Enerji Yönetimi

Bu alanda çalışan bir kişinin yaptığı iş büyük ölçüde kamusal bir çerçevenin içinde yürür: kimin enerji yöneticisi görevlendirmek zorunda olduğu, hangi binanın hangi belgeyi taşıdığı, hangi kurumun kimi yetkilendirdiği yazılı hükümlerle belirlenir. Bu çerçeveye doğrudan değen metinlerden biri 5627 sayılı kanundur. Kanunun adı kaynakta ENERJİ VERİMLİLİĞİ KANUNU olarak yayımlanmıştır ve bu ad üç ayrı okumada aynı sözcük dizisiyle, tek satır olarak gelmiştir. Ad satırının yanında parantezli bir dipnot işaretinin bulunup bulunmadığına dair burada hiçbir iddia kurulmamaktadır; hiçbir okuma böyle bir işaret getirmemiştir ve bu bir kapsam eksikliğidir.

Bu başlıktaki doğrulamanın yöntemi ve yöntemin sınırı baştan yazılmalıdır. Doğrulama üç okuma ile yapılmıştır; dördüncü okuma yapılmamıştır. Aynı adresin yaklaşık on beş dakika önbelleğe alınması nedeniyle üç okuma büyük olasılıkla tek bir metne dönüştürme çıktısı üzerinde çalışmıştır; bu yüzden okumalar arası mutabakat yalnızca okuma ve çıkarım hatasını eler, kaynağın metne dönüştürülmesi sırasında oluşmuş bir bozulmayı elemez.

Künye değerleri üç okumada özdeştir: kanun numarası 5627, kabul tarihi 18/4/2007, Resmî Gazete değeri Tarih : 2/5/2007 Sayı : 26510 ve Düstur değeri Tertip : 5 Cilt : 46. Künye satır biçimleri ise yalnızca ikinci ve üçüncü okumadan gelmektedir: Kanun Numarası : 5627, Kabul Tarihi : 18/4/2007, Yayımlandığı Resmî Gazete : Tarih : 2/5/2007 Sayı : 26510 ve Yayımlandığı Düstur : Tertip : 5 Cilt : 46. Birinci okuma bu satırları hem kalın yazı işaretleriyle hem de iki noktadan önceki boşluğu düşürerek verdiği için satır biçimi kaleminde tanık sayılmamıştır; kalınlaştırma biçim eklemesi sayılabilir, ancak boşluğun düşmesi satır içeriğinde bir ayrışmadır. Düstur satırında Sayfa değeri hiçbir okumada gelmemiştir; bu bir kapsam eksikliğidir, satırın basılı biçiminin bundan ibaret olduğu iddia edilmemektedir. Künye değerinin taşıdığı Tertip : 5 bilgisi, belgenin açıldığı adresin tertibiyle tutarlıdır.

Belgeden üç bölüm başlığı doğrulanmıştır: BİRİNCİ BÖLÜM ile alt başlığı Amaç, Kapsam ve Tanımlar üç okumada aynı gelmiştir; ÜÇÜNCÜ BÖLÜM ile alt başlığı Eğitim, Bilinçlendirme ve Uygulamalar da üç okumada aynıdır; İKİNCİ BÖLÜM ile alt başlığı Kurul ve Yetkilendirmeler ise birinci ve üçüncü okumanın mutabakatıyla doğrulanmıştır. Madde kenar başlıkları Amaç, Kapsam, Tanımlar, Enerji Verimliliği Koordinasyon Kurulu, Yetkilendirmeler, Eğitim ve bilinçlendirme ile Uygulamalar biçiminde doğrulanmıştır; bu kanunda kenar başlıkları iki nokta taşımamaktadır ve başka kanunların iki noktalı biçimine eşitlenmemiştir. Madde öneki MADDE 1 – biçimindedir; kalınlaştırmanın nerede bittiği iki okumada farklıdır, ancak kalınlaştırma arındırıldığında üç okuma aynı öneki verir.

Kanunun birinci maddesi alanın amacını yazar: MADDE 1 – (1) Bu Kanunun amacı; enerjinin etkin kullanılması, israfının önlenmesi, enerji maliyetlerinin ekonomi üzerindeki yükünün hafifletilmesi ve çevrenin korunması için enerji kaynaklarının ve enerjinin kullanımında verimliliğin artırılmasıdır. Bu cümlede dört ayrı gerekçe yan yana durmaktadır: teknik etkinlik, israfın önlenmesi, ekonomik yük ve çevre. Programın ders planında hem termodinamik hem iktisat hem çevre mevzuatı derslerinin bulunması bu dörtlünün karşılığıdır.

İkinci madde kapsamı çizer ve alanın çalışma sahasını sayar: MADDE 2 – (1) Bu Kanun; enerjinin üretim, iletim, dağıtım ve tüketim aşamalarında, endüstriyel işletmelerde, binalarda, elektrik enerjisi üretim tesislerinde, iletim ve dağıtım şebekeleri ile ulaşımda, tarım ve hizmet sektörlerinde enerji verimliliğinin artırılmasına ve desteklenmesine, toplum genelinde enerji bilincinin geliştirilmesine, yenilenebilir enerji kaynaklarından yararlanılmasına yönelik uygulanacak usûl ve esasları kapsar.1 Bu fıkranın sonundaki 1 rakamı sözcüğe kaynamış bir dipnot işaretidir ve iki okumada aynı yerde geldiği için düzeltilmemiştir. Maddenin ikinci fıkrası birinci ve ikinci okumanın mutabakatıyla şöyledir: (2) Enerji verimliliğinin artırılmasına yönelik önlemlerin uygulanması ile özellik veya görünümleri kabul edilemez derecede değişecek olan sanayi alanlarında işletme ve üretim faaliyetleri yürütülen, ibadet yeri olarak kullanılan, planlanan kullanım süresi iki yıldan az olan, yılın dört ayından daha az kullanılan, toplam kullanım alanı elli metrekarenin altında olan binalar, koruma altındaki bina veya anıtlar, (…)2bu Kanun kapsamı dışındadır. Buradaki (…)2bu biçimi de kaynamış bir dipnot rakamıdır; üçüncü okuma aynı yeri boşluklu verdiği için o biçim tek tanıklı kalmış ve kullanılmamıştır. Kaynakta hangi biçimin basılı olduğuna dair hiçbir iddia kurulmamaktadır.

Üçüncü madde bu rehberin en can alıcı yeridir, çünkü programın adı kanunun kendi terimi olarak burada tanımlanmıştır. Madde MADDE 3 – (1) Bu Kanunun uygulanmasında; cümlesiyle açılır ve ifade eder. satırıyla kapanır. Doğrulanan tanımlardan alana en yakın olanlar şunlardır: p) Enerji yönetimi: Enerji kaynaklarının ve enerjinin verimli kullanılmasını sağlamak üzere yürütülen eğitim, etüt, ölçüm, izleme, planlama ve uygulama faaliyetlerini, ve ö) Enerji yöneticisi ve sertifikası: Bu Kanun kapsamına giren endüstriyel işletmelerde ve binalarda enerji yönetimi ile ilgili faaliyetleri yerine getirmekle sorumlu ve enerji yöneticisi sertifikasına sahip kişi ile Genel Müdürlük, yetkilendirilmiş kurumlar veya enerji verimliliği danışmanlık şirketleri tarafından enerji yöneticileri için düzenlenen belgeyi, Aynı maddede alanın teknik sözlüğü de kurulur: l) Enerji verimliliği: Binalarda yaşam standardı ve hizmet kalitesinin, endüstriyel işletmelerde ise üretim kalitesi ve miktarının düşüşüne yol açmadan enerji tüketiminin azaltılmasını, m) Etüt: Enerji verimliliğinin artırılmasına yönelik imkânların ortaya çıkarılması için yapılan ve bilgi toplama, ölçüm, değerlendirme ve raporlama aşamalarından oluşan çalışmaları, n) Enerji verimliliği hizmetleri: Enerji verimliliği konusunda danışmanlık, eğitim, etüt ve uygulama hizmetlerini, o) Enerji yoğunluğu: Bir birim hasıla üretebilmek için tüketilen enerji miktarını, Maddede ayrıca a) Bakanlık: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığını, ç) Kurul: Enerji Verimliliği Koordinasyon Kurulunu, s) Kojenerasyon: Isı ve elektrik ve/veya mekanik enerjinin aynı tesiste eş zamanlı olarak üretimini, bentleri de doğrulanmıştır. Bent harflemesi a) b) c) ç) d) e) f) g) ğ) h) ı) i) j) k) l) m) n) o) ö) p) r) s) ş) t) u) ü) v) dizisiyle gelmiştir; p) bendinden sonra r) gelmekte ve q, w, x bulunmamaktadır. Bu diziliş olduğu gibi bırakılmıştır. Maddenin b) bendinde iki değişiklik ibaresinin arasına sıkışmış bir dipnot rakamı, k) bendinin sonunda ise sözcüğe kaynamış bir rakam iki okumada da aynı yerde gelmiş ve düzeltilmemiştir.

Dördüncü madde bir kurul kurar ve görevlerini sayar. Maddenin birinci, ikinci, dördüncü ve beşinci fıkraları iki okumada da yalnızca mülga fıkra ibaresiyle gelmiştir; bu fıkraların gövdelerinden hiçbir alıntı yapılmamıştır ve mülgalık tespiti iki tanığa dayanmaktadır. Doğrulanan üçüncü fıkra (3) Kurulun görev, yetki ve sorumlulukları şunlardır: cümlesiyle açılır ve şu bentleri sayar: a) Ulusal düzeyde enerji verimliliği stratejileri, planları ve programları hazırlamak, bunların etkinliğini değerlendirmek, gerektiğinde revize edilmelerini, yeni önlemlerin alınmasını ve uygulanmasını koordine etmek. b) Genel Müdürlük tarafından yürütülen enerji verimliliği çalışmalarını yönlendirmek ve enerji verimliliği hizmetlerinin yaygınlaştırılmasında, Genel Müdürlük tarafından meslek odalarına ve üniversitelere verilen yetki belgelerini onaylamak. ç) Kurula verilen görevler kapsamında ve gerekli gördüğü hallerde, giderleri Genel Müdürlük bütçesinden karşılanmak üzere, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının, üniversitelerin, özel sektörün ve sivil toplum kuruluşlarının katılımı ile geçici ihtisas komisyonları oluşturmak. Bu fıkranın e) bendi yetki belgesi ve enerji yöneticisi sertifikası bedellerinin belirlenmesinden söz etmektedir; bu bir kalem adıdır ve hiçbir tutar içermez, bu nedenle madde para yasağı gerekçesiyle düşürülmemiş, ancak bu rehbere hiçbir bedel aktarılmamıştır.

Altıncı madde alanın eğitim ve bilinçlendirme zeminini kurar: MADDE 6 – (1) Enerji verimliliği hizmetlerinin etkinliğini ve enerji bilincini artırmak amacıyla aşağıdaki esaslar çerçevesinde eğitim ve bilinçlendirme faaliyetleri gerçekleştirilir. Maddenin a) bendinin birinci alt bendi şöyledir: 1) Şirketler için Genel Müdürlük ve/veya yetkilendirilmiş kurumlar tarafından, enerji yöneticileri için Genel Müdürlük, yetkilendirilmiş kurumlar ve şirketler tarafından teorik ve uygulamalı eğitim programları düzenlenir. Aynı bendin ikinci alt bendi Genel Müdürlük veya yetkilendirilmiş kurumların yetkilendirme anlaşması yaptıkları şirketlerin eğitim programlarına laboratuvar kullanım desteği sağlamasını yazar. Maddenin b) bendi ise enerji ve enerji verimliliği ile ilgili temel kavramlar, Türkiye'nin genel enerji durumu, enerji kaynakları, enerji üretim teknikleri, günlük hayatta enerjinin verimli kullanımı ile iklim değişikliği ve çevrenin korunmasında enerji verimliliğinin önemi konularında teorik ve pratik bilgiler verilmek üzere örgün ve yaygın eğitim kurumlarının ders programlarında ve kamu kurum ve kuruluşlarının hizmet içi eğitimlerinde gerekli düzenlemelerin yapılmasını hükme bağlar. Maddenin c) bendi kamuoyunun bilinçlendirilmesine yönelik faaliyetleri sayar ve dördüncü alt bendinde Enerji Verimliliği Haftası etkinliklerinin her yıl Ocak ayının ikinci haftasında düzenlenmesini yazar.

Yedinci madde alanın en somut yerini kurar, çünkü mezunun istihdam edildiği pozisyonu doğrudan zorunlu kılan hükümleri taşır: MADDE 7 – (1) Enerji verimliliğinin artırılması amacıyla aşağıdaki uygulamalar gerçekleştirilir. a) Enerji yönetimi ile ilgili olarak yürütülecek faaliyetler şunlardır: 1) Endüstriyel işletmeler, çalışanları arasından enerji yöneticisi görevlendirir. Organize sanayi bölgelerinde, bölgedeki bin TEP'ten daha az enerji tüketimi bulunan endüstriyel işletmelere hizmet vermek üzere enerji yönetim birimi kurulur. 2) Toplam inşaat alanı en az yirmibin metrekare veya yıllık enerji tüketimi beşyüz TEP ve üzeri olan ticarî binaların, hizmet binalarının ve kamu kesimi binalarının yönetimleri, yönetimlerin bulunmadığı hallerde bina sahipleri, enerji yöneticisi görevlendirir veya enerji yöneticilerinden hizmet alır. 3) Kamu kesimi dışında kalan ve yıllık toplam enerji tüketimleri ellibin TEP ve üzeri olan endüstriyel işletmelerde, enerji yöneticisinin sorumluluğunda enerji yönetim birimi kurulur. Organizasyonlarında kalite yönetim birimi bulunan endüstriyel işletmeler, bu birimlerini enerji yönetim birimi olarak da görevlendirebilir. Aynı maddenin b) bendi izleme, analiz ve projeksiyon çalışmalarını düzenler ve endüstriyel işletmeler ile enerji yöneticisi çalıştırmakla yükümlü bina sahiplerinin ve yönetimlerinin istenen bilgileri, kamu kesiminde yükümlü kurumların ise enerji tüketim bilgileri ve kendi tespitlerini içeren raporları her yıl Mart ayı sonuna kadar Genel Müdürlüğe vermesini hükme bağlar. Maddenin c) bendi merkezî ısıtma sistemine sahip binalarda ısınma maliyetlerinin ısı kullanım miktarına bağlı olarak paylaşımını sağlayan sistemlerin kullanılmasını, d) bendi enerji kimlik belgesi düzenlenmesini, e) bendi elektrik enerjisi üretim tesisleri ile iletim ve dağıtım şebekelerinde verimliliğin artırılmasını, talep tarafı yönetimini, termik santrallerin atık ısılarından yararlanılmasını ve biyoyakıt ile hidrojen gibi alternatif yakıt kullanımının özendirilmesini, f) bendi ulaşımda enerji verimliliğini, g) bendi ise etüt çalışmaları sırasında akredite olmuş ulusal veya uluslararası kuruluşlar tarafından kalibrasyonu yapılmış ve etiketlenmiş cihazların kullanılmasının zorunlu olduğunu yazar. Bu son bent alanın ölçme disiplinini hukuken bağlayan yerdir. Metinde geçen bin TEP, beşyüz TEP, ellibin TEP, yirmibin metrekare, elli metrekare ve bin metrekare ifadeleri enerji ve alan eşikleridir, para tutarı değildir; kanunun kendi metninde geçtikleri için birebir aktarılmışlardır.

Beşinci madde alanın yetkilendirme rejimini kurar ama bu rehberde tam gövde sayılmamıştır. Maddenin doğrulanan kısmı MADDE 5 – (1) Enerji verimliliği hizmetlerinin yürütülmesine yönelik yetkilendirmeler ve bu kapsamdaki faaliyetler aşağıdaki esaslar çerçevesinde gerçekleştirilir. cümlesiyle açılır; a) bendi üniversitelere ve meslek odalarına uygulamalı eğitim yapabilmeleri ve şirketleri yetkilendirebilmeleri için yetki belgesi verilmesini, şirketlere ise eğitim, etüt, danışmanlık ve uygulama faaliyetlerini yürütmek üzere yetki belgesi verilmesini düzenler; b) bendi yetkilendirilmiş kurumlar ve şirketlerin Genel Müdürlük tarafından kamuoyuna duyurulmasını; c) bendi Genel Müdürlük, yetkilendirilmiş kurumlar ve şirketler ile bunlar adına hareket eden görevlilerin, çalışmaları sırasında elde ettikleri ve müşterilerinin ticarî ilişkilerine zarar verecek ticarî sırları gizli tutmakla yükümlü olduğunu ve bu yükümlülüğün görevden ayrılmakla sona ermediğini; d) bendi şirketlerin eğitim, sertifikalandırma, etüt ve danışmanlık faaliyetleri yürütmek, önlemlerin uygulanmasına yönelik projeyi hazırlamak, uygulama anlaşması kapsamındaki tadilatları proje doğrultusunda gerçekleştirmek ve enerji tasarruf miktarını garanti etmek görevlerini yazar. Maddenin ikinci fıkrası yetki belgesinin verilmesine, yetkilendirilecek kurumlarda ve şirketlerde aranacak niteliklere ve bu madde kapsamındaki görevlere ilişkin usûl ve esasların Bakanlık tarafından yürürlüğe konulacak yönetmelikle düzenleneceğini söyler.

Örtüşmenin sınırı da aynı açıklıkla yazılmalıdır. Bu kanun bu programı kurmaz: bir yükseköğretim düzenlemesi değildir, bir bölüm ya da program adı saymaz, bir diploma hükmü içermez. Bu programın ders planını belirlemez: doğrulanan maddelerde tek bir zorunlu ders, kredi ya da müfredat hükmü yoktur; bir dersin adı ile bir kanun teriminin örtüşmesi o dersi kanunun belirlediği anlamına gelmez. Mezunun meslek tanımını da düzenlemez: üçüncü maddede tanımlanan enerji yöneticisi sertifikası bir sertifikadır, bir lisans diploması değildir; altıncı maddede düzenlenen eğitimler Genel Müdürlük, yetkilendirilmiş kurumlar ve şirketler eliyle yürüyen eğitim programlarıdır, bir üniversite programı değildir. Bir Enerji Yönetimi lisans mezununun bu sertifikayı hangi koşullarla alacağı bu oturumda doğrulanan hiçbir maddede düzenlenmemiştir; usûl yönetmeliğe bırakılmıştır ve o yönetmelik hiç çekilmemiştir. Enerji yöneticisi olabilmek için gereken öğrenim düzeyi de doğrulanan hiçbir maddede geçmemektedir; bu bir kapsam eksikliğidir, böyle bir koşulun bulunmadığı iddia edilmemektedir. Enerji Yönetimi teriminin bu kanunda bir öğretim programı adı olarak geçip geçmediğine dair hiçbir olumsuz iddia kurulmamaktadır; yalnızca bu oturumun üç okumasında böyle bir kullanımın iki okumada birebir teyit edilmediği kaydedilmektedir. Kanunun güncel hâli, bugünkü uygulanışı, yürürlük durumu, metinde geçen kurum adlarının bugünkü karşılığı, ikincil mevzuatı ve değişiklik zincirinin bugünkü hâli hakkında bu rehber hiçbir hüküm vermez; bunlar için kaynak listesindeki resmi adresin esas alınması gerekir.

Bu başlıkta bilerek eksik bırakılanlar şunlardır. Kanun metni üç ayrı okumayla çekilmiş, yalnızca en az iki okumada karakter düzeyinde aynı çıkan öğeler alıntılanmıştır; dördüncü okuma yapılmamıştır, dolayısıyla tek okumada kalan hiçbir öğe ek bir denemeyle çözülmeye çalışılmamıştır. Yöntemin kendi sınırı da eksik olarak sayılmalıdır: üç okuma aynı kısa zaman aralığında yapıldığı ve okuma aracı aynı adres için yanıtı yaklaşık on beş dakika önbelleğe aldığı için okumalar büyük olasılıkla tek bir metne dönüştürme çıktısı üzerinde çalışmıştır; bu nedenle okumalar arası mutabakat yalnızca okuma ve çıkarım hatasını eler, kaynağın metne dönüştürülmesi sırasında oluşmuş bir bozulmayı elemez. Bu belgede bunun somut kanıtları görülmüştür ve hepsi düzeltilmeden bırakılmıştır: ikinci maddenin birinci fıkrasının sonundaki kapsar.1 biçimi, ikinci fıkrasındaki (…)2bu biçimi, üçüncü maddenin b) bendindeki iki değişiklik parantezi arasına sıkışmış rakam, aynı maddenin k) bendinin sonundaki sözleşmeyi,4 biçimi, dördüncü maddenin beşinci fıkrasının sonundaki md.)5 biçimi ve beşinci maddede görülen öder.6 biçimi sözcüklere ya da parantezlere kaynamış dipnot rakamlarıdır; bunların bir bölümü iki okumada, bir bölümü üç okumada aynı yerde gelmiştir ve mutabakat bu anomalileri elememiştir. Bu biçimlerin kaynakta gerçekten böyle basılı olduğu iddia edilmemekte, yalnızca okumaların aynı çıktığı kaydedilmektedir. Dipnot metinleri hiçbir okumadan istenmemiş ve hiçbiri doğrulanmamıştır; kanunda dipnot bulunup bulunmadığına dair olumsuz bir iddia da kurulmamıştır. Etiketlerin hangi okumalardan geldiği ayrıca yazılmalıdır: birinci madde, ikinci maddenin birinci fıkrası, yedinci madde ve üç bölüm başlığının bir bölümü üç okumanın mutabakatıyla; ikinci maddenin ikinci fıkrası birinci ve ikinci okumanın mutabakatıyla; üçüncü, dördüncü ve altıncı maddeler ile İKİNCİ BÖLÜM başlığı ise birinci ve üçüncü okumanın mutabakatıyla doğrulanmıştır. Üçüncü, dördüncü ve altıncı maddelerde ikinci okumanın tanık olmamasının nedeni açıkça yazılmalıdır: ikinci okuma ilk çağrıda Türkçe kaynak metnin tamamının birebir yeniden üretilmesini reddetmiş, özetleme ve kısa seçmeli alıntı seçenekleri önermiştir; bu ret çıktısı kaynak sayılmamış, tanık sayılmamış ve alıntılanmamıştır. Kaynağın Resmî Gazete'de yayımlanmış resmî bir metin olduğu notu eklenerek okuma bir kez yeniden istenmiş ve bu kez Türkçe kaynak metin gelmiştir, ancak çıktı birinci madde, ikinci madde, üçüncü maddenin bir bent altkümesi ve yedinci madde ile sınırlı kalmıştır. Bu bir kapsam eksikliğidir; dördüncü, beşinci ve altıncı maddelerin o belgede bulunmadığı anlamına gelmez. Bu yeniden istem dördüncü bir okuma değildir, reddeden okumanın kendisidir ve yerine yeni bir okuma açılmamıştır. Birinci ve üçüncü okuma hiçbir noktada reddetmemiş, çeviri ya da özet üretmemiş, belgede karşılığı olmayan bir madde aralığı uydurmamış ve editör notu üretmemiştir. Beşinci madde tam gövde sayılmamıştır: e) bendinde birinci ve üçüncü okuma sözcük düzeyinde iki farklı biçim vermiş, iki tanık uyuşmadığı için bent hiçbir biçimde alıntılanmamış ve kaynakta hangisinin basılı olduğuna dair hiçbir iddia kurulmamıştır. Sekizinci madde ise doğrulanmış olsa bile tümüyle düşürülmüştür: gövdesi para tutarları taşıdığı için bu rehbere hiçbir tutarı, oranı ya da cümlesi aktarılmamış, madde yalnızca neyin bilerek düşürüldüğünü göstermek için adıyla anılmıştır. Aynı gerekçeyle ve tek tanıklı olmaları nedeniyle DÖRDÜNCÜ BÖLÜM başlığı ile alt başlığı da kullanılmamıştır; o bölüm kapsamındaki düzenlemeler hakkında bu rehberde tek bir iddia yoktur. Yedinci maddenin ğ) bendinden sonra üçüncü okumada görünen bir mülga bent satırı tek tanıklı kaldığı için kullanılmamıştır; mülga olup olmadığı dâhil o satır hakkında hiçbir iddia kurulmamıştır. Dokuzuncu madde ve sonrası hiçbir okumadan istenmemiştir; o maddelerin içeriği hakkında hiçbir iddia yoktur. Üçüncü maddenin doğrulanan bentlerinden bir bölümü bu rehberde yer almamıştır; alınmayan bentlerin içeriği hakkında da iddia kurulmamıştır. İki iç gerilim hiçbir iddiaya bağlanmadan kaydedilmelidir: üçüncü maddenin c) bendine hiçbir okuma bir değişiklik ibaresi getirmemiştir, buna karşılık aynı maddede daha yeni tarihli ekler bulunmaktadır; bendin sonradan değiştirilmiş olup olmadığına dair hiçbir iddia kurulmamaktadır, bu bir kapsam eksikliğidir. Dördüncü maddenin dört fıkrası mülga işaretlidir, buna karşılık üçüncü fıkra mülga işareti taşımaz ve görev saymaya devam eder; bundan Kurulun bugünkü hukuki durumuna dair hiçbir çıkarım yapılmamıştır. Kabul tarihi ile Resmî Gazete tarihi arasındaki sıra tutarlıdır ve doğrulanan gövdelerdeki değişiklik tarihleri kabul tarihinden sonradır. Kaynaktaki hiçbir kısaltma açılmamış, yazım, büyük ve küçük harf kullanımı ile noktalama düzeltilmemiştir; usûl, dâhil, imkânların, ticarî, mimarî ve benzeri biçimler olduğu gibi bırakılmıştır. Adres ilk denemede açıldığı için başka tertip adresleri hiç denenmemiştir; bu bir ölü adres kaydı değildir, koşul doğmamıştır. Bu oturumda hiçbir adres için tarayıcı dışı bir araç, arşiv, önbellek ya da ayna kullanılmamıştır. Son olarak taban puan, başarı sıralaması, kontenjan, maaş, ücret ve işe girme oranı hiç toplanmamış, hiçbir para tutarı alınmamıştır.

Bu programın somut bir örneği için bir üniversitenin kendi içerik dağıtım adresinde herkese açık biçimde yayımlanmış bir öğretim planı belgesi okundu. Belgenin başlığı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Çanakkale Uygulamalı Bilimler Fakültesi Enerji Yönetimi Bölümü Ders Listesi biçimindedir ve aranan program adı bu başlığın içinde birebir geçmektedir; iki okuma bu ad için hiçbir yazım farkı bildirmemiştir. Belge kendini Ders Listesi olarak adlandırmaktadır ve bu ad değiştirilmemiştir. Üniversite adı belgenin kendi başlığında yayımlanmıştır; alan adından çıkarılmamıştır. Buna karşılık öğretim düzeyi belgede yazılı değildir: iki okuma da lisans ya da önlisans ifadesinin belgede birebir geçmediğini bildirmiştir ve düzey, belgenin sekiz yarıyıl bloğu basmasından çıkarılmıştır. Bu bir çıkarımdır ve burada açıkça çıkarım olarak yazılmaktadır. Buradaki plan tek bir üniversitenin yayımladığı plandır ve programın ülke çapındaki ortak müfredatı değildir. Belge bir puan türü yayımlamamaktadır; bu rehberdeki puan türü değeri ÖSYM program tablosuna dayanır, bu belgeye değil.

Birinci yarıyılın satırları Enerji Yönetimi I, Enerjiye Giriş I, Geleneksel Enerji Kaynakları, Matematik, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi I, Türk Dili I ve Yabancı Dil I (ingilizce) olarak yayımlanmıştır. Programın adını taşıyan dersin daha ilk yarıyılda yer alması dikkat çekicidir: öğrenci alanın çerçevesiyle en baştan karşılaşmaktadır. Belgede Yabancı Dil I (ingilizce) satırındaki ingilizce sözcüğü küçük harfle basılıdır ve bu yazım düzeltilmemiştir.

İkinci yarıyılın satırları Enerji Yönetimi II, Enerjiye Giriş II, Yenilenebilir Enerji Kaynakları, Temel Bilgi ve İletişim Teknolojileri, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi II, Türk Dili II ve Yabancı Dil II (ingilizce) olarak yayımlanmıştır. Geleneksel kaynakların birinci, yenilenebilir kaynakların ikinci yarıyılda ayrı birer ders olarak durması, alanın kaynak tarafını tek bir başlığa indirmediğini gösterir. Bu satırdaki küçük harfli ingilizce yazımı da düzeltilmemiştir.

Üçüncü yarıyılın satırları Termodinamiğin Temelleri, İstatistiksel Yöntemler, İş Sağlığı ve Güvenliği I, Mesleki İngilizce I ve üç yer tutucu Seçmeli satırı olarak yayımlanmıştır. Termodinamik ile istatistiğin aynı yarıyılda durması, ölçmenin hem fiziksel hem yöntemsel tarafının birlikte kurulduğunu gösterir.

Dördüncü yarıyılın satırları Hidroloji ve Hidrojeoloji, Enerji Üretim Teknolojileri, İş Sağlığı ve Güvenliği II, Mesleki İngilizce II ve üç yer tutucu Seçmeli satırı olarak yayımlanmıştır. Su kaynağına ilişkin dersin üretim teknolojileriyle aynı dönemde durması, suyun bu alanda hem kaynak hem kısıt olduğunu gösterir.

Beşinci yarıyılın satırları Enerji Verimliliği ve Ekoverimlilik, İktisat I, Enerji Hukuku ve üç yer tutucu Seçmeli satırı olarak yayımlanmıştır. Verimlilik dersinin iktisat ve hukukla aynı dönemde durması, bu alanda bir önlemin hem hesabının hem yükümlülüğünün birlikte düşünüldüğünü gösterir.

Altıncı yarıyılın satırları Enerji Ekonomisi, İktisat II, Küresel İklim Değişikliği ve Adaptasyon ve üç yer tutucu Seçmeli satırı olarak yayımlanmıştır. İktisadın ikinci dönemi ile enerji ekonomisinin aynı yarıyılda durması, programın iktisat yükünü birbirine bağlı iki basamak olarak kurduğunu gösterir.

Yedinci yarıyılın satırları Enerji Jeopolitiği ve Türkiye, Bitirme Tezi I, Hava Kalitesi ve Atık Yönetimi, Proje Yönetimi ve yer tutucu Seçmeli satırları olarak yayımlanmıştır. Bu yarıyıldaki yer tutucu sayısı iki okumada ayrışmıştır ve ayrışma aşağıda olduğu gibi bırakılmıştır. Jeopolitik dersi ile proje yönetiminin aynı dönemde durması, alanın hem makro hem uygulama tarafını son yılda bir araya getirdiğini gösterir.

Sekizinci yarıyılın satırları Çevre Koruma Mevzuatı, Bitirme Tezi II, Kariyer Stajı ve iki yer tutucu Seçmeli satırı olarak yayımlanmıştır. Bitirme tezinin ikinci bölümü ile staj ve mevzuat dersinin aynı dönemde durması, öğrencinin son yarıyılda kendi çalışmasını hem sahayla hem yükümlülük çerçevesiyle birlikte düşünmeye yönlendirildiğini gösterir.

Bu başlıkta bilerek eksik bırakılanlar şunlardır. Bu belge iki ayrı okumayla, birbirinden farklı ifadelerle yazılmış iki ayrı istekle okunmuştur; üçüncü bir okuma yapılmamıştır. Belgeden alınan adı basılı ders sayısı sekiz yarıyıl boyunca otuz beştir ve bu otuz beş satırın tamamı iki okumada aynı sırayla ve aynı yazımla görülmüştür; hiçbir ders adı düşürülmemiştir. Bunların yanında Seçmeli başlıklı yer tutucu satırlar bulunmaktadır ve yer tutucu sayımı iki okumada ayrışmıştır; ayrışma tekleştirilmemiş, hakemlik yapılmamış ve üç sayım da olduğu gibi kaydedilmiştir. Birinci okumanın yarıyıl yarıyıl bildirdiği yer tutucu dağılımı üç, üç, üç, üç, üç ve iki biçimindedir; ikinci okumanın yarıyıl yarıyıl döktüğü satırların dağılımı üç, üç, üç, üç, iki ve iki biçimindedir; ikinci okumanın ayrıca bildirdiği yirmi dört sayısı ise kendi dökümüyle tutmamaktadır. Bu tutarsızlık düzeltilmemiş, tek sayıya indirgenmemiş ve olduğu gibi yazılmıştır. Ayrışmanın somut yeri yedinci yarıyıldır: birinci okuma o yarıyılda üç, ikinci okuma iki Seçmeli satırı bildirmiştir; üçüncü satır ne eklenmiş ne silinmiştir. Seçmeli havuzları doldurulmamıştır; Seçmeli satırları belgenin bastığı biçimde taşınmış, havuzdan kaç ders seçileceği ve ders yükü hiç yazılmamıştır. Aynı yer tutucu adı bir yarıyılda birden çok kez basıldığı için o kadar kez taşınmış, tekilleştirilmemiştir. Okunamayan yarıyıl yoktur; sekiz yarıyıl bloğunun tamamı iki okumada da dökülebilmiştir ve reddedilen okuma yoktur. Öğretim düzeyi belgede yazılı değildir ve sekiz yarıyıl bloğundan çıkarılmıştır; bu açıkça bir çıkarımdır. Bölümün kendi tanıtım adresinde okunan bir sayfa yalnızca ön adım sayılmış, okuma sayılmamıştır ve o sayfanın bastığı hiçbir ifade bu belgenin düzey kanıtı sayılmamıştır; o sayfa ders listesini kendi içinde basmamakta, yalnızca bu belgeye bağlantı vermektedir. Üniversite adı belgenin kendi başlığından alınmıştır; belge bir içerik dağıtım adresinde durmakla birlikte ad alan adından çıkarılmamıştır ve bu ayrım burada açıkça yazılmıştır. Ders adları Türkçedir ve hiçbiri çevrilmemiştir; kısaltmalar açılmamış, büyük ve küçük harf kullanımı ile noktalama düzeltilmemiştir. Ders kodu, teori, uygulama, laboratuvar, kredi ve iş yükü sütunları belgede basılıydı, alınmamıştır ve bu rehberde hiçbir yerde verilmemiştir. Belge bir puan türü, taban puan ya da kontenjan yayımlamamaktadır; zaten toplanmazdı. Bu program için ikinci bir plan kaynağı bulunamamıştır: yapılan aramalarda lisans düzeyinde bu adı basan başka bir üniversite sayfası çıkmamış, aynı kurumun bir başka bilgi sistemi adresi açılmış ama ders adı vermemiştir. O adres engelli değildir ve o kurumun ya da başka bir kurumun planı olmadığı yönünde hiçbir iddia kurulmamaktadır; yalnızca denenen adreslerden ikinci bir plan alınamadığı kaydedilmektedir. Ad örtüşmediği için hiç açılmayan aday sayfalar da vardır ve bu program dışındaki adlar kaynak yapılmamıştır: önlisans enerji tesisleri işletmeciliği ile enerji sistemleri mühendisliği bu program değildir, ayrıca bir bilgi sisteminde görülen enerji yönetimi ve teknolojileri ekli bir lisansüstü adres de hedef ad olmadığı için açılmamıştır. Bu plan tek bir kurumun planıdır ve öteki kurumların planları için hiçbir şey söylemez.