Klasik Arkeoloji

Klasik Arkeoloji mezununun çalıştığı nesne, hukuken serbest bir nesne değildir. Bir kap parçası toprağın altındayken de, müze deposundayken de bir hukuki rejimin içindedir ve bu rejim alanın gündelik pratiğini doğrudan biçimlendirir. Bu çerçeveye doğrudan değen metinlerden biri 2863 sayılı kanundur. Kanunun adı bu oturumun okumalarında sözcük düzeyinde KÜLTÜR VE TABİAT VARLIKLARINI KORUMA KANUNU olarak üç okumada da aynı çıkmıştır. Ad satırının biçimi ise doğrulanmamıştır: iki okuma satırı KÜLTÜR VE TABİAT VARLIKLARINI KORUMA KANUNU12 biçiminde, yani KANUNU sözcüğüne bitişik iki rakamla verirken bir okuma aynı satırı rakamsız vermiştir. Bu iki rakamın satırın parçası mı, yoksa metne dönüştürme sırasında gövdeye kaynamış bir dipnot işareti mi olduğuna dair bu rehberde hiçbir iddia kurulmamaktadır; rakamlar ne silinmiş ne de yorumlanmıştır ve ad yalnızca sözcük düzeyinde alınmıştır.

Künye değerleri üç okumada da özdeştir: Kanun Numarası : 2863, Kabul Tarihi : 21/7/1983, Yayımlandığı Resmî Gazete : Tarih: 23/7/1983 Sayı: 18113 ve Yayımlandığı Düstur : Tertip: 5 Cilt: 22 Sayfa: 444. Bu bloktaki iki nokta kullanımı asimetriktir: dış etiketlerden sonra iki noktanın önünde boşluk varken Tarih, Sayı, Tertip, Cilt ve Sayfa iç etiketlerinden sonraki iki noktalar boşluksuzdur. Bu asimetri üç okumada da aynı geldiği için mutabakatla elenememiştir; kaynakta gerçekten böyle basılı olduğu iddia edilmemekte, yalnızca üç okumanın aynı çıktığı kaydedilmektedir. Künyedeki Tertip: 5 değeri, belgenin açıldığı adresin tertibiyle tutarlıdır.

Kanunun birinci maddesi kendi konusunu çizer. Maddenin kenar başlığı Amaç: biçiminde okunmuştur ve gövde şöyledir: Bu Kanunun amacı; korunması gerekli taşınır ve taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları ile ilgili tanımları belirlemek, yapılacak işlem ve faaliyetleri düzenlemek, bu konuda gerekli ilke ve uygulama kararlarını alacak teşkilatın kuruluş ve görevlerini tespit etmektir. Bu gövde üç okumada karakter düzeyinde aynıdır. Kenar başlığın madde önekiyle aynı satırda mı ayrı satırda mı basıldığı ise doğrulanmamıştır: iki okuma başlığı madde önekiyle tek satırda birleştirmiş, bir okuma başlığı kendi satırına koymuştur. Bu nedenle bu rehberde başlık ile gövde ayrı ayrı verilmiş, birleştirici hiçbir işaret taşınmamıştır.

İkinci madde kapsamı yazar; kenar başlığı Kapsam: biçiminde okunmuştur ve gövde üç okumada aynıdır: Bu Kanun; korunması gerekli taşınır ve taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları ile ilgili hususları ve bunlarla ilgili gerçek ve tüzelkişilerin görev ve sorumluluklarını kapsar. Birinci ve ikinci maddenin birlikte okunması, kanunun kendi nesnesini taşınır ve taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları olarak tanımladığını ve bu nesneyle ilgilenen gerçek ve tüzel kişileri de kapsama aldığını gösterir.

Dördüncü madde alanın sahadaki ilk anını düzenler. Kenar başlığı Haber verme zorunluğu: biçiminde okunmuştur ve beş fıkralı gövde şöyledir: Taşınır ve taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarını bulanlar, malik oldukları veya kullandıkları arazinin içinde kültür ve tabiat varlığı bulunduğunu bilenler veya yeni haberdar olan malik ve zilyetler, bunu en geç üç gün içinde, en yakın müze müdürlüğüne veya köyde muhtara veya diğer yerlerde mülki idare amirlerine bildirmeye mecburdurlar. Bu gibi varlıklar, askeri garnizonlar ve yasak bölgeler içinde bulunursa, usulüne uygun olarak üst komutanlıklara bildirilir. Böyle bir ihbarı alan muhtar, mülki amir veya bu gibi varlıklardan doğrudan doğruya haberdar olan ilgili makamlar, bunların muhafaza ve güvenlikleri için gerekli tedbirleri alırlar. Muhtar, aynı gün alınan tedbirlerle birlikte durumu en yakın mülki amire; mülki amir ve diğer makamlar ise on gün içinde, yazı ile Kültür ve Turizm Bakanlığına ve en yakın müze müdürlüğüne bildirir. İhbar alan Bakanlık ve müze müdürü bu Kanun hükümlerine göre, en kısa zamanda gerekli işlemleri yapar. Bu beş fıkra yalnızca iki okumada, birinci ve üçüncü okumada karakter düzeyinde aynı çıkmıştır; ikinci okuma bu madde için Türkçe gövde vermek yerine İngilizce bir özet üretmiş ve bu nedenle bu maddede tanık sayılmamıştır. Fıkraların arasında boş satır bulunup bulunmadığı da doğrulanmamıştır: bir okuma fıkraları peş peşe, öteki aralarında boş satırla vermiştir.

Beşinci madde buluntunun mülkiyet rejimini kurar. Kenar başlığı Devlet malı niteliği: biçiminde okunmuştur ve gövde şöyledir: Devlete, kamu kurum ve kuruluşlarına ait taşınmazlar ile özel hukuk hükümlerine tabi gerçek ve tüzelkişilerin mülkiyetinde bulunan taşınmazlarda varlığı bilinen veya ileride meydana çıkacak olan korunması gerekli taşınır ve taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları Devlet malı niteliğindedir. Özel nitelikleri dolayısıyla ayrı statüye tabi tutulan mazbut ve mülhak vakıf malları bu hükmün dışındadır. Bu madde de yalnızca birinci ve üçüncü okumada doğrulanmıştır; ikinci okuma burada da İngilizce özet üretmiş ve tanık sayılmamıştır. Maddenin arkeolojik pratik açısından anlamı açıktır: özel bir arazide çıkmış olması, bir buluntuyu özel mülke dönüştürmemektedir.

Dokuzuncu madde izinsiz müdahaleyi yasaklar ve kazıyı adıyla anar. Kenar başlığı İzinsiz müdahale ve kullanma yasağı: biçiminde okunmuş, madde (Değişik: 14/7/2004 - 5226/3 md.) işaretiyle gelmiştir ve gövde şöyledir: Koruma Yüksek Kurulunun ilke kararları çerçevesinde koruma bölge kurullarınca alınan kararlara aykırı olarak, korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları ve koruma alanları ile sit alanlarında inşaî ve fizikî müdahalede bulunulamaz, bunlar yeniden kullanıma açılamaz veya kullanımları değiştirilemez. Esaslı onarım, inşaat, tesisat, sondaj, kısmen veya tamamen yıkma, yakma, kazı veya benzeri işler inşaî ve fizikî müdahale sayılır. Bu gövde de birinci ve üçüncü okumanın mutabakatıyla verilmiştir; ikinci okuma maddeyi getirmiş ama ilk cümlenin ortasında üç noktayla kesmiş ve değişiklik işaretini hiç vermemiştir, bu nedenle kırpılmış çıktı gövde tanığı sayılmamıştır. Maddenin ikinci cümlesindeki sondaj ve kazı sözcükleri, bu programın saha pratiğinin hukuk metnindeki doğrudan karşılığıdır.

Kırk beşinci madde kazı sonrasını düzenler. Kenar başlığı Korunma ve çevre düzenlemesi: biçiminde okunmuştur ve tek cümlelik gövde şöyledir: Kültür ve Turizm Bakanlığının izni ile yapılan kazılarda ortaya çıkan taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarının bakım, onarım ve çevre düzenlemeleri ile taşınır kültür ve tabiat varlıklarının bakım ve onarımları kazı başkanlığınca yapılır. Bu maddenin etiketi bir öncekilerden farklıdır: gövde ikinci ve üçüncü okumada karakter düzeyinde aynı çıkmıştır, birinci okuma ise bu maddeyi hiç kapsamına almamıştır çünkü o okumadan yalnızca ilk on madde istenmişti. Yani burada birinci okumanın tanık olmaması bir ret değil, bir kapsam eksikliğidir. Maddenin anlamı, kazının bir bilgi üretme işi olduğu kadar bir bakım yükümlülüğü de doğurduğu ve bu yükümlülüğün kazı başkanlığına bağlandığıdır.

Bunlara ek olarak, kırk birinci maddenin yalnızca birinci cümlesi iki okumada doğrulanabilmiştir: Kazılarda meydana çıkan bütün taşınır kültür ve tabiat varlıkları, kazı yapan heyet ve kurumlar tarafından her yıl yapılan kazı sonunda Kültür ve Turizm Bakanlığının göstereceği Devlet müzesine naklolunur. Bu cümle ikinci ve üçüncü okumada aynıdır. Maddenin geri kalanı tek okumada kaldığı için alınmamıştır ve bu madde bu rehberde doğrulanmış tam bir madde gövdesi olarak sayılmamıştır; yalnızca bu tek cümle aktarılmıştır.

Örtüşmenin sınırı aynı açıklıkla yazılmalıdır. 2863 sayılı kanun bu programı kurmaz: doğrulanan maddelerde hiçbir üniversite, fakülte, bölüm, program, kontenjan ya da yerleştirme hükmü yoktur. Kanun bu programın ders planını belirlemez: doğrulanan gövdelerin hiçbiri müfredat, zorunlu ders, staj ya da mezuniyet koşulu düzenlemez ve bir ders adının bir hukuk terimiyle örtüşmesi o dersi kanunun belirlediği anlamına gelmez. Kanun mezunun meslek tanımını düzenlemez: arkeolog unvanının kime verileceği, hangi yetkileri taşıyacağı ya da nasıl tescil edileceği bu oturumda doğrulanmış hiçbir maddede görülmemiştir ve bu terimlerin kanunda bulunup bulunmadığına dair hiçbir iddia kurulmamaktadır. Araştırma, sondaj ve kazı izninin kime ve nasıl verildiğine dair de bu rehberde hiçbir şey söylenmemektedir; bunun nedeni aşağıda adıyla yazılmıştır. Örtüşme, mezunun üzerinde çalıştığı nesnenin ve alanın hukuki rejimi düzeyindedir; mesleğin ya da eğitimin düzenlenmesi düzeyinde değildir. Kanunun güncel hâli, bugünkü uygulanışı, yürürlük durumu, metinde geçen kurum adlarının bugünkü karşılığı, ikincil mevzuatı ve değişiklik zincirinin bugünkü hâli hakkında bu rehber hiçbir hüküm vermez; bunlar için kaynak listesindeki resmi adresin esas alınması gerekir.

Bu başlıkta bilerek eksik bırakılanlar şunlardır. Kanun metni üç ayrı okumayla çekilmiş, yalnızca en az iki okumada karakter düzeyinde aynı çıkan öğeler alıntılanmıştır; dördüncü bir okuma yapılmamıştır ve tek okumada kalan hiçbir öğe ek bir denemeyle çözülmeye çalışılmamıştır. Bu kaydın en ağır kaybı adıyla yazılmalıdır: programla en doğrudan örtüşen madde olan Madde 35, yani araştırma, sondaj ve kazı izni maddesi, tek tanıkta kaldığı için bu rehbere hiç alınmamıştır. İkinci okuma bu madde için Türkçe gövde yerine İngilizce bir özet üretmiş, birinci okuma maddeyi kapsamına almamış, geriye yalnızca üçüncü okuma kalmıştır ve dördüncü okuma açılmadığı için ikinci tanık aranmamıştır. Maddenin içeriğine dair bu rehberde tek bir alıntı ve tek bir iddia yoktur; maddenin ne dediği ya da demediği hakkında hiçbir yönde bir şey söylenmemektedir. Aynı ikinci okuma toplam altı maddede Türkçe gövde yerine İngilizce özet üretmiştir ve bu altı maddede tanık sayılmamıştır; bu bir toplu ret değildir, okuma çalışmış ama kaynak metin vermemiştir. Etiketlerin hangi okumalardan geldiği de ayrıca yazılmalıdır: birinci ve ikinci maddede üç okuma da tanıktır; dördüncü, beşinci ve dokuzuncu maddede ikinci okuma tanık değildir, çünkü ilk ikisinde İngilizce özet üretmiş, dokuzuncuda ise gövdeyi üç noktayla kesmiştir; kırk beşinci maddede ve kırk birinci maddenin tek cümlesinde ise birinci okuma tanık değildir, çünkü o okumanın kapsamı ilk on maddeyle sınırlı tutulmuştur ve bu bir kapsam eksikliğidir, bir ret değildir. Yöntemin kendi sınırı da eksik olarak sayılmalıdır: üç okuma aynı kısa zaman aralığında yapıldığı ve okuma aracı aynı adres için yanıtı yaklaşık on beş dakika önbelleğe aldığı için okumalar büyük olasılıkla tek bir metne dönüştürme çıktısı üzerinde çalışmıştır; bu nedenle okumalar arası mutabakat yalnızca okuma ve çıkarım hatasını eler, kaynağın metne dönüştürülmesi sırasında oluşmuş bir bozulmayı elemez. Bu belgede bunun somut kanıtı ad satırına kaynamış iki rakamdır: aynı kaynama iki okumada birden göründüğü için mutabakatla elenememiş, buna karşılık üçüncü okumada hiç görünmemiştir. Aynı türden kaynamalar madde sonlarında da görülmüştür; birinci okuma bazı madde ve bent sonlarını cümleye bitişik rakamlarla bitirmiştir, bu biçimler tek okumada kaldığı için hiç kullanılmamıştır ve o maddeler zaten bu rehberde alıntılanmamıştır. Kaynamış rakamlı ad satırı biçimi ile rakamsız biçim arasında bir tercih yapılmamıştır. Tanımlar maddesi, yani üçüncü madde, yalnızca bir okumada geldiği için hiç alıntılanmamıştır; bu maddede yer aldığı görülen kültür varlıkları, sit ve ören yeri gibi terimler bu programla en doğrudan örtüşen malzemeydi, ama tek tanıkla kullanılmamıştır. Bu terimlerin kanunda tanımlı olmadığı yönünde hiçbir olumsuz iddia kurulmamaktadır; yalnızca bu oturumun okumalarında iki kez birebir teyit edilemedikleri söylenmektedir. Altıncı, yedinci, sekizinci ve onuncu maddeler de yalnızca bir okumada gelmiş ve alınmamıştır; onuncu maddenin bir fıkrasında arkeoloji sözcüğünün geçtiği görülmüş, bu örtüşme için güçlü bir işaret olurdu, ama tek okumada kaldığı için ne alıntılanmış ne de örtüşme gerekçesinde kullanılmıştır. Sekizinci maddenin bir cümlesinde beklenmedik bir cümle içi nokta görülmüş, bu biçim tek okumada kaldığı için düzeltilmemiş ve kullanılmamıştır. Para ve ücret taşıdığı için dışarıda bırakılan malzeme de ayrıca yazılmalıdır: giderleri düzenleyen kırk dördüncü madde hiç istenmemiştir; tazminat ve kamulaştırma bedelini düzenleyen kırk ikinci madde ile yolluk, yevmiye ve ödenek tahsiline değinen ellinci madde istenmiş ama zaten tek okumada kalmıştır, doğrulanmış olsalardı da bu rehbere alınmazlardı. Bu rehbere hiçbir para tutarı aktarılmamıştır. Kapsam eksikliği ayrıca yazılmalıdır: üç okuma da metne dönüştürme çıktısında görünen en büyük madde numarasını elli bir olarak bildirmiştir. Bu bir kapsam eksikliğidir, hükmün yokluğu değildir; bu numaradan sonrası, ek maddeler, geçici maddeler ve yürürlük hükümleri hakkında bu rehberde hiçbir iddia yoktur ve kanunun orada bittiği söylenmemektedir. Mülga maddelere ilişkin durum da eksik sayılmalıdır: iki okumanın bildirdiği mülga madde listeleri örtüşmüş ama eşit olmamış, bir okuma listeyi açık uçlu bırakmıştır; bu nedenle liste tam kabul edilmemiştir ve hiçbir mülga madde gövdesinden alıntı yapılmamıştır. Alıntılanan gövdelerin hiçbiri mülga ibaresi taşımaz. Kırk birinci maddenin tam gövdesi doğrulanmamıştır ve bu madde doğrulanmış madde sayısına katılmamıştır. Kenar başlık ile madde önekinin satır düzeni doğrulanmamıştır; üç okuma üç ayrı yerleşim vermiştir. Fıkralar arası boş satır düzeni de doğrulanmamıştır. Birinci ve ikinci okumanın eklediği kalınlaştırma işaretleri, başlıklar, ayırıcı çizgiler ve ikinci okumanın gövdeleri çift tırnak içine alması biçimsel ekleme sayılmış, kaynak metin sayılmamıştır; üçüncü okuma düz metin vermiştir. Bu belgede hiçbir okuma alıntı sınırı gerekçesiyle topluca reddetmemiş ve hiçbir okuma yeniden çalıştırılmamıştır. Adres ilk denemede açıldığı için başka tertip adresleri hiç denenmemiştir; denenmeyen adreslerin ölü olduğu yönünde hiçbir iddia kurulmamaktadır. Bir yedek kanun numarası atanmış ama birincil numara tuttuğu için o numaraya hiç geçilmemiştir ve o numara hakkında bu rehberde hiçbir bilgi yoktur. Üçüncü bir kanun numarası aranmamıştır. Bu oturumda hiçbir adres için curl, wget, istek kütüphanesi, arşiv, önbellek ya da ayna kullanılmamıştır. Kaynaktaki hiçbir kısaltma açılmamış, yazım, büyük ve küçük harf kullanımı ile noktalama düzeltilmemiştir. Son olarak taban puan, başarı sıralaması, kontenjan, maaş, ücret ve işe girme oranı hiç toplanmamıştır.

Bu programın somut bir örneği için bir üniversitenin eğitim bilgi sistemi üzerinden herkese açık biçimde yayımlanan bir ders programı sayfası okundu. Sayfanın bastığı program adı burada özellikle önemlidir: sayfa program adını birebir KLASİK ARKEOLOJİ, LİSANS PROGRAMI, (ÖRGÜN ÖĞRETİM) biçiminde basmaktadır, yalnızca Arkeoloji biçiminde değil. Bu ayrım kaynak seçiminin gerekçesidir; yalnızca Arkeoloji adını basan sayfalar bu kayda hiç açılmamıştır. Öğretim düzeyi bu sayfada birebir yazılıdır, yarıyıl sayısından yapılmış bir çıkarım değildir: LİSANS PROGRAMI ifadesi program başlığının içinde basılıdır ve sayfanın akademik programlar gezinti bölümünde ayrıca Lisans bağlantısı bulunmaktadır. Plan sekiz dönem bloğu üzerine kuruludur ve blok başlıkları Sınıf ile Güz ve Bahar ifadelerini birleştiren bir kalıpla basılmıştır. Ders adları Türkçe ve büyük harfli yayımlanmıştır; hiçbiri çevrilmemiş, hiçbir kısaltma açılmamış, sayfadaki yazım düzeltilmemiştir.

Birinci sınıfın güz bloğunda ATATÜRK İLKELERİ VE İNKILAP TARİHİ I, EGE ARKEOLOJİSİ 1: MİNOS UYGARLIĞI, ESKİ YUNAN MİTOLOJİSİ I, GÜZEL SANATLAR I, KLASİK ARKEOLOJİYE GİRİŞ I, ÖNASYA ARKEOLOJİSİNE GİRİŞ, TÜRK DİLİ I ve YABANCI DİL I satırları yayımlanmıştır. Bunlara ek olarak YABANCI ÖĞRENCİLER İÇİN ATATÜRK İLKELERİ VE İNKILAP TARİHİ I ile YABANCI ÖĞRENCİLER İÇİN TÜRK DİLİ I satırları yalnızca birinci okumada bildirilmiştir; bu iki satır işaretlenerek tutulmuş, silinmemiş ve doğru sayılmamıştır. Alanın kendi giriş dersinin daha ilk dönemde, Ege ve Önasya arkeolojilerine giriş dersleriyle birlikte gelmesi, öğrencinin alanı baştan bir coğrafya kümesi içinde görmesini sağlar.

Birinci sınıfın bahar bloğunda ATATÜRK İLKELERİ VE İNKILAP TARİHİ II, EGE ARKEOLOJİSİ II (KYKLADES VE HELLAS KÜLTÜRLERİ), ESKİ YUNAN KÜLTÜR VE DİLİNE GİRİŞ, ESKİ YUNAN MİTOLOJİSİ II, GÜZEL SANATLAR II, TERMİNOLOJİ, TÜRK DİLİ II ve YABANCI DİL II satırları yayımlanmıştır; yine YABANCI ÖĞRENCİLER İÇİN ATATÜRK İLKELERİ VE İNKILAP TARİHİ II ile YABANCI ÖĞRENCİLER İÇİN TÜRK DİLİ II satırları yalnızca birinci okumada bildirilmiştir. Terminoloji dersinin ilk yılda gelmesi, alanın kendi sözlüğünü erken kurduğunu gösterir.

İkinci sınıfın güz bloğunda ARKAİK DÖNEM MİMARLIĞI, ESKİ YUNANCA I, KÜÇÜK BULUNTU ÇİZİMİ, KÜLTÜREL MİRAS, ROMA KÜLTÜRÜ, TARİHİ COĞRAFYA I ve YÖNTEMBİLİM satırları yayımlanmıştır. Yöntembilim ile küçük buluntu çiziminin aynı dönemde durması, yöntemin soyut bir ders değil bir el işi olarak öğretildiğini gösterir.

İkinci sınıfın bahar bloğunda ANTİK ÇAĞ'DA KÜÇÜK ESERLER, ANTİK ŞEHİRCİLİK, ARKAİK DÖNEM HEYKELTIRAŞLIĞI, ARKAİK VE KLASİK DÖNEM KERAMİĞİ, ARKEOLOJİK KAZILARDA GENEL KORUMA VE ONARIM YÖNTEMLERİ, ESKİ YUNANCA II, MİMARİ ÇİZİM ve TARİHİ COĞRAFYA II satırları yayımlanmıştır. Bu dönem planın en çok malzeme sınıfı barındıran dönemidir: küçük eser, şehircilik, heykeltıraşlık, keramik ve koruma aynı yarıyılda yürür.

Üçüncü sınıfın güz bloğunda BİLİMSEL METİN ÜRETİMİ, ESKİ YUNANCA III, KLASİK ARKEOLOJİ'DE DİJİTAL UYGULAMALAR, KLASİK DÖNEM M.Ö. 5.YY. HEYKELTRAŞLIĞI, KLASİK DÖNEM M.Ö. 5.YY. MİMARLIĞI, KÜLTÜR VE ARKEOLOJİK MİRAS ve YUNAN EPİGRAFYASINA GİRİŞ satırları yayımlanmıştır. Bu blokta epigrafi ile dijital uygulamaların yan yana durması dikkat çekicidir: en eski kayıt ortamı ile en yeni kayıt ortamı aynı dönemde okutulmaktadır. Sayfada ARKAİK DÖNEM HEYKELTIRAŞLIĞI ile KLASİK DÖNEM M.Ö. 5.YY. HEYKELTRAŞLIĞI satırlarındaki iki farklı yazım aynı sayfada basılıdır ve tek biçime getirilmemiştir. KLASİK ARKEOLOJİ'DE DİJİTAL UYGULAMALAR satırındaki kesme işareti de olduğu gibi bırakılmıştır.

Üçüncü sınıfın bahar bloğunda GREK SİKKELERİ, ANADOLU KÜLTÜR TARİHİ VE ARKEOLOJİSİ, ANTİK ÇAĞ'DA MEZAR SANATI, ESKİ YUNANCA IV, KLASİK DÖNEM M.Ö. 4.YY. MİMARLIĞI ve TEMEL LATİNCE GRAMERİ I satırları yayımlanmıştır. Bu blok iki okumada da GREK SİKKELERİ satırıyla başlamaktadır, yani sayfadaki sıra alfabetik değildir; sıra sayfada göründüğü gibi bırakılmış, alfabetiğe çekilmemiştir. Latincenin bu dönemde başlaması, Eski Yunancanın dört yarıyıla yayılmasından sonra ikinci bir dil katmanının açıldığını gösterir.

Dördüncü sınıfın güz bloğunda BİTİRME SEMİNERİ, ETRÜSK SANATI, HELLENİSTİK DÖNEM HEYKELTIRAŞLIĞI, HELLENİSTİK DÖNEM MİMARLIĞI, ROMA HEYKELTIRAŞLIĞINA GİRİŞ ve TEMEL LATİNCE GRAMERİ II satırları yayımlanmıştır. Bitirme seminerinin son yılın ilk döneminde durması, bilimsel metin üretimi dersinin bir yıl önce verilmiş olmasıyla birlikte okunmalıdır.

Dördüncü sınıfın bahar bloğunda HELLENİSTİK VE ROMA DÖNEMİ KERAMİĞİ, LATİN EPİGRAFİSİNE GİRİŞ, MÜZECİLİK, ROMA HEYKELTRAŞLIĞI, ROMA MİMARLIĞI ve ROMA SİKKELERİ satırları yayımlanmıştır. Son dönemin bütünüyle Roma dünyasına ve müzeciliğe ayrılması, programın kronolojik kurgusunun sonuna gelindiğini gösterir. Bu blokta ROMA HEYKELTRAŞLIĞI biçimi basılıyken güz bloğunda ROMA HEYKELTIRAŞLIĞINA GİRİŞ biçimi basılıdır; bu fark da düzeltilmemiştir.

Bu başlıkta bilerek eksik bırakılanlar şunlardır. Bu sayfa iki ayrı okumayla, birbirinden farklı ifadelerle yazılmış iki ayrı istekle okunmuştur; üçüncü bir okuma yapılmamıştır. Aynı adrese gönderilen bir ara istek yalnızca üstveriyi doğrulamış, ders listesi vermemiştir ve okuma sayılmamıştır. Toplanan ders adı sayısı tek bir sayıya indirilmemiştir: birinci okuma temelinde altmış satır, ikinci okuma temelinde elli altı satır alınmıştır ve aradaki fark tam olarak dört satırdır, bunlar yabancı öğrenciler için açılmış olduğu anlaşılan Atatürk ilkeleri ve inkılap tarihi ile Türk dili satırlarıdır. Bu dört satır yukarıda yalnızca birinci okumada bildirildiği belirtilerek tutulmuştur; hangi okumanın doğru olduğu iddia edilmemekte, satırlar ne silinmekte ne de birleştirilmektedir. Ayrıca bir okuma reddedilmiştir ve bu bir erişim hatası değildir: aynı sayfanın yıl parametresi eklenmiş ayrı bir adresinden gelen okuma ders adlarını İngilizceye çevirerek döndürmüştür ve ders adları çevrilmediği için bu çıktı yöntem gereği reddedilmiştir. O okumadan tek bir ders adı alınmamıştır. O okumanın bildirdiği ve öteki iki okumada bulunmayan satırlar da, öteki iki okumada bulunup o okumada bulunmayan satırlar da bu listeye alınmamıştır; bu farkların yıl parametresinden mi yoksa okuma hatasından mı kaynaklandığı çözülmemiştir ve hiçbir yönde iddia kurulmamaktadır. Okunamayan yarıyıl yoktur; sekiz dönem bloğunun hepsi iki okumada da okunmuştur. Yer tutucu satır sayısı sıfırdır: iki okumanın hiçbirinde bölüm seçmelisi, üniversite seçmelisi ya da benzeri bir havuz adı basan satır bildirilmemiştir ve bu nedenle hiçbir satır düşürülmemiştir. Bu, bu programda seçmeli ders bulunmadığı anlamına gelmez; yalnızca iki okumada da böyle bir satırın bildirilmediği söylenmektedir. Hiçbir seçmeli havuz doldurulmamıştır. Öğretim düzeyi bu sayfada basılıdır, çıkarım değildir ve doğrulanamadı değildir. Üniversite adı da bu sayfada yayımlıdır, alan adından çıkarım değildir; ancak ad, sistemin adının içinde, İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM BİLGİ SİSTEMİ dizgesinin bir parçası olarak basılıdır ve tek başına bir dizge olarak değil. Bu ayrıntı sessizce düzeltilmemiş, burada yazılmıştır. Blok başlığı biçimi iki farklı yazımla bildirilmiştir; bir istek rakam ile nokta arasında boşluklu, iki okuma boşluksuz biçim vermiştir ve bu fark işaretlenmiş, tek biçime getirilmemiştir. Sayfa aynı ders adını iki kez basmamıştır, bu nedenle tekilleştirme sorusu bu kaynakta doğmamıştır. Ders kodu, saat, kredi, iş yükü ve zorunlu ile seçmeli etiketi sütunları sayfada basılıydı, hiçbiri alınmamış ve bu rehberde hiçbir yerde verilmemiştir. Sayfa bir puan türü yayımlamamaktadır; bu rehberdeki puan türü bu sayfaya dayandırılmamıştır ve sayfa taban puan ile kontenjan da yayımlamamaktadır. Bu program için ikinci bir plan kaynağı bulunamamıştır: ad bakımından uyan iki aday, isteğe hiç açılmayan bir alan adında bulunmuş ve bu nedenle hiç istek gönderilmemiştir; ad bakımından uymayan, yalnızca Arkeoloji basan adaylar program adı farklı olduğu için açılmamıştır; yüksek lisans programına ait sayfalar da lisans kaydının kaynağı sayılmamıştır. Başka bir üniversitenin bu programa ait yayımlanmış bir planının bulunmadığı yönünde hiçbir iddia kurulmamaktadır. Bu plan tek bir kurumun planıdır ve öteki kurumların planları için hiçbir şey söylemez. Sayfalar yalnızca tarayıcı benzeri tek bir okuma aracıyla okunmuş, hiçbir adres için curl, wget, istek kütüphanesi, arşiv, önbellek ya da ayna kullanılmamıştır. Kaynak listesindeki tercih sihirbazı adresi bir ders planı kanıtı değildir, yalnızca okuyucuya yönlendirmedir ve bu rehberde ders planı kaynağı olarak hiç açılmamıştır.