Balıkçılık Teknolojisi Mühendisliği

Balıkçılığın en belirgin yanı, bu işin serbest bir toplama işi olmamasıdır. Sudan alınan her canlı, kamuya ait bir kaynaktan alınır; bu nedenle avlanma aracı, avlanma yeri, avlanma zamanı ve yetiştiricilik tesisinin kurulacağı alan izin, ruhsat ve denetim rejimlerinin içinden geçer. Bu rejimin çerçevesine değen metinlerden biri 1380 sayılı kanundur. Kanunun adı kaynakta "SU ÜRÜNLERİ KANUNU" olarak yayımlanmıştır. Bu belgenin üç ayrı okumasının birinde aynı satır, son sözcüğüne boşluksuz kaynamış iki dipnot rakamıyla görülmüştür; o varyant tek okumada kaldığı için bu rehberde alıntılanmamış ve düzeltilmemiştir.

Kanunun künye satırları kaynakta şu biçimdedir: "Kanun Numarası : 1380", "Kabul Tarihi : 22/3/1971", "Yayımlandığı Resmî Gazete : Tarih: 4/4/1971 Sayı: 13799" ve "Yayımlandığı Düstur : Tertip: 5 Cilt: 10 Sayfa: 2056". Dış iki noktaların önünde boşluk bulunması, iç etiketlerin ise boşluksuz olması kaynakta bu hâldedir ve düzeltilmemiştir. Kanun numarası, kabul tarihi ve yayım künyesinin değerleri üç okumada da aynı çıkmıştır; satır biçimi ise iki okumanın mutabakatıyla verilmektedir.

Kanunun bölüm başlıkları kaynakta "BÖLÜM - I" ve "Genel Hükümler" ile "BÖLÜM – II" ve "Su Ürünleri İstihsali" biçimindedir. Birinci bölüm başlığındaki tirenin kısa, ikinci bölüm başlığındaki tirenin uzun olması üç okumada da aynı yerde durmuştur; bu asimetri kural gereği düzeltilmemiştir. Birinci maddenin kenar başlığı "Şümul:", ikinci maddenin kenar başlığı "Tarifler:" olarak yayımlanmıştır. İkinci bölümün altında ayrıca "A) Su ürünleri istihsal ruhsatı:" ve "B) Su ürünleri istihsal yerleri:" alt bölüm satırları ile "Su ürünleri ruhsat tezkereleri ve izinleri:" ve "Kamu tüzel kişilerine ait istihsal yerlerinin kiralanması:" kenar başlıkları görülmüştür; bu dört satır iki okumanın mutabakatıyla verilmektedir, çünkü üçüncü okuma bunları hiç getirmemiştir.

Kanunun birinci maddesi kaynakta "Madde 1 – (Değişik: 15/5/1986 - 3288/1 md.)" ibaresiyle açılır ve gövdesi şudur: "Bu Kanun su ürünlerinin korunması, istihsali ve kontroluna dair hususları ihtiva eder." Bu tek cümle bu rehberin kanunla kurduğu bağın çekirdeğidir, çünkü üç eylemi bir arada sayar: korumak, istihsal etmek ve kontrol etmek. Bir balıkçılık teknolojisi mühendisinin fiilen çalıştığı üç alan da budur: stokun korunması, avlama ya da yetiştirme yoluyla üretim, ve bu üretimin denetlenebilir biçimde yürütülmesi. Kaynaktaki "kontroluna" yazımı olduğu gibi bırakılmıştır.

İkinci madde "Madde 2 – Bu Kanunda geçen terimlerin tarifleri aşağıdadır:" cümlesiyle açılır ve alanın teknik dağarcığını neredeyse bir terimler sözlüğü hâlinde kurar. Konunun kendisi kaynakta şöyle tanımlanır: "Su ürünleri: Denizlerde ve içsularda bulunan bitkiler ile hayvanlar ve bunların yumurtalarıdır." Bu tanımın hemen ardından gelen parantezli satır kaynakta "(Kara Avcılığı Kanunu şümulüne giren hayvanlar hariç)" biçimindedir. Üretici tarafı ise şöyle tanımlanır: "Su ürünleri müstahsilleri: Deniz ve içsularda su ürünleri istihsal eden gerçek ve tüzel kişilerdir."

Aynı maddenin bu program için en doğrudan hükmü, avlama donanımını tanımlayan bendidir: "İstihsal vasıtaları: Su ürünlerinin istihsalinde kullanılan gemiler ile her türlü malzeme, teçhizat, alet, edevat, yemler, takım ve tesislerdir." Bu tek cümle, alanın nesnesini kanun diliyle adlandırır: gemi, malzeme, teçhizat ve tesis bir arada, tek bir üretim aracı kümesi olarak görülür. Avlama ortamı da aynı maddede sınıflandırılır: "İstihsal yerleri: Su ürünlerini istihsale elverişli olan ve içinde veya üzerinde her hangi bir istihsal vasıtası kurulabilen, kullanılabilen su sahalarıdır." ve "İçsular: Göller, suni göller, lagünler, baraj gölleri, bentler, regülatörler, kanallar, arklar, akarsular, mansaplar, üretme ve yetiştirme yerleridir." Bu iki tanımın yanına lagün ve mansap tanımları eklenir: "Lagünler: Denizle irtibatı ve denizin etkisi altında bulunan göllerdir." ve "Mansaplar: Akarsuların göl veya denizlere açıldığı bölgelerde akarsuyun etkisi altında kalan su ürünleri istihsaline elverişli sahalardır."

Maddenin av aracı tanımları, bu programın avlama tekniği derslerinin doğrudan konusudur. Kanun sabit yapıyı şöyle tanımlar: "Sabit dalyan: Denizlerde ve içsularda su ürünleri istihsal etmek için kazık, çit, çubuk, tel, taş veya beton ve benzeri manialarla çevrilmek suretiyle, sınırları değişmeyecek şekilde kurulan veya tabii olarak çevrilmiş su sahalarından meydana getirilen diple irtibatlı tesislerdir." Yüzer olanı ise şöyle: "Muvakkat dalyan (Yüzer): Şamandıra, duba, tekne ve saireye bağlı ağlarla çevrilmek suretiyle kurulan su mahsulleri istihsaline mahsus tesislerdir." Bunların yanına dalyan yeri ve voli yeri tanımları eklenir: "Dalyan yeri: Bir veya mütaaddit sabit yahut muvakkat dalyan kurmaya elverişli istihsal sahalarıdır." ve "Voli yeri: Deniz ve içsularda su ürünleri istihsaline elverişli, sahile bitişik ve sınırları belli su sahalarıdır." Kaynaktaki "mütaaddit" ve "mahsus" yazımları düzeltilmemiştir.

Trol tanımları ise tek başına bir mühendislik ayrımı taşır. Kanun dip trolunu şöyle tanımlar: "Dip trolu: Bir veya daha çok gemiler ile çekilmek suretiyle zemin üzerinde sürütülerek dip su ürünlerini istihsale mahsus trol ağları ve bu ağlarla yapılan su ürünleri istihsalidir." Orta su trolunu ise şöyle: "Orta su trolu: Munhasıran göçmen balıkların istihsaline mahsus, dibe temas etmeksizin suyun ortasından veya yüzüne yakın kısımdan çekilen trol ağları ve bunlarla yapılan su ürünleri istihsalidir." Üçüncüsü bu ikisini birleştirir: "Kombine trol: Dip ve orta su trolunu yapmaya elverişli trol ağları ve bunlarla yapılan su ürünleri istihsalidir." Zemin üzerinde sürütülen bir ağ ile dibe temas etmeksizin çekilen bir ağ arasındaki fark, hem ağın yapısal tasarımında hem de deniz tabanı üzerindeki etkisinde bir farktır; bu yüzden bu ayrım alanın çekirdek konularından biridir.

Avlama platformu da aynı maddede tanımlanır: "Gemi: Tonajı ve adı ne olursa olsun, denizlerde ve içsularda su ürünleri araştırmasında, istihsalinde, naklinde, işlenmesinde kullanılan kayık, sandal, yelkenli, şat, salmavna gibi vasıtalarla buharlı veya motorlu bilümum yüzer vasıtalardır." Bu tanımın araştırma, avlama, nakil ve işlemeyi tek cümlede sayması dikkat çekicidir: kanun, gemiyi yalnızca bir avlanma aracı değil, bir araştırma ve işleme platformu olarak da görür. Kaynaktaki "bilümum" ve "salmavna" yazımları olduğu gibi bırakılmıştır.

Üçüncü madde ruhsat rejimini kurar. Madde kaynakta "Madde 3 – (Başlığı ile Birlikte Değişik:6/11/2019-7191/1 md.)" ibaresiyle açılır; bu ibaredeki iki noktadan sonra boşluk bulunmaması kaynakta bu hâldedir ve düzeltilmemiştir. Birinci fıkra şudur: "Ticari amaçlı su ürünleri avcılık faaliyetinde bulunacak gerçek ve tüzel kişiler ile ticari amaçlı su ürünleri avcılık ya da yetiştiricilik faaliyetinde kullanılacak gemiler ve diğer su vasıtaları için Tarım ve Orman Bakanlığından ruhsat tezkeresi veya izin alınması zorunludur." Bu fıkra, hem kişiyi hem aracı izne bağlar; yani bir balıkçı gemisi ancak ruhsatlı bir üretim aracı olarak çalışabilir.

Aynı maddenin ikinci fıkrası, av gücü yönetiminin nasıl yürüdüğünü gösterir: "Ruhsat tezkerelerinin veya izinlerin verilmesine, yenilenmesine, süresine, iptaline ve ruhsat kod numarasının gemiye yazılışına, türlerin avlanma miktarlarına, bölgesel avcılığa ve av araçlarına göre verilecek izinlere, amatör amaçlı avcılık faaliyetlerinde türlere, yerlere ve yöntemlere göre belirlenen esaslar dahilinde getirilecek sınırlamalar veya ruhsata tabi olacaklar ile yerli ve yabancı uyruklu kişilerce yapılacak amatör avcılığa ve bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Tarım ve Orman Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikle belirlenir." Bu fıkrada geçen tür, miktar, bölge ve av aracı dörtlüsü, balıkçılık yönetiminin klasik dört değişkenidir ve bu programın stok yönetimi derslerinin doğrudan karşılığıdır. Maddenin üçüncü fıkrası "Ruhsat tezkerelerinin veya izinlerin yetkililerce talep edilmesi halinde gösterilmesi zorunludur." biçiminde, dördüncü fıkrası ise "10/6/1946 tarihli ve 4922 sayılı Denizde Can ve Mal Koruma Hakkında Kanun hükümleri saklıdır." biçimindedir.

Dördüncü madde yetiştiricilik tarafını düzenler ve "Madde 4 – (Değişik: 6/11/2019-7191/2 md.)" ibaresiyle açılır. Birinci fıkrası, kamuya ait su ve su alanlarında yapılacak üretimi konu alır ve kaynakta şu ifadeyi taşır: "Hazinenin veya Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün mülkiyetinde veya Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan deniz ve içsularda veya bu yerlerden su alınarak karada yapılacak su ürünleri üretim tesislerinde veya bu alanları ıslah etmek suretiyle projeye dayalı olarak yapılacak su ürünleri yetiştiriciliği yatırımlarında, ihtiyaç duyulan su ve su alanları ile deniz ve içsulardaki su ürünleri istihsal hakkının kira yöntem ve teknik şartları, süreleri ve yıllık bedelleri, üretim yerlerinin özellikleri dikkate alınarak Tarım ve Orman Bakanlığınca tespit edilir." Aynı fıkra, avcılık yoluyla istihsal hakkının kiralanmasında bir öncelik kurar: bu hak, "başkalarına devredilmemesi şartıyla, öncelikle istihsalin yapılacağı yerde kurulan, üyeleri beş yıldan az olmamak üzere üretim bölgesinde ikamet eden, münhasıran su ürünleri istihsali veya pazarlaması ile iştigal eden su ürünleri kooperatiflerine veya birliklerine" kiralanabilir; bunların kiralamaması hâlinde gerçek veya tüzel kişilere kiralanabileceği yazılıdır.

Aynı maddenin öteki fıkraları tesis kurma sürecinin idari hattını gösterir. Karasal alanlar için kaynakta şu hüküm vardır: "Projeli olarak yapılacak yatırımlarda ihtiyaç duyulacak karasal alanların kiralama işlemleri bu madde hükümleri çerçevesinde; taşınmazın tescilli olması durumunda maliki kuruluş tarafından, Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki alanlardan olması durumunda ise Milli Emlak Genel Müdürlüğü birimleri marifetiyle yapılır." Bölge belirleme ise şöyle düzenlenir: "Deniz ve içsularda veya bu yerlerden su alınarak karada su ürünleri yetiştiricilik bölgeleri belirlenirken Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ile Kültür ve Turizm Bakanlığının uygun görüşü alınır; altmış gün içerisinde cevap verilmemesi halinde uygun görüş verilmiş sayılır." Maddenin son fıkrası ise kiralanan alanlardaki faaliyetlerin usul ve esaslarının yönetmelikle belirleneceğini yazar. Bir yetiştiricilik tesisinin yer seçiminin neden yalnızca teknik bir soru olmadığı bu fıkralarda görülür: aynı kıyı şeridi üzerinde çevre, turizm ve su ürünleri talepleri aynı anda durur.

Beşinci madde, istihsal yerlerinin sınırlarının nasıl tespit edileceğini düzenler ve bu programın teknik bilgisine kanun metninde en açık göndermeyi yapan maddedir. Kaynakta madde şöyle açılır: "Madde 5 – Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan istihsal yerlerinin sınırları, Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığı temsilcisinin başkanlığında Maliye Bakanlığının tayin edeceği bir temsilci ile mahalli kadastro veya tapu memuru o yerin sulh hukuk hakimliğince tayin edilecek birisi araştırma müesseselerinden ve ikisi su ürünleri istihsalinden anlayan üç bilirkişiden kurulu bir heyet marifetiyle teamülen malüm ve muayyen bulunan veya kira mukavele veya şartnamelerinde gösterildiği veçhile üç nüsha zabıt ve krokiyle tespit olunur." Bu cümlede geçen "ikisi su ürünleri istihsalinden anlayan üç bilirkişiden" ibaresi, kanunun bu alanda teknik uzmanlık ihtiyacını yazıya geçirdiği yerdir. Aynı ibarenin bir okumada tek harfi farklı çıkmıştır; mutabakat kuralı gereği burada iki okumada aynı çıkan biçim alınmıştır ve öteki biçim kullanılmamıştır.

Maddenin devamı sınır tespitinin kimlerle yürüdüğünü genişletir: "Deniz dalyanları ile voli yerlerinin ve mansapların sınırlarının tespitinde yukardaki heyete en yakın liman dairesi temsilcisi, Devlet Su İşlerinin mülkiyet ve işletmesindeki yerlerde ise bu Genel Müdürlük temsilcisi de katılır." Ardından bir istisna gelir: "Hazinenin ve Devlet Su İşlerinin mülkiyetinde olan istihsal yerlerinin sınırlarının tespitinde birinci fıkra hükmü uygulanmaz." Son fıkra ise heyette görev alanların ödemelerine ilişkindir ve kaynakta hiçbir tutar geçmemektedir; bu rehberde de hiçbir tutar verilmemiştir. Kaynaktaki "nüsnası", "malüm", "veçhile", "Munhasıran" ve "Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığı" ibareleri olduğu gibi bırakılmış, bugünkü karşılıkları yazılmamıştır.

Örtüşmenin sınırı da aynı açıklıkla yazılmalıdır. Bu kanun Balıkçılık Teknolojisi Mühendisliği programının kanunu değildir. Bu programı kurmaz; bir yükseköğretim kuruluş metni değildir. Programın ders planını belirlemez; müfredat, ders yükü ve öğretim düzeni konusunda doğrulanmış hiçbir hüküm yoktur. Mezunun meslek tanımını, unvanını ya da yetkilerini düzenlemez: beşinci maddede geçen bilirkişi ibaresi bir mahkeme ve heyet görevini adlandırır, bir mühendislik unvanı değildir ve bu programın mezunuyla bağlantısı hiçbir okumada teyit edilmemiştir. Bu programın adının ya da mühendis ibaresinin kanun metninde yer alıp almadığı konusunda bu rehberde hiçbir iddia kurulmuyor; bu oturumun okumalarında görülmedi ve bulunup bulunmadığına dair bir iddia kurulmuyor. Kanunun güncel hâli, yürürlük durumu ve bugünkü uygulaması için kaynak listesindeki resmi adresin esas alınması gerekir; doğrulanan maddelerde değişiklik ibareleri görülmüş olmakla birlikte bu rehber kanunun yürürlük durumu hakkında hiçbir hüküm vermez.

Bu başlıkta bilerek eksik bırakılanlar şunlardır. Kanun metni üç ayrı okumayla çekilmiş, yalnızca en az iki okumada karakter düzeyinde aynı çıkan öğeler alıntılanmıştır; dördüncü bir okuma yapılmamıştır, dolayısıyla mutabakatsız kalan öğeler ek bir denemeyle çözülmeye çalışılmamıştır. Bu program için yazılı yedek olarak belirlenen numara hiç denenmemiştir: atanmış numara ilk denemede açıldığı ve konu örtüşmesi tuttuğu için yedeğe geçme koşulu doğmamıştır; o numara hakkında bu rehberde hiçbir ad, künye, madde ya da varlık iddiası yoktur ve bu bir dört yüz dört kaydı değildir, hiç denenmemiştir. Kendi başına üçüncü bir numara aranmamış, aday arama yapılmadığı için hiçbir web araması kullanılmamıştır. Aynı numara için başka Düstur tertiplerinin adresleri de hiç denenmemiştir; kullanılan adres ilk denemede açıldığı için koşul doğmamıştır ve denenmemiş adresler hakkında hiçbir iddia yoktur. Kanunun altıncı ve sonraki maddeleri hiçbir okumada istenmemiş ve getirilmemiştir; bu maddelerin varlığı ya da içeriği hakkında bu rehberde hiçbir malzeme ve hiçbir iddia yoktur. Belgede dipnot işaretleri görülmüş, ancak dipnotların gövde metni hiçbir okumada gelmemiştir; dipnotların içeriğine dair hiçbir iddia kurulmamıştır. Kanunda atıf yapılan ikincil ve yan mevzuat çekilmemiştir: üçüncü maddede anılan denizde can ve mal koruma hakkındaki kanun ile üçüncü ve dördüncü maddelerde anılan yönetmelikler hiç açılmamıştır; bunlar hakkında yalnızca kaynak metinde geçen atıf ibaresi aktarılmıştır. Yürürlük durumu, bugünkü kurum adları ve değişiklik zinciri araştırılmamıştır; kaynakta geçen tarihsel bakanlık adları olduğu gibi bırakılmış, kısaltma açılmamış, imla düzeltilmemiştir. Beşinci maddenin kenar başlığı yalnızca bir okumada göründüğü için bu rehberde hiç kullanılmamıştır; o başlığın belgede bulunup bulunmadığına dair olumsuz bir iddia kurulmamıştır. Tek okumada kalıp bu nedenle kullanılamaz sayılan öğeler şunlardır: kanun adının dipnot rakamı kaynamış biçimi, beşinci maddedeki bilirkişi ibaresinin tek harfi farklı varyantı, beşinci maddenin kenar başlığı, künye satırlarının boşluksuz biçimi ve bölüm başlığının tek satıra birleştirilmiş hâli. Bunların hiçbirinin kanunda bulunup bulunmadığına dair olumsuz bir iddia yazılmamıştır. Bir okuma denemesi telif gerekçesiyle yanıt vermeyi bütünüyle reddetmiş ve hiç kaynak metin üretmemiştir; aynı okuma yuvası yeniden ifadelendirilmiş bir istekle doldurulmuştur ve bu bir dördüncü okuma değildir. Aynı okuma ikinci denemesinde ikinci, üçüncü ve dördüncü maddeleri yer tutucularla kırpmış, bir başka okuma ise iki kenar başlığını ve iki alt bölüm satırını hiç getirmemiştir; bu kırpmalar eksik döküm olarak kaydedilmiş, hükmün yokluğu sayılmamıştır. Yöntemin kendi sınırı da eksik olarak sayılmalıdır: üç okuma aynı zaman aralığında yapıldığı ve okuma aracı aynı adres için yanıtı kısa süre önbelleğe aldığı için okumalar büyük olasılıkla tek bir metne dönüştürme üzerinde çalışmıştır. Dolayısıyla okumalar arası mutabakat yalnızca okuma ve çıkarım hatasını eler; kaynağın metne dönüştürülmesi sırasında oluşmuş bir bozulmayı elemez. Kırpılmış bir satır, kaynamış bir dipnot rakamı ya da yer değiştirmiş bir tire üç okumada da aynı görünüp yanlışlıkla doğrulanmış sayılabilir; bu başlığın güvence düzeyi iki okumada aynı olmakla sınırlıdır, kaynak belgede kesin böyle yazıyor değildir. Son olarak puan, sıralama, kontenjan, maaş, ücret ve istihdam oranı hiç toplanmamıştır; para tutarı hiç toplanmamıştır ve doğrulanmış alıntıların hiçbirinde tutar yoktur.

Bu programın somut hâli için iki üniversitenin kendi sayfalarında yayımladığı ders planları okundu. Birinci kaynak Ordu Üniversitesinin öğrenci bilgi sisteminde yayımlanan plandır. Sayfa programı adlandıran başlık satırını birebir şu biçimde basmaktadır: Lisans Programları FATSA DENİZ BİLİMLERİ FAKÜLTESİ - BALIKÇILIK TEKNOLOJİSİ MÜHENDİSLİĞİ - Lisans. Bu satırda öğretim düzeyi sayfada yazılıdır; yarıyıl sayısından çıkarım yapılmamıştır. Üniversitenin adı da sayfada yayımlanmıştır; alan adından çıkarım değildir. Programı yürüten birim Fatsa Deniz Bilimleri Fakültesi olarak basılıdır. Plan sayfada 0. Dönemden 8. Döneme kadar dokuz blok hâlinde düzenlenmiştir ve ders adları Türkçe yayımlanmıştır; bu rehberde sayfadaki yazımıyla bırakılmıştır.

Ordu planının hazırlık niteliğindeki 0. Döneminde sayfa iki satır basmaktadır ve her iki satır da TEMEL İNGİLİZCE adını taşır. Birinci dönemin dersleri ATATÜRK İLKELERİ VE İNKILAP TARİHİ-I, BALIKÇILIK TEKNOLOJİSİNE GİRİŞ, GENEL BİYOLOJİ, GENEL FİZİK, MATEMATİK, TEMEL KİMYA, TÜRK DİLİ-I ve YABANCI DİL-I olarak yayımlanmıştır; aynı dönemde sayfanın bastığı bir seçmeli grup satırı vardır ve bu satır bir ders adı olarak değil, sayfanın bastığı satır olarak aktarılmaktadır: ÜNİVERSİTE ORTAK SEÇMELİ_GÜZ. İkinci dönemin dersleri ATATÜRK İLKELERİ VE İNKILAP TARİHİ-II, BALIK BİYOLOJİSİ, DENİZ BİYOLOJİSİ, GEMİCİLİK, MESLEKİ TERMİNOLOJİ, SİSTEMATİĞİN TEMEL PRENSİPLERİ, SU OMURGASIZLARI, TÜRK DİLİ-II, YABANCI DİL-II ve YÜZME VE CAN KURTARMA olarak yayımlanmıştır; bu dönemde de sayfanın bastığı bir seçmeli grup satırı vardır: ÜNİVERSİTE ORTAK SEÇMELİ_BAHAR. İlk iki dönem alanı biyoloji, fizik, kimya ve matematik temeli üzerine kurar ve gemicilik ile can kurtarmayı daha ilk yılda plana sokar.

Üçüncü dönemin dersleri BALIK ANATOMİSİ VE FİZYOLOJİSİ, BALIK SİSTEMATİĞİ, BİYOİSTATİSTİK, DENİZDE EMNİYET I, PLANKTON BİLGİSİ VE KÜLTÜRÜ, SEYİR ve TEKNİK RESİM olarak yayımlanmıştır. Aynı dönemde bir iç su yetiştiriciliği dersi yer alır ve bu satır iki okumada iki farklı boşluk düzeniyle gelmiştir: İÇ SU BALIKLARIYETIŞTIRICILIĞI ve İÇ SU BALIKLARI YETİŞTİRİCİLİĞİ. Bu fark işaretlenmiş, tek biçime indirilmemiştir ve her iki yazım burada olduğu gibi verilmektedir. Dördüncü dönemin dersleri AKUATİK EKOLOJİ, AV ARAÇLARI VE YAPIM TEKNİKLERİ, BALIK HASTALIKLARI, DENİZDE HABERLEŞME I, KABUKLU EKLEMBACAKLILAR YETİŞTİRİCİLİĞİ, MİKROBİYOLOJİ ve MÜHENDİSLİK MEKANİĞİ olarak yayımlanmıştır; aynı dönemde bir deniz balıkları yetiştiriciliği dersi yine iki farklı boşluk düzeniyle gelmiştir: DENİZ BALIKLARIYETIŞTIRICILIĞI ve DENİZ BALIKLARI YETİŞTİRİCİLİĞİ. Bu dönemde sayfanın bastığı seçmeli grup satırı SEÇMELİ_2_2 biçimindedir. Av araçları ve yapım teknikleri dersinin mühendislik mekaniğiyle aynı dönemde durması bu planın karakterini gösterir: ağ bir avlanma aracı olduğu kadar bir yük taşıyan yapıdır.

Beşinci dönemin dersleri AKIŞKANLAR MEKANİĞİ, AVLANMA YÖNTEMLERİ, GENETİK, MALZEME BİLGİSİ VE MUKAVEMET, OŞİNOGRAFİ, SU KİRLİLİĞİ VE KONTROLÜ ve SU ÜRÜNLERİNDE KALİTE KONTROLÜ olarak yayımlanmıştır; sayfanın bastığı seçmeli grup satırı SEÇMELİ_3_1 biçimindedir. Altıncı dönemin dersleri BALIKÇILIKTA BİLGİSAYAR UYGULAMALARI, BALIKÇILIKTA SEMİNER, MESLEKİ İNGİLİZCE, ÖLÇME BİLGİSİ, POPÜLASYON DİNAMİĞİ, STAJ ve SU ÜRÜNLERİ İŞLEME TEKNOLOJİSİ olarak yayımlanmıştır; seçmeli grup satırı SEÇMELİ_3_2 biçimindedir. Bu iki dönem alanın mühendislik omurgasını kurar: akışkanlar mekaniği, mukavemet, ölçme ve popülasyon dinamiği aynı yıl içinde yürür.

Yedinci dönemin dersleri BALIKÇI GEMİLERİ VE BALIKÇILIK EKİPMANLARI, BALIKÇILIK YÖNETİMİ, METEOROLOJİ ve YETİŞTİRİCİLİK TESİSLERİNİN MÜHENDİSLİK PLANLARI olarak yayımlanmıştır; seçmeli grup satırı SEÇMELİ_4_1 biçimindedir. Sekizinci dönemin dersleri AKUATİK EKOSİSTEMLER VE YÖNETİMİ, BALIK BESLEME VE YEM TEKNOLOJİSİ, BALIKÇILIK MEVZUATI ve BİTİRME TEZİ olarak yayımlanmıştır; seçmeli grup satırı SEÇMELİ_4_2 biçimindedir. Son yıl planın üç ucunu bir araya getirir: gemi ve ekipman, yetiştiricilik tesisinin mühendislik planı ve mevzuat aynı yıl içinde okutulur.

İkinci kaynak Karadeniz Teknik Üniversitesinin ders bilgi paketi kataloğunda yayımlanan plandır ve bu kaynak kısmî olarak okunabilmiştir. Katalog sayfalarının başlık satırı birebir şu biçimdedir: SÜRMENE DENİZ BİLİMLERİ FAKÜLTESİ / BALIKÇILIK TEKNOLOJİSİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ. Bir okuma aynı başlığa ( I. ÖĞRETİM) ekini de eklemiştir; bu fark işaretlenmiş, tek biçime indirilmemiştir. Üniversitenin adı sayfada yayımlanmıştır; alan adından çıkarım değildir. Sayfalar kendilerini 3. Yıl ve 4. Yıl olarak başlıklamaktadır. Bölümün kendi tanıtım sayfası ders adı yayımlamamakta, yalnızca katalog adresine yönlendirmektedir; bu nedenle o adres burada yalnızca yönlendirme kaynağı olarak sayılmıştır.

Katalogun 3. Yıl Güz Dönemi altında yayımlanan ders adları Balıçılık Ekipmanları, Akışkanlar Mekaniği, Denizcilik İngilizcesi - I, Su Ürünleri İşleme Teknolojisi, Vardiya Standartları - I, Meslek Etiği, Kariyer Planlama, Balıkçılıkta Bilgisayar Uygulamaları, Gemi İnşaa, Güvenlik ve Kalite Yönetimi, Plankton Ekolojisi, Yetiştiricilik ve Çevre, Canlı Yem Üretimi ile İşleme Teknolojisinde Ekipmanlar biçimindedir. Sayfadaki Balıçılık Ekipmanları ve Gemi İnşaa yazımları olduğu gibi bırakılmış, düzeltilmemiştir. 3. Yıl Bahar Dönemi altında yayımlanan ders adları Balık Hastalıkları, Denizde Haberleşme, Su Ürünlerinde Temel Besin Analizleri, Su Kalitesi Yönetimi, Populasyon Dinamiği, Su Mikrobiyolojisi, Denizde Güvenlik - II, Balıçılık İşl. Yönetim ve Organizasyon Tekniği, İş Hayatında İngilizce, Plankton Kültürü, Elektrik - Elektronik, Deniz Ekosistemi ve Yönetimi, Akuatik Toksikoloji, Su Kaynakları Planlaması, Seyir - II, Vardiya Standartları - II, Algal Bioteknoloji ile Bilim Tarihi biçimindedir. Buradaki Populasyon Dinamiği, Balıçılık İşl. Yönetim ve Organizasyon Tekniği ve Algal Bioteknoloji yazımları sayfada göründüğü hâldedir; kısaltma açılmamış, imla düzeltilmemiştir.

Katalogun 4. Yıl Güz Dönemi altında yayımlanan ders adları Yük İşlemleri, Gemi Yapısı ve Dengesi, Yetiştiricilik Tesislerinin Mühendislik Planlaması, Su Ürünlerinde Kalite Kontrol, Ekonomi ve Pazarlama, Mesleki Deneyim - I, Meteoroloji, Bütünleşik Kıyı Yönetimi, Deniz Memelileri, Kabuklu ve Eklembacaklı Yetiştiriciliği, Moleküler Ekoloji, Stok Tahmin Yöntemleri, Denizde Güvenlik - III, Göksel Seyir, Gıda Mikrobiyolojisi, Su Ürünleri Özel İşleme Yöntemleri, Malzeme Bilgisi, Balık Refahı ve Etik, Uluslararası Denizcilik Sözleşmeleri, Balıkçılıkta Yan Ürünlerin Değerlendirilmesi ile Genel Sosyoloji biçimindedir. 4. Yıl Bahar Dönemi altında yayımlanan ders adları Bitirme Çalışması, Denizcilik Hukuku ve Balıkçılık Mevzuatı, Mesleki Deneyim - II, Balıkçılık Yönetimi, Balık Besleme ve Yem Teknolojisi, Su Kirliliği ve Kontrolü, Elektronik Seyir, Çevre Koruma ve Çevre Politikası, Deniz ve Okyanuslar Biyocoğrafyası, Deniz İşletmeciliği, Araştırma Yöntemleri, Karşılaştırmalı Fizyoloji, Su Ürünlerinde Ambalajlama Tekniği, Su Ürünleri Gıda Güvenliği ve HACCP, Balıkçılıkta Uzaktan Algılama, Yetiştiricilikte AR-GE ve İstatistiksel Analiz ile Gemi Manevrası biçimindedir. Bu iki listedeki kısaltmalar açılmamış ve yazımlar düzeltilmemiştir.

İki planın yan yana durması alanın kendi içindeki ağırlık farkını gösterir. Ordu planı avlanma aracına, av araçlarının yapımına ve avlanma yöntemine ayrı dersler açar; Karadeniz Teknik Üniversitesi kataloğunda okunabilen bloklar ise vardiya standartları, göksel seyir, gemi manevrası, uluslararası denizcilik sözleşmeleri ve denizcilik hukuku gibi denizcilik hattını daha görünür kılar. İki plan aynı ada sahip olsa da içerik dağılımı bakımından birebir aynı değildir; bu, tercih listesi yapılırken adın değil ilgili üniversitenin kendi planının okunması gerektiğinin en açık kanıtıdır.

Bu başlıkta bilerek eksik bırakılanlar şunlardır. Birinci kaynak beş ayrı okuma denemesiyle okunmuştur ve bu denemelerden biri telif gerekçesiyle yanıt vermeyi reddetmiş, hiçbir veri döndürmemiştir; reddedilen okuma burada açıkça sayılmaktadır. Aynı kaynakta hazırlık dönemi ile birinci ve ikinci dönem blokları iki okumanın örtüşmesiyle, üçüncüden sekizinciye kadarki dönem blokları ise başka bir okuma çiftinin örtüşmesiyle alınmıştır. Programı adlandıran başlık iki okumada birebir aynı çıkmış; bir okumanın aynı başlığı hem başka bir büyük-küçük harf düzeniyle hem de bir sözcüğü eksik heceyle aktaran biçimi reddedilmiş ve tek biçime düzeltilmemiştir, ancak o okumanın ders dökümü başka bir okumayla örtüştüğü için ders adları bakımından kullanılmıştır. Bu kaynaktan alınan satır sayısı altmış beştir; bunların yedisi ders adı değil, sayfanın bastığı seçmeli grup satırıdır ve öyle aktarılmıştır. Hiçbir ders adı düşürülmemiştir. Öğretim düzeyi bu kaynakta sayfada basılıdır ve yarıyıl sayısından çıkarım yapılmamıştır; üniversite adı da sayfada yayımlanmıştır, alan adından çıkarım yapılmamıştır. İki okuma arasında iki ders adında boşluk farkı bildirilmiştir; her iki yazım da yukarıda gösterilmiş, tek biçime indirilmemiştir. İkinci kaynakta durum daha sınırlıdır. Bu katalogda öğretim düzeyi doğrulanamamıştır: iki okuma, sayfada bir lisans ibaresinin bulunup bulunmadığı konusunda birbirinin tersini bildirmiştir ve bu çelişki çözülmemiştir. Bu nedenle düzey bu kaynaktan iddia edilmemiş, yıl sayısından da düzey çıkarımı yapılmamıştır; bu kayıttaki lisans düzeyi yalnızca birinci kaynağa dayanmaktadır. Bu kaynaktan alınan ders adı sayısı altmış dokuzdur ve hiçbiri düşürülmemiştir; buna karşılık dördüncü yıl bloklarında altıncı satırdan sonrası tek okumaya dayanmaktadır, çünkü ikinci okuma bu satırların bir kısmını kısaltarak kesmiştir. Bu kesme eksik döküm olarak kaydedilmiş, o derslerin bulunmadığı iddia edilmemiştir. Aynı katalogda birinci ve ikinci yıl blokları okunamamıştır: denenen iki farklı adres üçüncü yıl içeriğinin aynısını döndürmüştür; bu bir kapsam eksikliğidir ve o yıllarda ders bulunmadığı yönünde hiçbir iddia kurulmamıştır. Hangi adresin hangi yıla karşılık geldiği konusunda da bir iddia kurulmamıştır. Seçmeli havuzların içeriği hiçbir kaynakta doldurulmamıştır: birinci kaynakta havuz başlıkları sayfada basılı olduğu hâlde havuz içerikleri yayımlanmamıştır ve tahmin edilmemiştir; ikinci kaynakta bir okumanın seçmeliler için verdiği sayısal özetler ders adı sayılmamıştır. Havuzdan kaç ders seçileceği ve ders yükü hiç yazılmamıştır. Ders kodu, kredi ve iş yükü değerleri sayfalarda basılı olsa dahi toplanmamış ve bu rehberde hiçbir yerde verilmemiştir. Her iki sayfa da bir puan türü yayımlamamaktadır; bu kayıttaki puan türü bu sayfalara dayandırılmamıştır. Sayfalar yalnızca tek bir okuma aracıyla okunmuş, hiçbir ayna, arşiv ya da önbellek kullanılmamış ve boş dönen hiçbir adres başka bir yolla çekilmeye çalışılmamıştır. Bu iki plan yalnızca iki üniversitenin planıdır ve öteki üniversitelerin planları için hiçbir şey söylemez.