Üçüncü sınıfın bahar bloğunda BİLİM KURUMLARININ TARİHSEL GELİŞİMİ, BİZANS'TA BİLİM, HARİTACILIK TARİHİ, KÜLTÜREL ETKİNLİKLER IV, OSMANLI DÖNEMİNDE BİLİM II, SAĞLIK TARİHİ ve YAKINÇAĞDA AVRUPA'DA BİLİM satırları basılıdır. Kurum tarihinin ayrı bir ders olarak durması, bilimin bireysel değil örgütlü bir üretim olduğu yaklaşımını gösterir.

Dördüncü sınıfın güz bloğunda 20. YÜZYILDA BİLİM I, ASTRONOMİ TARİHİ I, BİLİM VE TEKNOLOJİ KOLEKSİYONLARI TARİHİ I, BİYOLOJİ TARİHİ, CUMHURİYET DÖNEMİNDE BİLİM KURUMLARI, TEKNOLOJİ TARİHİ I ve TEMEL BİLİMLER VE BİLİMSEL DÜŞÜNCENİN GELİŞİMİ satırları basılıdır.

Dördüncü sınıfın bahar bloğunda 20. YÜZYILDA BİLİM II, ASTRONOMİ TARİHİ II, BİLİM VE TEKNOLOJİ KOLEKSİYONLARI TARİHİ II, CUMHURİYET DÖNEMİNDE BİLİM VE TEKNOLOJİ, DİJİTAL BEŞERİ BİLİMLER, TARİH BOYUNCA GÖÇLER ve TEKNOLOJİ TARİHİ II satırları basılıdır. Son yılın iki bloğunda yakın dönem, cumhuriyet dönemi ve dijital yöntemlerin bir arada durması, programın öğrenciyi bugüne bağlayarak bitirdiğini gösterir.

Bu başlıkta bilerek eksik bırakılanlar şunlardır. Bu sayfa iki ayrı okumayla, birbirinden farklı ifadelerle yazılmış iki ayrı istekle okunmuştur; üçüncü okuma yapılmamıştır, çünkü iki okuma sekiz bloğun tamamında ders adları, sıra ve ders sayıları bakımından birebir aynı çıkmıştır. Sayfadan alınan ders adı sayısı altmış beştir ve bu adlar bloklara on, on, dokuz, sekiz, yedi, yedi, yedi, yedi olarak dağılmıştır; iki okuma da yer tutucu satır bildirmemiştir, dolayısıyla düşürülen satır sayısı sıfırdır ve bu sayfada seçmeli dersler havuz başlığı olarak değil tek tek adlandırılmış olarak basılıdır. Bu nedenle doldurulacak bir seçmeli havuz da doğmamıştır; hiçbir havuz doldurulmamış, havuzdan kaç ders seçileceği ve ders yükü hiç yazılmamıştır. Öğretim düzeyi bu sayfada birebir basılıdır ve iki okuma bu noktada uyuşmuştur; sekiz bloğun varlığı bu tespitin yalnızca destekleyicisidir, düzey yapıdan çıkarılmamıştır. Üniversite adı da alan adından çıkarım değildir ve yayımlayan sayfadan alınan bir ara durum değildir; sayfada basılı olduğu için yayımlanmış sayılmıştır. Fakülte adı iki okumanın hiçbirinde bildirilmemiştir; bu nedenle fakülte adı hakkında burada hiçbir iddia yoktur ve sayfada basılı olmadığı da söylenmemektedir. Okumaların ayrıştığı üç nokta olduğu gibi bırakılmıştır: program adının yazımında bir okuma parantez içindeki ifadeyi bir harf eksik getirmiş, öteki okuma tam getirmiştir ve bu fark tek biçime getirilmemiştir; blok başlıklarının boşluk ve ayırıcı yazımı iki okumada farklı bildirilmiş, hiçbiri doğru ilan edilmemiştir; zorunlu ve seçmeli etiketlerini yalnızca ikinci okuma bildirmiş, bu nedenle bu rehberde ders adlarına etiket eklenmemiştir ve etiketsiz döküm yanlış ilan edilmemiştir. Sayfa aynı ders adını bir blokta iki kez basmamıştır; bu nedenle tekilleştirme sorusu bu kaynakta doğmamıştır. Ders kodu, kredi ve iş yükü sütunları sayfada basılıydı, alınmamıştır ve bu rehberde hiçbir yerde verilmemiştir. Sayfanın adresi bir müfredat yılı parametresi taşımaktadır, ancak bu yılın sayfa metninde basılı olup olmadığı okumalarca bildirilmemiştir ve güncellik iddia edilmemektedir; aynı programın başka bir yıl parametreli varyantı aramada çıkmış, açılmamıştır. Bu program için ikinci bir plan kaynağı bulunamamıştır: bir kurumun ders katalog makinesi devralınan engelli listede olduğu için hiç denenmemiş, başka bir kurumun sayfası ise açıldığı hâlde yarıyıl başlıklı ders listesi basmayıp müfredatı yalnızca belge bağlantısı olarak verdiği ve o belgenin bulunduğu ana makine adı robots kuralı gereği engellendiği için kaynak sayılamamıştır. Bu eksiklerin hiçbiri o kurumların planının bulunmadığı anlamına gelmez ve burada böyle bir iddia kurulmamaktadır; yalnızca denenen adreslerden ders adı alınamadığı kaydedilmektedir. Bu plan tek bir kurumun planıdır ve öteki kurumların planları için hiçbir şey söylemez.