Grafik, görsel iletişimin biçim, yazı, imge ve düzen üzerinden kurulmasını atölye çalışmasıyla birlikte öğreten dört yıllık bir lisans programıdır. Alanın içinde çalışılan kamusal çerçeveye değen metinlerden biri 6769 sayılı kanundur. Bu rehber puan vermez.
- Puan türü
- EA
- Seviye
- Lisans
- Süre
- 4 yıl
- ÖSYM 2025 taban
- 176,39–310,36
- Üniversite
- 2
- Genel kontenjan
- 80
- Meslek çıktısı
- 9
Taban puanlar ÖSYM'nin 2025 yerleştirme sonuçlarından alınmıştır; başarı sıralaması içermez ve her yıl değişir.
Grafik Nedir?
Grafik, bir iletiyi görsel araçlarla kurmayı, o iletinin taşıyıcısı olan biçimi tasarlamayı ve tasarlanan biçimi basılı ya da ekran ortamında üretilebilir hâle getirmeyi konu edinen dört yıllık bir lisans programıdır. Alanın malzemesi soyut değildir: harf, renk, şekil, imge, boşluk ve bunların bir yüzey üzerindeki düzenidir. Bu malzemenin nasıl kullanıldığı, bir işaretin okunup okunmadığını, hatırlanıp hatırlanmadığını ve başka bir işaretten ayırt edilip edilmediğini belirler. Programı bir sanat programından da bir bilgisayar programından da ayıran şey budur: burada üretilen şey bir kendini anlatma denemesi değil, belirli bir izleyiciye belirli bir şeyi anlatmak üzere kurulmuş bir görsel yapıdır.
Alanın birinci ayağı temel tasarım ve desendir. Bu rehberde okunan ders planında Temel Tasarım Eğitimi I, TEMEL TASARIM EĞİTİMİ II, Desen I, DESEN II, Desen III ve Desen IV adlı derslerin planın ilk iki yılına yayılması rastlantı değildir. Biçimin nasıl kurulduğu, bir yüzeyin nasıl bölündüğü, elin gözle nasıl eşgüdüm kurduğu bu derslerde çalışılır ve sonraki bütün atölyelerin dili burada oluşur. MODELAJ ve ÜÇ BOYUTLU TASARIM VE SERGİLEME YÖNTEMLERİ derslerinin aynı plan içinde bulunması, biçim eğitiminin iki boyutla sınırlı tutulmadığını gösterir.
İkinci ayak yazıdır. Planda YAZI, TİPOGRAFİ, DENEYSEL TİPOGRAFİ, SAYISAL TİPOGRAFİ, YAZI VE TİPOGRAFİ I ve YAZI VE TİPOGRAFİ II adlı derslerin ayrı ayrı yer alması, bu alanda yazının bir süs değil bir yapı ögesi olduğunu anlatır. Harfin biçimi, satırın aralığı, bloğun ağırlığı ve sayfadaki hiyerarşi, iletinin okunma sırasını belirler. Yazı çalışması bir grafik programının en teknik ve en disiplinli tarafıdır.
Üçüncü ayak sayısal ortam ve üretimdir. Planda BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIMA GİRİŞ I, TEMEL BİLGİ VE İLETİŞİM TEKN. KULLANIMI, SAYISAL ORTAMDA TASARIM I, SAYISAL ORTAMDA TASARIM II, BİLGİSAYARDA GRAFİK TASARIMI I ve BİLGİSAYARDA GRAFİK TASAR. II adlı dersler bulunmaktadır. Bu iki son ders adı sayfada iki ayrı kısaltma düzeyinde basılmıştır ve bu rehberde kısaltmalar açılmamış, adlar birleştirilmemiştir. Araç bilgisi burada tasarımın yerine geçmez; tasarımın üretilebilir olmasını sağlar.
Dördüncü ayak uygulama alanlarıdır. Planda REKLAM GRAFİĞİ, YAYIN GRAFİĞİ, AMBALAJ GRAFİĞİ, KAVRAMSAL GRAFİK TASARIM, KONSEPT TASARIMI, SUNUM TASARIMI ve SUNUM DOSYASI TASARIMI adlı dersler yer alır. Aynı görsel dilin reklamda, yayında ve ambalajda başka başka kısıtlarla çalıştığı bu derslerde görülür: ambalaj üç boyutlu bir yüzeydir, yayın bir sıra ve süreklilik meselesidir, reklam ise tek bakışta çalışmak zorundadır.
Beşinci ayak hareket ve etkileşimdir. Planda Animasyon I, Animasyon II, Video Kurgu I, Video Kurgu II, İNTERNET VE ARAYÜZ TASARIMI, WEB SİTESİ TASARIMI I, WEB SİTESİ TASARIMI II, ETKİLEŞİM TASARIMI I, ETKİLEŞİM TASARIMI II, DİJİTAL OYUN VE GRAFİK TASARIMI ve DİJİTAL OYUN ARAYÜZ TASARIMI adlı dersler bulunur. Durağan bir yüzeyde çalışan tasarımcı ile zamanda ve kullanıcı davranışında çalışan tasarımcı aynı temel bilgiyi kullanır, ama farklı sorular sorar.
Altıncı ayak imge üretimidir. Planda İllüstrasyon I, İllüstrasyon II, Temel Fotoğraf, FOTOGRAFİK I, FOTOGRAFİK II, Reklam Fotoğrafçılığı I, Reklam Fotoğrafçılığı II, Güncel Fotoğraf I ve Güncel Fotoğraf II adlı dersler yer alır. Grafik, hazır imgeyi yerleştirmekle yetinmez; kendi imgesini çizerek ya da çekerek üretmeyi de öğretir.
Yedinci ayak kuram, tarih ve eleştiridir. Planda Tasarım Okumaları, TASARIM OKUMALARI, GENEL SANAT TARİHİ I, GENEL SANAT TARİHİ II, KÜLTÜR TARİHİ I, GRAFİK TARİHİ I, GRAFİK TARİHİ II, ESTETİK VE SANAT FELSEFESİ, MİTOLOJİ VE İKONOGRAFİ, GÖSTERGEBİLİM, REKLAM ANALİZİ, Grafik Tasarım Kuramları, TASARIM DEĞERLENDİRME, GÖRSEL İLETİŞİM, İLETİŞİM VE TASARIM ve SOSYAL SORUMLULUK, ETİK VE GRAFİK TASARIM adlı dersler bulunur. Bir işaretin ne anlama geldiği, hangi geleneğe yaslandığı ve hangi sorumluluğu doğurduğu bu derslerin konusudur. Sayfanın Tasarım Okumaları adını bir yarıyılda başlık düzeniyle, başka bir yarıyılda tümü büyük harfle basması bu rehberde düzeltilmemiştir.
Bu yedi ayak programı hem [grafik tasarımı](/bolum/grafik-tasarimi) ve [görsel iletişim tasarımı](/bolum/gorsel-iletisim-tasarimi) gibi ad bakımından yakın alanlara, hem [yeni medya](/bolum/yeni-medya) ve [dijital oyun tasarımı](/bolum/dijital-oyun-tasarimi) gibi ekran ortamının alanlarına, hem de [endüstriyel tasarım](/bolum/endustriyel-tasarim) gibi ürün ve üretim tarafına yakın kılar.
Alanın Kamusal Çerçevesi: 6769 Sayılı Kanun
Bir grafik işi tasarlanır, üretilir ve piyasada kullanılır; ama kullanıldığı anda o işin kime ait olduğu, kimin neyi engelleyebileceği ve hangi kullanımın hukuka aykırı sayılacağı soruları doğar. Bu ikinci halka teknik değil hukukidir ve alanın kamusal çerçevesini kurar. Bu çerçeveye doğrudan değen metinlerden biri 6769 sayılı kanundur. Kanunun adı kaynakta SINAİ MÜLKİYET KANUNU olarak yayımlanmıştır ve bu ad üç ayrı okumada karakter düzeyinde aynı çıkmıştır. SINAİ sözcüğündeki noktalı harf kaynakta geldiği gibi bırakılmış, düzeltilmemiştir. Ad satırının yanında parantezli bir dipnot işareti hiçbir okumada gelmedi; böyle bir işaretin bulunup bulunmadığına dair hiçbir iddia kurulmamaktadır, yalnızca üç okumanın da getirmediği kaydedilmektedir.
Doğrulama üç okuma ile yapılmıştır ve dördüncü bir okuma yapılmamıştır. Aynı adresin yaklaşık on beş dakika önbelleğe alınması nedeniyle üç okuma büyük olasılıkla tek bir metne dönüştürme çıktısı üzerinde çalışmıştır; bu nedenle okumalar arası mutabakat yalnızca okuma ve çıkarım hatasını eler, kaynağın metne dönüştürülmesi sırasında oluşmuş bir bozulmayı elemez. Bu uyarı bu belgede soyut kalmamıştır ve aşağıda somut örnekleriyle anılacaktır.
Künye değerleri üç okumada özdeştir: Kanun Numarası : 6769, Kabul Tarihi : 22/12/2016, Yayımlandığı Resmî Gazete : Tarih : 10/1/2017 Sayı : 29944 ve Yayımlandığı Düstur : Tertip : 5 Cilt : 58. Bu belgede bütün iki nokta işaretlerinden önce boşluk vardır ve bu kullanım olduğu gibi bırakılmıştır. Düstur satırında Sayfa değeri hiçbir okumada gelmemiştir; bu bir kapsam eksikliğidir, satırın basılı biçiminin bundan ibaret olduğu iddia edilmemektedir. Künyenin taşıdığı Tertip : 5 bilgisi, belgenin açıldığı adresin tertibiyle tutarlıdır; bu yalnızca bu belge için yapılmış bir gözlemdir ve genel bir kural olarak ileri sürülmemektedir.
Belgenin yapısı üç katmanlıdır ve bu katmanlar iki okumanın mutabakatıyla doğrulanmıştır: BAŞLANGIÇ HÜKÜMLERİ ile alt başlığı Amaç, Kapsam, Tanımlar ve Korumadan Yararlanacak Kişiler, ardından BİRİNCİ KİTAP ile alt başlığı Marka, onun içinde BİRİNCİ KISIM ile alt başlığı Marka Hakkı ve Kapsamı. Bu başlıkların hepsi ikinci ve üçüncü okumadan gelmektedir. Üçüncü tanığın niçin bulunmadığı açıkça yazılmalıdır: birinci okuma bu belgede hiçbir yapısal başlık satırı vermemiş, kenar başlıklarını madde önekine kaynatıp kalınlaştırılmış etiketlere dönüştürmüştür ve bu biçim uydurma yapı sayılarak reddedilmiştir; birinci okuma bu nedenle başlık kaleminde tanık sayılmamıştır. Aynı okumanın çıktısının başına koyduğu ve belgede karşılığı olmayan bir başlık satırı ile maddeler arasına koyduğu yatay çizgiler de reddedilmiştir. Bu ret kalem bazındadır: aynı okumanın geçerli madde gövdeleri tanık olarak korunmuştur ve okuma yeniden çalıştırılmamıştır. Kenar başlıklarından Amaç ve kapsam, Tanımlar, Korumadan yararlanacak kişiler ve Marka olabilecek işaretler yine ikinci ve üçüncü okumanın mutabakatıyla kayıtlıdır.
Kanunun birinci maddesi kapsamı çizer ve iki fıkrası da üç okumada aynı gelmiştir. Madde 1- (1) Bu Kanunun amacı; marka, coğrafi işaret, tasarım, patent, faydalı model ile geleneksel ürün adlarına ilişkin hakların korunması ve bu suretle teknolojik, ekonomik ve sosyal ilerlemenin gerçekleştirilmesine katkı sağlamaktır. İkinci fıkra şöyledir: (2) Bu Kanun; marka, coğrafi işaret, tasarım, patent, faydalı model ile geleneksel ürün adlarına ilişkin başvuruları, tescil ve tescil sonrası işlemleri ve bu hakların ihlaline dair hukuki ve cezai yaptırımları kapsar. Bu iki fıkranın grafik alanı bakımından önemi, tasarımın kanunun kendi sayımı içinde adıyla anılmasıdır.
İkinci madde tanımları verir ve bu rehberde kısmi olarak alınmıştır. Doğrulanan bentler ikinci ve üçüncü okumanın mutabakatıyla gelmiştir ve madde Madde 2- (1) Bu Kanunun uygulanmasında; cümlesiyle açılır. a) Amblem: Coğrafi işaretler ve geleneksel ürün adlarının bu Kanun hükümlerine uygun olarak tescil edilmiş olduğunu gösteren ve Kurum tarafından oluşturulan; tescil edildiği adla birlikte ürün veya ambalajı üzerinde kullanılan ya da niteliği gereği ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığı durumlarda kolayca görülebilecek şekilde hak sahibi kullanıcılar tarafından uygulanan ve coğrafi işaretler bakımından kullanılması zorunlu olan işareti, biçimindedir. Aynı maddede ç) Bülten: Yayım ortamının türüne bakılmaksızın bu Kanunda belirtilen hususların yayımlandığı ilgili yayını, ve e) Kurum: Türk Patent ve Marka Kurumunu, tanımları yer alır. Çalışanın tanımı da buradadır: d) Çalışan: Özel hukuk sözleşmesi veya benzeri bir hukuki ilişki gereğince, başkasının hizmetinde olan ve bu hizmet ilişkisini işverenin gösterdiği belli bir işle ilgili olarak kişisel bir bağımlılık içinde ona karşı yerine getirmekle yükümlü olan kişiler ile kamu görevlilerini, Alanın çerçevesini doğrudan ilgilendiren bent ise şudur: ı) Sınai mülkiyet hakkı: Markayı, coğrafi işareti, tasarımı, patent ve faydalı modeli, Maddede ayrıca g) Marka vekili: Marka, tasarım ve coğrafi işaret ile geleneksel ürün adlarına ilişkin konularda, hak sahiplerini Kurum nezdinde temsil eden kişileri, ve i) Sicil: Sınai mülkiyet hakları ile geleneksel ürün adlarına ilişkin bilgilerin yer aldığı kayıt ortamını, tanımları bulunur ve madde ifade eder. sözcükleriyle kapanır.
Bu maddenin iki bendi bu rehbere alınmamıştır ve iki gerekçe de birbirinden farklıdır. Birincisi: maddenin j) bendi iki okumanın mutabakatıyla birebir aynı gelmiş, yani doğrulanmıştır; buna rağmen bir ücret tanımı taşıdığı ve içinde mali yükümlülük ibaresi geçtiği için bu rehberin para yasağı gereği düşürülmüştür. Bendin gövdesinden tek bir sözcük aktarılmamıştır, içeriği hakkında hiçbir iddia kurulmamaktadır ve hiçbir tutar hiçbir yere yazılmamıştır; bent burada yalnızca hangi ögenin niçin dışarıda bırakıldığını göstermek için harfiyle anılmaktadır. İkincisi: maddenin ğ) bendi mutabakat sağlayamamıştır, çünkü iki okuma tek bir karakterde ayrışmıştır ve aynı yerde biri tarafından, öteki Tarafından biçimini vermiştir. Bu tek harflik fark iki tanığı ayırdığı için bent doğrulanmamış sayılmış ve alıntılanmamıştır; içeriği hakkında da hiçbir iddia yoktur. Bu iki düşürme nedeniyle ikinci madde tam gövde sayımına alınmamıştır.
Üçüncü madde korumadan kimlerin yararlanacağını sayar ve birinci ile ikinci okumanın mutabakatıyla kayıtlıdır. MADDE 3- (1) Bu Kanunla sağlanan korumadan; a) Türkiye Cumhuriyet vatandaşları, b) Türkiye Cumhuriyet sınırları içinde yerleşim yeri olan veya sınai ya da ticari faaliyette bulunan gerçek veya tüzel kişiler, c) Paris Sözleşmesi veya 15/4/1994 tarihli Dünya Ticaret Örgütü Kuruluş Anlaşması hükümleri dâhilinde başvuru hakkına sahip kişiler, ç) Karşılıklılık ilkesi uyarınca, Türkiye Cumhuriyet uyruğundaki kişilere sınai mülkiyet hakkı koruması sağlayan devletlerin uyruğundaki kişiler, yararlanır. Bu gövde iki işaretle birlikte okunmalıdır. Birincisi: Türkiye Cumhuriyet dizisi üç okumada da sondaki harf olmadan gelmiştir ve bu rehberin yazım düzeltmeme kuralı gereği olduğu gibi bırakılmış, tamamlanmamıştır; kaynakta hangi biçimin basılı olduğuna dair hiçbir iddia kurulmamaktadır ve üç okumanın mutabakatı bu biçimi elememiştir. Bu, mutabakatın dönüşüm hatasını elemediğinin bu belgedeki en açık örneğidir. İkincisi: üçüncü okuma aynı bentleri büyük harfle vermiştir ve bu nedenle bu maddede karakter düzeyinde tanık sayılmamıştır; gövde birinci ve ikinci okumanın küçük harfli biçimiyle kayıtlıdır. Aynı maddenin öneki de eşitlenmemiştir: bu maddede önek birinci ve ikinci okumanın verdiği tümü büyük harfli biçimle, öteki maddelerde ikinci ve üçüncü okumanın verdiği biçimle kayıtlıdır.
Dördüncü madde bu rehberin en can alıcı yeridir, çünkü bir grafik tasarımcının fiilen ürettiği malzemeyi tek tek adlandırır ve üç okumada da aynı gelmiştir. Madde 4- (1) Marka, bir teşebbüsün mallarının veya hizmetlerinin diğer teşebbüslerin mallarından veya hizmetlerinden ayırt edilmesini sağlaması ve marka sahibine sağlanan korumanın konusunun açık ve kesin olarak anlaşılmasını sağlayabilecek şekilde sicilde gösterilebilir olması şartıyla kişi adları dâhil sözcükler, şekiller, renkler, harfler, sayılar, sesler ve malların veya ambalajlarının biçimi olmak üzere her tür işaretten oluşabilir. Harf, renk, şekil ve ambalaj biçimi: bu dört kalem, planda yazı, tipografi, renk ve ambalaj grafiği başlıkları altında çalışılan malzemenin ta kendisidir. Maddenin korumayı bağladığı iki koşul da alanın kendi sorusunun hukuki karşılığıdır: ayırt edilmesini sağlaması ve sicilde gösterilebilir olması.
Yedinci madde işaretin kullanım biçimlerini sayar ve beş fıkrası da ikinci ile üçüncü okumanın mutabakatıyla kayıtlıdır; birinci okumadan bu madde istenmemiştir ve bu nedenle üçüncü bir tanık yoktur. Madde 7- (1) Bu Kanunla sağlanan marka koruması tescil yoluyla elde edilir. İkinci fıkra Marka tescilinden doğan haklar münhasıran marka sahibine aittir. diye başlar ve marka sahibinin önlenmesini talep edebileceği fiilleri sayar; bunlar arasında Tescilli marka ile aynı olan herhangi bir işaretin, tescil kapsamına giren mal veya hizmetlerde kullanılması. ile halk tarafından tescilli marka ile ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimali bulunan herhangi bir işaretin kullanılması. ve markanın itibarından haksız bir yarar elde edecek veya itibarına zarar verecek veya ayırt edici karakterini zedeleyecek nitelikteki herhangi bir işaretin haklı bir sebep olmaksızın kullanılması. bulunur. Üçüncü fıkra ticaret alanındaki kullanım biçimlerini sayar ve bu bentler doğrudan tasarım çıktısını adlandırır: İşaretin, mal veya ambalajı üzerine konulması. İşareti taşıyan malların piyasaya sürülmesi, teslim edilebileceğinin teklif edilmesi, bu amaçlarla stoklanması veya işaret altında hizmetlerin sunulması ya da sunulabileceğinin teklif edilmesi. İşaretin, teşebbüsün iş evrakı ve reklamlarında kullanılması. İşareti kullanan kişinin, işaretin kullanımına ilişkin hakkı veya meşru bağlantısı olmaması şartıyla işaretin aynı veya benzerinin internet ortamında ticari etki yaratacak biçimde alan adı, yönlendirici kod, anahtar sözcük ya da benzeri biçimlerde kullanılması. İşaretin ticaret unvanı ya da işletme adı olarak kullanılması. İşaretin hukuka uygun olmayan şekilde karşılaştırmalı reklamlarda kullanılması. Dördüncü fıkra hakların üçüncü kişilere karşı marka tescilinin yayım tarihi itibarıyla hüküm ifade edeceğini söyler ve içinde hiçbir rakam ya da tutar yoktur. Beşinci fıkra ise sınırı çizer: Marka sahibi, üçüncü kişiler tarafından dürüstçe ve ticari hayatın olağan akışı içinde, markasının aşağıda belirtilen biçimlerde kullanılmasını engelleyemez: ve bu biçimler arasında Gerçek kişilerin kendi ad veya adresini belirtmesi. ile Malların veya hizmetlerin türüne, kalitesine, miktarına, kullanım amacına, değerine, coğrafi kaynağına, üretim veya sunuluş zamanına ya da diğer niteliklerine ilişkin açıklamalarda bulunulması. sayılır. Bir kurumsal kimlik, ambalaj, evrak düzeni ya da reklam işi yapan tasarımcının işi, bu bentlerin lafzında karşılık bulur.
Bu maddeye hiçbir kenar başlığı atfedilmemiştir ve gerekçesi açıkça yazılmalıdır: iki okuma o konuma iki farklı dize koymuştur ve her dize tek tanıkta kalmıştır; ayrıca beşinci ve altıncı maddeler hiçbir okumadan istenmemiştir, dolayısıyla aradaki başlıkların hangi maddeye ait olduğu bu oturumda kapsam dışıdır ve hakkında iddia yoktur. Bu, aynı türden bir yanlış eşleştirmenin nasıl elendiğinin örneğidir.
Bu belgede ayrıca büyük bir kapsam eksikliği vardır ve ilk okunması gereken kayıt budur. Belgenin metne dönüştürülmüş çıktısı marka kitabından sonrasını getirmemiştir. İki okumadan elli beşinci, elli altıncı ve elli sekizinci maddeler istenmiş, iki okuma da bu maddelerin ellerine gelen çıkarımda yer almadığını bildirmiştir; üçüncü okumaya bu maddeler hiç sorulmamıştır. Bu, aynı belgede daha önceki bir turda görülen dönüşüm davranışının tekrarıdır ve bir KAPSAM EKSİKLİĞİDİR. Söz konusu maddelerin ya da kanunun tasarım hükümlerinin bulunmadığı iddia EDİLMEMEKTEDİR; iddia edilen tek şey, bu oturumda elde edilen metin çıkarımının o aralığı içermediğidir. Tasarımın bu kanunda nasıl tanımlandığı, hangi şartlarla korunduğu ve koruma süresi hakkında bu rehberde tek bir satır yoktur, ne olumlu ne olumsuz.
Örtüşmenin sınırı da aynı açıklıkla yazılmalıdır. Bu kanun bu programı kurmaz; bir yükseköğretim programı ihdas etmez, bir lisans bölümü adı saymaz, bir yükseköğretim kurumu düzenlemez, puan türü ya da öğrenim süresi belirlemez. Bu kanun ders planını belirlemez: doğrulanan hiçbir maddede ders adı, ders saati, staj yükümlülüğü ya da zorunlu ders sayımı yoktur; dördüncü maddedeki harf, renk ve şekil sayımı bir koruma ölçütüdür, bir müfredat değildir ve bir dersin adı ile bir hukuki kalemin örtüşmesi o dersi kanunun belirlediği anlamına gelmez. Bu kanun mezunun meslek tanımını da düzenlemez: doğrulanan hiçbir maddede bir tasarım unvanı, yetki alanı, mesleğe giriş koşulu, sicil ya da imza yetkisi kurulmamaktadır. İkinci maddede tanımlanan marka vekili ve patent vekili temsil sıfatlarıdır ve bu rehber onları mezunun mesleğiyle eşitlememektedir. Alanın kendi terimlerinin bu kanunda geçip geçmediğine ya da tanımlanıp tanımlanmadığına dair hiçbir olumsuz iddia kurulmamaktadır; yalnızca bu oturumun üç okumasında böyle bir ibarenin iki okumada birebir teyit edilmediği kaydedilir. Kanunun güncel hâli, bugünkü uygulanışı, yürürlük durumu, ikincil mevzuatı ve değişiklik zincirinin bugünkü hâli hakkında bu rehber hiçbir hüküm vermez; bunlar için kaynak listesindeki resmi adresin esas alınması gerekir.
Bu başlıkta bilerek eksik bırakılanlar şunlardır. Kanun metni üç ayrı okumayla çekilmiş, yalnızca en az iki okumada karakter düzeyinde aynı çıkan ögeler alıntılanmıştır; dördüncü bir okuma hiçbir gerekçeyle yapılmamıştır, dolayısıyla mutabakat sağlanamayan hiçbir kalem ek bir denemeyle kurtarılmaya çalışılmamıştır. Yöntemin kendi sınırı eksik olarak sayılmalıdır: üç okuma aynı kısa zaman aralığında yapıldığı ve okuma aracı aynı adres için yanıtı yaklaşık on beş dakika önbelleğe aldığı için mutabakat yalnızca okuma ve çıkarım hatasını eler, metne dönüştürme sırasında oluşmuş bir bozulmayı elemez; bu belgede Türkiye Cumhuriyet yazımı bunun somut kanıtıdır. Kanunun tasarım hükümleri ile marka kitabından sonraki bütün hükümler bu oturumda hiç elde edilememiştir ve bu bir kapsam eksikliğidir, hiçbir biçimde bir yokluk iddiasına çevrilmemiştir. Beşinci ve altıncı maddeler hiçbir okumadan istenmemiştir ve bu, yedinci maddeye niçin kenar başlığı atfedilemediğini açıklar; o maddeler hakkında hiçbir iddia yoktur. Yedinci maddenin konumundaki iki başlık dizesi tek tanıkta kaldığı için kullanılmamıştır. İkinci maddenin bir bendi doğrulanmış olmasına rağmen ücret gerekçesiyle düşürülmüş, bir başka bendi ise tek karakterlik bir ayrılık yüzünden alıntılanmamıştır. Üçüncü maddenin yazımı düzeltilmemiş ve tamamlanmamış, gövde işaretlenerek anomali taşımayan gövde sayımından ayrı gösterilmiştir. Düstur satırının Sayfa değeri gelmemiştir ve bu bir kapsam eksikliğidir. Kenar başlıklarının ve yapısal başlıkların konumu yalnızca iki okumanın aynı yere koyduğu yerlerde doğrulanmış sayılmıştır. Birinci okumanın uydurduğu başlık satırı, yatay çizgileri ve kaynaşık kalın etiketleri reddedilmiş, ama aynı okumanın geçerli gövdeleri tanık olarak korunmuştur; birinci okumanın yapısal başlık vermemesi bir talep sınırı ve kapsam eksikliğidir, okuma reddi değildir. Hiçbir okuma topluca reddedilmemiş, hiçbiri çeviri ya da özet üretmemiş ve hiçbiri bir terimin kanunda bulunmadığı yönünde olumsuz bir cümle kurmamıştır; çıkarımda bulunmayan maddeler için de üç okuma yalnızca istenen işareti koymuştur. Erişim yoklamaları okuma sayılmamış ve çıktıları kaynak olarak kullanılmamıştır; bu belgenin yoklamasının döndürdüğü satırlar yalnızca erişimin kanıtı olarak kaydedilmiş, tanık sayılmamıştır. Adres ilk denemede açıldığı için başka tertip adresleri hiç denenmemiştir. Bu oturumda üçüncü bir numara aranmamış, daha iyi örtüşen bir kanun var mı sorusu sorulmamıştır; atanan yedek bu kayıt için hiç çekilmemiş ve bu bölümde tek bir karakteri kullanılmamıştır, çapraz taşıma yoktur. Kanunun geri kalanı hiçbir okumadan talep edilmemiştir. Bu oturumda hiçbir adres için başka bir indirme aracı, arşiv, önbellek ya da ayna kullanılmamıştır. Kaynaktaki hiçbir kısaltma açılmamış, yazım, büyük ve küçük harf kullanımı ile noktalama düzeltilmemiştir. Son olarak taban puan, başarı sıralaması, kontenjan, maaş, ücret ve işe girme oranı hiç toplanmamış, hiçbir para tutarı alınmamıştır.
Grafik ile Yakın Alanlar Aynı Şey Değil
Bu program birkaç alanla karıştırılır ve karışmanın nedeni çoğu zaman adların benzerliğidir. En sık karıştığı yer [grafik tasarımı](/bolum/grafik-tasarimi) adlı programdır. İki adın içeriği geniş ölçüde örtüşebilir, ama bu rehberde okunan plan Grafik adıyla yayımlanmış bir plandır ve bu rehber iki adı birbirinin yerine kullanmamaktadır. Nitekim bu kayıt için ikinci bir plan kaynağı ararken bulunan adayların önemli bir bölümü Grafik Tasarım, Grafik Tasarımı ya da Grafik Sanatlar adlarını bastıkları için hiç açılmamıştır. Bu, o programların daha iyi ya da daha kötü olduğu anlamına gelmez; yalnızca adların aynı olmadığı anlamına gelir ve tercih kararı ilgili üniversitenin kendi ders planına bakılarak verilmelidir.
İkinci karışma noktası iletişim tarafıdır. [Görsel iletişim](/bolum/gorsel-iletisim), [görsel iletişim tasarımı](/bolum/gorsel-iletisim-tasarimi), [iletişim ve tasarımı](/bolum/iletisim-ve-tasarimi) ve [marka iletişimi](/bolum/marka-iletisimi) iletiyi ve izleyiciyi merkeze alır. Bu programda GÖRSEL İLETİŞİM ve İLETİŞİM VE TASARIM adlı derslerin bulunması programı bir iletişim programına dönüştürmez; buradaki ağırlık merkezi atölye ve üretimdir.
Üçüncü karışma noktası ekran ve hareketli görüntüdür. [Yeni medya](/bolum/yeni-medya), [dijital oyun tasarımı](/bolum/dijital-oyun-tasarimi) ve [çizgi film ve animasyon](/bolum/cizgi-film-ve-animasyon) zamanda ve etkileşimde çalışır. Planda animasyon, video kurgu, arayüz ve oyun arayüzü derslerinin bulunması bu tarafa bir kapı açar, ama programın çekirdeği durağan yüzeyde kurulan görsel düzendir.
Dördüncü karışma noktası imgenin kendisini üreten alanlardır. [Fotoğraf ve video](/bolum/fotograf-ve-video) ile [fotoğrafçılık ve kameramanlık](/bolum/fotografcilik-ve-kameramanlik) görüntünün çekilmesini merkeze alır. Bu programda fotoğraf dersleri bulunması, programı bir fotoğraf programı yapmaz; buradaki fotoğraf bir tasarım girdisidir.
Beşinci karışma noktası ürün ve mekân tasarımıdır. [Endüstriyel tasarım](/bolum/endustriyel-tasarim) üç boyutlu bir nesnenin işlevini, üretimini ve kullanımını konu edinir. Ambalaj grafiği ile üç boyutlu tasarım derslerinin bu planda bulunması, iki alanın temas ettiği yeri gösterir, ama aynı olduklarını göstermez.
Altıncı karışma noktası ticari iletişimdir. [Reklamcılık](/bolum/reklamcilik) kampanyanın kurgusuna, hedef kitleye ve mecra planlamasına bakar. Bu planda REKLAM GRAFİĞİ ve REKLAM ANALİZİ derslerinin bulunması, programı bir reklamcılık programına dönüştürmez.
Yedinci karışma noktası yazılım ve kodlamadır. [Web tasarımı ve kodlama](/bolum/web-tasarimi-ve-kodlama) uygulamanın hayata geçirilmesine odaklanır. Planda web sitesi tasarımı ve etkileşim tasarımı derslerinin bulunması, programı bir yazılım programı yapmaz; buradaki soru arayüzün nasıl göründüğü ve nasıl okunduğudur.
Bir Üniversitenin Ders Planı: Hacettepe Üniversitesi
Bu programın somut bir örneği için öğrenci bilgi sistemi üzerinden herkese açık biçimde yayımlanan bir ders planı sayfası okundu. Sayfada basılı üst başlık GÜZEL SANATLAR FAKÜLTESİ (460) / GRAFİK (462) biçimindedir ve aranan program adı bu başlığın içinde tümü büyük harfle, GRAFİK yazımıyla birebir geçmektedir. İki okuma aynı başlığı sonuna bir ek getirerek GÜZEL SANATLAR FAKÜLTESİ (460) / GRAFİK (462) - Dersler biçiminde bildirmiştir; bu ek farkı işaretlenmiş, tek biçime düzeltilmemiştir. Başlıktaki parantezli sayılar birim ve program numarasıdır, ders kodu değildir ve ad alıntısının parçası olarak olduğu gibi taşınmış, başka hiçbir yerde kullanılmamıştır. Sayfada Grafik Tasarım, Grafik Tasarımı ve Grafik Sanatlar dizileri yalnızca ders adlarının içinde geçmektedir; bunlar ders adıdır, program adı değildir ve bu ayrım kaynağın seçiminde karıştırılmamıştır.
Plan sekiz yarıyıl üzerine kuruludur ve blok başlıkları sayfada 1.Yarıyıl Ders Planı biçiminden 8.Yarıyıl Ders Planı biçimine kadar, noktanın sözcüğe bitişik yazımıyla basılıdır; bu yazım düzeltilmemiştir. Ders adları Türkçe yayımlanmıştır, hiçbiri çevrilmemiş, kısaltmalar açılmamış, imla ve büyük ile küçük harf kullanımı düzeltilmemiştir.
Birinci yarıyılda Temel Fotoğraf, Temel Tasarım Eğitimi I, Desen I, TEMEL İNGİLİZCE I, TÜRK DİLİ I, Tasarım Okumaları, BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIMA GİRİŞ I, GENEL SANAT TARİHİ I ve KÜLTÜR TARİHİ I adlı dersler basılıdır. İkinci yarıyılda TEMEL BİLGİ VE İLETİŞİM TEKN. KULLANIMI, GÖRSEL İLETİŞİM, TEMEL TASARIM EĞİTİMİ II, DESEN II, TEMEL İNGİLİZCE II, TÜRK DİLİ II, MODELAJ ve GENEL SANAT TARİHİ II yer alır. İlk yılın temel tasarım, desen ve sanat tarihi ekseni üzerine kurulması, alanın biçim eğitimiyle başladığını gösterir.
Üçüncü yarıyılda ATATÜRK İLKELERİ VE İNKILAP TARİHİ I, FOTOGRAFİK I, SAYISAL ORTAMDA TASARIM I, TEMEL GRAFİK EĞİTİMİ I, YAZI, EĞİTİME GİRİŞ, ÖĞRETİM İLKE VE YÖNTEMLERİ, SINIF YÖNETİMİ, ÖZEL ÖĞRETİM YÖNTEMLERİ, REHBERLİK VE ÖZEL EĞİTİM, EĞİTİMDE ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME, EĞİTİM PSİKOLOJİSİ, ÖĞRETİM TEKNOLOJİLERİ, ÖĞRETMENLİK UYGULAMASI, Desen III, SOSYAL SORUMLULUK, ETİK VE GRAFİK TASARIM, BİLGİSAYARDA GRAFİK TASARIMI I ve ESTETİK VE SANAT FELSEFESİ adlı dersler basılıdır. Dördüncü yarıyılda ATATÜRK İLKELERİ VE İNKILAP TARİHİ II, SAYISAL ORTAMDA TASARIM II, TEMEL GRAFİK EĞİTİMİ II, TİPOGRAFİ, Desen IV, FOTOGRAFİK II, TASARIM OKUMALARI, MİTOLOJİ VE İKONOGRAFİ ve BİLGİSAYARDA GRAFİK TASAR. II yer alır. Bu iki yarıyıl bloğunun tek kaynağı birinci okumadır; ikinci okuma aynı blokları kısaltarak kesmiştir ve bu durum aşağıda ayrıca kayıtlıdır.
Beşinci yarıyılda REKLAM GRAFİĞİ, GRAFİK TARİHİ I, DENEYSEL TİPOGRAFİ, GRAFİK TASR. ALAN UYGUL. I, REKLAM ANALİZİ, Grafik Tasarım I, Animasyon I, Video Kurgu I, Reklam Fotoğrafçılığı I, İllüstrasyon I, DENEYSEL DESEN ATÖLYESİ I, KAVRAMSAL GRAFİK TASARIM, GÖSTERGEBİLİM, YAZI VE TİPOGRAFİ I ve TÜRKİYE'DE KÜLTÜR VE SANAT YÖNETİMİ adlı dersler basılıdır. Altıncı yarıyılda YAYIN GRAFİĞİ, GRAFİK TARİHİ II, SAYISAL TİPOGRAFİ, GRAFİK TASAR. ALAN UYGL. II, Grafik Tasarım II, Animasyon II, Video Kurgu II, Reklam Fotoğrafçılığı II, İllüstrasyon II, DENEYSEL DESEN ATÖLYESİ II, KONSEPT TASARIMI ve YAZI VE TİPOGRAFİ II yer alır.
Yedinci yarıyılda STAJ, AMBALAJ GRAFİĞİ, İNTERNET VE ARAYÜZ TASARIMI, GRAFİK TASARIM I, Güncel Fotoğraf I, Animasyon I, Video Kurgu I, İllüstrasyon I, DİJİTAL OYUN VE GRAFİK TASARIMI, ETKİLEŞİM TASARIMI I ve WEB SİTESİ TASARIMI I adlı dersler basılıdır. Sekizinci yarıyılda TASARIM DEĞERLENDİRME, GRAFİK TASARIM II, SUNUM TASARIMI, Güncel Fotoğraf II, Animasyon II, Video Kurgu II, İllüstrasyon II, ÜÇ BOYUTLU TASARIM VE SERGİLEME YÖNTEMLERİ, Grafik Tasarım Kuramları, DİJİTAL OYUN ARAYÜZ TASARIMI, ETKİLEŞİM TASARIMI II, İLETİŞİM VE TASARIM, WEB SİTESİ TASARIMI II ve SUNUM DOSYASI TASARIMI yer alır. Stajın yedinci yarıyılda bir satır olarak basılması ve son iki yarıyılın kuram, değerlendirme ve sunum dosyası başlıklarıyla kapanması, öğrencinin son yılda kendi işini derleyip savunmaya yönlendirildiğini gösterir.
Bu başlıkta bilerek eksik bırakılanlar şunlardır. Bu sayfa üç ayrı okumayla, birbirinden farklı ifadelerle yazılmış üç ayrı istekle okunmuştur; dördüncü bir okuma yapılmamıştır ve hiçbir okuma reddedilmemiştir. Sayfadan alınan ders adı satırı sayısı sekiz yarıyıl boyunca doksan altıdır; yer tutucu satır sayısı sıfırdır, çünkü üç okumanın üçü de yer tutucu satır bildirmemiş ve üçüncü okuma içi doldurulmamış satır bulunmadığını açıkça söylemiştir. Bu nedenle hiçbir satır yer tutucu olarak düşürülmemiştir ve hiçbir ders adı düşürülmemiştir. Öğretim düzeyi bu sayfada basılı DEĞİLDİR ve yalnızca sekiz yarıyıl bloğundan yapılmış bir ÇIKARIMDIR: iki okuma Lisans ve Önlisans sözcüklerinin sayfada geçmediğini ayrı ayrı bildirmiştir. Üniversite adı da sayfada basılı değildir ve ALAN ADINDAN ÇIKARIMDIR; sayfada basılı olan tek kurumsal ad GÜZEL SANATLAR FAKÜLTESİ, yani fakülte adıdır. Plan sayfasına ulaşmak için önce bölümün kendi sayfası açılmıştır ve o sayfa hem tam üniversite adını hem Lisans etiketini basmıştır; ancak bu bir ön adım gözlemidir ve plan sayfasının düzey ya da üniversite adı kanıtı SAYILMAMIŞTIR. Aynı ön adım sayfası daha yüksek düzeylere ait iki bağlantı daha basmıştır; düzey hedefle örtüşmediği için ikisi de izlenmemiştir. Üçüncü ve dördüncü yarıyıl listelerinin tek kaynağı birinci okumadır: ikinci okuma bu iki blokta yalnızca ilk birkaç satırı verip kesmiştir ve o dökümün yanlış olduğu ilan edilmemiş, yalnızca kapsamının dar olduğu işaretlenmiştir. Beşinci ile sekizinci yarıyıllarda birinci ve üçüncü okuma aynı ders kümesini aynı sırada bildirmiş, ama yazımlarda ayrışmıştır: birinci okuma bu blokları büyük ölçüde tümü büyük harfle ve kısaltılmış biçimde, üçüncü okuma ise başlık düzeniyle ve açılmış biçimde vermiştir. Somut ayrışmalar şunlardır ve hiçbiri tekleştirilmemiştir: DENEYSEL TİPOGRAFİ ile Deneysel Tipi, YAZI VE TİPOGRAFİ I ile Yazı ve Tipi I, YAZI VE TİPOGRAFİ II ile Yazı ve Tipi II, SAYISAL TİPOGRAFİ ile Sayisal Tipi, GRAFİK TASR. ALAN UYGUL. I ile Grafik Tasarım Alan Uygulaması I, GRAFİK TASAR. ALAN UYGL. II ile Grafik Tasarım Alan Uygulaması II ve REKLAM GRAFİĞİ ile Reklam Grafiği. Yukarıdaki listeye birinci okumanın yazımı alınmıştır, çünkü birebir alıntı istenerek yapılan okuma odur; hiçbir okuma doğru ilan edilmemiştir. Sayfa aynı ders adını birden çok blokta basmaktadır ve bu TEKİLLEŞTİRİLMEMİŞTİR: Grafik Tasarım I hem beşinci hem yedinci yarıyılda, Grafik Tasarım II hem altıncı hem sekizinci yarıyılda, Animasyon I, Video Kurgu I ve İllüstrasyon I hem beşinci hem yedinci yarıyılda, Animasyon II, Video Kurgu II ve İllüstrasyon II hem altıncı hem sekizinci yarıyılda basılıdır; ayrıca yedinci yarıyıldaki GRAFİK TASARIM I ile beşinci yarıyıldaki Grafik Tasarım I iki ayrı yazımla basılmıştır ve bu fark da düzeltilmemiştir. Sayfanın kısaltmaları açılmamıştır. Seçmeli havuzlar doldurulmamıştır: sayfa zorunlu ile seçmeli ayrımını ayrı alt başlıklarla değil bir sütunda basmaktadır ve sütun verisi toplanmadığı için bu ayrım bu rehbere girmemiştir; havuzdan kaç ders seçileceği ve ders yükü hiç yazılmamıştır. Ders kodu, kredi ve iş yükü sütunları sayfada basılıydı, alınmamıştır ve bu rehberde hiçbir yerde verilmemiştir. Sayfa bir puan türü yayımlamamaktadır; bu rehberdeki puan türü bu sayfaya dayandırılmamış, ÖSYM program tablosuna dayandırılmıştır ve sayfa taban puan ile kontenjan da yayımlamamaktadır. Buradaki plan tek bir üniversitenin yayımladığı plandır ve programın ülke çapındaki ortak müfredatı değildir; öteki kurumların planları için hiçbir şey söylemez. Bu kayıt tek kaynaklıdır ve ikinci bir kaynak aranmış ama kurulamamıştır. Bir kurumun kendi adres yolunda Grafik sözcüğü geçen bir öğretim planı sayfası açılmış, ancak sayfa başka bir programın öğretim planı başlığını bastığı için o kaynak ERTELENMİŞTİR; bu bir engellenme DEĞİLDİR ve o kurumun bu adla bir planı bulunmadığı yönünde hiçbir iddia kurulmamaktadır, o adresten tek bir ders adı taşınmamıştır. Yaklaşık on sekiz aday sayfa ise adları Grafik Tasarım, Grafik Tasarımı ya da Grafik Sanatlar olduğu için hiç açılmamıştır; bu adlar bu program değildir. Başka kurumların bu adla bir programı ya da yayımlanmış bir planı bulunmadığı yönünde hiçbir iddia kurulmamaktadır. Son olarak YÖK Atlas bu batch'in plan araştırmasında arama sonuçlarında görünmüş ve hiçbir zaman ders planı kaynağı olarak açılmamıştır; kaynak listesindeki YÖK Atlas adresi yalnızca program tablosu için vardır.
Mezunlar Ne İş Yapar?
Bu programın mezununun ilk ve en belirgin çalışma alanı kurumsal görsel kimliktir. Bir işaretin tasarlanması, o işaretin farklı ortamlarda tutarlı biçimde uygulanması ve kullanım kurallarının yazılması bu işin gövdesidir. Kanun metninin marka olabilecek işaretleri sayarken harfleri, renkleri, şekilleri ve ambalaj biçimini adıyla anması, bu işin hukuki karşılığının nerede kurulduğunu gösterir.
İkinci alan reklam ve kampanya grafiğidir. Planda REKLAM GRAFİĞİ ve REKLAM ANALİZİ derslerinin bulunması bu tarafa hazırlar; ilan, afiş, dijital görsel ve kampanya bütünlüğü bu alanın çıktısıdır.
Üçüncü alan yayın ve editoryal tasarımdır. YAYIN GRAFİĞİ dersi kitap, dergi ve süreli yayın düzeninin, sayfa ızgarasının ve okuma sırasının tasarlanmasına açılır.
Dördüncü alan ambalaj tasarımıdır. AMBALAJ GRAFİĞİ dersi, üç boyutlu bir yüzeyde çalışan ve üretim kısıtlarıyla birlikte düşünülmesi gereken bir tasarım pratiğine hazırlar; kanun metninin ambalaj üzerindeki kullanımı ayrıca sayması bu alanın hukuki tarafını gösterir.
Beşinci alan yazı ve tipografidir. Deneysel, sayısal ve temel tipografi derslerinin bir arada bulunması, yazının kendi başına bir uzmanlık olarak çalışılabildiğini gösterir.
Altıncı alan illüstrasyon ve imge üretimidir. İllüstrasyon ve desen atölyelerinin planda iki dönem hâlinde bulunması bu tarafa açılır.
Yedinci alan hareketli grafik, animasyon ve video kurgudur. Animasyon ve video kurgu derslerinin iki ayrı yılda yinelenmesi bu alanın plandaki ağırlığını gösterir.
Sekizinci alan arayüz, web ve oyun grafiğidir. İNTERNET VE ARAYÜZ TASARIMI, WEB SİTESİ TASARIMI, ETKİLEŞİM TASARIMI, DİJİTAL OYUN VE GRAFİK TASARIMI ile DİJİTAL OYUN ARAYÜZ TASARIMI dersleri bu tarafa hazırlar.
Bu alanda bazı işlerin belirli sözleşme, izin, hak devri ya da tescil şartlarına bağlı olduğu bilinmekle birlikte, bu rehber hangi işin hangi şarta bağlı olduğu konusunda bir iddia kurmamaktadır; bu bilgi ilgili mevzuattan ve yetkili kurumdan öğrenilmelidir. Bu rehber hiçbir iş için ücret aralığı, işe girme oranı ya da kariyer hızı vermez.
Kimler Tercih Etmeli?
Bu programı düşünen öğrencinin kendine sorması gereken ilk soru şudur: biçim sizi ilgilendiriyor mu? Bir harfin kavisi, iki nesne arasındaki boşluk ve bir yüzeyin dengesi üzerine saatlerce çalışabilmek bu alanın gündelik gerçeğidir. Temel tasarım ve desen derslerinin planın ilk iki yılına yayılması bu nedenledir.
İkinci soru atölye disiplinidir. Bu alanda öğrenme sınıfta dinleyerek değil, üreterek, eleştiri alarak ve baştan yaparak gerçekleşir. Kendi işinin eleştirilmesini kişisel bir saldırı gibi algılayan bir öğrenci burada zorlanır.
Üçüncü soru iletidir. Grafik kendini anlatmak değil, bir başkası adına bir şey anlatmaktır. Verilen bir kısıt içinde, belirli bir izleyiciye, belirli bir mesajı ulaştırmak zorunda olmayı sınırlayıcı bulan bir öğrenci bu alanın mantığıyla sürtüşür.
Dördüncü soru okuma ve kuramdır. Planda göstergebilim, estetik, mitoloji ve ikonografi, sanat tarihi ile grafik tarihi dersleri vardır. Görsel işin neden bir anlam taşıdığını anlamak isteyen öğrenci bu derslerden yararlanır; okumaktan kaçınan öğrenci ise yalnızca teknik bir uygulayıcı olarak kalır.
Beşinci soru araçtır. Sayısal ortamda tasarım, bilgisayarda grafik tasarımı ve arayüz derslerinin planda bulunması, araç öğrenmenin bu alanda sürekli bir iş olduğunu gösterir. Araçların sık değiştiğini ve öğrenmenin mezuniyetle bitmediğini baştan kabul etmek gerekir.
Altıncı soru sorumluluk ve etiktir. Planda SOSYAL SORUMLULUK, ETİK VE GRAFİK TASARIM adlı bir dersin bulunması rastlantı değildir. Görsel iletinin kime ne yaptığı sorusunu gereksiz bulan bir öğrenci bu alanın önemli bir boyutunu kendine kapatmış olur.
Yedinci soru hukuki farkındalıktır. Bu alanda üretilen işin kime ait olduğu, nasıl devredildiği ve hangi kullanımın engellenebileceği teknik değil hukuki bir sorudur. Sözleşme okumayı ve hakların çerçevesini anlamayı gereksiz gören bir öğrenci teknik olarak güçlü olsa bile işin yarısını yapmış olur. Son olarak bu programın dört yıllık bir lisans programı olduğu ve atölye yükünün ders dışı çalışmayı da gerektirdiği baştan bilinmelidir.
Tercih Öncesi Notlar
Birinci not: Bu programın adı üniversiteler arasında farklılaşmaktadır ve bu fark yalnızca bir ad meselesi değildir. Yakın bir içerik Grafik, Grafik Tasarım, Grafik Tasarımı ya da Grafik Sanatlar başlıklı adlarla açılabilmektedir ve bu adların altındaki ders planları birbirinden belirgin biçimde ayrışabilmektedir. Bu rehberin plan bölümünde okunan kaynak yalnızca Grafik adını basan bir sayfadır; öteki adları basan sayfalar bu kayda hiç alınmamıştır. Tercih listesi yapılırken adın değil, ilgili üniversitenin kendi ders planının okunması gerekir.
İkinci not: Giriş yolu ayrıca sorulmalıdır. Bu alandaki programların bir bölümü özel yetenek sınavıyla, bir bölümü merkezi yerleştirmeyle öğrenci almaktadır ve bu rehber hangi üniversitenin hangi yolu kullandığı konusunda bir iddia kurmamaktadır. Portföy istenip istenmediği, hangi ölçütlerle değerlendirildiği ve başvuru takviminin nasıl işlediği tercihten önce ilgili kurumdan öğrenilmelidir.
Üçüncü not: Atölye, baskı ve staj düzeni bu alanda olağandan daha belirleyicidir. Öğrencinin baskı ve üretim altyapısına erişip erişemediği, atölyelerin hangi sıklıkla ve hangi grup büyüklüğüyle yürütüldüğü, sektörle bağlantılı proje derslerinin bulunup bulunmadığı ve staj düzeninin nasıl kurulduğu sorulmalıdır. Bu rehberde okunan planda staj yedinci yarıyılda bir satır olarak basılıdır; bu düzenin her üniversitede aynı olmadığı bilinmelidir.
Dördüncü not: Alanın komşularına bakmak isteyen öğrenci için ad bakımından en yakın program [grafik tasarımı](/bolum/grafik-tasarimi); iletişim ve marka tarafına ilgi duyan öğrenci için [görsel iletişim](/bolum/gorsel-iletisim), [görsel iletişim tasarımı](/bolum/gorsel-iletisim-tasarimi), [iletişim ve tasarımı](/bolum/iletisim-ve-tasarimi) ve [marka iletişimi](/bolum/marka-iletisimi); ekran, hareket ve etkileşim tarafına ilgi duyan öğrenci için [yeni medya](/bolum/yeni-medya), [dijital oyun tasarımı](/bolum/dijital-oyun-tasarimi), [çizgi film ve animasyon](/bolum/cizgi-film-ve-animasyon) ve [web tasarımı ve kodlama](/bolum/web-tasarimi-ve-kodlama); imgenin üretimine ilgi duyan öğrenci için [fotoğraf ve video](/bolum/fotograf-ve-video) ve [fotoğrafçılık ve kameramanlık](/bolum/fotografcilik-ve-kameramanlik); ürün ve üretim tarafına ilgi duyan öğrenci için [endüstriyel tasarım](/bolum/endustriyel-tasarim); ticari iletişime ilgi duyan öğrenci için [reklamcılık](/bolum/reklamcilik) karşılaştırılmaya değer yollar oluşturur.
Beşinci not: Bu rehber bölümün ne olduğunu anlatır; hangi üniversiteye hangi puanla girileceğini anlatmaz. Taban puan, başarı sıralaması ve kontenjan her yıl değişir ve tek geçerli kaynağı ÖSYM tercih kılavuzu ile YÖK Atlas'tır. Bu sayfada bilerek puan, sıralama ya da maaş rakamı verilmiyor: eksik bilgi, yanlış bilgiden iyidir.
ÖSYM bu programı 2 üniversitede, 3 ayrı kontenjan satırında açtı. Aşağıdaki iki puan, bu programın ÖSYM'de yayımlanmış en yüksek ve en düşük taban puanıdır.
ÖSYM'nin bu tablolarında başarı sıralaması yoktur; sıralama için YÖK Atlas kullanılmalıdır. Taban puanlar geçmiş yılın sonucudur, her yıl değişir.
Bu rehber bilgilendirme amaçlıdır; müfredat ve koşullar üniversiteye göre değişir. Bölümün bulunduğu üniversiteler ile güncel taban puan, başarı sıralaması ve kontenjanlar için ÖSYM tercih kılavuzu ve YÖK Atlas esastır.