Protohistorya ve Ön Asya Arkeolojisi

Bir höyükte açılan sondaj, bir tarlada bulunan mühür ya da bir mağarada görülen kabartma, bulunduğu anda bilimsel bir veri olmakla kalmaz; aynı anda hukuki bir kategoriye girer. Bu ikinci halka alanın kamusal çerçevesini kurar ve bu çerçeveye doğrudan değen metinlerden biri 2863 sayılı kanundur. Kanunun adı kaynakta KÜLTÜR VE TABİAT VARLIKLARINI KORUMA KANUNU olarak yayımlanmıştır ve bu ad üç ayrı okumada karakter düzeyinde aynı çıkmıştır. Ad satırında hiçbir okumada dipnot işareti görülmemiştir; ad satırının böyle bir işaret taşıyıp taşımadığına dair burada hiçbir iddia kurulmamaktadır, yalnızca üç okumanın da böyle bir işaret getirmediği kaydedilmektedir.

Bu başlıktaki bütün malzemenin doğrulaması üç okuma ile yapılmıştır; dördüncü bir okuma yapılmamıştır. Okuma aracı aynı adres için yanıtı yaklaşık on beş dakika önbelleğe aldığı ve üç okuma da bu pencerenin içinde kaldığı için okumalar büyük olasılıkla tek bir metne dönüştürme çıktısı üzerinde çalışmıştır; bu nedenle okumalar arası mutabakat yalnızca okuma ve çıkarım hatasını eler, kaynağın metne dönüştürülmesi sırasında oluşmuş bir bozulmayı elemez.

Künye değerleri üç okumada özdeştir: kanun numarası 2863, kabul tarihi 21/7/1983, Resmî Gazete değeri Tarih: 23/7/1983 Sayı: 18113 ve Düstur değeri Tertip: 5 Cilt: 22 Sayfa: 444. Satır biçimleri ise yalnızca ikinci ve üçüncü okumanın mutabakatıyla verilebilmiştir: Kanun Numarası : 2863, Kabul Tarihi : 21/7/1983, Yayımlandığı Resmî Gazete : Tarih: 23/7/1983 Sayı: 18113 ve Yayımlandığı Düstur : Tertip: 5 Cilt: 22 Sayfa: 444. Birinci okuma bu dört satırı kalın yazı işaretleriyle ve iki nokta öncesindeki boşluğu düşürerek yeniden yazdığı için satır biçimi kaleminde tanık sayılmamıştır; yani bu dört satır iki okumanın uyuşmasına dayanır, üçünün değil. Satır içindeki asimetri de olduğu gibi bırakılmıştır: dış etiketler iki noktadan önce boşluk taşırken iç etiketler taşımamaktadır. Künye değerindeki Tertip: 5 bilgisi, belgenin açıldığı adresin tertibiyle tutarlıdır; bu, adresin doğru tertipten açıldığının belge içi teyididir. Kaynakta Resmî Gazete ibaresi açık yazılmıştır; hiçbir kısaltma açılmamış, hiçbir yazım düzeltilmemiştir.

Madde kenar başlıkları şu biçimde doğrulanmıştır: Amaç:, Kapsam:, Tanımlar ve kısaltmalar:, Devlet malı niteliği: ve Korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları: başlıkları üç okumada da aynıdır. Dördüncü maddenin kenar başlığı ise Haber verme zorunluğu: biçimindedir ve bu başlık yalnızca ikinci ve üçüncü okumadan gelmiştir; birinci okuma bu başlığı hiç getirmemiştir. Bu bir kapsam eksikliğidir, başlığın belgede bulunmadığı yönünde bir iddia değildir. Başlıktaki zorunluğu yazımı düzeltilmemiştir. Madde önekleri Madde 1 –, Madde 2 – biçiminde, uzun tire ve iki yanında boşlukla, ikinci ve üçüncü okumanın mutabakatıyla verilmiştir; birinci okuma aynı öneki kalın yazı işaretlerinin içine aldığı için satır biçiminde tanık sayılmamıştır.

Kanunun birinci maddesi çerçeveyi kurar: Madde 1 – Bu Kanunun amacı; korunması gerekli taşınır ve taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları ile ilgili tanımları belirlemek, yapılacak işlem ve faaliyetleri düzenlemek, bu konuda gerekli ilke ve uygulama kararlarını alacak teşkilatın kuruluş ve görevlerini tespit etmektir. İkinci madde kapsamı çizer: Madde 2 – Bu Kanun; korunması gerekli taşınır ve taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları ile ilgili hususları ve bunlarla ilgili gerçek ve tüzelkişilerin görev ve sorumluluklarını kapsar. Bu iki madde üç okumada da aynı gelmiştir.

Üçüncü madde bu rehberin en can alıcı yeridir, çünkü programın ders katalogunda ayrı ayrı okutulan kavramları tek tek hukuki kategoriye bağlar. Madde Madde 3 – Bu Kanunda geçen tanımlar ve kısaltmalar şunlardır: cümlesiyle açılır, a) Tanımlar: alt başlığıyla devam eder ve şu tanımları getirir: (1) (Değişik: 14/7/2004 – 5226/1 md.)"Kültür varlıkları"; tarih öncesi ve tarihi devirlere ait bilim, kültür, din ve güzel sanatlarla ilgili bulunan veya tarih öncesi ya da tarihi devirlerde sosyal yaşama konu olmuş bilimsel ve kültürel açıdan özgün değer taşıyan yer üstünde, yer altında veya su altındaki bütün taşınır ve taşınmaz varlıklardır. (2) "Tabiat varlıkları"; jeolojik devirlerle, tarih öncesi ve tarihi devirlere ait olup ender bulunmaları veya özellikleri ve güzellikleri bakımından korunması gerekli, yer üstünde, yer altında veya su altında bulunan değerlerdir. (3) "Sit"; tarih öncesinden günümüze kadar gelen çeşitli medeniyetlerin ürünü olup, yaşadıkları devirlerin sosyal, ekonomik, mimari ve benzeri özelliklerini yansıtan kent ve kent kalıntıları, kültür varlıklarının yoğun olarak bulunduğu sosyal yaşama konu olmuş veya önemli tarihi hadiselerin cereyan ettiği yerler ve tespiti yapılmış tabiat özellikleri ile korunması gerekli alanlardır. (4) "Koruma"; ve "Korunma"; taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarında muhafaza, bakım, onarım, restorasyon, fonksiyon değiştirme işlemleri; taşınır kültür varlıklarında ise muhafaza, bakım, onarım ve restorasyon işleridir. (5) "Korunma alanı"; taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarının muhafazaları veya tarihi çevre içinde korunmalarında etkinlik taşıyan korunması zorunlu olan alandır. (6) (Değişik: 17/6/1987 - 3386/1 md.) "Değerlendirme"; kültür ve tabiat varlıklarının teşhiri, tanzimi, kullanılması ve bilimsel yöntemlerle tanıtılmasıdır.

Aynı maddenin arkeolojiyle doğrudan bağ kuran tanımları da doğrulanmıştır: (7) (Ek:14/7/2004 – 5226/1 md.) "Ören yeri"; tarih öncesinden günümüze kadar gelen çeşitli uygarlıkların ürünü olup, topoğrafik olarak tanımlanabilecek derecede yeterince belirgin ve mütecanis özelliklere sahip, aynı zamanda tarihsel, arkeolojik, sanatsal, bilimsel, sosyal veya teknik bakımlardan dikkate değer, kısmen inşa edilmiş, insan emeği kültür varlıkları ile tabiat varlıklarının birleştiği alanlardır. (9) (Ek:14/7/2004 - 5226/1 md.) "Çevre düzenleme projesi"; ören yerlerinin arkeolojik potansiyelini koruyacak şekilde, denetimli olarak ziyarete açmak, tanıtımını sağlamak, mevcut kullanım ve dolaşımdan kaynaklanan sorunlarını çözmek, alanın ihtiyaçlarını çağdaş, teknolojik gelişmelerin gerektirdiği donatılarla gidermek amacıyla her ören yerinin kendi özellikleri göz önüne alınarak hazırlanacak 1/500, 1/200 ve 1/100 ölçekli düzenleme projeleridir. (11) (Ek: 14/7/2004 – 5226/1 md.) "Yönetim plânı"; yönetim alanının korunmasını, yaşatılmasını, değerlendirilmesini sağlamak amacıyla, işletme projesini, kazı plânı ve çevre düzenleme projesi veya koruma amaçlı imar plânını dikkate alarak oluşturulan koruma ve gelişim projesinin, yıllık ve beş yıllık uygulama etaplarını ve bütçesini de gösteren, her beş yılda bir gözden geçirilen plânlardır. (12) (Ek:14/7/2004 – 5226/1 md.) "Bağlantı noktası"; yönetim alanı sınırlarında yer almamakla birlikte, arkeolojik, coğrafi, kültürel ve tarihi nedenlerle veya aynı vizyon ve tema etrafında yönetim ve gelişiminin sağlanması bakımından bu yer ile irtibatlandırılan kültürel varlıklardır. Maddenin ikinci bölümü b) (Değişik: 17/6/1987 - 3386/1 md.) Kısaltmalar: başlığıyla açılır ve (1) "Bakanlık"; Kültür ve Turizm Bakanlığını, (2) "Koruma Yüksek Kurulu"; Kültür Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulunu, (3) (Değişik:14/7/2004 – 5226/1 md.) "Koruma Bölge Kurulu"; Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunu, sıralamasından sonra İfade eder. cümlesiyle kapanır.

Bu tanım dizisinin programla ilişkisi ad benzerliğinden değil, metnin kendisinden doğar. Programın adındaki protohistorya, yazının öncesi ile tarihi devirler arasındaki geçiş çağıdır; kanunun temel tanımı tam olarak bu iki devri birlikte anar ve tarih öncesi ölçütü birinci, ikinci ve üçüncü tanımda üst üste tekrarlanır. Üçüncü tanım kent ve kent kalıntıları diyerek programın temel araştırma birimi olan yerleşme kalıntısını hukuken adlandırır; yedinci, dokuzuncu ve on ikinci tanımlar arkeolojik sıfatını üç ayrı yerde kullanır; on birinci tanımın içindeki kazı plânı ibaresi ise saha çalışmasını doğrudan idari plana bağlar.

Dördüncü madde sahada buluntuyla karşılaşma anını düzenler. Maddenin birinci, ikinci, üçüncü ve beşinci paragrafı üç okumada da aynıdır: Madde 4 – Taşınır ve taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarını bulanlar, malik oldukları veya kullandıkları arazinin içinde kültür ve tabiat varlığı bulunduğunu bilenler veya yeni haberdar olan malik ve zilyetler, bunu en geç üç gün içinde, en yakın müze müdürlüğüne veya köyde muhtara veya diğer yerlerde mülki idare amirlerine bildirmeye mecburdurlar. Bu gibi varlıklar, askeri garnizonlar ve yasak bölgeler içinde bulunursa, usulüne uygun olarak üst komutanlıklara bildirilir. Böyle bir ihbarı alan muhtar, mülki amir veya bu gibi varlıklardan doğrudan doğruya haberdar olan ilgili makamlar, bunların muhafaza ve güvenlikleri için gerekli tedbirleri alırlar. İhbar alan Bakanlık ve müze müdürü bu Kanun hükümlerine göre, en kısa zamanda gerekli işlemleri yapar. Maddenin dördüncü paragrafı ise yalnızca ikinci ve üçüncü okumanın mutabakatıyla verilebilmiştir: Muhtar, aynı gün alınan tedbirlerle birlikte durumu en yakın mülki amire; mülki amir ve diğer makamlar ise on gün içinde, yazı ile Kültür ve Turizm Bakanlığına ve en yakın müze müdürlüğüne bildirir. Birinci okuma aynı cümleyi farklı bir sözcük biçimiyle getirdiği için o varyant tek okumada bırakılmış ve alıntılanmamıştır; hangi biçimin kaynakta basılı olduğuna dair hiçbir iddia kurulmamaktadır.

Beşinci madde buluntunun hukuki statüsünü belirler ve iki paragrafı da üç okumada aynıdır: Madde 5 – Devlete, kamu kurum ve kuruluşlarına ait taşınmazlar ile özel hukuk hükümlerine tabi gerçek ve tüzelkişilerin mülkiyetinde bulunan taşınmazlarda varlığı bilinen veya ileride meydana çıkacak olan korunması gerekli taşınır ve taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları Devlet malı niteliğindedir. Özel nitelikleri dolayısıyla ayrı statüye tabi tutulan mazbut ve mülhak vakıf malları bu hükmün dışındadır.

Altıncı madde bu programın buluntu tipolojisiyle en yoğun örtüşen yerdir ve giriş, dört bent ve üç paragrafıyla üç okumada aynıdır: Madde 6 – Korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları şunlardır: a) Korunması gerekli tabiat varlıkları ile 19 uncu yüzyıl sonuna kadar yapılmış taşınmazlar, b) Belirlenen tarihten sonra yapılmış olup önem ve özellikleri bakımından Kültür ve Turizm Bakanlığınca korunmalarında gerek görülen taşınmazlar, c) Sit alanı içinde bulunan taşınmaz kültür varlıkları, d) Milli tarihimizdeki önemleri sebebiyle zaman kavramı ve tescil söz konusu olmaksızın Milli Mücadele ve Türkiye Cumhuriyetinin kuruluşunda büyük tarihi olaylara sahne olmuş binalar ve tesbit edilecek alanlar ile Mustafa Kemal ATATÜRK tarafından kullanılmış evler. Maddenin ikinci paragrafı Ancak, Koruma Kurullarınca mimari, tarihi, estetik, arkeolojik ve diğer önem ve özellikleri bakımından korunması gerekli bulunmadığı karar altına alınan taşınmazlar, korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı sayılmazlar. der. Üçüncü paragraf örnekleri sayar ve programın kazı ile tipoloji derslerinin nesnesini adıyla anar: Kaya mezarlıkları, yazılı, resimli ve kabartmalı kayalar, resimli mağaralar, höyükler, tümülüsler, ören yerleri, akropol ve nekropoller; kale, hisar, burç, sur, tarihi kışla, tabya ve isihkamlar ile bunlarda bulunan sabit silahlar; harabeler, kervansaraylar, han, hamam ve medreseler; kümbet, türbe ve kitabeler, köprüler, su kemerleri, su yolları, sarnıç ve kuyular; tarihi yol kalıntıları, mesafe taşları, eski sınırları belirten delikli taşlar, dikili taşlar; sunaklar, tersaneler, rıhtımlar; tarihi saraylar, köşkler, evler, yalılar ve konaklar; camiler, mescitler, musallalar, namazgahlar; çeşme ve sebiller; imarethane, darphane, şifahane, muvakkithane, simkeşhane, tekke ve zaviyeler; mezarlıklar, hazireler, arastalar, bedestenler, kapalı çarşılar, sandukalar, siteller, sinagoglar, bazilikalar, kiliseler, manastırlar; külliyeler, eski anıt ve duvar kalıntıları; freskler, kabartmalar, mozaikler, peri bacaları ve benzeri taşınmazlar; taşınmaz kültür varlığı örneklerindendir. Dördüncü paragraf ise Tarihi mağaralar, kaya sığınakları; özellik gösteren ağaç ve ağaç toplulukları ile benzerleri; taşınmaz tabiat varlığı örneklerindendir. biçimindedir. Bu dizideki höyük, tümülüs, akropol ve nekropol terimleri Anadolu ve Ön Asya protohistoryasının tipik yerleşme ve gömü biçimleridir; kabartmalı kayalar, sunaklar, dikili taşlar ve mozaikler ise programın sanat ve ikonografi derslerinin nesneleridir.

Örtüşmenin sınırı da aynı açıklıkla yazılmalıdır. Bu kanun bu programı kurmaz; bir yükseköğretim düzenlemesi değildir ve doğrulanan maddelerde hiçbir üniversite, fakülte, bölüm, program ya da diploma hükmü yoktur. Bu programın ders planını belirlemez: üçüncü maddedeki tanım listesi ile altıncı maddedeki örnek listesi hukuki kategori sayımıdır, bir müfredat değildir; bir dersin adı ile bir hukuki kategorinin örtüşmesi o dersi kanunun belirlediği anlamına gelmez. Mezunun meslek tanımını da düzenlemez: doğrulanan maddelerde arkeoloğa unvan, atanma koşulu, sicil, yeterlik belgesi ya da meslek icrası şartı getirilmemektedir. Protohistorya, Ön Asya, arkeolog, höyük ya da yüzey araştırması terimlerinin bu kanunda ayrıca tanımlanıp tanımlanmadığına dair hiçbir olumsuz iddia kurulmamaktadır; yalnızca bu oturumda çekilen birinci ile altıncı maddeler kapsamında böyle bir tanımın iki okumada birebir teyit edilemediği söylenebilir. Arkeolojik sıfatı üçüncü ve altıncı maddelerde geçmektedir, ancak bu bir sıfat kullanımıdır ve ayrı bir tanım bendi olarak teyit edilmiş değildir. Kanunun güncel hâli, bugünkü uygulanışı, yürürlük durumu, metinde geçen kurum adlarının bugünkü karşılığı, ikincil mevzuatı ve değişiklik zincirinin bugünkü hâli hakkında bu rehber hiçbir hüküm vermez; bunlar için kaynak listesindeki resmi adresin esas alınması gerekir.

Bu başlıkta bilerek eksik bırakılanlar şunlardır. Kanun metni üç ayrı okumayla çekilmiş, yalnızca en az iki okumada karakter düzeyinde aynı çıkan öğeler alıntılanmıştır; dördüncü bir okuma yapılmamıştır, dolayısıyla tek okumada kalan hiçbir öğe ek bir denemeyle çözülmeye çalışılmamıştır. Yöntemin kendi sınırı da eksik olarak sayılmalıdır: üç okuma aynı kısa zaman aralığında yapıldığı ve okuma aracı aynı adres için yanıtı yaklaşık on beş dakika önbelleğe aldığı için okumalar büyük olasılıkla tek bir metne dönüştürme çıktısı üzerinde çalışmıştır; bu nedenle mutabakat yalnızca okuma ve çıkarım hatasını eler, dönüşüm hatasını elemez. Bu belgede bunun somut kanıtları görülmüştür: altıncı maddedeki isihkamlar biçimi üç okumada da aynı gelmiştir ve düzeltilmemiştir; aynı belgede tespiti yapılmış ile tesbit edilecek alanlar, plânı ile planlarının, gözönünde ile göz önüne biçimleri birlikte bulunmakta ve bu tutarsızlık üç okumada aynı yerlerde durmaktadır; değişiklik parantezlerinin bir bölümü uzun tireli, bir bölümü kısa tireli gelmiştir ve bu ayrışma da üç okumada aynıdır; birinci tanımda değişiklik parantezinin kapanışı ile tırnak arasında boşluk yoktur; dördüncü tanımdaki noktalı virgüllü bağlaç kullanımı ve maddenin büyük harfle başlayan İfade eder. kapanışı yine üç okumada aynıdır. Bu durumların hiçbirinde kaynakta gerçekten böyle basılı olduğu iddia edilmemekte, yalnızca üç okumanın aynı çıktığı kaydedilmektedir. Etiketlerin hangi okumalardan geldiği ayrıca yazılmalıdır: dört künye satırının biçimi, madde önekinin biçimi, dördüncü maddenin kenar başlığı ve dördüncü maddenin dördüncü paragrafı yalnızca ikinci ve üçüncü okumanın mutabakatıyla verilmiştir; bu dört kalemde birinci okuma tanık sayılmamıştır, çünkü künye satırlarını ve madde öneklerini kalın yazı işaretleriyle yeniden yazmış, kenar başlığını hiç getirmemiş ve dördüncü paragrafta ayrışan bir sözcük biçimi vermiştir. Birinci okumanın metne eklediği başlık işaretleri, kalınlaştırmalar ve ayırıcı çizgiler biçimsel ekleme sayılmış, kaynak metin sayılmamıştır. Aynı okumanın verdiği bölüm başlıkları da kullanılamaz sayılmıştır: bu satırlar ikinci ve üçüncü okumadan hiç istenmediği için tek okumada kalmıştır ve bu bir kapsam eksikliğidir, bu bölümlerin bulunmadığı yönünde bir iddia değildir. İkinci okuma istenen Türkçe metni çevirmemiş, özetlememiş ve gerekçeli bir ret vermemiştir; üçüncü okuma da red vermemiş, istenen bütün parçaları düz metin olarak getirmiştir. Üçüncü maddenin sekizinci, onuncu, on üçüncü, on dördüncü, on beşinci ve on altıncı tanımları da üç okumada birebir aynı gelmiş ve doğrulanmıştır; yer tutmaması ve bu programın konusundan uzak olmaları nedeniyle gövdeleri bu rehbere alınmamıştır, bu bir doğrulama eksikliği değil bir sunum kısaltmasıdır. Otuz beşinci madde bu kayıtta alıntılanmamıştır; bu maddenin içeriği hakkında burada hiçbir iddia kurulmamaktadır. Yedinci ile otuz dördüncü maddeler ve otuz altıncı maddeden sonrası hiçbir okumada istenmemiş ve getirilmemiştir; o maddelerin içeriği hakkında hiçbir iddia yoktur. Dipnot işaretleri ve dipnot gövdeleri hiçbir okumada görünmemiştir; kanunda dipnot bulunup bulunmadığına dair olumsuz bir iddia kurulmamıştır. Doğrulanan altı madde gövdesinin hiçbiri mülga ibaresi taşımamaktadır ve hiçbirinde para tutarı geçmemektedir; bu gerekçeyle düşürülen bir madde olmamıştır. Adres ilk denemede açıldığı için başka tertip adresleri hiç denenmemiştir ve yedek sıfatıyla atanan ikinci bir numaraya hiç geçilmemiştir; o numara hakkında bu rehberde hiçbir iddia yoktur ve varlığı da doğrulanmamıştır. Bu oturumda hiçbir adres için curl, wget, istek kütüphanesi, arşiv, önbellek ya da ayna kullanılmamıştır. Kaynaktaki hiçbir kısaltma açılmamış, yazım, büyük ve küçük harf kullanımı ile noktalama düzeltilmemiştir. Son olarak taban puan, başarı sıralaması, kontenjan, maaş, ücret ve işe girme oranı hiç toplanmamıştır.

Bu programın somut bir örneği için bir üniversitenin eğitim bilgi sisteminde herkese açık biçimde yayımlanan lisans müfredat sayfası okundu. Buradaki plan tek bir üniversitenin yayımladığı plandır ve programın ülke çapındaki ortak müfredatı değildir; başka üniversitelerin planları bundan belirgin biçimde ayrışabilir. Sayfa bir puan türü yayımlamamaktadır; bu kaydın puan türü değeri ÖSYM program tablosuna dayanır, bu sayfaya değil.

Sayfada basılı program adı Protohistorya ve Önasya Arkeolojisi biçimindedir; yani sayfa Önasya sözcüğünü bitişik basmaktadır, oysa bu kaydın adı Ön Asya biçiminde ayrı yazılmıştır. Bu bir boşluk farkıdır; işaretlenmiştir ve düzeltilmemiştir. Öğretim düzeyi bu sayfada birebir yazılıdır: sayfa LİSANS PROGRAMI ifadesini basmaktadır ve düzey yarıyıl sayısından çıkarılmamıştır. Sayfa düz Arkeoloji basmamaktadır; ad tam olarak yukarıdaki biçimde geçmektedir. Plan dört sınıfın güz ve bahar blokları olmak üzere sekiz blok üzerine kuruludur. Ders adları ağırlıkla Türkçe yayımlanmıştır; bir satır İngilizce yayımlanmıştır ve çevrilmemiştir. Sayfadaki yazım, büyük ve küçük harf kullanımı ile noktalama düzeltilmemiştir.

Birinci sınıfın güz bloğunda Anadolu I (Neolitik Çağ Kültürleri), Anahatlariyla Tarih Öncesi I, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi I, Güzel Sanatlar I, Klasik Arkeolojiye Giriş I, Malzeme Bilgisi (Küçük Buluntu ve Çanak Çömlek), Önasya Arkeolojisine Giriş, Türk Dili I, bir yer tutucu satır olan Yabancı Dil I, Yabancı Öğrenciler İçin Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi I ve Yabancı Öğrenciler İçin Türk Dili I satırları yayımlanmıştır. Alanın adını taşıyan giriş dersinin daha ilk yarıyılda malzeme bilgisiyle aynı blokta durması dikkat çekicidir: öğrenci alanla ilk karşılaştığı anda buluntunun kendisiyle de karşılaşmaktadır. Anahatlariyla yazımı sayfada bu biçimdedir ve düzeltilmemiştir.

Birinci sınıfın bahar bloğunda Anadolu II (Kalkolitik Çağ Kültürleri), Arkeoloji'de Yöntembirim, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi II, Güzel Sanatlar II, Mezopotamya I (Neolitik ve Kalkolitik Çağ Kültürleri), Türk Dili II, bir yer tutucu satır olan Yabancı Dil II, Yabancı Öğrenciler İçin Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi II ve Yabancı Öğrenciler İçin Türk Dili II satırları yayımlanmıştır. Anadolu ile Mezopotamya dizilerinin daha birinci sınıfta yan yana başlaması, programın iki bölgeyi baştan birlikte kurduğunu gösterir. Arkeoloji'de Yöntembirim yazımı sayfada bu biçimdedir.

İkinci sınıfın güz bloğunda Anadolu III (İlk Tunç Çağı Batı ve Orta Anadolu Kültürleri), Arkeoloji'de İnsan ve Çevre İlişkileri, Arkeolojik Çizim Yöntemleri I (Küçük Buluntu), Bilgisayar Destekli Çizim Teknikleri I, Human-Environment Interactions in Archaeology ve Mezopotamya II (Sumer-Akkad Kültürleri) satırları yayımlanmıştır. İngilizce yayımlanan satır çevrilmemiştir. Çizimin elle ve bilgisayarla aynı blokta öğretilmesi, belgelemenin iki ayrı beceri olarak ele alındığını gösterir.

İkinci sınıfın bahar bloğunda Anadolu IV (İlk Tunç Çağı Doğu Anadolu Kültürleri), Arkeolojik Çizim Yöntemleri II (Çanak Çömlek), Assur Ticaret Kolonileri Çağı Arkeolojisi, Bilgisayar Destekli Çizim Teknikleri II, Kültürel Etkinlikler II, Mezopotamya III (Babil-Assur Kültürleri) ve Protohistorik Dönemde Anadolu Ölü Gömme Gelenekleri satırları yayımlanmıştır. Assur Ticaret Kolonileri Çağı dersinin Mezopotamya dizisiyle aynı blokta durması, Anadolu ile Mezopotamya arasındaki ticaret ilişkisinin iki taraftan birden okunduğunu gösterir.

Üçüncü sınıfın güz bloğunda Anadoluda Protohistorik Çağ Çömlekçiliği I, Bilgisayar Destekli Belgeleme Yöntemleri I, Eski Önasya Mitolojisi I (Anadolu), Hiti Arkeolojisi I (Mimarlık), Kültürel Etkinlikler I, Kültürel Etkinlikler III, Önasya Miken Sanatı Semineri, Prohisiorik Dönemde Anadolu Göçebe Sanatı (Seminer) ve Suriye-Filistin Arkeolojisi I (Neolitik ve Kalkolitik Çağlar) satırları yayımlanmıştır. Üçüncü yılda çömlekçilik, mitoloji ve mimarlığın aynı blokta buluşması, öğrencinin artık tek bir malzeme türünü derinleştirmeye başladığını gösterir.

Üçüncü sınıfın bahar bloğunda Anadoluda Protohistorik Çağ Çömlekçiliği II, Bilgisayar Destekli Belgeleme Yöntemler II, Eski Önasya Mitolojisi II (Mezopotamya), Hiti Arkeolojisi II (Sanat), Kültürel Etkinlikler IV, M.Ö.3. ve 2. Binyıl Anadolu Tarihi Coğrafyası, Medeniyeti Tarihi, Prohisiorik Çağ Madenciliği ve Suriye-Filistin Arkeolojisi II (Tunç Çağları) satırları yayımlanmıştır. Bilgisayar Destekli Belgeleme Yöntemler II satırındaki yazım sayfada bu biçimde bildirilmiştir ve düzeltilmemiştir. Tarihi coğrafya dersinin madencilik dersiyle aynı blokta durması, yerleşme ağının hammadde kaynaklarıyla birlikte okunduğunu gösterir.

Dördüncü sınıfın güz bloğunda Anadolu Protohistorik Dönem Arkeolojik Kazıları (Seminer), Erken Demir Çağı Anadolu Arkeolojisi, Frig Sanatı, Geç Hiti Sanatı, Önasya Arkeolojisinde Yayın İncelemesi (Seminer) ve Yeni Asur Sanatı satırları yayımlanmıştır. Son yılda kazı ve yayın incelemesinin seminer biçiminde gelmesi, öğrencinin artık üretilmiş bilgiyi tartışmaya yönlendirildiğini gösterir.

Dördüncü sınıfın bahar bloğunda Akhamenid Sanatı Semineri, Eski Önasya Mühürcülük Sanatı, İran Arkeolojisi, Protohistorik Çağ'da Anadolu (Seminer), Tabal Sanatı ve Urartu Sanatı satırları yayımlanmıştır. Programın İran arkeolojisiyle ve Akhamenid sanatıyla kapanması, Ön Asya çerçevesinin Anadolu ile sınırlı olmadığını bir kez daha gösterir.

Bu başlıkta bilerek eksik bırakılanlar şunlardır. Bu program için tek bir kaynak kullanılmıştır; ikinci bir kullanılabilir plan kaynağı bulunamamıştır ve bu, başka üniversitelerin planı bulunmadığı yönünde bir iddiaya çevrilemez. Kaynak üç ayrı okumayla okunmuştur; birinci okuma program adını, öğretim düzeyini ve üniversite adını bildirmiş ancak ders adlarını hiç dökmemiştir, bu nedenle ders adı kaynağı olarak kullanılmamış ama reddedilmemiştir; ikinci okuma sekiz bloğun tamamını dökmüştür; üçüncü okuma hedefli yapılmış ve yalnızca üçüncü ile dördüncü sınıf bloklarını yeniden dökmüştür. Bunun sonucu açıkça yazılmalıdır: birinci ve ikinci sınıfın dört bloğu yalnızca tek bir okumadan gelmektedir ve bu dört bloğun ders adları için ikinci bir doğrulama yoktur; üçüncü ve dördüncü sınıfın dört bloğu ise iki okumada aynı satır sayısı ve aynı sırayla doğrulanmıştır. Sayfadan alınan satır sayısı sekiz blok boyunca altmış üçtür; bunların ikisi yer tutucu satırdır ve geriye altmış bir ders adı kalmaktadır. Düşürülen iki yer tutucu birinci sınıfın güz ve bahar bloklarındaki yabancı dil satırlarıdır; havuzları doldurulmamıştır. Sayfa bölüm seçmeli, üniversite seçmeli ya da benzeri başka bir havuz satırı basmamıştır ve zorunlu ile seçmeli ayrımı hiçbir okumada bildirilmemiştir; bu ayrımın sayfada basılı olmadığı iddia edilmemekte, yalnızca okumaların bildirmediği kaydedilmektedir. Çözülmeden bırakılan ayrışmalar şunlardır: ikinci okuma ders adlarını başlık harfiyle, üçüncü okuma tümü büyük harfle bildirmiştir ve hangisinin sayfadaki basılı biçim olduğu çözülmemiştir; ikinci okuma Hiti Arkeolojisi I (Mimarlık) ve Hiti Arkeolojisi II (Sanat) bildirirken üçüncü okuma aynı satırları HİTİT ARKEOLOJİSİ I (MİMARLIK) ve HİTİT ARKEOLOJİSİ II (SANAT) biçiminde bildirmiştir; ikinci okuma Prohisiorik Dönemde Anadolu Göçebe Sanatı (Seminer) ve Prohisiorik Çağ Madenciliği bildirirken üçüncü okuma PROHİSTORİK DÖNEMDE ANADOLU GÖÇEBE SANATI (SEMİNER) ve PROHİSTORİK ÇAĞ MADENCİLİĞİ bildirmiştir; ikinci okuma Medeniyeti Tarihi bildirirken üçüncü okuma MEDENİYET TARİHİ bildirmiştir; Geç Hiti Sanatı satırını üçüncü okuma GEÇ HİTİT SANATI biçiminde bildirmiştir. Bu ayrışmaların hiçbiri tek biçime getirilmemiş, hiçbir okuma doğru ilan edilmemiş ve yukarıdaki listede ikinci okumanın yazımı taşınmıştır. Kültürel Etkinlikler adı bu sayfada dört kez basılıdır ve tekilleştirilmemiştir; ikinci okuma bu satırlardan birini ikinci sınıfın bahar bloğuna yerleştirmiş, üçüncü okuma ise aynı numaralı satırı birinci sınıfın bahar bloğuna yerleştirmiştir. Bu ayrışma da çözülmemiştir; yukarıda ikinci okumanın yerleşimi taşınmış, üçüncü okumanın farklı bildirimi burada ayrıca yazılmıştır. Öğretim düzeyi sayfada birebir yazılıdır ve üç okuma bu noktada uyuşmuştur; sekiz bloklu yapı bu tespitin yalnızca destekleyicisidir, düzey yapıdan çıkarılmamıştır. Üniversite adı konusunda durum ayrıca yazılmalıdır: ad alan adından çıkarım değildir, sayfada yayımlanmıştır, ancak program kaydının kendi alanında değil, yayımlayan sistemin sayfa başlığında ve bandında görünmektedir; bu bir ara durumdur ve burada yayımlı gibi sunulmamaktadır. Fakülte adı hiçbir okumada bildirilmemiştir; sayfada basılı olmadığı iki okumada birbirinden bağımsız olarak bildirilmiş, fakülte adı bu rehbere yazılmamış ve dışarıdan çıkarılmamıştır. Sayfanın adresi bir yıl parametresi taşımaktadır; sayfa hangi eğitim yılına ait olduğunu ayrıca metin olarak bildirmemiştir, parametre olduğu gibi bırakılmış, yorumlanmamış ve planın güncel olduğu iddia edilmemiştir; başka bir yıl parametresi denenmemiştir. Ders kodu, kredi ve iş yükü sütunları sayfada basılıydı, alınmamıştır ve bu rehberde hiçbir yerde verilmemiştir. Sayfa taban puan, başarı sıralaması ve kontenjan yayımlamamaktadır ve bunlar zaten toplanmazdı. Aynı üniversitenin ya da başka kurumların bu programa ait başka planları hakkında bu rehber hiçbir şey söylemez.