Sigortacılık ve Sosyal Güvenlik

Sigortacılık serbest bir ticari faaliyet gibi görünür, ama değildir: kimin sigorta şirketi kurabileceği, o şirketin nasıl teşkilatlanacağı, hangi mesleklerin bu alanda icra edilebileceği ve bu mesleklere hangi kayıt ya da ruhsatla girilebileceği hukuk metinlerinde yazılıdır. Bu çerçeveye doğrudan değen metinlerden biri 5684 sayılı kanundur. Kanunun adı kaynakta SİGORTACILIK KANUNU olarak yayımlanmıştır ve bu ad üç ayrı okumada tek satır olarak, aynı sözcük dizisiyle çıkmıştır. Ad satırının yanında parantezli ya da rakamlı bir dipnot işareti hiçbir okumada gelmemiştir; böyle bir işaretin bulunup bulunmadığına dair burada hiçbir iddia kurulmamaktadır, yalnızca üç okumanın da böyle bir işaret getirmediği kaydedilmektedir.

Bu başlıktaki bütün doğrulama üç okuma ile yapılmıştır ve dördüncü okuma yapılmamıştır. Yöntemin kendi sınırı da baştan yazılmalıdır: üç okuma da aynı adres üzerinde ve kısa bir zaman aralığında yapıldığı, okuma aracı ise aynı adres için yanıtı yaklaşık on beş dakika önbelleğe aldığı için okumalar büyük olasılıkla tek bir metne dönüştürme çıktısı üzerinde çalışmıştır. Bu nedenle okumalar arası mutabakat yalnızca okuma ve çıkarım hatasını eler; kaynağın metne dönüştürülmesi sırasında oluşmuş bir bozulmayı elemez. Dönüşüm katmanında oluşmuş bir bozulma üç okumada da aynı görünüp yanlışlıkla doğrulanmış sayılabilir.

Künye satırları üç okumada da aynı çıkmıştır: Kanun Numarası : 5684, Kabul Tarihi : 3/6/2007, Yayımlandığı Resmî Gazete : Tarih : 14/6/2007 Sayı : 26552 ve Yayımlandığı Düstur : Tertip : 5 Cilt : 46. Bu kanunda künye satırlarındaki iki nokta işaretinin iki yanında boşluk bulunması üç okumada ortaktır ve düzeltilmemiştir; masthead etiketi Yayımlandığı Resmî Gazete biçimindedir ve açılmamış, başka bir kanunun biçimine eşitlenmemiştir. Düstur satırında bir Sayfa değeri hiçbir okumada gelmemiştir; bu bir kapsam eksikliğidir, satırın basılı hâlinin bundan ibaret olduğu iddia edilmemektedir. Künye değerinin taşıdığı Tertip : 5 bilgisi, belgenin açıldığı adresin tertibiyle tutarlıdır; bu, adresin doğru tertipten açıldığının belge içi teyididir. Kabul tarihi Resmî Gazete tarihinden öncedir ve kronolojik olarak tutarlıdır.

Doğrulanan madde kenar başlıkları şunlardır: Amaç ve kapsam, Tanımlar2, Sigorta şirketlerinin ve reasürans şirketlerinin kuruluşu, Sigorta şirketleri ve reasürans şirketlerinin teşkilâtı ve Aktüerler ve brokerler. İkinci maddenin kenar başlığındaki 2 rakamı yalnızca birinci ve ikinci okumada gelmiştir, üçüncü okuma rakamı düşürmüştür; bu nedenle başlık iki okumanın mutabakatıyla bu hâliyle yazılmıştır ve rakamsız biçim tek okumada kaldığı için alıntılanmamıştır. Madde öneki üç okumada da MADDE 1 – biçiminde, uzun tire ile gelmiştir. Bölüm başlıkları konusunda ise bu rehberde tek bir iddia yoktur ve bunun nedeni açıkça yazılmalıdır: birinci okuma, bölüm başlıkları istemine karşılık alt başlığı bulunmayan, yalnızca sıra sözcüklerinden oluşan madde işaretli bir liste üretmiştir; ikinci ve üçüncü okuma hiçbir bölüm başlığı getirmemiştir. Bu liste tanık bulamamış, uydurma yapı olarak reddedilmiş ve tümüyle kullanılamaz sayılmıştır. Okuma bu kalemde yeniden çalıştırılmamıştır. Dolayısıyla bu kanunun kaç bölümü olduğuna ya da bölüm adlarının ne olduğuna dair burada hiçbir şey söylenmemektedir; bu bir yokluk iddiası değil, bir kapsam eksikliğidir.

Birinci madde alanın çerçevesini kurar. Madde MADDE 1 – (1) Bu Kanunun amacı, ülkemiz sigortacılığının geliştirilmesini sağlamak, sigorta sözleşmesinde yer alan kişilerin hak ve menfaatlerini korumak ve sigortacılık sektörünün güvenli ve istikrarlı bir ortamda etkin bir şekilde çalışmasını temin etmek üzere bu Kanuna tâbi kişi ve kuruluşların, faaliyete başlama, teşkilât, yönetim, çalışma esas ve usûlleri ile faaliyetlerinin sona ermesi ve denetlenmesine ilişkin hususlar ve sigorta sözleşmesinden doğan uyuşmazlıkların çözümlenmesine yönelik olarak sigorta tahkim sistemi ile ilgili usûl ve esasları düzenlemektir. biçiminde açılır. İkinci fıkra kanuna tâbi aktörleri tek tek sayar: (2) Türkiye'de faaliyet gösteren sigorta şirketleri, reasürans şirketleri, Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği, aracılar, aktüerler ile sigorta eksperleri bu Kanun hükümlerine tâbidir.1 Bu fıkranın sonundaki 1 dipnot rakamı birinci ve ikinci okumada aynı yerde gelmiş, üçüncü okumada bulunmamıştır; iki okumanın mutabakatıyla bu hâliyle yazılmıştır ve rakamsız biçim tek okumada kaldığı için alıntılanmamıştır. Üçüncü fıkra ise kapsam dışını yazar: (3) Sosyal güvenlik kurumları, Türkiye İhracat Kredi Bankası Anonim Şirketi ile bu Kanunun denetimle ilgili hükümleri hariç olmak üzere özel kanunlarına göre sigortacılık faaliyetinde bulunan diğer kuruluşlar bu Kanun kapsamında değildir.

Bu üçüncü fıkra programın adı bakımından ayrıca okunmalıdır. Program adının sosyal güvenlik yarısı bakımından bu kanunda bir omurga bulunmadığı, kanunun kendi kapsam hükmünden anlaşılmaktadır: sosyal güvenlik kurumları, denetimle ilgili hükümler hariç olmak üzere, bu Kanun kapsamında değildir. Bu bir kapsam sınırıdır, olumsuz bir iddia değildir. Sosyal güvenlik mevzuatının başka hangi metinde düzenlendiğine dair bu rehberde hiçbir şey söylenmemektedir; sosyal güvenlik teriminin bu kanunda tanımlanıp tanımlanmadığına dair de hiçbir olumsuz iddia kurulmamaktadır, yalnızca bu oturumun üç okumasında böyle bir tanım bendinin iki okumada birebir teyit edilmediği kaydedilmektedir.

İkinci madde bu rehberin en can alıcı yeridir, çünkü programın öğrettiği mesleklerin adlarını kanun düzeyinde tanımlar. Madde MADDE 2 – (1) Bu Kanunda geçen; cümlesiyle açılır ve ifade eder. cümlesiyle kapanır. Doğrulanan bentlerden alanın meslek haritasını çizenler şunlardır: a) Aktüer: Sigortacılık tekniği ile buna ilişkin yatırım, finansman ve demografi konularında olasılık ve istatistik teorilerini uygulayarak, yasal düzenlemelere uygun prim, karşılık ve kâr paylarını hesaplayan, tarife ve teknik esasları hazırlayan kişiyi, b) Aracı: Sigorta acentesi ve brokeri, d) Broker: Sigorta veya reasürans sözleşmesi yaptırmak isteyenleri temsil ederek, bu sözleşmelerin yaptırılacağı şirketlerin seçiminde tamamen tarafsız ve bağımsız davranarak ve teminat almak isteyen kişilerin hak ve menfaatlerini gözeterek sözleşmelerin akdinden önceki hazırlık çalışmalarını yürütmeyi ve gerektiğinde sözleşmelerin uygulanmasında veya tazminatın tahsilinde yardımcı olmayı meslek edinen kişiyi, m) Sigorta acentesi: Ticarî mümessil, ticarî vekil, satış memuru veya müstahdem gibi tâbi bir sıfatı olmaksızın bir sözleşmeye dayanarak muayyen bir yer veya bölge içinde daimî bir surette sigorta şirketlerinin nam ve hesabına sigorta sözleşmelerine aracılık etmeyi veya bunları sigorta şirketleri adına yapmayı meslek edinen, sözleşmenin akdinden önce hazırlık çalışmalarını yürüten ve sözleşmenin uygulanması ile tazminatın ödenmesinde yardımcı olan kişiyi, n) Sigorta eksperi: Sigorta konusu risklerin gerçekleşmesi sonucunda ortaya çıkan kayıp ve hasarların miktarını, nedenlerini ve niteliklerini belirleyen ve mutabakatlı kıymet tespiti, ön ekspertiz ve hasar gözetimi gibi işleri mutat meslek olarak yapan tarafsız ve bağımsız kişiyi, o) Sigorta hakemi: Sigorta ettiren veya sigorta sözleşmesinden menfaat sağlayan kişiler ile riski üstlenen taraf arasında sigorta sözleşmesinden doğan uyuşmazlıkları çözen kişiyi, ö) Sigorta raportörü: Sigorta ettiren veya sigorta sözleşmesinden menfaat sağlayan kişiler ile riski üstlenen taraf arasında sigorta sözleşmesinden doğan uyuşmazlıkların çözümü amacıyla Komisyona intikal etmiş şikâyetler üzerinde ön incelemeyi yapan kişiyi.

Aynı maddede kurumsal tanımlar da doğrulanmıştır: c) Bakan: Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakanı, ç) (Değişik: 13/6/2012-6327/47 md.) Birlik: Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliğini, e) (Ek: 13/6/2012-6327/47 md.) Destek hizmeti kuruluşu: Bu Kanun kapsamındaki kuruluşlara, faaliyet alanlarıyla ilgili konularda yardımcı veya tamamlayıcı nitelikte hizmet veren kuruluşları, f) Hesap: Güvence Hesabını, g) İş planı: Sigorta şirketleri ile reasürans şirketlerinin kuruluş amacı ile en az ilk üç yıldaki faaliyetlerine ilişkin tahminlerini ve yükümlülüklerini sürekli olarak yerine getirebileceğini ayrıntılı bir şekilde ortaya koyan planı, ğ) Komisyon: Sigorta Tahkim Komisyonunu, ı) Liste: Sigorta hakemleri listesini, j) Müsteşarlık: Hazine Müsteşarlığını, l) Reasürans şirketi: Türkiye'de kurulmuş reasürans şirketi ile yurt dışında kurulmuş reasürans şirketinin Türkiye'deki teşkilâtını, p) Sigorta şirketi: Türkiye'de kurulmuş sigorta şirketi ile yurt dışında kurulmuş sigorta şirketinin Türkiye'deki teşkilâtını. Bu bentlerin başındaki değişiklik şerhleri yalnızca birinci ve ikinci okumada gelmiş, üçüncü okumada bulunmamıştır; bentlerin geri kalanı üç okumada aynıdır. Bent harflemesi kaynakta a, b, c, ç, d, e, f, g, ğ, h, ı, i, j, k, l, m, n, o, ö, p dizisiyle gelmiş ve olduğu gibi bırakılmıştır.

Üçüncü madde sektörün kuruluş rejimini yazar. Birinci fıkra şöyledir: MADDE 3 – (1) Türkiye'de faaliyet gösterecek sigorta şirketleri ile reasürans şirketlerinin anonim şirket veya kooperatif şeklinde kurulmuş olması şarttır. Sigorta şirketleri ve reasürans şirketleri, sigortacılık işlemleri ve bunlarla doğrudan bağlantısı bulunan işler dışında başka işle iştigal edemez. Üçüncü fıkra kooperatif biçimini düzenler: (3) Üyeleri dışındaki kişilerle sigorta sözleşmesi yapmayan kooperatif şeklinde kurulan sigorta şirketleri ve reasürans şirketlerinin; a) Mütüel (karşılıklı) sigortacılık yapması, b) Ortak sayısının ikiyüzden az olmaması, c) Yöneticilerine herhangi bir ayrıcalık vermemesi, zorunludur. Dördüncü fıkra bu biçimin sınırını çizer: (4) Kooperatiflerin, üyeleri dışındaki kişilerle sigorta sözleşmesi yapabilmesi, bu hususun ana sözleşmelerinde açıkça yer alması şartıyla Müsteşarlığın iznine tâbidir. Kooperatif üyeleri dışındaki kişilerle sigorta sözleşmesi yapılabilmesi için kooperatiflerin sermayelerini, Müsteşarlıkça belirlenecek miktara yükseltmesi zorunludur. Beşinci fıkra ise yabancı şirketleri ikincil düzenlemeye bırakır: (5) Yabancı sigorta şirketlerinin ve reasürans şirketlerinin Türkiye'de faaliyet göstermesine ilişkin usûl ve esaslar Cumhurbaşkanı tarafından belirlenir.4 Bu fıkranın sonundaki 4 dipnot rakamı birinci ve ikinci okumadan gelmiştir, üçüncü okumada yoktur; dipnot gövdesi hiçbir okumadan istenmemiştir ve bu fıkranın başında bir değişiklik şerhi hiçbir okumada gelmemiştir, dolayısıyla fıkranın tarihçesi hakkında burada hiçbir çıkarım yapılmamaktadır.

Aynı maddenin ikinci fıkrası anonim şirket biçiminde kurucularda aranan şartları sayar. Bu fıkranın kurucularla ilgili bentlerinden biri bir oran ifadesi taşıdığı için bu rehbere hiçbir biçimde aktarılmamıştır: yüzde ya da oran taşıyan pasajlar bu rehberde alıntılanmamakta, kendi hesabımızla üretilmiş hiçbir oran da yazılmamaktadır. Fıkranın oran taşımayan bentleri şunlardır: a) Kurucularının; 1) Müflis veya konkordato ilan etmiş olmaması, 2) Bir sigorta veya reasürans şirketinin kurucusu veya ortağı olmanın gerektirdiği malî güce ve itibara sahip bulunması, 4) Taksirli suçlar hariç olmak üzere affa uğramış olsalar dahi süreli hapis veya sigortacılık mevzuatına aykırı hareketlerinden dolayı hapis veya birden fazla adlî para cezasına mahkûm edilmemiş yahut cezası ne olursa olsun basit ve nitelikli zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, görevi kötüye kullanma gibi yüz kızartıcı suçlar ile kaçakçılık suçları, resmî ihale ve alım satımlara fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama, terörün finansmanı, Devlet sırlarını açığa vurma veya vergi kaçakçılığı suçlarından dolayı hüküm giymemiş olması,3 5) Tüzel kişi olması halinde bu tüzel kişinin yönetim ve denetimine sahip kişilerin, malî güç dışında kurucularda aranan diğer şartları taşıması, b) Hisse senetlerinin nakit karşılığı çıkarılması ve halka açık anonim şirketlerde halka açık olan kısım hariç olmak üzere tamamının nama yazılı olması, c) Bir holding bünyesinde faaliyet gösterecek olması halinde, holding şirketinin finansal durumunun da sigortacılık faaliyetlerini idame ettirmeye yeterli olması, zorunludur. Dördüncü bendin sonundaki 3 dipnot rakamı birinci ve ikinci okumadan gelmiştir. Bu bentte geçen adlî para cezası ibaresi bir ceza türünün adıdır ve hiçbir tutar içermez; bu nedenle madde para yasağı gerekçesiyle düşürülmemiştir. Bu maddede lira ya da kuruş cinsinden hiçbir sayı bulunmamaktadır.

Dördüncü madde programın kendisiyle en doğrudan ilişkili maddedir, çünkü bu alandaki üst düzey görevler için yükseköğrenim şartını ve kabul edilen alanları adıyla sayar. Birinci fıkra şöyledir: MADDE 4 – (1) Sigorta şirketleri ve reasürans şirketlerinin yönetim kurulları genel müdür dâhil beş kişiden, denetçiler ise iki kişiden az olamaz. Genel müdür, yönetim kurulunun doğal üyesidir. İkinci fıkra şöyledir: (2) Yönetim kurulu üyelerinin malî güç dışında sigorta şirketi ve reasürans şirketi kurucularında aranan şartları taşıması; çoğunluğunun en az dört yıllık yüksek öğrenim görmüş olması ve sigortacılık, iktisat, işletme, muhasebe, hukuk, maliye, matematik, istatistik, aktüerya veya mühendislik alanlarında en az üç yıl deneyimi olan kişilerden seçilmesi şarttır. Üçüncü fıkra aynı yapıyı üst yönetim için kurar: (3) Genel müdür ve yardımcılarının, malî güç dışında sigorta şirketi ve reasürans şirketi kurucularında aranan şartları taşıması, en az dört yıllık yüksek öğrenim görmüş olması ve genel müdürlüğe atanacakların en az on yıl, sigortacılık veya sigortacılık tekniği ile ilgili konulardan sorumlu genel müdür yardımcılıklarına atanacakların yedi yıldan az olmamak üzere sigortacılık, iktisat, işletme, muhasebe, hukuk, maliye, matematik, istatistik, aktüerya veya mühendislik alanlarının en az birinde; diğer genel müdür yardımcılıklarına atanacakların da sorumlu olacakları alanda en az yedi yıl deneyim sahibi olması şarttır. Genel müdür yardımcılıklarından en az birinin sigortacılık veya sigortacılık tekniği ile ilgili konulardan sorumlu olması zorunludur. Dördüncü ve beşinci fıkralar şöyledir: (4) Murahhas üyelerin genel müdürde aranan şartları taşıması zorunludur. (5) Başka unvanlarla istihdam edilseler dahi, yetki ve görevleri itibarıyla genel müdür yardımcısına denk veya daha üst konumlarda görev yapan diğer yöneticiler de genel müdür ve genel müdür yardımcılarına ilişkin hükümlere tâbidir. Altıncı ve yedinci fıkralar denetçileri ve hâkim hissedarı düzenler: (6) Denetçilerin, malî güç dışında sigorta şirketi ve reasürans şirketi kurucularında aranan şartları taşımaları, en az dört yıllık yüksek öğrenim görmüş olmaları ve sigortacılık, iktisat, hukuk, maliye, işletme ve muhasebe alanlarında en az üç yıl deneyimi olan kişilerden seçilmesi şarttır. (7) Sigorta veya reasürans şirketinin hâkim hissedarı tüzel kişilerin yönetim ve denetimine sahip kişilerde de, malî güç dışında sigorta şirketi ve reasürans şirketi kurucularında aranan şartlar aranır. Sekizinci fıkra ise iç kontrolü kurar: (8) (Değişik: 13/6/2012-6327/49 md.) Sigorta şirketleri ile reasürans şirketleri; tüm iş ve işlemlerinin, sigortacılık mevzuatı ve ilgili diğer mevzuata, şirketin iç yönergeleri ile yönetim stratejisi ve politikalarına uygunluğunun sürekli kontrol edilmesi, denetlenmesi ile hata, hile ve usulsüzlüklerin tespiti ve önlenmesi amacıyla iç denetim ve risk yönetimini kapsayacak şekilde etkin bir iç kontrol sistemi kurmak zorundadır. Müsteşarlıkça belirlenen alanlarla sınırlı olmak üzere, iç kontrol sistemlerinin yürütülmesi dışarıdan hizmet alımı yoluyla da yapılabilir. İç kontrol sistemlerinin kurulmasına ilişkin usul ve esaslar Müsteşarlıkça belirlenir. Bu fıkranın başındaki değişiklik şerhi yalnızca birinci ve ikinci okumada gelmiştir.

Yirmi birinci madde mesleğe girişin kurumsal biçimini gösterir ve bu maddenin etiket düzeyi ayrıca yazılmalıdır: bu maddenin gövdesi yalnızca ikinci ve üçüncü okumadan gelmiştir, çünkü birinci okumadan hiç istenmemiştir. Yani üçüncü tanık bir ret değil, bir talep sınırı nedeniyle yoktur; birinci okuma yalnızca kendisinden istenen ilk maddelerle sınırlı kalmıştır. Madde şöyledir: MADDE 21 – (1) Sigorta şirketleri ile reasürans şirketleri, yeterli sayıda aktüerle çalışmak zorundadır. Müsteşarlık tarafından aktüerlerin kaydedildiği bir Aktüerler Sicili tutulur. Sicile kaydolunmadan aktüerlik yapılamaz. Aktüerlik unvanının kazanılması ile aktüerlerin görev ve yetkilerine ilişkin usûl ve esaslar yönetmelikle belirlenir. (2) Brokerlik, Müsteşarlıktan alınan brokerlik ruhsatı ile yapılır. Müsteşarlık, ruhsat ile ilgili işlemlerin incelemeye ve onaya hazır hale getirilmesi hususunda ilgili sivil toplum ve meslek kuruluşlarına görev verebilir. Brokerlerin görev ve yetkilerine ilişkin usûl ve esaslar yönetmelikle belirlenir. (3) Sigorta şirketlerinin, sigorta acentelerinin ve sigorta eksperlerinin ortakları, yönetim ve denetiminde bulunan kişiler ve bunlar adına imza atmaya yetkili olanlar ile meslekî faaliyette bulunan şirket çalışanları; brokerlik yapamaz, tüzel kişi brokerin yönetim ve denetim kurullarında görev alamaz, imzaya yetkili olarak çalışamaz, bunlara ortak olamaz ve bunlardan ücret karşılığı herhangi bir iş kabul edemez. Bu sınırlandırmalar söz konusu kimselerin eş ve velayeti altındaki çocukları için de geçerlidir. (4) Sigorta brokerliği yapması yasaklananlar, brokerlik ile ilgili faaliyetlerde çalıştırılamaz ve her ne şekilde olursa olsun bu kişilerle brokerlik mesleğinin icrası için işbirliği yapılamaz. (5) Sigorta brokerleri ve bunların yanlarında çalışanlar, işleri dolayısıyla öğrendikleri bilgi ve sırları ilgililerin izni olmaksızın açıklayamaz. Ancak, suç teşkil eden hallerin yetkili mercilere duyurulması zorunludur. Üçüncü fıkrada geçen ücret karşılığı ibaresi bir yasak kuralının unsurudur ve hiçbir tutar içermez; bu rehbere hiçbir ücret verisi aktarılmamıştır.

Bir madde para gerekçesiyle tümüyle düşürülmüştür ve bu açıkça yazılmalıdır. Ruhsat kenar başlığını taşıyan beşinci madde, ruhsat talebinde bulunan şirketlerin ödenmiş sermayelerini yükseltme yükümlülüğünü Türk Lirası cinsinden bir asgari tutara bağladığı için bu rehberde hiçbir biçimde alıntılanmamıştır; söz konusu tutar buraya yazılmamış, yaklaşık değeri bile verilmemiş ve madde doğrulanmış gövde sayımına alınmamıştır. Bu maddenin kenar başlığı da yalnızca bir okumadan geldiği ve aynı para gerekçesi geçerli olduğu için kullanılmamıştır. Böylece bu kanunda doğrulanmış tam madde gövdesi sayısı beştir: birinci, ikinci, üçüncü, dördüncü ve yirmi birinci maddeler.

Örtüşmenin sınırı da aynı açıklıkla yazılmalıdır. Bu kanun Sigortacılık ve Sosyal Güvenlik programını kurmaz; bir yükseköğretim düzenlemesi değildir, bir program ihdas etmez ve bir bölüm adı saymaz. Programın ders planını belirlemez: dördüncü maddede geçen en az dört yıllık yüksek öğrenim ibaresi ve onu izleyen alan listesi bir istihdam ve atama şartıdır, bir müfredat hükmü değildir; bir dersin adı ile bir kanun kavramının örtüşmesi o dersi kanunun belirlediği anlamına gelmez. Mezunun meslek tanımını da programa bağlamaz: ikinci maddedeki aktüer, broker, sigorta acentesi ve sigorta eksperi tanımları mesleğin işini tarif eder, o mesleğe hangi lisans programından girileceğini düzenlemez; yirmi birinci madde ise sicil ve ruhsat usulünü yönetmelikle belirlenir diyerek ikincil düzenlemeye bıraktığı için mesleğe giriş koşullarının içeriği bu rehberde doğrulanmamıştır. Kanunun güncel hâli, bugünkü uygulanışı, yürürlük durumu, metinde geçen kurum adlarının bugünkü karşılığı, ikincil mevzuatı ve değişiklik zincirinin bugünkü hâli hakkında bu rehber hiçbir hüküm vermez; bunlar için kaynak listesindeki resmi adresin esas alınması gerekir.

Bu başlıkta bilerek eksik bırakılanlar şunlardır. Taban puan, başarı sıralaması ve kontenjan hiçbir kanun metninde aranmamış ve hiçbir yere yazılmamıştır; maaş, ücret, işe girme oranı ve mezun istihdam verisi de aranmamış ve yazılmamıştır. Ruhsat kenar başlıklı beşinci madde, doğrulanmış olmasına rağmen Türk Lirası cinsinden bir asgari sermaye tutarı taşıdığı için tümüyle düşürülmüş, tutarın kendisi hiçbir yerde yazılmamış ve yaklaşık değeri bile verilmemiştir. Bu kanunun idari para cezası maddeleri hiçbir okumadan istenmemiştir; istenmiş olsalardı tutar taşıdıkları için düşürülecekti ve içerikleri hakkında burada hiçbir iddia yoktur. Üçüncü maddenin ikinci fıkrasındaki bentlerden biri bir oran ifadesi taşıdığı için alıntılanmamış, o oran hiçbir biçimde buraya taşınmamış ve kendi yorumumuzla üretilmiş hiçbir oran yazılmamıştır. Dipnot rakamları yalnızca birinci ve ikinci okumada gelmiş, üçüncü okumada bulunmamıştır; iki okumanın mutabakatıyla yazılmış olanların dışında hiçbiri kullanılmamış ve dipnot gövdeleri hiç istenmemiştir; rakamsız biçimler ise tek okumada kaldığı için alıntılanmamıştır. Bu kanunda hiçbir bölüm başlığı iddiası kurulmamıştır, çünkü birinci okuma alt başlığı bulunmayan bir bölüm iskeleti üretmiş, bu uydurma yapı reddedilmiş ve o kalemde birinci okuma tanık sayılmamıştır; okuma yeniden çalıştırılmamıştır ve bu bir kapsam eksikliğidir, bölüm başlığı bulunmadığı iddiası değildir. Düstur satırındaki Sayfa değeri hiçbir okumada gelmemiştir ve bu da bir kapsam eksikliğidir. Yirmi birinci maddenin bütün gövdesi yalnızca ikinci ve üçüncü okumaya dayanır; birinci okumanın tanık olmamasının nedeni bir ret değil, o maddenin birinci okumadan hiç istenmemiş olmasıdır ve bu talep sınırı burada açıkça yazılmıştır. Yöntemin bir başka sınırı da kaydedilmelidir: birinci okuma birkaç bendin sonunda satır sonu boşluğu bırakmış, ikinci ve üçüncü okuma aynı bentleri boşluksuz bitirmiştir; karşılaştırma bu tek noktada satır sonundaki boşluk göz ardı edilerek yapılmıştır ve bu bir yöntem kararıdır, kaynakta satırın nasıl bittiğine dair bir iddia değildir. Bunun dışında hiçbir normalleştirme uygulanmamıştır. Aynı oturumda okunan bir başka belgede okuma katmanlarının davranışı bu belgedekinin tersi yönde çıkmıştır; yani belirli bir okumanın dipnotları hep taşıdığı ya da hep düşürdüğü yönünde kararlı bir davranış yoktur ve her belge kendi başına değerlendirilmiştir. Birinci okumanın eklediği başlık ve kalınlaştırma işaretleri ile kendi numaralandırdığı ara başlıklar biçimsel ekleme sayılmış, hiçbir yerde kaynak metnin parçası olarak aktarılmamıştır. Dördüncü okuma hiçbir kalem için açılmamıştır: ne bölüm başlıklarını kurtarmak, ne dipnot rakamlarını çözmek, ne de tek okumada kalan biçimleri gidermek için. Beşinci madde dışındaki altıncı ile yirminci maddeler ve yirmi ikinci ve sonraki maddeler hiçbir okumadan istenmemiştir; o maddelerin içeriği hakkında burada tek bir iddia yoktur. Bu kanunun adresi ilk denemede açıldığı için başka bir tertip adresi ve başka bir kanun numarası hiç denenmemiştir; denenmemiş bir adresin çalışıp çalışmadığı hakkında hiçbir şey söylenmemektedir. Kaynaktaki hiçbir kısaltma açılmamış, yazım, büyük ve küçük harf kullanımı ile noktalama düzeltilmemiştir; tâbi, usûl, malî, hâkim, dâhil, şikâyet ve teşkilât gibi biçimler kaynakta göründüğü hâlde bırakılmıştır. Son olarak hiçbir yerde bir terimin bu kanunda tanımlı olmadığı, bir hükmün bulunmadığı ya da bir numaranın var olmadığı yönünde olumsuz bir iddia kurulmamıştır; yalnızca bu oturumun okumalarında iki tanıkla birebir teyit edilemediği veya hiç istenmediği kaydedilmiştir.

Bu programın somut bir örneği için bir üniversitenin kendi Bologna ve kredilendirme bilgi sistemi üzerinde herkese açık biçimde yayımlanan ders listesi sayfası okundu. Baştan iki şey yazılmalıdır. Birincisi, buradaki plan tek bir üniversitenin yayımladığı plandır ve programın ülke çapındaki ortak müfredatı değildir. İkincisi, sayfa bir puan türü yayımlamamaktadır; bu rehberdeki puan türü değeri ÖSYM program tablosuna dayanır, bu sayfaya değil, ve sayfa taban puan, başarı sıralaması, kontenjan ile ücret de yayımlamamaktadır.

Bu kaynak üç okumayla okunmuştur ve bu ifşa zorunludur: iki bağımsız okuma yapılmış, okumalar basılı yarıyıl bloğu sayısı ile düzey ifadesinin sayfadaki yeri konusunda ayrıştığı için hedefli bir üçüncü okuma daha yapılmıştır. Program adı sayfada birebir basılıdır: her üç okuma da Sigortacılık ve Sosyal Güvenlik dizgesinin bu yazımla basılı olduğunu bildirmiş, bir okuma tam başlığı Sigortacılık ve Sosyal Güvenlik - İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi biçiminde alıntılamıştır. Hedeflenen ad ile sayfanın bastığı ad arasında yazım farkı yoktur.

Üniversite adı sayfada yayımlanmıştır; alan adından çıkarım değildir. Ad KTO Karatay Üniversitesi biçiminde birebir alıntılanmış ve logoda ve birden fazla yerde basılı olduğu bildirilmiştir. Bu gözlemi yalnızca ikinci okuma bildirmiştir; birinci okuma bu noktayı ayrıca bildirmemiş, ama yalanlamamıştır ve bu ayrım burada olduğu gibi bırakılmıştır.

Öğretim düzeyi konusundaki durum bir ara durumdur ve yayımlı gibi sunulmamaktadır. Lisans sözcüğü bu sayfada basılıdır, yani doğrulanamadı değildir; ancak programın kendi künyesinde değil, sayfanın üst gezinti menüsündeki Lisans Programları etiketinin içinde basılıdır. Hedefli üçüncü okuma bu noktayı doğrudan sormuş ve düzey sözcüğünün program bilgisi olarak yalnızca üst menüde geçtiğini, sayfanın ana bölümünde programın öğretim düzeyini açıkça belirten bir ifadenin basılı olmadığını bildirmiştir. Düzey yarıyıl sayısından da çıkarılmamıştır ve çıkarılamaz, çünkü sayfa sekiz değil yedi yarıyıl bloğu basmaktadır. Bu rehberdeki dört yıllık süre bilgisi de bu sayfaya dayandırılmamıştır.

Basılı yarıyıl bloğu sayısı konusunda üç okuma ayrışmıştır ve üç ifade de olduğu gibi kayda geçmektedir, aralarında hakemlik yapılmamıştır. Birinci okuma sekiz yarıyıl bloğu bulunduğunu yazmış, ama parantez içinde birinci ile yedinci yarıyılların tam olarak gösterildiğini eklemiş ve fiilen yedi blok dökmüştür. İkinci okuma toplam yedi yarıyıl bloğunun basılı olduğunu, sekizinci bloğun sayfadaki içerikte tamamlanmadığını ve görüntülenebilecek tam veri bulunmadığını bildirmiştir. Hedefli üçüncü okuma ise sekizinci yarıyıl bloğunun bulunmadığını, sayfanın yedinci yarıyılda kesildiğini ve sekizinci yarıyıl başlığının basılı olmadığını bildirmiştir. Hiçbiri doğru ilan edilmemiştir. Aşağıdaki döküm sayfada fiilen dökülen yedi bloğu taşır. Sayfanın sekizinci yarıyılı basmaması bir gözlemdir; programda sekizinci yarıyıl bulunmadığı iddiası değildir ve bu yönde olumsuz bir iddia kurulmamıştır. İkinci okumanın bildirdiği tamamlanmamış içerik ifadesi bir engellenme değildir ve bu alan adı engelli sayılmamıştır.

Blok başlıkları, birebir alıntı istenen okumanın verdiği biçimle, ilgili yarıyıl numarasını izleyen Yarıyıl Dersleri kalıbındadır. Birinci yarıyılın satırları İşletme Bilimine Giriş, Mikroekonomi, Hukuka Giriş, İşletme Matematiği I, Muhasebe I, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi I, Türk Dili I ve Yabancı Dil (İngilizce) I olarak yayımlanmıştır. Bu blok yalnızca birinci okumanın döktüğü bloktur; öteki iki okuma bu bloğu dökmemiş, yalanlamamıştır. Alan adını taşıyan hiçbir dersin ilk yarıyılda bulunmaması, programın önce ortak işletme ve hukuk zeminini kurduğunu gösterir.

İkinci yarıyılın satırları Sigortacılığa Giriş, Sosyal Güvenliğe Giriş, Makroekonomi, İşletme Matematiği II, Muhasebe II, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi II, Türk Dili II ve Yabancı Dil (İngilizce) II olarak yayımlanmıştır. Bu blok da yalnızca birinci okumanın döktüğü bloktur. Programın adını oluşturan iki yarının giriş derslerinin aynı yarıyılda, yan yana durması dikkat çekicidir: öğrenci sigortacılık ile sosyal güvenliği ayrı ayrı değil birlikte tanımaya başlamaktadır.

Üçüncü yarıyılın satırları Sigorta Hukuku, Sosyal Güvenlik Teorisi ve Sistemleri, Sigorta Branşları, İstatistik I ile bir yer tutucu satır olan Bölüm Seçmeli I olarak yayımlanmıştır. Bu blok birinci ve hedefli üçüncü okumada birebir aynı sırayla, aynı ders sayısıyla ve aynı yazımla gelmiştir. Sigorta hukuku ile sigorta branşlarının aynı dönemde durması, ürünün hukuki çerçevesiyle ticari çeşitlerinin birlikte öğretildiğini gösterir.

Dördüncü yarıyılın satırları Sosyal Güvenlik Hukuku, İşletme Finansmanı, Finansal Matematik, İstatistik II ile iki yer tutucu satır olan Bölüm Seçmeli II ve Üniversite Seçmeli I olarak yayımlanmıştır. Bu blok da iki okumada birebir aynıdır. Finansal matematiğin istatistiğin ikinci dönemiyle aynı yarıyılda durması, paranın zaman değeri ile belirsizliğin ölçülmesinin yan yana kurulduğunu gösterir.

Beşinci yarıyılın satırları Sigorta İşletmeleri Yönetimi, Staj I, Araştırma Yöntemleri, Medeniyet Tasavvuru ve Ahilik ile iki yer tutucu satır olan Bölüm Seçmeli III ve Fakülte Seçmeli olarak yayımlanmıştır. Bu blok iki okumada birebir aynıdır. Stajın beşinci yarıyılda başlaması, alanın sınıf içinde tamamlanmadığının plan içindeki karşılığıdır.

Altıncı yarıyılın satırları Sosyal Güvenlik Uygulamarı, Aktüerya Matematiği, İslami Sigortacılık ve Tekafül, Reasürans ile iki yer tutucu satır olan Bölüm Seçmeli IV ve Fakülte Seçmeli olarak yayımlanmıştır. Birinci ders adı sayfada bu yazımla basılıdır ve düzeltilmemiştir. Bu blok iki okumada birebir aynıdır. Aktüerya matematiği ile reasüransın aynı dönemde durması, riskin hesaplanması ile riskin bir kez daha devredilmesinin birlikte okutulduğunu gösterir.

Yedinci yarıyılın satırları Aktüerya Uygulamarı, Staj II, Borçlar Hukuku ile iki yer tutucu satır olan Bölüm Seçmeli V ve Üniversite Seçmeli II olarak yayımlanmıştır. Birinci ders adı sayfada bu yazımla basılıdır ve düzeltilmemiştir. Bu blok birinci ve ikinci okumada birebir aynı sırayla, aynı ders sayısıyla ve aynı yazımla gelmiştir.

Bu başlıkta bilerek eksik bırakılanlar şunlardır. Bu sayfa üç okumayla okunmuştur: birbirinden farklı ifadelerle yazılmış iki bağımsız okuma ve okumaların ayrıştığı üç noktayı doğrudan soran hedefli bir üçüncü okuma. Sayfadan alınan satır sayısı yedi blok boyunca kırk dörttür; bunların dokuzu seçmeli yer tutucu satırdır ve geriye otuz beş ders adı kalmaktadır. Düşürülen yer tutucu satırların yarıyıllara dağılımı üçüncü yarıyılda bir, dördüncü yarıyılda iki, beşinci yarıyılda iki, altıncı yarıyılda iki, yedinci yarıyılda ikidir ve bu satırlar bölüm seçmeli, üniversite seçmeli ve fakülte seçmeli kalemlerinden oluşur. Seçmeli havuzlar doldurulmamıştır: havuzun içinde hangi derslerin bulunduğu, havuzdan kaç ders seçildiği ve ders yükü hiçbir yere yazılmamıştır. Bu satırlar ders adı olarak değil, sayfanın bastığı satır olarak taşınmıştır ve okumalar bu sayıda ayrışmamıştır. Sayfa aynı ders adını iki kez basmıştır: Fakülte Seçmeli satırı beşinci ve altıncı yarıyılda iki kez basılıdır ve iki kez basıldığı için iki kez yazılmış, tekilleştirilmemiştir. Yabancı Dil (İngilizce) başlıklı satırlar sayfada adlandırılmış ders olarak basılıdır ve yer tutucu sayısına dahil edilmemiştir; yabancı dil dersi oldukları burada ayrıca işaretlenir. Okunamayan yarıyıl sekizinci yarıyıldır ve blok sayısı konusundaki üç ayrı ifade yukarıda olduğu gibi bırakılmış, tekleştirilmemiştir. Blok kapsamı bakımından da bir ayrışma vardır: ikinci okuma yalnızca yedinci yarıyılı dökmüş, öteki bloklar için hiçbir şey söylememiştir; dökmediği bloklar için yok denmemiş, okumalar birbirini yalanlamadığı için kaynak reddedilmemiştir ve hiçbir okuma reddedilmemiştir. Öğretim düzeyi bu sayfada basılıdır ama yalnızca üst menü etiketi içindedir; bu bir ara durumdur, yayımlı gibi sunulmamıştır ve yarıyıl sayısından çıkarım yapılmamıştır. Üniversite adı sayfada yayımlıdır, alan adından çıkarım değildir, ancak bu gözlemi yalnızca bir okuma bildirmiştir. Ders adları Türkçe yayımlanmıştır ve çevrilmemiştir; kısaltmalar açılmamış, imla, büyük ve küçük harf kullanımı ile noktalama sayfada göründüğü gibi bırakılmış ve düzeltilmemiştir; Sosyal Güvenlik Uygulamarı ile Aktüerya Uygulamarı yazımları bunun somut örnekleridir. Sayfada basılı ders kodu, kredi ve kredilendirme sütunları rapora ve bu rehbere hiç alınmamıştır. Bu program için ikinci bir kaynak bulunamamıştır: bir üniversitenin ders programı adresi açılmış, ancak iki ayrı okumada da boş dönmüş ve sayfada metin bulunmadığı bildirilmiştir; bu bir engellenme değildir ve o alan adı engelli sayılmamıştır, ayrım korunmuştur. O kurumun bu programa ait bir planı bulunmadığı iddia edilmemektedir; yalnızca denenen adresten ders adı alınamamıştır. Türkiye'de bu programı yürüten başka üniversite bulunmadığı da iddia edilmemektedir; yalnızca yapılan aramalarda başka bir yayımlanmış plan sayfası çıkmamıştır. Önlisans düzeyindeki sigortacılık, bankacılık ve sigortacılık ile sosyal güvenlik adlarını basan sayfalar bu programın kaynağı olarak kullanılmamış ve yakın program diye alınmamıştır; bu adlar bu program değildir.