İçeriğe geç
ünileniyorum
EALisans · 4 yıl

İslam İktisadı ve Finans

İslam İktisadı ve Finans, faizsiz esaslara göre çalışan finansal kurumların iktisadi, hukuki ve fıkhi çerçevesini iktisat ve işletme yöntemleriyle birlikte ele alan bir lisans programıdır. Alanın içinde çalışılan kamusal çerçeveye doğrudan değen metinlerden biri 5411 sayılı kanundur. Bu rehber puan vermez.

Kısaca

İslam İktisadı ve Finans, faizsiz esaslara göre çalışan finansal kurumların iktisadi, hukuki ve fıkhi çerçevesini iktisat ve işletme yöntemleriyle birlikte ele alan bir lisans programıdır. Alanın içinde çalışılan kamusal çerçeveye doğrudan değen metinlerden biri 5411 sayılı kanundur. Bu rehber puan vermez.

Puan türü
EA
Seviye
Lisans
Süre
4 yıl
ÖSYM 2025 taban
186,23336,54
Üniversite
3
Genel kontenjan
113
Meslek çıktısı
8

Taban puanlar ÖSYM'nin 2025 yerleştirme sonuçlarından alınmıştır; başarı sıralaması içermez ve her yıl değişir.

İslam İktisadı ve Finans Nedir?

İslam İktisadı ve Finans, faizsiz esaslara dayandığı söylenen finansal kurumların nasıl çalıştığını, hangi hukuki çerçevede kurulduğunu ve hangi iktisadi sorulara cevap ürettiğini bir arada okutan bir lisans programıdır. Bu rehberde program dört yıllık bir lisans programı olarak kaydedilmiştir; ancak bu süre değeri okunan ders planı sayfasından gelmemektedir. Okunan sayfa programın süresini yazmamaktadır ve yalnızca altı yarıyıl basmaktadır; dolayısıyla dört yıllık yapı o sayfadan doğrulanamamıştır ve buradaki süre değeri kaynak listesindeki ÖSYM program tablosuna dayandırılmıştır. Bu ayrım rehberin ders planı başlığında ayrıca yazılmıştır.

Programı anlamanın en kısa yolu, adındaki iki sözcüğü ayrı ayrı düşünmektir. Bir yanda iktisat vardır: kıtlık, tercih, fiyat oluşumu, üretim, bölüşüm ve büyüme gibi sorular. Öte yanda finans vardır: fonun kimden toplanacağı, hangi sözleşmeyle kullandırılacağı, riskin kimde kalacağı ve getirinin nasıl paylaşılacağı gibi sorular. Programın kendine özgü olan yeri, bu iki soru kümesinin faizsizlik iddiası taşıyan bir sözleşme mimarisi içinde ele alınmasıdır. Okunan ders planında mikroekonominin birinci, makroekonominin ikinci yarıyılda gelmesi ve alanın kendi giriş dersi olan İslam İktisadı ve İslami Finansa Giriş dersinin üçüncü yarıyılda konumlanması bu sıralamayı gösterir: önce genel iktisat kurulur, sonra alanın kendi çerçevesi onun üzerine oturtulur.

Alanın birinci ayağı işletme ve muhasebe altyapısıdır. Okunan planda İşletme Bilimine Giriş, Muhasebe I ve Muhasebe II, Finansal Yönetim I ve Finansal Yönetim II dersleri bulunmaktadır. Bu dersler alanın kendine özgü konularından önce gelir, çünkü faizsiz bir ürünün de bir bilançosu, bir nakit akışı ve bir kâr zarar tablosu vardır. Sözleşmenin adı değişse bile ölçme ve raporlama dili değişmez.

İkinci ayak hukuktur ve bu programda hukuk iki koldan gelir. Bir kol genel hukuktur: planda Hukuka Giriş birinci yarıyılda, Ticaret Hukuku dördüncü yarıyılda yer alır. Öteki kol alanın kendi hukuk geleneğidir: planda İslam Ticaret Hukuku I ve İslam Ticaret Hukuku II ardışık iki yarıyılda okutulur ve bunlara İslami Finansın Fıkhi Temelleri dersi eklenir. İki kolun aynı planda bulunması tesadüf değildir; bu alanda bir ürün hem yürürlükteki hukuka hem de kendi geleneğinin ölçütlerine göre değerlendirilir. Bu rehber bu iki değerlendirmenin nasıl uzlaştırıldığı konusunda bir yargı vermez; yalnızca planın ikisini birlikte okuttuğunu kaydeder.

Üçüncü ayak niceliksel yöntemdir. Okunan planda İşletme Matematiği I ve II, İstatistik I ve II, Ekonometri ve Modelleme I ve II dersleri yer alır. Bu, alanın yalnızca kavramsal bir tartışma alanı olmadığını gösterir: veri toplanır, model kurulur, tahmin yapılır ve sonuçlar sınanır. Bu tarafıyla program [ekonometri](/bolum/ekonometri) ve [istatistik](/bolum/istatistik) programlarının araç setinden yararlanır.

Dördüncü ayak alanın kendi çekirdek dersleridir. Planda İslami Finans I ve İslami Finans II ile İslam İktisadı I ve İslam İktisadı II beşinci ve altıncı yarıyıllarda ikişer dönem hâlinde yürür; bunlara İslami Sermaye Piyasaları dersi eklenir. Bu üçlü, alanın kurum tarafını, kuram tarafını ve piyasa tarafını ayrı ayrı ele alır.

Beşinci ayak kültür ve düşünce tarafıdır. Planda Kur'anda Ana konular ve İslam Hukukuna Giriş ile Medeniyet Tasavvuru ve Ahilik dersleri bulunur. Bu derslerin varlığı programı bir din eğitimi programına dönüştürmez; alanın kavramlarının içinden çıktığı düşünce geleneğini tanıtır. Bu geleneğe daha doğrudan bakmak isteyen öğrenci için [ilahiyat](/bolum/ilahiyat) ve [islami ilimler](/bolum/islami-ilimler) ayrı programlardır.

Altıncı ayak dildir. Planda İngilizce I ve İngilizce II ile dört yarıyıl süren Mesleki İngilizce I, II, III ve IV dersleri vardır. Alanın uluslararası literatürünün ve sözleşme örneklerinin önemli bir bölümü yabancı dilde üretilmektedir; mesleki dilin ayrı bir ders dizisi hâlinde okutulması bunun karşılığıdır. Alanın kavramlarının bir bölümü Arapça kökenlidir; ancak okunan planda ayrı bir Arapça ders adı görülmemiştir ve bu rehber bu programda Arapça okutulup okutulmadığına dair bir iddia kurmaz. Bu tarafa özel ilgi duyan öğrenci için [arap dili ve edebiyatı](/bolum/arap-dili-ve-edebiyati) ayrı bir programdır.

Bu altı ayak programı bir yanda [iktisat](/bolum/iktisat), [ekonomi](/bolum/ekonomi) ve [ekonomi ve finans](/bolum/ekonomi-ve-finans) gibi genel iktisat programlarına, öte yanda [bankacılık ve sigortacılık](/bolum/bankacilik-ve-sigortacilik), [finans ve bankacılık](/bolum/finans-ve-bankacilik) ve [uluslararası finans ve bankacılık](/bolum/uluslararasi-finans-ve-bankacilik) gibi kurum odaklı programlara yaklaştırır; hukuki tarafıyla da [hukuk](/bolum/hukuk) alanına değer.

Alanın Kamusal Çerçevesi: 5411 Sayılı Kanun

Bu alanın çalıştığı kurumlar bir fikir olarak değil, hukuken tanımlanmış tüzel kişiler olarak vardır. Türkiye'de faizsiz esaslara göre çalıştığı söylenen bankaların adı, faaliyet çerçevesi ve hesap türleri bir kanun metninin içinde yazılıdır. Bu çerçeveye doğrudan değen metinlerden biri 5411 sayılı kanundur. Kanunun adı kaynakta BANKACILIK KANUNU olarak yayımlanmıştır ve bu ad üç ayrı okumada satır düzeyinde birebir aynı çıkmıştır. Hiçbir okumada ad satırına bitişik bir dipnot işareti görülmemiştir; ad satırında böyle bir işaret bulunup bulunmadığına dair burada hiçbir iddia kurulmamakta, yalnızca üç okumanın da böyle bir işaret getirmediği kaydedilmektedir. Okumalardan biri kendi çıktı başlığında farklı bir adlandırma üretmiştir; bu ifade okuyucu eklemesi sayılmış ve kanunun adı olarak kaydedilmemiştir.

Künye değerleri üç okumada özdeştir: Kanun Numarası : 5411, Kabul Tarihi : 19/10/2005, Yayımlandığı Resmî Gazete : Tarih : 1/11/2005 Sayı : 25983 (Mükerrer) ve Yayımlandığı Düstur : Tertip : 5 Cilt : 45. Parantez içindeki (Mükerrer) ibaresi üç okumada da aynı yerde ve aynı biçimdedir; kısaltılmamış ve açılmamıştır. Künyedeki Tertip : 5 değeri, belgenin açıldığı adresin tertibiyle tutarlıdır; bu, adresin doğru tertipten açıldığının belge içi teyididir. Belgenin bölüm başlıkları BİRİNCİ KISIM ve Genel Hükümler olarak üç okumada aynı görülmüştür; iki satır arasındaki dizgi hakkında iddia kurulmamış, satırlar ayrı ayrı alınmıştır. Madde önekleri Madde 1 — biçiminde, uzun tire ve iki yanında boşlukla, üç okumada aynıdır. Aynı oturumda okunan öteki belge madde önekinde farklı bir tire karakteri kullanmıştır; bu fark düzeltilmemiş ve iki belgeden birinin doğru öteki ninin bozuk olduğu iddia edilmemiştir. Kenar başlıkları ile madde önekleri okumaların bir bölümünde tek bir blok içinde birleştirilmiş olarak geldiği için, kenar başlığı ile madde öneki bu rehberde ayrı ayrı anılmakta ve aralarındaki dizgi hakkında iddia kurulmamaktadır.

Kanunun birinci maddesi amacı yazar. Kenar başlığı Amaç olan madde şöyledir: Madde 1 — Bu Kanunun amacı, finansal piyasalarda güven ve istikrarın sağlanmasına, kredi sisteminin etkin bir şekilde çalışmasına, tasarruf sahiplerinin hak ve menfaatlerinin korunmasına ilişkin usûl ve esasları düzenlemektir. Şapkalı usûl yazımı kaynakta göründüğü hâlde bırakılmıştır. Bu cümlede alanın öğrencisi için önemli olan şey şudur: kanunun kurduğu düzenin merkezinde bir inanç ölçütü değil, güven, istikrar ve tasarruf sahibinin korunması ölçütü vardır.

İkinci madde kapsamı çizer ve alanın kurumunu adıyla sayar. Kenar başlığı Kapsam olan maddenin birinci fıkrası şöyledir: Madde 2 — Türkiye'de kurulu mevduat bankaları, katılım bankaları, kalkınma ve yatırım bankaları, yurt dışında kurulu bu nitelikteki kuruluşların Türkiye'deki şubeleri, finansal holding şirketleri, Türkiye Bankalar Birliği, Türkiye Katılım Bankaları Birliği, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu, Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu ve bunların faaliyetleri bu Kanun hükümlerine tâbidir. İkinci fıkra Özel kanunlarla kurulmuş olan bankalar hakkında da kanunlarında yer alan hükümler saklı kalmak kaydıyla bu Kanun hükümleri uygulanır. biçiminde, üçüncü fıkra Bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde genel hükümler tatbik olunur. biçimindedir. Üç fıkranın gövdesi üç okumada karakter düzeyinde aynıdır; fıkralar arasındaki boş satır düzeni ise yalnızca iki okumada aynı geldiği için bu rehberde bir dizgi iddiası olarak değil, yalnızca ayrı fıkralar olarak gösterilmiştir. Şapkalı tâbidir yazımı düzeltilmemiştir. Bu maddede hem katılım bankaları hem de Türkiye Katılım Bankaları Birliği kapsam satırının içinde açıkça sayılmaktadır; alanın kurumu kanunun kapsamına adıyla girmektedir.

Üçüncü madde tanımları verir ve bu rehberin en doğrudan yeri burasıdır. Madde öneki ve giriş ibaresi Madde 3 — Bu Kanunun uygulanmasında; biçimindedir. Doğrulanan tanım girdileri şunlardır. Kredi kuruluşu: Mevduat bankalarını ve katılım bankalarını, Banka: Mevduat bankaları ve katılım bankaları ile kalkınma ve yatırım bankalarını, Mevduat bankası: Bu Kanuna göre kendi nam ve hesabına mevduat kabul etmek ve kredi kullandırmak esas olmak üzere faaliyet gösteren kuruluşlar ile yurt dışında kurulu bu nitelikteki kuruluşların Türkiye'deki şubelerini, Katılım bankası: Bu Kanuna göre özel cari ve katılma hesapları yoluyla fon toplamak ve kredi kullandırmak esas olmak üzere faaliyet gösteren kuruluşlar ile yurt dışında kurulu bu nitelikteki kuruluşların Türkiye'deki şubelerini, Kalkınma ve yatırım bankası: Bu Kanuna göre mevduat veya katılım fonu kabul etme dışında; kredi kullandırmak esas olmak üzere faaliyet gösteren ve/veya özel kanunlarla kendilerine verilen görevleri yerine getiren kuruluşlar ile yurt dışında kurulu bu nitelikteki kuruluşların Türkiye'deki şubelerini, Özel cari hesap: Katılım bankalarında açılabilen ve istenildiğinde kısmen veya tamamen her an geri çekilebilme özelliği taşıyan ve karşılığında hesap sahibine herhangi bir getiri ödenmeyen fonların oluşturduğu hesapları, Katılma hesabı: Katılım bankalarına yatırılan fonların bu kurumlarca kullandırılmasından doğacak kâr veya zarara katılma sonucunu veren, karşılığında hesap sahibine önceden belirlenmiş herhangi bir getiri ödenmeyen ve anaparanın aynen geri ödenmesi garanti edilmeyen fonların oluşturduğu hesapları, Katılım fonu: Katılım bankaları nezdinde açtırılan gerçek ve tüzel kişilere ait özel cari hesap ve katılma hesaplarında yer alan parayı, ve Mevduat: Yazılı ya da sözlü olarak veya herhangi bir şekilde halka duyurulmak suretiyle ivazsız veya bir ivaz karşılığında, istendiğinde ya da belli bir vadede geri ödenmek üzere kabul edilen parayı, Bu girdilerin dokuzu da üç okumada karakter düzeyinde aynı çıkmıştır. Şapkalı kâr yazımı ile ivazsız ve ivaz sözcükleri düzeltilmemiştir. Bu tanımlarda hiçbir para tutarı yoktur; iki tanımın sonunda geçen parayı sözcüğü bir tutar değil, tanımın nesnesidir.

Katılma hesabının tanımı alanın öğrencisi için tek başına bir ders değerindedir: hesap sahibine önceden belirlenmiş bir getiri ödenmemesi ve anaparanın aynen geri ödenmesinin garanti edilmemesi, kâr ile zarara birlikte katılma ilkesinin kanun metnindeki karşılığıdır. Özel cari hesabın tanımı ise getirisiz ve her an çekilebilir bir hesap kurar. Bu iki hesap türünün toplamı katılım fonu olarak tanımlanmış, mevduat ise ayrı bir kavram olarak yazılmıştır. Yani mevduat ile katılım fonu arasındaki ayrımı kuran şey bu alanın kendi literatürü değil, doğrudan kanun metnidir.

Dördüncü madde faaliyet konularını sayar. Kenar başlığı Faaliyet konuları olan madde Madde 4 — Bankalar, diğer kanunlarda öngörülen hükümler saklı kalmak kaydıyla aşağıda belirtilen faaliyetleri gerçekleştirebilirler: cümlesiyle açılır ve bentleri sıralar: a) Mevduat kabulü. b) Katılım fonu kabulü. c) Nakdî, gayrinakdî her cins ve surette kredi verme işlemleri. d) Nakdî ve kaydî ödeme ve fon transferi işlemleri, muhabir bankacılık veya çek hesaplarının kullanılması dahil her türlü ödeme ve tahsilat işlemleri. e) Çek ve diğer kambiyo senetlerinin iştirası işlemleri. f) Saklama hizmetleri. g) Kredi kartları, banka kartları ve seyahat çekleri gibi ödeme vasıtalarının ihracı ve bunlarla ilgili faaliyetlerin yürütülmesi işlemleri. h) Efektif dahil kambiyo işlemleri; para piyasası araçlarının alım ve satımı; kıymetli maden ve taşların alımı, satımı veya bunların emanete alınması işlemleri. i) Ekonomik ve finansal göstergelere, sermaye piyasası araçlarına, mala, kıymetli madenlere ve dövize dayalı; vadeli işlem sözleşmelerinin, opsiyon sözleşmelerinin, birden fazla türev aracı içeren basit veya karmaşık yapıdaki finansal araçların alımı, satımı ve aracılık işlemleri. j) Sermaye piyasası araçlarının alım ve satımı ile geri alım veya tekrar satım taahhüdü işlemleri. k) Sermaye piyasası araçlarının ihraç veya halka arz yoluyla satışına aracılık işlemleri. l) Daha önce ihraç edilmiş olan sermaye piyasası araçlarının aracılık maksadıyla alım satımının yürütülmesi işlemleri. m) Başkaları lehine teminat, garanti ve sair yükümlülüklerin üstlenilmesi işlemleri gibi garanti işleri. n) Yatırım danışmanlığı işlemleri. o) Portföy işletmeciliği ve yönetimi. p) Hazine Müsteşarlığı ve/veya Merkez Bankası ve kuruluş birlikleri nezdinde oluşturulan bir sözleşme kapsamında üstlenilen yükümlülükler çerçevesinde alım satım işlemlerine ilişkin piyasa yapıcılığı. r) Faktöring ve forfaiting işlemleri. s) Bankalararası piyasada para alım satımı işlemlerine aracılık. t) Finansal kiralama işlemleri. u) Sigorta acenteliği ve bireysel emeklilik aracılık hizmetleri. v) Kurulca belirlenecek diğer faaliyetler. Maddenin son fıkrası ayrımı kurar: Mevduat bankaları birinci fıkranın (b) ve (t), katılım bankaları (a), kalkınma ve yatırım bankaları (a) ve (b) bentlerinde belirtilen faaliyetleri gerçekleştiremezler. Bent dizisi üç okumada da aynı sıradadır ve dizide q harfi bulunmamaktadır; bu atlama düzeltilmemiş ve kaynakta böyle basılı olduğu iddia edilmemiştir. Nakdî, kaydî, dahil, iştirası ve Hazine Müsteşarlığı yazımları düzeltilmemiştir. Bu maddede hiçbir para tutarı geçmemektedir.

Son fıkranın okunması gereken yeri şudur: katılım bankasının mevduat kabul edememesi bir yorum değil, kanunun kendi cümlesidir. Alanın kurum ayrımı burada hukuken kapanır.

Beşinci madde dolaylı pay sahipliğinin nasıl hesaplanacağını yazar. Kenar başlığı Dolaylı pay sahipliği olan madde şöyledir: Madde 5 — Bu Kanunun uygulanmasında, gerçek kişilere ait dolaylı pay sahipliğinin belirlenmesinde, bir gerçek kişi ile eş ve çocuklarına ve bunların sınırsız sorumlulukla katıldıkları ortaklıklara veya bu kişi veya ortaklıkların ayrı ayrı veya birlikte kontrol ettikleri ortaklıklara ait paylar birlikte dikkate alınır. Tüzel kişilere ait dolaylı pay sahipliğinin belirlenmesinde, bunlara ait paylar ile bunların kontrol ettikleri ortaklıklara ait paylar birlikte hesaplanır. İkinci fıkrası Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usûl ve esaslar Kurul tarafından belirlenir. biçimindedir. Bu madde bir hesaplama yöntemi tarif eder ve hiçbir oran, eşik ya da tutar içermez.

Örtüşmenin sınırı aynı açıklıkla yazılmalıdır. Bu kanun bu programı kurmaz; bir yükseköğretim düzenlemesi değildir ve doğrulanan maddelerde hiçbir üniversite, fakülte, bölüm, program, sertifika ya da diploma hükmü yoktur. Bu programın ders planını belirlemez: kanunun tanım ve faaliyet listeleri bir düzenleme metnidir, bir müfredat değildir ve bir dersin adı ile bir tanımın örtüşmesi o dersi kanunun belirlediği anlamına gelmez. Mezunun meslek tanımını, unvanını ya da mesleğe giriş koşullarını da düzenlemez: doğrulanan maddelerde bu alanın mezununa bir unvan, yetkilendirme, sicil ya da meslek icrası şartı getirilmemektedir. Bu kanun ayrıca fıkhi ya da dini bir nitelendirme yapmaz; doğrulanan tanımlar tamamen finansal ve hukuki tanımlardır ve bu rehber onlara böyle bir nitelik atfetmemektedir. Kanunun güncel hâli, bugünkü uygulanışı, yürürlük durumu, metinde geçen kurum adlarının bugünkü karşılığı, ikincil mevzuatı ve değişiklik zincirinin bugünkü hâli hakkında bu rehber hiçbir hüküm vermez; bunlar için kaynak listesindeki resmi adresin esas alınması gerekir.

Bu başlıkta bilerek eksik bırakılanlar şunlardır. Kanun metni üç ayrı okumayla çekilmiş, yalnızca en az iki okumada karakter düzeyinde aynı çıkan öğeler alıntılanmıştır. Etiketin hangi okumalardan geldiği de yazılmalıdır: bu kayıtta alıntılanan beş madde gövdesinin beşi de üç okumanın üçünde birden aynı çıkmıştır, yani hiçbir gövde yalnızca iki okumaya dayanmamaktadır ve bu belgede hiçbir okuma gövde düzeyinde reddetmemiş, hiçbir okuma yeniden ifade edilip tekrar çalıştırılmamış, hiçbir okuma Türkçe gövde yerine yabancı dilde bir özet üretmemiştir. Buna karşılık dördüncü bir okuma yapılmamıştır; tek okumada kalan hiçbir öğe ek bir denemeyle çözülmeye çalışılmamıştır. Yöntemin kendi sınırı da eksik olarak sayılmalıdır: üç okuma aynı kısa zaman aralığında yapıldığı ve okuma aracı aynı adres için yanıtı yaklaşık on beş dakika önbelleğe aldığı için okumalar büyük olasılıkla tek bir metne dönüştürme çıktısı üzerinde çalışmıştır; bu nedenle okumalar arası mutabakat yalnızca okuma ve çıkarım hatasını eler, kaynağın metne dönüştürülmesi sırasında oluşmuş bir bozulmayı elemez. Üç okumanın aynı çıkması bu yüzden kaynakta kesin böyle yazdığı anlamına gelmez. Üçüncü maddenin yirmi iki tanım girdisi yalnızca bir okumada gelmiştir ve ikinci tanık aranmadığı için hepsi dışarıda bırakılmıştır; bu terimlerin kanunda tanımlı olup olmadığına dair hiçbir olumsuz iddia kurulmamaktadır. Aynı okumanın verdiği bir tanım girdisinin sonunda virgüle bitişik bir rakam görünmüştür ve aynı okuma tanım listesinin ortasına bir değişiklik açıklaması akıtmıştır; bu biçim tek okumada kaldığı için kullanılmamış, rakam silinmemiş ve dipnot işareti olduğu ya da olmadığı yorumlanmamıştır. Aynı oturumda okunan öteki belgede de karşılaştırılabilir bir rakam kaynaması görülmüş ve aynı biçimde kullanılmamıştır. Üçüncü maddenin kapanış ibaresi ile bir değişiklik parantezi de tek okumada kaldığı için alınmamıştır. Dördüncü maddenin giriş cümlesinin sonundaki fazladan boşluk ile beşinci maddenin kenar başlığındaki sondaki fazladan boşluk yalnızca bir okumada görülmüş ve taşınmamıştır. Bu kayıtta uygulanan özel bir kural daha vardır: para tutarı taşıyan maddeler bu kayda alınmamıştır. Bu kanunun para tutarı taşıdığı bilinen bölümleri üç okumanın hiçbirinde istenmemiştir; doğrulanıp sonra atılmaları yerine hiç çekilmemeleri tercih edilmiştir ve bu rehberde hiçbir para tutarı, hiçbir sermaye eşiği, hiçbir prim değeri yoktur. Aynı gerekçenin bir başka yüzü olarak, üçüncü maddenin oran ifadesi taşıyan iki tanım girdisi de doğrulanmış malzeme listesine alınmamış ve ikinci ile üçüncü okumadan hiç istenmemiştir; bu bir doğrulama eksiği değil, kaydın biçim kuralından doğan bilinçli bir çıkarmadır ve o oran ifadeleri silinmemiş, yalnızca alıntılanmamıştır. Belgenin metne dönüştürülmüş çıktısı elli dokuzuncu maddeden sonrasını hiç getirmemiştir ve bunu üç okuma da ayrı ayrı teyit etmiştir; bu bir kapsam eksikliğidir, belgenin orada bittiği, o numaradan sonra madde bulunmadığı ya da kanunun bir kısmının yürürlükten kalktığı iddia edilmemektedir ve bu rehberdeki bütün kanun malzemesi getirilen bölümden çıkarılmıştır. Aynı çıktının en büyük madde numarası sorusuna bir okumanın eklediği parantez içi kenar başlığı tek okumada kaldığı için kullanılmamıştır. Düstur satırının Sayfa değeri üç okumanın hiçbirinde gelmemiştir; bu da bir kapsam eksikliğidir ve satırın basılı biçiminin Cilt değerinde bittiği iddia edilmemektedir. Geçici maddeler, ek maddeler ile yürürlük ve yürütme maddeleri hiçbir okumadan istenmemiştir; varlıkları ya da yoklukları hakkında hiçbir iddia yoktur. Doğrulanan beş gövdenin hiçbiri mülga ibaresi taşımamaktadır. Okumaların eklediği başlık, kalınlaştırma ve bölüm etiketleri biçimsel ekleme sayılmış, kaynak metin sayılmamıştır. Kaynaktaki hiçbir kısaltma açılmamış, yazım, büyük ve küçük harf kullanımı ile noktalama düzeltilmemiştir. Adres ilk denemede açıldığı için bu numaranın başka tertip adresleri hiç denenmemiştir ve o adreslerin çalışıp çalışmadığına dair hiçbir bilgi ya da iddia yoktur; bu bir ölü adres kaydı değildir, hiç denenmemişliktir. Bu programa bir yedek kanun numarası da atanmıştı; birincil adres ilk denemede açıldığı ve konu örtüşmesi tuttuğu için o yedek hiç çekilmemiştir ve hakkında hiçbir künye, ad, madde ya da varlık iddiası kurulmamıştır. Bu oturumda hiçbir adres için curl, wget, istek kütüphanesi, arşiv, önbellek ya da ayna kullanılmamıştır. Son olarak taban puan, başarı sıralaması, kontenjan, maaş, ücret ve işe girme oranı hiç toplanmamıştır.

İslam İktisadı ve Finans ile Yakın Alanlar Aynı Şey Değil

Bu program birkaç alanla karıştırılır ve karışmanın nedeni çoğu zaman adların benzerliğidir. En sık karıştığı yer genel iktisattır. [İktisat](/bolum/iktisat) ve [ekonomi](/bolum/ekonomi) programları da mikroekonomi, makroekonomi, istatistik ve ekonometri okutur; bu rehberde okunan planda da bu dersler vardır. Ayrım, bu araçların uygulandığı sözleşme ve kurum çerçevesindedir. Bu rehber hangisinin daha iyi olduğu yönünde bir değerlendirme yapmaz; yalnızca kapsamların aynı olmadığını kaydeder ve kararın ilgili üniversitenin kendi ders planına bakılarak verilmesi gerektiğini söyler.

İkinci karışma noktası kurum odaklı finans programlarıdır. [Bankacılık ve sigortacılık](/bolum/bankacilik-ve-sigortacilik), [finans ve bankacılık](/bolum/finans-ve-bankacilik), [ekonomi ve finans](/bolum/ekonomi-ve-finans), [uluslararası finans](/bolum/uluslararasi-finans) ve [uluslararası finans ve bankacılık](/bolum/uluslararasi-finans-ve-bankacilik) bankanın ve finansal aracının işleyişini merkeze alır. Kanun metni mevduat bankası ile katılım bankasını ayrı ayrı tanımladığına ve hangisinin hangi faaliyeti gerçekleştiremeyeceğini yazdığına göre, bu iki grup program aynı hukuki evrenin farklı köşelerine bakmaktadır.

Üçüncü karışma noktası dini ilimlerdir. [İlahiyat](/bolum/ilahiyat) ve [islami ilimler](/bolum/islami-ilimler) programları geleneğin kendisini merkeze alır. Bu programda İslam Ticaret Hukuku ve İslami Finansın Fıkhi Temelleri derslerinin bulunması, programı bir dini ilimler programına dönüştürmez; buradaki hukuk bilgisi bir finansal ürünün değerlendirilmesi için bir girdi olarak okutulur.

Dördüncü karışma noktası hukuktur. [Hukuk](/bolum/hukuk) programı yargı ve hukuk mesleklerine dönük bütün bir eğitimdir. Bu planda Hukuka Giriş ve Ticaret Hukuku derslerinin bulunması bu programı bir hukuk programı yapmaz.

Beşinci karışma noktası muhasebe ve denetimdir. [Muhasebe ve finans yönetimi](/bolum/muhasebe-ve-finans-yonetimi) ile [muhasebe ve vergi uygulamaları](/bolum/muhasebe-ve-vergi-uygulamalari) kayıt, raporlama ve vergi tarafına odaklanır. Bu planda iki dönem muhasebe bulunması, programı bir muhasebe programıyla aynı yapmaz.

Altıncı karışma noktası niceliksel programlardır. [Ekonometri](/bolum/ekonometri), [istatistik](/bolum/istatistik), [aktüerya bilimleri](/bolum/aktuerya-bilimleri) ve [veri bilimi ve analitiği](/bolum/veri-bilimi-ve-analitigi) modelin ve verinin kendisini konu edinir. Bu planda ekonometri ve modellemenin iki dönem okutulması, programı bir yöntem programına dönüştürmez.

Yedinci karışma noktası dış ticaret ve işletme tarafıdır. [Uluslararası ticaret](/bolum/uluslararasi-ticaret), [uluslararası ticaret ve finansman](/bolum/uluslararasi-ticaret-ve-finansman), [uluslararası ticaret ve işletmecilik](/bolum/uluslararasi-ticaret-ve-isletmecilik), [dış ticaret](/bolum/dis-ticaret), [işletme](/bolum/isletme) ve [uluslararası işletme yönetimi](/bolum/uluslararasi-isletme-yonetimi) malın ve şirketin sınır ötesi hareketini merkeze alır. Bu program ise fonun toplanma ve kullandırılma biçimine bakar.

Sekizinci karışma noktası kamu maliyesi ve sigortadır. [Maliye](/bolum/maliye) devletin gelir ve harcama düzenini, [sigortacılık](/bolum/sigortacilik) ise riskin devrini konu edinir. İkisi de bu programın komşusudur ama aynısı değildir.

Bir Üniversitenin Ders Planı: KTO Karatay Üniversitesi

Bu programın somut bir örneği için bir üniversitenin Bologna bilgi sisteminde herkese açık biçimde yayımlanan ders listesi sayfası okundu. Sayfa program adını tam olarak İslam İktisadı ve Finans yazımıyla basmaktadır; aranan ad bu sayfada birebir bulunmuştur ve sayfada başka bir yazım görülmemiştir. Sayfa gövdesinde ayrıca İslam İktisadı ve Finans Bölümü 2025-2026 Müfredatı başlığı basılıdır. Sayfanın bastığı yarıyıl başlığı biçimi X. Yarıyıl Dersleri biçimindedir ve sayfa altı yarıyıl bloğu basmaktadır. Ders adlarının tümü Türkçedir; hiçbiri çevrilmemiş, hiçbir kısaltma açılmamış ve sayfadaki yazım düzeltilmemiştir.

Birinci Yarıyıl Dersleri bloğunda İşletme Bilimine Giriş, Mikroekonomi, Hukuka Giriş, İşletme Matematiği I, Muhasebe I, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi I, Türk Dili I ve İngilizce I satırları yayımlanmıştır. Programın daha ilk yarıyılda işletme, iktisat ve hukuku birlikte açması, alanın üç ayaklı kurulduğunu gösterir.

İkinci Yarıyıl Dersleri bloğunda Kur'anda Ana konular ve İslam Hukukuna Giriş, Makroekonomi, Temel Bilgi Teknolojileri, İşletme Matematiği II, Muhasebe II, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi II, Türk Dili II ve İngilizce II satırları yayımlanmıştır. Birinci satırdaki küçük harfli konular yazımı sayfada bu biçimdedir ve düzeltilmemiştir.

Üçüncü Yarıyıl Dersleri bloğunda İslam Ticaret Hukuku I, İslam İktisadı ve İslami Finansa Giriş, Mesleki İngilizce I, İstatistik I, Finansal Yönetim I ve Medeniyet Tasavvuru ve Ahilik satırları ile bir yer tutucu satır olan Fakülte Seçmeli I yayımlanmıştır. Alanın kendi giriş dersinin genel iktisat derslerinden sonra gelmesi, çerçevenin temelin üzerine kurulduğunu gösterir.

Dördüncü Yarıyıl Dersleri bloğunda İslam Ticaret Hukuku II, İslami Finansın Fıkhi Temelleri, Mesleki İngilizce II, Ticaret Hukuku, İstatistik II ve Finansal Yönetim II satırları ile bir yer tutucu satır olan Fakülte Seçmeli II yayımlanmıştır. Ticaret Hukuku ile İslam Ticaret Hukuku II dersinin aynı yarıyılda durması, iki hukuk kolunun yan yana okutulduğunu gösterir.

Beşinci Yarıyıl Dersleri bloğunda İslami Finans I, İslam İktisadı I, Ekonometri ve Modelleme I ve Mesleki İngilizce III satırları ile dört yer tutucu satır yayımlanmıştır: Bölüm Seçmeli V üç kez, Üniversite Seçmeli I bir kez basılıdır. Aynı yer tutucu satırın üç kez basılmış olması sayfanın kendi basımıdır ve tekilleştirilmemiştir.

Altıncı Yarıyıl Dersleri bloğunda İslami Finans II, İslam İktisadı II, Ekonometri ve Modelleme II, İslami Sermaye Piyasaları ve Mesleki İngilizce IV satırları ile üç yer tutucu satır yayımlanmıştır: Bölüm Seçmeli VI iki kez, Üniversite Seçmeli II bir kez basılıdır. Bu yarıyıl planın en yoğun çekirdeğidir: kurum, kuram ve sermaye piyasası tarafı aynı dönemde yürür.

Bu başlıkta bilerek eksik bırakılanlar şunlardır. Bu program için yalnızca bir plan kaynağı doğrulanmıştır ve bu kaynak için toplam dört okuma yapılmıştır. Birinci okuma ders adlarını satır satır listelemiştir. İkinci okuma ders adlarını yazmak yerine yarıyıl başına sayı vererek özetlemiş ve verdiği sayılar birinci okumanın listesiyle tutmamıştır; bu bir özetleme kusuru sayılmış ve o sayı beyanı hiç kullanılmamıştır. Ayrımı çözmek için yalnızca ders adı sütununu isteyen üçüncü bir okuma yapılmış, bu okuma birinci okumayla satır satır ve sıra sıra birebir aynı çıkmıştır; yukarıdaki liste bu iki okumanın uyuştuğu listedir. İkinci okumanın yapısal bulguları, yani altı blok bulunduğu, yedinci ve sekizinci yarıyıl bloklarının basılı olmadığı, blok başlığı biçimi ve yer tutucuların konumu, birinci ve üçüncü okumayla uyuştuğu için tutulmuştur. Ayrıca yalnızca kurum adının konumu ile öğretim düzeyi ifadesini kesinleştirmek için hedefli bir dördüncü okuma yapılmıştır; bu okuma hiç ders adı toplamamıştır. Sayfadan alınan satır sayısı kırk altıdır; bunların dokuzu seçmeli yer tutucu satırdır ve geriye otuz yedi ders adı kalmaktadır. Düşürülen yer tutucu satırların yarıyıllara dağılımı üçüncü yarıyılda bir, dördüncü yarıyılda bir, beşinci yarıyılda dört, altıncı yarıyılda üçtür. Hiçbir ders adı düşürülmemiştir. Seçmeli havuzlar bilerek doldurulmamıştır: birinci okuma üçüncü ve dördüncü yarıyıl havuzunda beş ders adı bulunduğunu, beşinci ve altıncı yarıyıl havuzlarının ise çok sayıda ders içerdiğini bildirmiştir; bu adların hiçbiri alınmamıştır. Yedinci ve sekizinci yarıyıl bu sayfada basılı değildir ve bu yüzden okunamamıştır; bu bir kapsam eksikliğidir, bu iki yarıyılın dersleri hakkında hiçbir iddia kurulmamakta ve programın yedinci ile sekizinci yarıyılı bulunmadığı iddia edilmemektedir. Aynı kurumun genel bilgi sayfası robots kuralı nedeniyle açılamamıştır ve bu iki yarıyıl için başka bir adres denenmemiştir; bu gözlem tek bir adres düzeyindedir, alan adının tamamı engelli sayılmamıştır, çünkü aynı alan adındaki ders listesi sayfası dört kez açılmış ve içerik vermiştir. Öğretim düzeyi bu sayfada yazılıdır ama yalnızca bir gezinme bağlantısının içinde, Lisans Programları ifadesiyle geçmektedir; sayfa gövdesinde program için ayrıca bir lisans nitelemesi basılı değildir. Dört yıllık süre bu sayfadan doğrulanamamıştır: sayfa süre yazmamakta ve yalnızca altı yarıyıl basmaktadır, dolayısıyla yarıyıl sayısından çıkarım yapılmamıştır; bu kayıttaki süre değeri kaynak listesindeki ÖSYM program tablosuna dayanmaktadır ve bu plan sayfasına dayandırılmamıştır. Üniversite adı konusunda durum bir ara durumdur ve düz biçimde sayfada yayımlı olarak sunulmamıştır: KTO Karatay Üniversitesi dizgesi logo görselinin alt metninde, sayfa başlığında, yazar meta etiketinde ve telif meta etiketinde geçmektedir, ancak görünür gövdeye düz metin olarak basılmış bir kurum adı satırı doğrulanmamıştır. Ad alan adından çıkarım değildir, yayımlayan sayfanın kendi başlığından, logosundan ve meta etiketlerinden alınmıştır. KTO öneki açılmamıştır ve kurumun önek taşımayan biçimi bu sayfadan doğrulanmamıştır. Sayfa aynı yer tutucu satırı beşinci yarıyılda üç kez, altıncı yarıyılda iki kez basmıştır ve bunlar tekilleştirilmemiştir. Ders kodu, kredi ve iş yükü sütunları sayfada basılıydı, alınmamıştır; sayfa her yarıyıl için bir iş yükü toplamı da basmaktadır ve o sayı da alınmamıştır. Sayfa bir puan türü yayımlamamaktadır; bu rehberdeki puan türü bu sayfaya dayandırılmamıştır ve sayfa taban puan, başarı sıralaması, kontenjan ile ücret de yayımlamamaktadır. Sayfa müfredatı belirli bir öğretim yılı başlığıyla basmaktadır; başka yıl sürümü aranmamış ve denenmemiştir. Bu program için ikinci bir doğrulanmış kaynak elde edilememiştir: bir başka üniversitenin dört sayfası açılmış ama hiçbiri ders adı vermemiştir ve o kurumun ders planı sayfasının adresi hiçbir sayfada yayımlanmadığı için tahmin edilerek denenen adres bulunamadı içeriği döndürmüştür. O kurumun ders planı bulunmadığı iddia edilmemektedir; yalnızca denenen adreslerden ders adı alınamadığı kaydedilmektedir. Programın adını farklı yazımlarla basan ya da lisans dışı bir düzeye ait olan en az dokuz aday sayfa bilerek hiç açılmamıştır ve içerikleri hakkında hiçbir iddia kurulmamıştır; aynı adın yabancı dilde yürütülen sürümü de ayrı bir program sayılmış ve kaynak olarak kullanılmamıştır. Bir kurumun tanıtım sayfasının aynı sayfada iki farklı program yazımı basması çözülmemiş bir gözlem olarak bırakılmış, hangisinin kurumun resmi yazımı olduğu iddia edilmemiştir. Bu batch'in aramalarında birkaç kez çıkan tercih sihirbazı adresi ders planı kaynağı olarak hiçbir koşulda açılmamıştır; kaynak listesindeki ilgili bağlantı yalnızca okuyucuya yönlendirmedir, ders planı kanıtı değildir. Engellenen ya da içerik vermeyen hiçbir adres başka bir yolla çekilmemiş, hiçbir arşiv, önbellek ya da ayna kullanılmamıştır. Son olarak bu plan tek bir kurumun planıdır ve öteki kurumların planları için hiçbir şey söylemez.

Mezunlar Ne İş Yapar?

Bu programın mezununun en belirgin çalışma alanı katılım bankacılığıdır. Kanun metni katılım bankasını özel cari ve katılma hesapları yoluyla fon toplamak ve kredi kullandırmak esas olmak üzere faaliyet gösteren kuruluş olarak tanımlamaktadır; bu tanımın içindeki her işlem bir iş kolu demektir. Fon toplama, hesap ürünlerinin tasarımı, fonun kullandırılması ve müşteri ilişkisi bu alanın gövdesidir.

İkinci alan finansal analiz ve kredi değerlendirmesidir. Bir başvurunun mali tablolarının okunması, nakit akışının değerlendirilmesi ve riskin fiyatlanması, sözleşmenin adı ne olursa olsun yapılan iştir. Planda muhasebenin ve finansal yönetimin ikişer dönem okutulması bu tarafa hazırlar.

Üçüncü alan sermaye piyasalarıdır. Planda İslami Sermaye Piyasaları dersinin bulunması ve kanunun faaliyet listesinde sermaye piyasası araçlarının alım satımı ile bunların ihraç ve halka arz yoluyla satışına aracılık işlemlerinin ayrı bentler hâlinde sayılması bu alanı gösterir.

Dördüncü alan uyum, iç kontrol ve iç denetimdir. Bu alanda bir ürün hem yürürlükteki düzenlemelere hem de kurumun kendi ölçütlerine göre denetlenir. Planda hukuk derslerinin iki koldan gelmesi bu işi yapacak kişinin ikili okuma yapabilmesini gerektirdiğini gösterir.

Beşinci alan ürün geliştirme ve sözleşme tasarımıdır. Kanunun tanımladığı hesap türleri sabittir; bunların üzerine kurulan ürünlerin tasarlanması ise kurumların işidir. Planda İslami Finansın Fıkhi Temelleri ile İslam Ticaret Hukuku derslerinin bulunması bu tarafa açılır.

Altıncı alan araştırma ve veri çalışmasıdır. Planda ekonometri ve modellemenin iki dönem okutulması, istatistiğin iki dönem gelmesi ve mesleki dilin dört dönem sürmesi, araştırma birimlerinde ve düşünce kuruluşlarında çalışmayı mümkün kılar.

Yedinci alan danışmanlık ve eğitimdir. Kurumların, yatırımcıların ve müşterilerin bu alanın kavramlarını anlamaya ihtiyacı vardır; bu ihtiyaç danışmanlık ve eğitim tarafında bir çalışma alanı üretir.

Sekizinci alan uluslararası çalışmadır. Kanun kapsam maddesinde yurt dışında kurulu kuruluşların Türkiye'deki şubelerini de saymaktadır; alanın kendisi de sınır ötesi bir literatür ve piyasa üzerinde durmaktadır. Planda mesleki yabancı dilin dört dönem okutulması bu tarafla ilgilidir.

Bu alanda bazı işlerin belirli belge, yeterlik, lisans, izin ya da yetki şartlarına bağlı olduğu bilinmekle birlikte, bu rehber hangi işin hangi şarta bağlı olduğu konusunda bir iddia kurmamaktadır; bu bilgi ilgili mevzuattan ve yetkili kurumdan öğrenilmelidir. Bu rehber hiçbir iş için ücret aralığı, işe girme oranı ya da kariyer hızı vermez.

Kimler Tercih Etmeli?

Bu programı düşünen öğrencinin kendine sorması gereken ilk soru şudur: sayıyla çalışmayı sürdürebilir misiniz? Okunan planda işletme matematiğinin iki dönemi, istatistiğin iki dönemi ve ekonometri ile modellemenin iki dönemi vardır; buna iki dönem muhasebe ve iki dönem finansal yönetim eklenir. Niceliksel yükten kaçmayı planlayan bir öğrenci bu planda kaçacak yer bulamaz.

İkinci soru hukuk metniyle çalışabilmektir. Bu alanın kavramlarının önemli bir bölümü bir kanun maddesinin içinde tanımlıdır; bu rehberin kanun başlığında görüldüğü gibi, hesap türlerinin ayrımı bile doğrudan metinden okunur. Uzun ve teknik cümleleri okumayı sıkıcı bulan bir öğrenci burada zorlanır.

Üçüncü soru iki farklı ölçütü aynı anda taşıyabilmektir. Bu alanda bir ürün hem yürürlükteki düzenlemeye hem de kendi geleneğinin ölçütlerine göre değerlendirilir. Bu ikiliği bir zenginlik değil bir yük olarak gören bir öğrenci alanın en özgün kısmından uzak kalır. Bu rehber bu ikiliğin nasıl çözüldüğü konusunda taraf tutmaz.

Dördüncü soru dildir. Planda mesleki yabancı dilin dört dönem okutulması boşuna değildir; alanın literatürü ve sözleşme örnekleri büyük ölçüde yabancı dilde üretilmektedir. Yabancı dilde okumaya isteksiz bir öğrenci hem derste hem meslekte kendini sınırlı bulur.

Beşinci soru merak yönüdür. Bu program bir inanç eğitimi değildir; bir iktisat ve finans programıdır. Alanın kavram dünyasına yalnızca kültürel bir yakınlık duyup iktisadi ve finansal içeriğe ilgi duymayan bir öğrenci planın gövdesiyle uyuşmakta zorlanır. Tersi de doğrudur: yalnızca finansa ilgi duyup alanın kendi çerçevesini gereksiz bulan bir öğrenci de programın ayırt edici derslerini yük olarak taşır.

Altıncı soru belirsizliğe tahammüldür. Bu alanın bazı tartışmaları kapanmamıştır ve kurumsal uygulamalar arasında farklar vardır. Her sorunun tek ve kesin bir cevabı olmasını bekleyen bir öğrenci bu tartışmaları rahatsız edici bulabilir.

Yedinci soru ayrıntı disiplinidir. Bir hesap türünün tanımındaki tek bir cümle, o hesabın getirisinin garanti edilip edilmediğini belirler. Ayrıntıyı önemsiz sayan bir öğrenci bu alanda hata yapmaya açıktır. Son olarak bu programın bir lisans programı olduğu ve bu rehberdeki dört yıllık süre değerinin okunan plan sayfasından değil ÖSYM program tablosundan geldiği baştan bilinmelidir.

Tercih Öncesi Notlar

Birinci not: Bu programın adı üniversiteler arasında farklılaşabilmektedir. Bu rehberin ders planı başlığında okunan sayfa adı İslam İktisadı ve Finans biçiminde basmaktadır; aramalarda ise aynı ya da yakın içeriği başka yazımlarla basan sayfalar da görülmüştür ve bunlar bu rehberde ayrı yazımlar olarak tutulmuş, hiçbiri kaynak olarak kullanılmamıştır. Bu farklı yazımların aynı programı mı yoksa ayrı programları mı gösterdiği bu rehberde iddia edilmemektedir. Tercih listesi yapılırken adın değil, ilgili üniversitenin kendi ders planının okunması gerekir.

İkinci not: Öğretim dili ayrıca sorulmalıdır. Aynı adın yabancı dilde yürütülen bir sürümü bu rehberde ayrı bir program sayılmış ve kaynak olarak kullanılmamıştır. Hazırlık sınıfının bulunup bulunmadığı, hangi derslerin hangi dilde okutulduğu ve mesleki dil derslerinin nasıl kurulduğu tercihten önce öğrenilmelidir.

Üçüncü not: Ders planının tamamı sorulmalıdır. Bu rehberde okunan sayfa yalnızca altı yarıyıl basmaktadır; yedinci ve sekizinci yarıyıl o sayfada yayımlanmamıştır ve bu iki yarıyılın dersleri hakkında burada hiçbir şey söylenmemektedir. Son iki yılın ders yükü, bitirme çalışması düzeni ve staj ya da uygulama zorunluluğu ilgili üniversiteden ayrıca sorulmalıdır. Seçmeli havuzların içeriği de bu rehberde doldurulmamıştır; havuzların gerçekte hangi dersleri barındırdığı programlar arasında büyük fark yaratabilir.

Dördüncü not: Alanın komşularına bakmak isteyen öğrenci için genel iktisat tarafında [iktisat](/bolum/iktisat), [ekonomi](/bolum/ekonomi) ve [ekonomi ve finans](/bolum/ekonomi-ve-finans); kurum ve finans tarafında [bankacılık ve sigortacılık](/bolum/bankacilik-ve-sigortacilik), [finans ve bankacılık](/bolum/finans-ve-bankacilik), [uluslararası finans](/bolum/uluslararasi-finans), [uluslararası finans ve bankacılık](/bolum/uluslararasi-finans-ve-bankacilik) ve [sigortacılık](/bolum/sigortacilik); muhasebe ve raporlama tarafında [muhasebe ve finans yönetimi](/bolum/muhasebe-ve-finans-yonetimi) ve [muhasebe ve vergi uygulamaları](/bolum/muhasebe-ve-vergi-uygulamalari); niceliksel yöntem tarafında [ekonometri](/bolum/ekonometri), [istatistik](/bolum/istatistik), [aktüerya bilimleri](/bolum/aktuerya-bilimleri) ve [veri bilimi ve analitiği](/bolum/veri-bilimi-ve-analitigi); işletme ve dış ticaret tarafında [işletme](/bolum/isletme), [işletme yönetimi](/bolum/isletme-yonetimi), [uluslararası işletme yönetimi](/bolum/uluslararasi-isletme-yonetimi), [uluslararası ticaret](/bolum/uluslararasi-ticaret), [uluslararası ticaret ve finansman](/bolum/uluslararasi-ticaret-ve-finansman), [uluslararası ticaret ve işletmecilik](/bolum/uluslararasi-ticaret-ve-isletmecilik) ve [dış ticaret](/bolum/dis-ticaret); kamu ve maliye tarafında [maliye](/bolum/maliye), [kamu yönetimi](/bolum/kamu-yonetimi) ve [çalışma ekonomisi ve endüstri ilişkileri](/bolum/calisma-ekonomisi-ve-endustri-iliskileri); hukuk tarafında [hukuk](/bolum/hukuk); alanın düşünce ve gelenek tarafında [ilahiyat](/bolum/ilahiyat), [islami ilimler](/bolum/islami-ilimler), [arap dili ve edebiyatı](/bolum/arap-dili-ve-edebiyati), [felsefe](/bolum/felsefe), [sosyoloji](/bolum/sosyoloji) ve [tarih](/bolum/tarih); bilgi sistemleri tarafında [yönetim bilişim sistemleri](/bolum/yonetim-bilisim-sistemleri) karşılaştırılmaya değer yollar oluşturur.

Beşinci not: Bu rehber bölümün ne olduğunu anlatır; hangi üniversiteye hangi puanla girileceğini anlatmaz. Taban puan, başarı sıralaması ve kontenjan her yıl değişir ve tek geçerli kaynağı ÖSYM tercih kılavuzu ile YÖK Atlas'tır. Bu sayfada bilerek puan, sıralama ya da maaş rakamı verilmiyor: eksik bilgi, yanlış bilgiden iyidir.

ÖSYM 2025 Yerleştirme Sonuçları
İslam İktisadı ve Finans 2025 taban puanları

ÖSYM bu programı 3 üniversitede, 7 ayrı kontenjan satırında açtı. Aşağıdaki iki puan, bu programın ÖSYM'de yayımlanmış en yüksek ve en düşük taban puanıdır.

336,54
en yüksek taban
186,23
en düşük taban
113
genel kontenjan
3
üniversite
Üniversite bazlı taban puanları →

ÖSYM'nin bu tablolarında başarı sıralaması yoktur; sıralama için YÖK Atlas kullanılmalıdır. Taban puanlar geçmiş yılın sonucudur, her yıl değişir.

Bu Bölümden Hangi Mesleklere Gidilir?
İslami finans uzmanıKatılım bankacılığı uzmanıKatılım fonu ve hesap ürünleri uzmanıİslami sermaye piyasaları uzmanıFinansal analistUyum ve iç denetim uzmanıFinansal danışmanİslam iktisadı araştırmacısı

Bu rehber bilgilendirme amaçlıdır; müfredat ve koşullar üniversiteye göre değişir. Bölümün bulunduğu üniversiteler ile güncel taban puan, başarı sıralaması ve kontenjanlar için ÖSYM tercih kılavuzu ve YÖK Atlas esastır.