Felsefe Grubu Öğretmenliği

Bir öğretmen sınıfa girdiğinde yalnızca bir bilgi aktarmaz; bir kamusal görevi yerine getirir ve bu görevin çerçevesi hukuk metinleriyle çizilir. Bu çerçeveye doğrudan değen metinlerden biri 1739 sayılı kanundur. Kanunun adı kaynakta MİLLİ EĞİTİM TEMEL KANUNU olarak yayımlanmıştır ve bu ad sözcük düzeyinde üç ayrı okumada aynı çıkmıştır. Ad satırının sonuna bitişik bir dipnot rakamı taşıyan biçim, yani MİLLİ EĞİTİM TEMEL KANUNU1 dizesi, yalnızca ikinci ve üçüncü okumada görülmüştür; birinci okuma bu rakamı getirmemiştir. Rakamın satırın parçası olup olmadığına dair burada hiçbir iddia kurulmamaktadır, yalnızca iki okumanın onu getirdiği kaydedilmektedir.

Künye değerleri üç okumada özdeştir: kanun numarası 1739, kabul tarihi 14/6/1973, Resmî Gazete değeri Tarih: 24/6/1973 Sayı: 14574 ve Düstur değeri Tertip: 5 Cilt: 12 Sayfa: 2342. Bu değerlerin taşındığı satır biçimleri, yani Kanun Numarası : 1739, Kabul Tarihi : 14/6/1973, Yayımlandığı Resmî Gazete : Tarih: 24/6/1973 Sayı: 14574 ve Yayımlandığı Düstur : Tertip: 5 Cilt: 12 Sayfa: 2342 satırları yalnızca ikinci ve üçüncü okumada bu hâliyle görülmüştür; birinci okuma bu dört satırı kalın yazı işaretleriyle yeniden yazdığı için satır biçimi kaleminde tanık sayılmamıştır. Satır içindeki asimetri de düzeltilmemiştir: dış etiketlerden sonra iki noktanın önünde boşluk vardır, buna karşılık iç etiketlerde, yani Tarih, Sayı, Cilt ve Sayfa etiketlerinde bu boşluk yoktur. Künyedeki Tertip: 5 bilgisi belgenin açıldığı adresin tertibiyle tutarlıdır; bu, adresin doğru tertipten açıldığının belge içi teyididir.

Belgenin yapı başlıkları da ikinci ve üçüncü okumanın mutabakatıyla gelmiştir: BİRİNCİ KISIM ve alt başlığı Türk Milli Eğitim Sistemini Düzenleyen Genel Esaslar, BİRİNCİ BÖLÜM ve alt başlığı Türk Milli Eğitiminin Amaçları, İKİNCİ BÖLÜM ve alt başlığı Türk Milli Eğitiminin Temel İlkeleri, ÜÇÜNCÜ KISIM ve alt başlığı Öğretmenlik Mesleği. Birinci okuma istendiği hâlde hiçbir kısım, bölüm ya da kenar başlığı getirmemiştir; bu bir kapsam eksikliğidir, bir red değildir ve bu başlıkların kaynakta bulunmadığına dair hiçbir iddia kurulmamaktadır. Madde önekleri Madde 1 – biçiminde, küçük harfli sözcük, uzun tire ve tirenin iki yanında boşlukla üç okumada da aynıdır. Kenar başlıkları ise Roma rakamı, uzun tire ve iki nokta düzeniyle basılıdır: I – Genellik ve eşitlik:, VIII – Demokrasi eğitimi:, IX – Laiklik:, X – Bilimsellik:. Bir kenar başlığı dizesi olan I – Genel amaçlar: iki okumada da görülmüş, ancak ikinci okuma onu birinci maddeye, üçüncü okuma ikinci maddeye bağlamıştır; dize doğrulanmış sayılmış, hangi maddenin kenar başlığı olduğuna dair hiçbir iddia kurulmamıştır. Aynı belirsizlik BİRİNCİ KISIM bloğunun birinci maddeden önce mi sonra mı geldiği konusunda da sürmektedir ve çözülmeden bırakılmıştır.

Kanunun birinci maddesi kapsamı çizer ve öğretmenlik mesleğini bu kanunun kapsadığı temel hükümler arasında açıkça sayar: Madde 1 – Bu Kanun, Türk milli eğitiminin düzenlenmesinde esas olan amaç ve ilkeler, eğitim sisteminin genel yapısı, öğretmenlik mesleği, okul bina ve tesisleri, eğitim araç ve gereçleri ve Devletin eğitim ve öğretim alanındaki görev ve sorumluluğu ile ilgili temel hükümleri bir sistem bütünlüğü içinde kapsar. Bu gövde üç okumada da aynı çıkmıştır.

İkinci madde bu rehberin en can alıcı yeridir, çünkü bu programın sınıfta yapacağı işi bir devlet amacı olarak yazar. Madde Madde 2 – Türk Milli Eğitiminin genel amacı, Türk Milletinin bütün fertlerini, cümlesiyle açılır. Birinci bent (Değişik: 16/6/1983 - 2842/1 md.) işaretiyle gelir ve şöyledir: Atatürk inkılap ve ilkelerine ve Anayasada ifadesini bulan Atatürk milliyetçiliğine bağlı; Türk Milletinin milli, ahlaki, insani, manevi ve kültürel değerlerini benimseyen, koruyan ve geliştiren; ailesini, vatanını, milletini seven ve daima yüceltmeye çalışan, insan haklarına ve Anayasanın başlangıcındaki temel ilkelere dayanan demokratik, laik ve sosyal bir hukuk Devleti olan Türkiye Cumhuriyetine karşı görev ve sorumluluklarını bilen ve bunları davranış haline getirmiş yurttaşlar olarak yetiştirmek; İkinci bent şudur: Beden, zihin, ahlak, ruh ve duygu bakımlarından dengeli ve sağlıklı şekilde gelişmiş bir kişiliğe ve karaktere, hür ve bilimsel düşünme gücüne, geniş bir dünya görüşüne sahip, insan haklarına saygılı, kişilik ve teşebbüse değer veren, topluma karşı sorumluluk duyan; yapıcı, yaratıcı ve verimli kişiler olarak yetiştirmek; Üçüncü bent ise şöyledir: İlgi, istidat ve kabiliyetlerini geliştirerek gerekli bilgi, beceri, davranışlar ve birlikte iş görme alışkanlığı kazandırmak suretiyle hayata hazırlamak ve onların, kendilerini mutlu kılacak ve toplumun mutluluğuna katkıda bulunacak bir meslek sahibi olmalarını sağlamak; Madde şu kapanışla biter: Böylece bir yandan Türk vatandaşlarının ve Türk toplumunun refah ve mutluluğunu artırmak; öte yandan milli birlik ve bütünlük içinde iktisadi, sosyal ve kültürel kalkınmayı desteklemek ve hızlandırmak ve nihayet Türk Milletini çağdaş uygarlığın yapıcı, yaratıcı, seçkin bir ortağı yapmaktır. İkinci bentteki hür ve bilimsel düşünme gücü ile geniş bir dünya görüşü ifadeleri, felsefe grubu derslerinin kendi kazanım dilidir ve burada bir dersin hedefi olarak değil, milli eğitimin genel amacı olarak yazılıdır.

Dördüncü madde eşitlik ilkesini kurar: Madde 4 – Eğitim kurumları dil, ırk, cinsiyet, engellilik ve din ayırımı gözetilmeksizin herkese açıktır. Eğitimde hiçbir kişiye, aileye, zümreye veya sınıfa imtiyaz tanınamaz.2 Gövde üç okumada aynıdır; sondaki dipnot rakamının düz biçimi ikinci ve üçüncü okumadan gelmiştir, birinci okuma aynı yeri üst simgeli bir rakamla vermiştir ve o biçim alıntılanmamıştır.

On birinci madde bu programın en hassas kenarını hukuken çizer. Madde Madde 11 – (Değişik: 16/6/1983 - 2842/3 md.) işaretiyle açılır ve şöyle devam eder: Güçlü ve istikrarlı, hür ve demokratik bir toplum düzeninin gerçekleşmesi ve devamı için yurttaşların sahip olmaları gereken demokrasi bilincinin, yurt yönetimine ait bilgi, anlayış ve davranışlarla sorumluluk duygusunun ve manevi değerlere saygının, her türlü eğitim çalışmalarında öğrencilere kazandırılıp geliştirilmesine çalışılır; ancak, eğitim kurumlarında Anayasada ifadesini bulan Atatürk milliyetçiliğine aykırı siyasi ve ideolojik telkinler yapılmasına ve bu nitelikteki günlük siyasi olay ve tartışmalara karışılmasına hiçbir şekilde meydan verilmez. Aynı fıkra hem tartışma yürüten bir dersin dayanağını hem sınırını aynı cümlenin içine koyar.

On ikinci madde şudur: Madde 12 – (Değişik: 16/6/1983 - 2842/4 md.) Türk milli eğitiminde laiklik esastır. Din kültürü ve ahlak öğretimi ilköğretim okulları ile lise ve dengi okullarda okutulan zorunlu dersler arasında yer alır. On üçüncü madde ise programın öğretim yöntemleri derslerinin ilkesini yazar ve üç paragraftan oluşur: Madde 13 – Her derece ve türdeki ders programları ve eğitim metotlarıyle ders araç ve gereçleri, bilimsel ve teknolojik esaslara ve yeniliklere, çevre ve ülke ihtiyaçlarına göre sürekli olarak geliştirilir. Eğitimde verimliliğin artırılması ve sürekli olarak gelişme ve yenileşmenin sağlanması bilimsel araştırma ve değerlendirmelere dayalı olarak yapılır. Bilgi ve teknoloji üretmek ve kültürümüzü geliştirmekle görevli eğitim kurumları gereğince donatılıp güçlendirilir; bu yöndeki çalışmalar maddi ve manevi bakımından teşvik edilir ve desteklenir. Kaynakta göründüğü biçimiyle metotlarıyle ve maddi ve manevi bakımından yazımları düzeltilmemiştir.

Yirmi sekizinci madde bu programın çalışacağı kademeyi tarif eder. Madde Madde 28 – Ortaöğretimin amaç ve görevleri, Milli Eğitimin genel amaçlarına ve temel ilkelerine uygun olarak, cümlesiyle açılır. Birinci bent şudur: Bütün öğrencilere ortaöğretim seviyesinde asgari ortak bir genel kültür vermek suretiyle onlara kişi ve toplum sorunlarını tanımak, çözüm yolları aramak ve yurdun iktisadi sosyal ve kültürel kalkınmasına katkıda bulunmak bilincini ve gücünü kazandırmak, İkinci bent şudur: Öğrencileri, çeşitli program ve okullarla ilgi, istidat ve kabiliyetleri ölçüsünde ve doğrultusunda yüksek öğretime veya hem mesleğe hem de yüksek öğretime veya hayata ve iş alanlarına hazırlamaktır. Madde şu cümleyle kapanır: Bu görevler yerine getirilirken öğrencilerin istekleri ve kabiliyetleri ile toplum ihtiyaçları arasında denge sağlanır. Birinci bentteki kişi ve toplum sorunlarını tanımak, çözüm yolları aramak ifadesi, felsefe, sosyoloji ve psikoloji üçlüsünün ortaöğretimdeki görev tarifidir. Kaynakta iktisadi ile sosyal arasında virgül yoktur ve bu düzeltilmemiştir.

Kanunun ÜÇÜNCÜ KISIM ve Öğretmenlik Mesleği başlıklı bölümünde bu oturumda çekilen iki madde, kırk üçüncü ve kırk beşinci maddeler, üç okumada da yalnızca mülga ibaresiyle gelmiştir. Yöntem gereği mülga madde gövdesinden alıntı yapılmaz; bu iki madde burada yalnızca mülga olarak anılmaktadır, gövdeleri hiçbir biçimde aktarılmamıştır ve mülga edilmeden önceki metinleri hiç aranmamıştır. Bunun doğrudan sonucu şudur: bu rehberde 1739 a dayanan hiçbir öğretmenlik mesleği tanımı, nitelik ya da seçim hükmü yoktur; bağ bütünüyle genel amaç, temel ilke ve ortaöğretim maddeleri üzerinden kurulmuştur. Bu kısmın başka maddelerinde ne yazdığına dair hiçbir iddia kurulmamıştır; o maddeler hiç istenmemiştir.

Örtüşmenin sınırı da aynı açıklıkla yazılmalıdır. Bu kanun bu programı kurmaz: doğrulanan maddelerde hiçbir yükseköğretim kurumu, fakülte, bölüm, program adı ya da diploma hükmü yoktur. Bu programın ders planını belirlemez: on ikinci maddede adı geçen tek ders bir ilköğretim ve ortaöğretim dersidir, üniversite ders planı değildir; on üçüncü maddedeki ders programları ibaresi bir geliştirme ilkesidir, bir müfredat listesi değildir; yirmi sekizinci maddedeki amaçlar bir kademe amacıdır, bir ders dağılımı değildir. Mezunun meslek tanımını da düzenlemez: doğrulanan maddelerde felsefe, mantık, sosyoloji ya da psikoloji öğretmenine unvan, atanma koşulu, yeterlik veya meslek icrası şartı getirilmemektedir. Felsefe, mantık, sosyoloji, psikoloji ve felsefe grubu terimlerinin bu kanunda ayrıca tanımlanıp tanımlanmadığına dair hiçbir olumsuz iddia kurulmamaktadır: yalnızca bu oturumda çekilen maddeler kapsamında böyle bir tanımın iki okumada birebir teyit edilemediği söylenebilir. Kanunun güncel hâli, bugünkü uygulanışı, yürürlük durumu, çekilen maddeler dışındaki maddelerin durumu ve değişiklik zincirinin bugünkü hâli hakkında bu rehber hiçbir hüküm vermez; bunlar için kaynak listesindeki resmi adresin esas alınması gerekir.

Bu başlıkta bilerek eksik bırakılanlar şunlardır. Kanun metni üç ayrı okumayla çekilmiştir ve yalnızca en az iki okumada karakter düzeyinde aynı çıkan öğeler alıntılanmıştır; dördüncü bir okuma yapılmamıştır, dolayısıyla tek okumada kalan hiçbir öğe ek bir denemeyle çözülmeye çalışılmamıştır. Yöntemin kendi sınırı da eksik olarak sayılmalıdır: üç okuma aynı kısa zaman aralığında yapıldığı ve okuma aracı aynı adres için yanıtı yaklaşık on beş dakika önbelleğe aldığı için okumalar büyük olasılıkla tek bir metne dönüştürme çıktısı üzerinde çalışmıştır; bu nedenle okumalar arası mutabakat yalnızca okuma ve çıkarım hatasını eler, kaynağın metne dönüştürülmesi sırasında oluşmuş bir bozulmayı elemez. Bu belgede bunun somut kanıtları görülmüştür: ad satırındaki dipnot rakamı bir okumada hiç gelmemiş, iki okumada sözcüğe bitişik gelmiştir; dördüncü maddenin sonundaki rakam bir okumada üst simge, iki okumada düz rakam olarak gelmiştir; künye bloğundaki iki nokta kullanımı asimetriktir ve bu asimetri iki okumada aynı geldiği için mutabakatla elenememiştir. Bu durumların hiçbirinde kaynakta gerçekten böyle basılı olduğu iddia edilmemekte, yalnızca okumaların ne verdiği kaydedilmektedir. Etiketlerin hangi okumalardan geldiği ayrıca yazılmalıdır: birinci, ikinci, dördüncü ve on ikinci maddelerin gövdeleri üç okumanın üçünde de aynı çıkmıştır; buna karşılık on birinci, on üçüncü ve yirmi sekizinci maddelerin gövdeleri yalnızca ikinci ve üçüncü okumanın mutabakatıyla gelmektedir, çünkü bu üç madde birinci okumadan hiç istenmemiştir. Birinci okumanın bu üç maddeye dair sessizliği bir red değil, bir talep yokluğudur ve bu boşluğu kapatmak için dördüncü bir okuma açılmamıştır. Aynı biçimde bütün kısım, bölüm ve kenar başlıkları da yalnızca ikinci ve üçüncü okumadan gelmektedir. Birinci okuma künye satırlarını kalın yazı işaretleriyle yeniden yazdığı, madde öneklerini başlık işaretleri içine aldığı ve kırk üçüncü ile kırk beşinci maddede mülga satırının ardından kendi içinde çelişen bir çıktı ürettiği için biçim ve başlık kalemlerinde tanık sayılmamıştır; getirdiği madde gövdeleri kırpılmadığı için gövde kalemlerinde sayıma alınmıştır. Üçüncü okuma ise istenen dokuz maddenin dokuzunu da yanıtladıktan sonra çıktısının sonuna hiçbir maddeye bağlanmayan iki adet dayanaksız satır eklemiştir; bu satırlar hiçbir şeyin yokluğuna kanıt sayılmamıştır ve o okuma yeniden çalıştırılmamıştır. Birinci maddenin ve yirmi sekizinci maddenin kenar başlığı olarak yalnızca üçüncü okumada görülen dizeler alıntılanmamıştır ve bu maddelerin bir kenar başlığı bulunup bulunmadığına dair hiçbir iddia kurulmamıştır. Metinde görülen dipnot işaretlerinin gövdeleri hiçbir okumada gelmemiştir; dipnotların ne dediğine dair hiçbir iddia yoktur ve kanunda dipnot bulunup bulunmadığı yönünde olumsuz bir cümle kurulmamıştır. Bu oturumda yalnızca birinci, ikinci, dördüncü, on birinci, on ikinci, on üçüncü, yirmi sekizinci, kırk üçüncü ve kırk beşinci maddeler istenmiştir; diğer maddelerin içeriği hakkında hiçbir şey bilinmemekte ve hiçbir şey iddia edilmemektedir. Kırk üçüncü ve kırk beşinci maddenin mülga öncesi metinleri hiç çekilmemiştir. Adres ilk denemede açıldığı için başka tertip adresleri hiç denenmemiştir ve denenmemiş adreslerin ölü olduğu yönünde hiçbir iddia yoktur. Bu kayıt için atanmış olan yedek kanun numarası, birincil numara ilk denemede açıldığı ve konu örtüşmesi tuttuğu için hiç çağrılmamıştır; o numara hakkında bu rehberde hiçbir iddia kurulmamıştır ve denenmemişlik ile erişilememişlik birbirine karıştırılmamıştır. Üçüncü bir kanun numarası aranmamıştır. Belge çekme işleminin tamamı tek bir araçla yapılmış, hiçbir aşamada arşiv, önbellek ya da ayna kullanılmamıştır. Kaynaktaki hiçbir kısaltma açılmamış, yazım, büyük ve küçük harf kullanımı ile noktalama düzeltilmemiştir. Son olarak taban puan, başarı sıralaması, kontenjan, maaş, ücret ve işe girme oranı hiç toplanmamış, hiçbir para tutarı alınmamıştır.

Bu programın somut örnekleri için aynı üniversitenin iki ayrı ana makine adında yayımladığı iki ayrı ders planı sayfası okundu. İki sayfa iki farklı müfredat yılına aittir: biri 2024-2025, öteki 2023-2024 öğretim yılını basmaktadır. İkinci sayfa birincinin doğrulaması sayılmamıştır; ders listeleri gerçekten ayrışmaktadır, bu ayrışma birleştirilmemiş ve hiçbiri doğru ilan edilmemiştir. Her iki sayfada da aranan program adı Felsefe Grubu Öğretmenliği biçiminde birebir basılıdır, öğretim düzeyi sayfada yazılıdır ve yarıyıl sayısından çıkarılmamıştır, üniversite adı da sayfada yayımlanmıştır. Düzey birinci sayfada Lisans Programı, ikinci sayfada Lisans Programı - Eğitim Fakültesi ifadesi içinde basılı olarak bildirilmiştir.

Buradaki plan tek bir üniversitenin yayımladığı plandır ve programın ülke çapındaki ortak müfredatı değildir. Sayfalar puan türü yayımlamamaktadır; bu kaydın puan türü değeri ÖSYM program tablosuna dayanır, bu sayfalara değil.

Birinci kaynakta, yani 2024-2025 müfredat yılını basan sayfada, birinci yarıyılın satırları Bilişim Teknolojileri, Eğitime Giriş, Mesleği Tanıma ve Kariyer Planlama, Klasik Mantık, Psikolojiye Giriş, Felsefeye Giriş, Sosyolojiye Giriş, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi I, İngilizce I ve Türk Dili I olarak yayımlanmıştır. Mantığın, psikolojinin, felsefenin ve sosyolojinin dördünün birden ilk yarıyılda görünmesi, programın dört ayağını en baştan aynı anda açtığını gösterir.

İkinci yarıyılın satırları Eğitim Psikolojisi, Eğitim Felsefesi, Eğitim Sosyolojisi, İlk Çağ Felsefesi, Gelişim ve Ergenlik Psikolojisi, Kurumlar Sosyolojisi, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi II, İngilizce II ve Türk Dili II olarak yayımlanmıştır. Eğitim felsefesi, eğitim psikolojisi ve eğitim sosyolojisinin aynı dönemde yan yana durması, üç kaynak disiplinin eğitime bakan yüzünün birlikte okutulduğunu gösterir.

Üçüncü yarıyılın satırları Öğretim İlke ve Yöntemleri, Öğretim Teknolojileri, Varlık Felsefesi, Düşünme Eğitimi, Orta Çağ Felsefesi ve Sembolik Mantık 1 olarak yayımlanmıştır. Bu blokta ayrıca Genel Kültür Seçmeli ve Meslek Bilgisi Seçmeli adlı iki yer tutucu satır ile yalnızca ikinci okumanın bildirdiği bir havuz satırı bulunmaktadır; havuz satırı Seçmeli: Medya Okuryazarlığı / Yaşam Felsefesi / Kişilik Kuramları biçiminde basılıdır ve olduğu gibi taşınmıştır, havuz doldurulmamıştır.

Dördüncü yarıyılın satırları Eğitimde Araştırma Yöntemleri, Türk Eğitim Tarihi, Bilgi Felsefesi, Sembolik Mantık 2, Rönesans ve Aydınlanma Felsefesi ve Çağdaş Psikoloji Kuramları olarak yayımlanmıştır. Bu blokta da iki yer tutucu satır ve yalnızca ikinci okumanın bildirdiği Seçmeli: Etik / Toplumsal Tabakalaşma ve Eşitsizlik / Teknoloji Felsefesi havuz satırı vardır.

Beşinci yarıyılın satırları Türk Eğitim Sistemi ve Okul Yönetimi, Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme, Siyaset Felsefesi, Rönesans ve Aydınlanma Felsefesi, Sosyoloji Öğretimi, Psikoloji Öğretimi ve Türkiye nin Toplumsal Yapısı olarak yayımlanmıştır. Rönesans ve Aydınlanma Felsefesi adı bu sayfada dördüncü ve beşinci yarıyılda iki kez basılıdır ve tekilleştirilmemiştir. Blokta yine iki yer tutucu satır ve yalnızca ikinci okumanın bildirdiği Seçmeli: Eleştirel Pedagoji / Kişilik Kuramları / Psikolojik Testler / Siyaset Sosyolojisi havuz satırı vardır; Kişilik Kuramları adı üçüncü yarıyıl havuzunda da basılı olduğu için iki kez yazılmış ve tekilleştirilmemiştir. Sosyoloji Öğretimi ile Psikoloji Öğretimi derslerinin bu dönemde belirmesi, alan bilgisinden alan öğretimine geçişin yerini gösterir.

İkinci kaynakta, yani 2023-2024 müfredat yılını basan sayfada, birinci yarıyılın satırları Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi I, Yabancı Dil I, Türk Dili I, Bilişim Teknolojileri, Eğitime Giriş, Mesleği Tanıma ve Kariyer Planlama, Psikolojiye Giriş, Sosyolojiye Giriş, Klasik Mantık ve Felsefeye Giriş olarak yayımlanmıştır. İkinci yarıyılın satırları Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi II, Yabancı Dil II, Türk Dili II, Eğitim Sosyolojisi, Eğitim Psikolojisi, Eğitim Felsefesi, Kurumlar Sosyolojisi, İlk Çağ Felsefesi ve Gelişim ve Ergenlik Psikolojisi olarak yayımlanmıştır. Bu sayfa aynı sıradaki dersi Yabancı Dil I ve Yabancı Dil II olarak basarken birinci kaynak İngilizce I ve İngilizce II basmaktadır; iki müfredat yılı ayrı olduğu için bu fark birleştirilmemiş ve hiçbiri doğru ilan edilmemiştir.

Bu sayfanın üçüncü yarıyılı Öğretim İlke ve Yöntemleri, Türk Eğitim Tarihi, Felsefe Öğrenme ve Öğretim Yaklaşımları, Varlık Felsefesi, Orta Çağ Felsefesi, Sembolik Mantık 1 ve Düşünme Eğitimi satırlarını basmaktadır; blokta ayrıca iki yer tutucu satır ile yalnızca birinci okumanın bildirdiği bir havuz satırı vardır ve o havuz satırı Eleştirel Pedagoji, Kişilik Kuramları, Psikolojik Testler, Siyaset Sosyolojisi, Türk Düşünce Tarihi, Türk Sosyologları, Varoluşçuluk ve Eğitim adlarını taşımaktadır. Dördüncü yarıyıl Öğretim Teknolojileri, Eğitimde Araştırma Yöntemleri, Felsefe Grubu Öğretim Programları, Bilgi Felsefesi, Ahlak Felsefesi, Sembolik Mantık 2 ve Çağdaş Psikoloji Kuramları satırlarını basmaktadır; iki yer tutucu satırın yanında aynı havuz iki okumada iki farklı biçimde bildirilmiştir ve iki biçim tek biçime getirilmemiştir. Beşinci yarıyıl bloğunda ise Türk Eğitim Sistemi ve Okul Yönetimi, Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme, Siyaset Felsefesi ve Rönesans ve Aydınlanma Felsefesi satırları okunmuş, iki okuma da sayfanın bu dört addan sonra kesildiğini bildirmiştir. Bloğun devamının var olmadığı iddia edilmemektedir. Bu ikinci sayfada Felsefe Grubu Öğretim Programları ve Ahlak Felsefesi adlarının basılı olması, birinci sayfada bulunmayan iki başlıktır ve iki liste birleştirilmemiştir.

Bu başlıkta bilerek eksik bırakılanlar şunlardır. Birinci kaynak üç okumayla, ikinci kaynak iki okumayla okunmuştur; üçüncü okuma birinci kaynakta yalnızca basılı yarıyıl sayısına ve sayfadaki yıl menüsüne yönelik hedefli bir okumadır. Birinci kaynaktan alınan ders adı sayısı otuz sekizdir ve dokuz yer tutucu satır düşürülmüştür; bu dokuz satır üçüncü, dördüncü ve beşinci yarıyıldaki ikişer genel kültür ve meslek bilgisi seçmeli satırı ile üç havuz satırından oluşur. İkinci kaynaktan alınan ders adı sayısı otuz yedidir ve altı yer tutucu satır düşürülmüştür; beşinci blok kesiktir. Öğretim düzeyi iki kaynakta da sayfada basılıdır, yarıyıl sayısından çıkarım değildir ve doğrulanamadı durumunda değildir; zaten çıkarım yapılamazdı, çünkü iki sayfa da yalnızca beş yarıyıl basmaktadır. Üniversite adı iki kaynakta da sayfada yayımlanmıştır; alan adından çıkarım yapılmamıştır ve yayımlayan sayfadan alınan bir ara durum da oluşmamıştır. Altıncı, yedinci ve sekizinci yarıyıllar iki kaynakta da basılı değildir: birinci kaynakta üç okumanın üçü de, ikinci kaynakta iki okumanın ikisi de bunu bildirmiştir. Bu bir gözlemdir; bu yarıyılların programda bulunmadığı ya da bu programın planının olmadığı yönünde hiçbir iddia kurulmamaktadır, yalnızca denenen sayfalarda basılı olmadıkları kaydedilmektedir. Seçmeli havuzların içi doldurulmamıştır; havuz satırları sayfaların bastığı biçimde taşınmıştır ve havuzdan kaç ders seçileceği yazılmamıştır. Havuz satırlarının hangi okumadan geldiği her yerde ayrıca işaretlenmiştir: birinci kaynakta havuzları yalnızca ikinci okuma, ikinci kaynağın üçüncü yarıyılındaki havuzu yalnızca birinci okuma dökmüştür ve susan okumaların susması yokluk kanıtı sayılmamıştır. Sayfaların aynı ders adını iki kez bastığı yerlerde ad iki kez yazılmış, tekilleştirilmemiştir. Ders kodu, kredi ve iş yükü sütunları sayfalarda basılıydı, alınmamıştır ve bu rehberde hiçbir yerde verilmemiştir. Sayfalar puan türü, taban puan, başarı sıralaması ve kontenjan yayımlamamaktadır. İki kaynağın da aynı üniversiteye ait olması bir doğrulama sayılmamıştır; ana makine adları ve müfredat yılları farklıdır. Başka bir üniversitenin bu programa ait yayımlanmış bir planının bulunmadığı yönünde hiçbir iddia kurulmamaktadır; denenen başka bir adres bir program künyesi verdiği hâlde yarıyıl başlıklı ders adı basmadığı için kullanılmamış, başka bir adres ise bastığı program adı hedef adla örtüşmediği için kaynak olarak zorlanmamıştır.