Turizm ve Gastronomi Yönetimi Programları, turizm işletmeciliğini ve mutfak alanını tek bir plan içinde birlikte kuran dört yıllık bir lisans programıdır. Alanın kamusal çerçevesine değen metinlerden biri 7183 sayılı kanundur. Bu rehber puan vermez.
- Puan türü
- EA
- Seviye
- Lisans
- Süre
- 4 yıl
- ÖSYM 2025 taban
- 255,86–335,86
- Üniversite
- 9
- Genel kontenjan
- 270
- Meslek çıktısı
- 7
Taban puanlar ÖSYM'nin 2025 yerleştirme sonuçlarından alınmıştır; başarı sıralaması içermez ve her yıl değişir.
Turizm ve Gastronomi Yönetimi Programları Nedir?
Turizm ve Gastronomi Yönetimi Programları, bir ülkenin ziyaretçi ağırlama düzenini ve bu düzenin içindeki yeme içme tarafını tek bir plan içinde birlikte ele alan dört yıllık bir lisans programıdır. Adındaki çoğul yapı tesadüf değildir: bu ad altında açılan program, Türkiye'de ayrı ayrı yürütülen turizm işletmeciliği ve gastronomi eğitimlerini tek bir çatı altında toplama denemesidir. Programın çekirdeğinde tek bir soru vardır: bir ziyaretçinin bir yere gelmesi, orada kalması ve orada yemesi hangi işletme kararlarıyla, hangi teknik bilgiyle ve hangi kültürel çerçeveyle mümkün olur.
Alanın birinci ayağı turizmin kendisidir. Turizmin ne olduğu, hangi türlere ayrıldığı, bir destinasyonun nasıl kurulduğu ve ziyaretçinin neden bir yeri seçtiği bu ayağın konularıdır. Turizm bir sektör olduğu kadar bir hareket biçimidir ve bu ayak öğrenciye o hareketin mantığını verir.
İkinci ayak işletmeciliktir. Bir konaklama tesisinin nasıl yönetildiği, odaların nasıl satıldığı, personelin nasıl yönetildiği, maliyetin nasıl hesaplandığı ve gelirin nasıl yönetildiği bu ayağın konularıdır. Turizm alanında bir mezunun karşısına çıkan işlerin çoğu bir işletmenin içindedir; bu ayak o işletmenin dilini öğretir.
Üçüncü ayak mutfağın kendisidir. Temel pişirme tekniklerinin öğrenilmesi, mutfak araç ve gereçlerinin tanınması, menünün nasıl kurulduğu, gıdanın güvenli biçimde nasıl işlendiği ve farklı mutfak geleneklerinin nasıl okunduğu bu ayağın konularıdır. Bu ayak alanın elle tutulan tarafıdır ve programı yalnızca bir yönetim programı olmaktan çıkarır.
Dördüncü ayak gıdanın bilimi ve mevzuatıdır. Gıdanın hangi süreçlerden geçtiği, güvenliğinin nasıl sağlandığı, duyusal özelliklerinin nasıl ölçüldüğü ve hangi kurallara bağlı olduğu bu ayağın konularıdır. Mutfakta alınan kararların bir kısmı zevk meselesi değil, teknik ve hukuki bir zorunluluktur.
Beşinci ayak kültür ve iletişimdir. Yemeğin tarihi, toplumsal anlamı, bir ülkenin mutfağının dışarıda nasıl anlatıldığı, yeni medyanın bu anlatıdaki yeri ve yabancı dil bu ayağın konularıdır. Turizm alanı, karşısındaki kişinin çoğu zaman başka bir dilden ve başka bir kültürden geldiği bir alandır.
Altıncı ayak sayısal ve dijital taraftır. Rezervasyon ve otomasyon sistemleri, dijital pazarlama, bilişim uygulamaları ve alandaki yapay zekâ tartışmaları bu ayağın konularıdır. Bu ayak alanın son yıllarda en hızlı büyüyen tarafıdır.
Bu altı ayak alanı hem işletme hem uygulama tarafına yakın kılar. Mutfağın kendisine yoğunlaşmak isteyen öğrenci için [gastronomi ve mutfak sanatları](/bolum/gastronomi-ve-mutfak-sanatlari), turizm işletmeciliğinin bütününe ilgi duyan öğrenci için [turizm işletmeciliği](/bolum/turizm-isletmeciligi) ve [turizm ve otel işletmeciliği](/bolum/turizm-ve-otel-isletmeciligi), ziyaretçiye rehberlik etmeye ilgi duyan öğrenci için [turizm rehberliği](/bolum/turizm-rehberligi) ve [turist rehberliği](/bolum/turist-rehberligi), gıdanın bilimine ilgi duyan öğrenci için [gıda mühendisliği](/bolum/gida-muhendisligi) bu alanın komşularıdır.
Alanın Kamusal Çerçevesi: 7183 Sayılı Kanun
Bu alanın konularından biri, bir ülkenin turizm imkânlarının dışarıda tanıtılması ve turizm potansiyelinin ekonomiye kazandırılmasıdır ve bu konu Türkiye'de kendi kanunu üzerinden düzenlenmiş bir alandır. Bu çerçeveye değen metinlerden biri 7183 sayılı kanundur. Kanunun adı kaynakta "TÜRKİYE TURİZM TANITIM VE GELİŞTİRME AJANSI HAKKINDA KANUN" olarak yayımlanmıştır. Künyede "7183" kanun numarası ve "11/7/2019" kabul tarihi yer alır; metnin ilk bölümü "BİRİNCİ BÖLÜM" başlığını ve altında "Amaç, Kapsam ve Tanımlar" alt başlığını, ikinci bölümü ise "İKİNCİ BÖLÜM" başlığını ve altında "Kuruluş, Faaliyet Alanı ve Gelirler" alt başlığını taşır.
Kanunun birinci maddesi kaynakta "MADDE 1 –" işaretiyle başlar ve kenar başlığı "Amaç ve kapsam" olarak yayımlanmıştır. Maddenin birinci fıkrası şöyledir: "(1) Bu Kanunun amacı; Türkiye'nin turizm hedeflerine ulaşmasını teminen; turizm imkân ve fırsatlarının dünyada tanıtılmasına, turizm potansiyelinin tüm yönleri ile değerlendirilerek ülke ekonomisine kazandırılmasına, turizm yatırımlarının, turizmin ülke ekonomisindeki payının ve turizm sektörünün hizmet kalitesinin artırılmasına yönelik faaliyetlerde bulunmak, destek ve kaynak sağlamak amacıyla Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansının kurulması, yönetimi, denetimi, gelirleri ve faaliyetlerine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir." İkinci fıkrası ise şöyledir: "(2) Bu Kanun; Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansının kuruluşu, yönetimi, denetimi, faaliyet konuları ve gelirlerine ilişkin usul ve esasları kapsar."
İkinci madde "MADDE 2 –" işaretiyle başlar ve kenar başlığı "Tanımlar" olarak yayımlanmıştır. Maddenin metni şöyledir: "(1) Bu Kanunda geçen; a) Ajans: Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansını, b) Bakan: Kültür ve Turizm Bakanını, c) Bakanlık: Kültür ve Turizm Bakanlığını, ifade eder."
Üçüncü madde "MADDE 3 –" işaretiyle başlar ve kenar başlığı "Kuruluş" olarak yayımlanmıştır. Maddenin birinci fıkrası şöyledir: "(1) Bu Kanunda yazılı olan görevleri yerine getirmek ve yetkileri kullanmak üzere Bakanlıkla ilgili, tüzel kişiliği haiz, bu Kanunda belirtilen hususlar dışında özel hukuk hükümlerine tabi, Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı kurulmuştur." İkinci fıkrası ise şöyledir: "(2) Ajansın organları; Yönetim Kurulu, İcra Kurulu ve Danışma Kuruludur."
Buradan çıkarılması gereken sonuç şudur: bu metin, turizm tanıtımını yürütmek üzere kurulan bir yapıyı ve bu yapının kuruluşuna, yönetimine, denetimine ve gelirlerine ilişkin usulleri düzenlemektedir. Bu program, adının içinde geçen turizm alanının kamusal tanıtım tarafıyla bu metin üzerinden aynı çerçeveye değer. Ancak bu, kanunun bu programı, bu programın ders planını ya da mezununun görev tanımını düzenlediği anlamına gelmez.
Bu başlıkta bilerek eksik bırakılanlar şunlardır. Kanunun adı, numarası, kabul tarihi, iki bölüm başlığı, üç madde işareti, üç kenar başlığı ve üç maddenin yukarıda alıntılanan fıkraları üç ayrı okumanın en az ikisinde harfi harfine aynı çıktığı için aktarılmıştır. Resmî Gazete künye satırı üç okumada aynı noktalama ile yazılmadığı için tırnak içinde verilmemiştir; satırdaki tarih ve sayı değerleri üç okumada uyumlu olsa da satırın basılı biçimi doğrulanmadığından buraya alınmamıştır. Üçüncü maddenin ikinci fıkrasından sonrası bu rehbere alınmamış, sonraki maddeler, ekler ve geçici hükümler okunmamıştır. Kanunun güncel hâli için kaynak listesindeki bağlantıya bakılmalıdır.
Turizm ve Gastronomi Yönetimi Programları ile Yakın Alanlar Aynı Şey Değil
Bu program birkaç alanla karıştırılır. En sık karıştığı yer mutfak tarafıdır. [Gastronomi ve mutfak sanatları](/bolum/gastronomi-ve-mutfak-sanatlari) planının ağırlığını mutfağın kendisine, tekniğe ve yemeğin kültürüne verir; bu program aynı dersleri içerir ama yanına turizm işletmeciliğinin bütün gövdesini de koyar. İki yol arasındaki fark bir yasak değil, bir ağırlık farkıdır ve tercih öncesinde ilgili üniversitenin kendi ders planından okunmalıdır. Mutfağın uygulama tarafına iki yıllık bir yoldan girmek isteyen öğrenci için [aşçılık](/bolum/ascilik) ve [pastacılık ve ekmekçilik](/bolum/pastacilik-ve-ekmekcilik) ayrı yollardır.
İkinci karışma noktası turizm işletmeciliğidir. [Turizm işletmeciliği](/bolum/turizm-isletmeciligi) ve [turizm ve otel işletmeciliği](/bolum/turizm-ve-otel-isletmeciligi) tesisin ve seyahatin yönetimini merkezine alır; bu program o merkeze mutfağı da ekler. [Turizm ve seyahat hizmetleri](/bolum/turizm-ve-seyahat-hizmetleri) iki yıllık bir yoldan aynı sektöre girer. [Turizm rehberliği](/bolum/turizm-rehberligi) ve [turist rehberliği](/bolum/turist-rehberligi) ise ziyaretçinin karşısında duran ve anlatan tarafa odaklanır; bu program o mesleğin kendi koşullarını konu edinmez.
Üçüncü karışma noktası gıdanın bilimi ve teknolojisidir. [Gıda mühendisliği](/bolum/gida-muhendisligi), [gıda teknolojisi](/bolum/gida-teknolojisi) ve [gıda kalite kontrolü ve analizi](/bolum/gida-kalite-kontrolu-ve-analizi) gıdanın üretimini, işlenmesini ve denetimini merkezine alır; bu program gıdayı bir tüketim ve sunum bağlamında ele alır. [Beslenme ve diyetetik](/bolum/beslenme-ve-diyetetik) ise besinin insan sağlığı üzerindeki etkisini konu edinen ve kendi meslek çerçevesi olan ayrı bir alandır; menü kurmakla beslenme tedavisi planlamak aynı iş değildir.
Dördüncü karışma noktası hizmet ve yönetim tarafıdır. [Rekreasyon](/bolum/rekreasyon) ve [rekreasyon yönetimi](/bolum/rekreasyon-yonetimi) boş zamanın düzenlenmesine, [sağlık turizmi işletmeciliği](/bolum/saglik-turizmi-isletmeciligi) turizmin sağlık tarafına, [işletme](/bolum/isletme) ve [işletme yönetimi](/bolum/isletme-yonetimi) şirketin genel kurallarına, [pazarlama](/bolum/pazarlama) ise satışın ve talebin kendisine bakar. Bu program bu alanların araçlarını kullanır ama sorusu farklıdır: bir ziyaretçinin bir yerde geçirdiği zaman nasıl kurulur ve o zamanın yeme içme tarafı nasıl yönetilir.
Bir Üniversitenin Ders Planı: Akdeniz Üniversitesi
Bu programın somut bir örneği için Antalya'da bulunan bir üniversitenin Bologna ders planı sayfası okundu. Burada bir uyarı baştan verilmelidir: sayfa kendi metninde üniversitenin adını yayımlamamaktadır. Ne ders planı sayfasında ne de program hakkında sayfasında üniversitenin adı geçmektedir; bu rehberdeki üniversite adı sayfanın alan adından çıkarılmıştır ve sayfanın kendisine dayandırılmamıştır. Sayfanın yayımladığı birim adı "Turizm ve Gastronomi Yönetimi Programları Bölümü", program adı ise "Turizm ve Gastronomi Yönetimi Programları (İngilizce)" biçimindedir. Sayfa öğretim düzeyini "Lisans" ve öğrenim süresini dört yıl olarak yayımlar; ayrıca programın 2025-2026 eğitim öğretim yılında ilk öğrencilerini kabul ettiğini belirten bir not taşır. Program İngilizce yürütüldüğü için ders adlarının büyük çoğunluğu İngilizcedir; bu adlar çevrilmeden, sayfada göründüğü gibi aktarılmıştır.
Sayfa dersleri, programın yeni açılmış olmasıyla ilgili görünen iki ek yarıyıl başlığıyla birlikte toplam on yarıyıl başlığı altında toplar. Eksi birinci yarıyılın tek dersi Temel Bilişim Teknolojileri Kullanımı, sıfırıncı yarıyılın tek dersi ise Turizm ve Gastronomide Bilişim Uygulamaları olarak yayımlanmıştır. Bu iki başlık sayfada bu biçimde yer aldığı için değiştirilmeden aktarılmıştır.
Birinci yarıyılın dersleri Tourism And Tourism Management, Sustainability, Introduction To Economics, Occupational Health And Safety, Food Safety And Hygiene, Introduction To Gastronomy, Russian I, Critical Thinking, Kitchen Utensils And Equipment ve Special Interest Tourism olarak yayımlanmıştır. İkinci yarıyılın dersleri Marketing Management, Ethics, Business Mathematics, Basic Culinary Techniques And Applications, Rooms Division Management, Labor Law, Russian II, Social Behavior And Protocol, The Geography Of Tourism And Gastronomy In Turkey ve Accessible Tourism olarak yayımlanmıştır. İlk yıl turizmin, gastronominin ve işletmenin giriş derslerini yan yana kurar; mutfağın temel tekniği ve gıda güvenliği daha ilk yıldan plana girer.
Üçüncü yarıyılın dersleri Human Resources Management, Food And Beverage Management And Service, Kitchen Management, Purchasing And Cost Analysis, Introduction To Accounting, Principles Of Nutrition And Menu Management, Russian III, Gastrodiplomacy, History Of Gastronomy ve Hospitality Architecture olarak yayımlanmıştır. Dördüncü yarıyılın tek dersi Vocational Training In Business I olarak yayımlanmıştır. İkinci yılın ilk yarısı yönetim, maliyet ve mutfak yönetimi derslerini bir araya getirir; ikinci yarısı ise tümüyle bir işletmede geçirilen uygulama dönemine ayrılmıştır.
Beşinci yarıyıl planın en geniş başlığıdır ve kırk iki ders içerir: Russian IV, Food Science And Technology, Culinary Practices, Turkish Cuisine, Pastry And Baking, Basic Chocolate Making Techniques, Waste Management In Food And Beverage Businesses, Food Studies, Agricultural Sociology, Street Food, Stress And Team Management In The Kitchen, Food Writing And Publishing, Digital Marketing, Garde Manger, Banquet Management And Organization, Beverage Culture, Regional Cuisines, Ottoman Cuisine, Scientific Research Methods, Entrepreneurship, Event Management, Cultural Heritage Management, Facility Management And Design, Revenue Management, International Marketing, Organizational Behavior, Financial Management, Management And Organization In Tourism Enterprises, Tourism Economics, Front Office Automation Systems, Yacht And Marina Management, Information Management And Digitalization In Tourism, Faith Tourism, Sustainable Tourism, Experiential Marketing, Travel Agency And Tour Operation, Customer Relationship Management, Consumer Behavior In Tourism, Tourism Product Development, Museum And Archaeological Site Management, Airline Management ve Promotion And Sales Development. Altıncı yarıyılın dersleri Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi I, Career Planning, Turkish I ve Vocational Training In Business II olarak yayımlanmıştır.
Yedinci yarıyıl kırk beş ders içerir: Russian V, Culinary Science And Arts, Food Legislation, World Cuisines, Advanced Culinary Applications, Gastronomy Trends And Consumer Behavior, Automation Systems In Food And Beverage Businesses, Olive And Olive Oil, Food, Culture, And Society, Local And Artisan Bread, Research And Development In Kitchen, Seafood, Gastronomy Tourism, Oils, Sauces, And Spices, Volunteer Work, New Media And Gastronomy, Anatomy And Human Physiology, Traditional Fermented Products, Product Development And Sensory Analysis In Gastronomy, Local Cuisine Culture, Digitalization And Artificial Intelligence In Gastronomy, Special Diet Kitchens, Creative Culinary Applications, Strategic Management In Tourism, Destination Marketing And Management, Tourism Legislation, Tourism Sociology, Digital Marketing, Hotel Management, Recreation Management, International Tourism Management, Innovation Management, Investment And Project Analysis In Tourism, Stress Management, Health Tourism, Current Issues And Contemporary Management Approaches In Tourism, Tour Planning And Management, Tourism Policy And Planning, Quality Management In Tourism, Leadership In Tourism Businesses, Tourism And Environment, Destination Branding, Digitalization And Artificial Intelligence In Tourism, International Finance ve Gamification In Tourism. Sekizinci yarıyılın dersleri Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi II, Turkish II ve Management Training In Business olarak yayımlanmıştır. Son yıl önce geniş bir ders havuzuna, sonra da bir işletmede geçirilen yönetim eğitimine ayrılmıştır.
Bu başlıkta bilerek eksik bırakılanlar şunlardır. Birim adı, program adı, öğretim düzeyi, süre, on yarıyıl başlığı ve yüz yirmi sekiz ders adı sayfanın iki ayrı okumasında harfi harfine aynı çıktığı için aktarılmıştır; hiçbir ders adı düşürülmemiştir. Üniversite adı sayfanın hiçbir yerinde yayımlanmadığı için sayfaya dayandırılmamıştır. Ders adları kaynakta hangi dilde ve hangi yazımla yer alıyorsa öyle bırakılmıştır; İngilizce ders adları çevrilmemiş, Türkçe olan birkaç ortak zorunlu dersin adı da değiştirilmemiştir. Digital Marketing adlı ders sayfada hem beşinci hem yedinci yarıyıl listesinde ayrı ayrı göründüğü için burada da iki kez yazılmıştır; tekilleştirme yapılmamıştır. Beşinci ve yedinci yarıyıldaki derslerin hangilerinin zorunlu hangilerinin seçmeli olduğu sayfada bu okumalarda ayırt edilebilir biçimde yayımlanmadığı için bu ayrım yapılmamıştır. Ders kodları, kredi ve iş yükü değerleri bu rehberde hiçbir yerde verilmez. Sayfa bir puan türü yayımlamamaktadır; bu rehberdeki puan türü bu sayfaya dayandırılmamıştır. Bu plan tek bir üniversitenin planıdır ve diğer üniversitelerin planları için hiçbir şey söylemez.
Mezunlar Ne İş Yapar?
Bu programın mezununun ilk çalışma alanı konaklama işletmeleridir. Otellerin yiyecek içecek birimlerinde, ön büro ve oda bölümü yönetiminde, satın alma ve maliyet kontrol birimlerinde ve tesis yönetiminde çalışmak bu tarafın gündelik gövdesidir. Bu tarafta çalışan kişi hem mutfağın diliyle hem de işletmenin tablolarıyla aynı anda ilgilenir.
İkinci alan yiyecek içecek işletmeleridir. Restoranların, kafelerin ve zincir işletmelerin mutfak ve servis yönetimi, menü kurgusu, tedarik ve maliyet düzeni ile kalite ve hijyen denetimi bu tarafın işleridir. Programın mutfak ayağı en doğrudan karşılığını burada bulur.
Üçüncü alan seyahat ve tur tarafıdır: seyahat acentelerinde ve tur operatörlüğü yapılarında ürün geliştirme, tur planlama ve satış işleri yürür. Dördüncü alan etkinlik ve organizasyon tarafıdır; banket, kongre ve etkinlik yönetimi bu tarafa girer.
Beşinci alan destinasyon ve tanıtım tarafıdır: bir yerin dışarıda anlatılması, dijital pazarlama, marka çalışması ve kültürel miras ile ilgili birimler bu tarafa girer. Altıncı alan gıda ve içecek sektörünün turizm dışındaki halkasıdır: ürün geliştirme, duyusal analiz ve gastronomiyle ilgili içerik üretimi bu tarafa girer. Yedinci alan akademik yoldur; yüksek lisans ve doktora ile araştırma tarafında kalmak bu alanda mümkündür. Kamu kurumlarında ve düzenleyici kurumlarda çalışmanın kendi giriş koşulları vardır ve bu rehber o koşullar hakkında bir iddia kurmaz. Sektörde bazı görevlerin belirli belge, sertifika ya da kayıt şartlarına bağlı olduğu bilinmekle birlikte, bu rehber hangi görevin hangi şarta bağlı olduğu konusunda bir iddia kurmamaktadır; bu bilgi ilgili mevzuattan ve yetkili kurumdan öğrenilmelidir.
Bu rehber hiçbir iş için ücret aralığı, işe girme oranı ya da kariyer hızı vermez. Bunlar işletmenin büyüklüğüne, bölgeye, sezona ve kişinin kendi birikimine göre değişir; bu rehberin kaynakları bu tür sayıları yayımlamamaktadır.
Kimler Tercih Etmeli?
Bu programı düşünen öğrencinin kendine sorması gereken ilk soru şudur: ayakta ve tempolu çalışmak size uyuyor mu? Turizm ve mutfak alanı büyük ölçüde bir servis alanıdır; hazırlığın uzun, servis anının yoğun ve hatanın anında görüldüğü bir çalışma düzeni vardır. Masa başında sakin bir ritim arayan bir öğrenci bu alanın uygulama tarafında zorlanabilir.
İkinci soru dille ilgilidir. Bu rehberde okunan plan İngilizce yürütülen bir programdır ve derslerin büyük çoğunluğu İngilizce adlarla yayımlanmıştır; ayrıca planda beş yarıyıla yayılan ikinci bir yabancı dil dersi dizisi de vardır. Yabancı dille öğrenim fikri sizi zorluyorsa, bu programın İngilizce yürütülen sürümü baştan hesaba katılmalıdır.
Üçüncü soru çalışma takvimiyle ilgilidir. Bu rehberde okunan planda dördüncü, altıncı ve sekizinci yarıyıllara işletmede geçirilen uygulama dersleri yerleştirilmiştir. Turizm sektörü ayrıca sezonlu çalışır; okulun tatil dönemi ile sektörün en yoğun dönemi çoğu zaman çakışır. Yaz dönemini tümüyle boş geçirmeyi planlayan bir öğrenci bu düzeni önceden bilmelidir.
Dördüncü soru ilgi alanının genişliğiyle ilgilidir. Bu program aynı anda hem mutfağı hem işletmeyi hem de turizmin bütününü ele alır; yalnızca mutfakla ilgilenen ya da yalnızca otel yönetimiyle ilgilenen bir öğrenci için plan gereğinden geniş gelebilir. Bu genişliği bir fırsat olarak görüyorsanız program size uygundur; tek bir daldan derinleşmek istiyorsanız daha dar bir program daha iyi bir seçim olabilir. Son olarak bu ad altındaki programın Türkiye'de yeni açıldığı ve mezun geçmişinin henüz oluşmadığı da hesaba katılmalıdır.
Tercih Öncesi Notlar
Birinci not: Bu programın adı Türkiye'de yenidir ve üniversiteler arasında farklılaşabilir. Aynı çerçeve için "Gastronomi ve Mutfak Sanatları", "Turizm İşletmeciliği" ya da "Turizm ve Otel İşletmeciliği" adları da kullanılmaktadır ve bu adların altındaki ders planları birbirinden ciddi biçimde ayrışır. Tercih listesi yapılırken adın değil, planın okunması gerekir.
İkinci not: Programın öğretim dili mutlaka sorulmalıdır. Bu rehberde okunan plan İngilizce yürütülen bir programdır ve program adının kendisi de bu bilgiyi parantez içinde taşımaktadır. Aynı ada sahip bir programın başka bir üniversitede Türkçe yürütülüyor olması mümkündür; hazırlık sınıfının zorunlu olup olmadığı da ayrıca sorulmalıdır.
Üçüncü not: Programın uygulama düzeni sorulmalıdır. Bu rehberde okunan planda üç ayrı işletme uygulaması dersinin bulunması, bu alanda sahanın ne kadar belirleyici sayıldığını gösterir. Uygulama derslerinin hangi kurumlarla yürüdüğü, mutfak ve servis atölyelerinin donanımı, otel ve restoranlarla kurulmuş bir işbirliği bulunup bulunmadığı tercihten önce sorulmaya değer.
Dördüncü not: Mutfağın kendisine yoğunlaşmak isteyen öğrenci için [gastronomi ve mutfak sanatları](/bolum/gastronomi-ve-mutfak-sanatlari), [aşçılık](/bolum/ascilik) ve [pastacılık ve ekmekçilik](/bolum/pastacilik-ve-ekmekcilik); turizm işletmeciliğinin bütününe ilgi duyan öğrenci için [turizm işletmeciliği](/bolum/turizm-isletmeciligi), [turizm ve otel işletmeciliği](/bolum/turizm-ve-otel-isletmeciligi) ve [turizm ve seyahat hizmetleri](/bolum/turizm-ve-seyahat-hizmetleri); ziyaretçinin karşısında durmaya ilgi duyan öğrenci için [turizm rehberliği](/bolum/turizm-rehberligi) ve [turist rehberliği](/bolum/turist-rehberligi); boş zamanın düzenlenmesine ilgi duyan öğrenci için [rekreasyon](/bolum/rekreasyon) ve [rekreasyon yönetimi](/bolum/rekreasyon-yonetimi); turizmin sağlık tarafına ilgi duyan öğrenci için [sağlık turizmi işletmeciliği](/bolum/saglik-turizmi-isletmeciligi); gıdanın bilimine ve denetimine ilgi duyan öğrenci için [gıda mühendisliği](/bolum/gida-muhendisligi), [gıda teknolojisi](/bolum/gida-teknolojisi) ve [gıda kalite kontrolü ve analizi](/bolum/gida-kalite-kontrolu-ve-analizi); besinin sağlıkla ilişkisine ilgi duyan öğrenci için [beslenme ve diyetetik](/bolum/beslenme-ve-diyetetik); şirketin bütününe ilgi duyan öğrenci için [işletme](/bolum/isletme) ve [işletme yönetimi](/bolum/isletme-yonetimi); satışın ve talebin kendisine ilgi duyan öğrenci için [pazarlama](/bolum/pazarlama); kültürel mirasa ilgi duyan öğrenci için [sanat tarihi](/bolum/sanat-tarihi) ve [arkeoloji](/bolum/arkeoloji); ulaştırma tarafına ilgi duyan öğrenci için [sivil hava ulaştırma işletmeciliği](/bolum/sivil-hava-ulastirma-isletmeciligi) ve [denizcilik işletmeleri yönetimi](/bolum/denizcilik-isletmeleri-yonetimi) karşılaştırılmaya değer yollar oluşturur.
Beşinci not: Bu rehber bölümün ne olduğunu anlatır; hangi üniversiteye hangi puanla girileceğini anlatmaz. Taban puan, başarı sıralaması ve kontenjan her yıl değişir ve tek geçerli kaynağı ÖSYM tercih kılavuzu ile YÖK Atlas'tır. Bu sayfada bilerek puan, sıralama ya da maaş rakamı verilmiyor: eksik bilgi, yanlış bilgiden iyidir.
ÖSYM bu programı 9 üniversitede, 9 ayrı kontenjan satırında açtı. Aşağıdaki iki puan, bu programın ÖSYM'de yayımlanmış en yüksek ve en düşük taban puanıdır.
ÖSYM'nin bu tablolarında başarı sıralaması yoktur; sıralama için YÖK Atlas kullanılmalıdır. Taban puanlar geçmiş yılın sonucudur, her yıl değişir.
Bu rehber bilgilendirme amaçlıdır; müfredat ve koşullar üniversiteye göre değişir. Bölümün bulunduğu üniversiteler ile güncel taban puan, başarı sıralaması ve kontenjanlar için ÖSYM tercih kılavuzu ve YÖK Atlas esastır.