Biyomühendislik, canlı sistemleri ve biyolojik molekülleri mühendislik yöntemleriyle tasarıma ve üretime bağlayan dört yıllık bir lisans programıdır. Alanın kamusal çerçevesine değen metinlerden biri 2238 sayılı kanundur. Bu rehber puan vermez.
- Puan türü
- SAY
- Seviye
- Lisans
- Süre
- 4 yıl
- ÖSYM 2025 taban
- 303,11–445,50
- Üniversite
- 12
- Genel kontenjan
- 674
- Meslek çıktısı
- 6
Taban puanlar ÖSYM'nin 2025 yerleştirme sonuçlarından alınmıştır; başarı sıralaması içermez ve her yıl değişir.
Biyomühendislik Nedir?
Biyomühendislik, canlıdan gelen bilgiyi ve canlının kendi işleyişini mühendislik diline çeviren dört yıllık bir lisans programıdır. Alanın konusu ne yalnızca biyolojidir ne de yalnızca mühendislik; hücrenin, enzimin, proteinin ve dokunun davranışını ölçülebilir bir sürece dönüştürmek ve o süreci tasarlanabilir, tekrarlanabilir, ölçeklenebilir hâle getirmektir. Bu yüzden programın planında laboratuvar dersleriyle proses dersleri, biyoloji dersleriyle matematik ve modelleme dersleri yan yana durur.
Alanın birinci ayağı temel biyoloji ve biyokimyadır. Hücrenin yapısı, hücresel mekanizmalar, moleküler genetik, mikrobiyoloji ve biyokimyasal tepkimelerin işleyişi bu ayağın konularıdır. Bu ayak olmadan mühendislik tarafı boşlukta kalır; tasarlanacak şeyin ne olduğu bu ayakta öğrenilir.
İkinci ayak proses mühendisliğidir. Kütle ve enerji denklikleri, termodinamik, akışkanlar mekaniği, ısı ve kütle transferi, reaksiyon kinetiği ve biyoreaktörlerin işletilmesi bu ayağın konularıdır. Biyomühendisliği bir mühendislik dalı yapan asıl omurga budur: laboratuvarda çalışan bir tepkimenin üretim ölçeğinde de çalışması bu ayakta sağlanır.
Üçüncü ayak biyomalzeme ve biyomekaniktir. Biyomalzemenin temelleri, biyopolimerler, biyonanomalzemeler, biyomekanik ve tıbbi ürün tasarımı bu ayağın konularıdır. Vücutla temas edecek bir malzemenin davranışı, hem malzeme bilgisini hem canlı dokunun tepkisini birlikte bilmeyi gerektirir.
Dördüncü ayak ölçme, algılama ve cihazdır. Biyosensörler, biyoenstrümantasyon ve biyomedikal elektronik bu ayağın konularıdır. Bir biyolojik büyüklüğün sinyale çevrilmesi ve o sinyalin güvenilir biçimde okunması, alanın klinik ve endüstriyel uygulamalarının hepsinde ortak koşuldur.
Beşinci ayak veri, hesaplama ve modellemedir. Biyoistatistik, biyoinformatik, sistem biyolojisi, matematiksel modelleme, veri madenciliği ve programlama bu ayağın konularıdır. Biyolojik veri hacim olarak büyüktür ve elle çözümlenemez; bu ayak alanın son yıllardaki en hızlı büyüyen tarafıdır.
Altıncı ayak tasarım, üretim ve girişimdir. Biyomühendislik tasarımı, biyoproses tasarımı, biyofabrikasyon, biyoekonomi ve bitirme projesi bu ayağın konularıdır. Öğrencinin dört yıl boyunca öğrendiklerini tek bir ürün ya da süreç üzerinde birleştirdiği yer burasıdır.
Bu altı ayak alanı hem temel bilim hem mühendislik hem sağlık programlarına komşu kılar. Molekülün ve genin kendisine ilgi duyan öğrenci için [moleküler biyoloji ve genetik](/bolum/molekuler-biyoloji-ve-genetik), prosesin kendisine ilgi duyan öğrenci için [kimya mühendisliği](/bolum/kimya-muhendisligi), cihaz ve klinik tarafına ilgi duyan öğrenci için [biyomedikal mühendisliği](/bolum/biyomedikal-muhendisligi), canlının kendisine ilgi duyan öğrenci için [biyoloji](/bolum/biyoloji) bu alanın en yakın komşularıdır.
Alanın Kamusal Çerçevesi: 2238 Sayılı Kanun
Biyomühendisliğin çalıştığı malzemelerin bir bölümü doğrudan insan kaynaklıdır: hücre, doku ve organ. Bu malzemelerin alınması, saklanması ve kullanılması ülkemizde serbest bir teknik konu değil, kanunla çerçevelenmiş bir alandır. Bu çerçeveyi kuran metinlerden biri 2238 sayılı kanundur. Kanunun künyesi kaynakta "ORGAN VE DOKU ALINMASI, SAKLANMASI, AŞILANMASI VE NAKLİ HAKKINDA KANUN" adıyla, "Kanun Numarası: 2238" ve "Kabul Tarihi: 29/5/1979" biçiminde yayımlanmıştır; Resmî Gazete bilgisi "Tarih: 3/6/1979 Sayı: 16655", Düstur bilgisi ise "Tertip: 5 Cilt: 18 Sayfa: 150" olarak verilmiştir.
Kanunun birinci maddesinin kenar başlığı kaynakta "Amaç" biçiminde basılmıştır ve madde şöyledir: "Madde 1 – Tedavi, teşhis ve bilimsel amaçlarla organ ve doku alınması, saklanması, aşılanması ve nakli bu kanun hükümlerine tabidir." Maddede geçen "bilimsel amaçlarla" ibaresi, kanunun yalnızca kliniğe değil araştırmaya da baktığını kanunun kendi diliyle gösterir.
Kanunda organ ve doku deyimini tanımlayan madde, kenar başlığı kaynakta "Kapsam" biçiminde basılan ikinci maddedir. Maddenin birinci fıkrası şöyledir: "Madde 2 – Bu Kanunda sözü edilen organ ve doku deyiminden, insan organizmasını oluşturan her türlü organ ve doku ile bunların parçaları anlaşılır." Bu tanım bentsizdir; kaynakta harflendirilmiş bir bent listesi biçiminde değil, tek cümle hâlinde basılmıştır.
Üçüncü madde kaynakta kendi kenar başlığı olmadan basılmıştır ve şöyledir: "Madde 3 – Bir bedel veya başkaca çıkar karşılığı, organ ve doku alınması ve satılması yasaktır." Bu tek cümlelik madde, alanla ilgili her uygulamanın üzerine kurulduğu temel yasaklardan biridir.
Yedinci maddenin kenar başlığı kaynakta "Bilgi verme ve araştırma yükümlülüğü" biçiminde basılmıştır ve madde "Madde 7 – Organ ve doku alacak hekimler:" cümlesiyle açılır. Maddenin bentleri kaynakta şöyledir: "a) Vericiye, uygun bir biçimde ve ayrıntıda organ ve doku alınmasının yaratabileceği tehlikeler ile, bunun tıbbi, psikolojik, ailevi ve sosyal sonuçları hakkında bilgi vermek;", "b) Organ ve doku verenin, alıcıya sağlayacağı yararlar hakkında vericiyi aydınlatmak;", "c) Akli ve ruhi durumu itibariyle kendiliğinden karar verebilecek durumda olmayan kişilerin vermek istedikleri organ ve dokuları almayı reddetmek;", "d) Vericinin evli olması halinde birlikte yaşadığı eşinin, vericinin organ ve doku verme kararından haberi olup olmadığını araştırıp öğrenmek ve öğrendiğini bir tutanakla tespit etmek;", "e) Bedel veya başkaca çıkar karşılığı veya insancıl amaca uymayan bir düşünce ile verilmek istenen organ ve dokuların alınmasını reddetmek;" ve "f) Kan veya sıhri hısımlık veya yakın kişisel ilişkilerin mevcut olduğu durumlar ayrık olmak üzere, alıcının ve vericinin isimlerini açıklamamak;". Madde kaynakta "Zorundadırlar." satırıyla kapanır.
Sekizinci maddenin kenar başlığı kaynakta "Alınamayacak organ ve dokular" biçiminde basılmıştır ve madde şöyledir: "Madde 8 – Vericinin yaşamını mutlak surette sona erdirecek veya tehlikeye sokacak olan organ ve dokuların alınması, yasaktır."
Dokuzuncu maddenin kenar başlığı kaynakta "Tahlil ve inceleme yapma zorunluluğu" biçiminde basılmıştır ve madde şöyledir: "Madde 9 – Organ ve doku alınması, aşılanması ve naklinden önce verici ve alıcının yaşamı ve sağlığı için söz konusu olabilecek tehlikeleri azaltmak amacıyla gerekli tıbbi inceleme ve tahlillerin yapılması ve sonucunun bir olurluluk raporu ile saptanması zorunludur."
Onuncu maddenin kenar başlığı kaynakta "Organ ve doku almaya, saklamaya, aşılamaya ve nakline yetkili sağlık kurumları" biçiminde basılmıştır. Madde numarasının altında kaynakta "(Değişik: 2/1/2014-6514/40 md.)" değişiklik işareti bulunur ve madde metni şöyledir: "Organ ve doku alınması, taşınması, saklanması, aşılanması ve nakli ile yurt dışından temin edilmesi, Sağlık Bakanlığınca yetkilendirilmiş gerekli uzman personel ve donanıma sahip kurumlarca yapılır." Bu madde, doku ve organla çalışan her kurumun bir yetkilendirme çerçevesi içinde durduğunu kanunun kendi diliyle söyler; bu, biyomühendislik mezununun çalışabileceği kurumların düzenine değen bir hükümdür.
Bu başlıkta bilerek eksik bırakılanlar şunlardır. İkinci maddenin ikinci fıkrası, içindeki bir ibare işaretinin ve açılış sözcüğünün yazımının iki okumada birbirinden farklı çıkması nedeniyle bütünüyle aktarılmamıştır; o fıkranın konusu hakkında burada hiçbir şey söylenmemiştir. Aynı nedenle, ikinci maddede kaldırılmış bir ibare bulunup bulunmadığı da bu rehberde doğrulanmış sayılmaz ve bu konuda hiçbir iddia kurulmaz. Kanunun bölüm başlıkları ile dördüncü, beşinci, altıncı, on birinci, on ikinci, on üçüncü, on dördüncü ve on beşinci maddelerinin metinleri yalnızca tek okumada elde edildiği için buraya hiç alınmamıştır; bu maddelerin konuları hakkında burada bir şey söylenmemektedir. Kenar başlıklarının kaynakta iki nokta üst üste ile bitip bitmediği tek okumaya dayandığı için başlıklar buraya bu işaret olmadan yazılmıştır. Kanunun ceza hükümleri bu rehbere alınmamıştır; burada kanunun özeti verilmemektedir. Kanunun bu programı, bu programın ders planını ya da mezununun görev tanımını düzenlediği yönünde hiçbir iddia kurulmamıştır; kanun hekimlere ve sağlık kurumlarına yükümlülük yükler. Kanunun güncel hâli ve sonraki değişiklikleri için kaynak listesindeki bağlantıya bakılmalıdır.
Biyomühendislik ile Yakın Alanlar Aynı Şey Değil
Bu program birkaç alanla düzenli olarak karıştırılır. En sık karıştığı yer temel bilim tarafıdır. [Moleküler biyoloji ve genetik](/bolum/molekuler-biyoloji-ve-genetik) ve [biyoloji](/bolum/biyoloji) canlının kendisini anlamayı merkeze alır; sorulan soru "bu nasıl işliyor" sorusudur. Biyomühendislik bu bilgiyi alıp "bunu nasıl tasarlarım, nasıl üretirim, nasıl ölçeklerim" sorusuna geçer. İki tarafın laboratuvar dersleri benzeşir, ama mühendislik tarafında proses, denklik ve tasarım dersleri ayrıca durur.
İkinci karışma noktası proses mühendisliğidir. [Kimya mühendisliği](/bolum/kimya-muhendisligi) ve [gıda mühendisliği](/bolum/gida-muhendisligi) ile biyomühendislik aynı termodinamik, aynı transfer ve aynı reaktör diline dayanır. Fark, işlenen malzemenin ne olduğundadır: biyomühendislikte süreç canlı bir sistemi ya da biyolojik bir molekülü taşır, bu da sterilite, kararlılık ve canlılık koşullarını sürecin merkezine koyar.
Üçüncü karışma noktası cihaz ve klinik tarafıdır. [Biyomedikal mühendisliği](/bolum/biyomedikal-muhendisligi) tıbbi cihazın tasarımı, üretimi ve klinikte kullanımı üzerine kuruludur; [biyomedikal cihaz teknolojisi](/bolum/biyomedikal-cihaz-teknolojisi) ise iki yıllık ön lisans düzeyinde cihazın kurulumu ve bakımı tarafında durur. Biyomühendisliğin planında cihaz dersleri bulunur ama alanın omurgası cihaz değil, biyolojik sürecin kendisidir.
Dördüncü karışma noktası tarım ve çevre taraflarıdır. [Biyosistem mühendisliği](/bolum/biyosistem-muhendisligi) tarımsal üretim sistemlerinin mühendisliğine, [tarımsal biyoteknoloji](/bolum/tarimsal-biyoteknoloji) bitki ve hayvan üretiminde biyoteknolojik yöntemlere, [çevre mühendisliği](/bolum/cevre-muhendisligi) ise atık ve arıtma süreçlerine yoğunlaşır. Biyomühendislik bu alanların hepsiyle yöntem paylaşır, ancak hiçbirinin yerine geçmez.
Beşinci karışma noktası sağlık mesleklerinin kendisidir. [Tıp](/bolum/tip), [eczacılık](/bolum/eczacilik) ve [tıbbi laboratuvar teknikleri](/bolum/tibbi-laboratuvar-teknikleri) yasa ile kurulmuş sağlık meslekleridir ve kendi yetki çerçeveleri vardır. Biyomühendislik mezunu bu mesleklerin yetkilerini kazanmaz; bu ayrım tercihten önce net biçimde bilinmelidir. Altıncı karışma noktası veri tarafıdır: [veri bilimi ve analitiği](/bolum/veri-bilimi-ve-analitigi), [istatistik](/bolum/istatistik) ve [yazılım mühendisliği](/bolum/yazilim-muhendisligi) verinin ve yazılımın kendisini merkeze alır; biyomühendislikte bu araçlar biyolojik soruya hizmet eden yardımcı dildir.
Bir Üniversitenin Ders Planı: Gebze Teknik Üniversitesi
Bu programın somut bir örneği için Gebze Teknik Üniversitesi'nin ders kataloğu sayfası okundu. Sayfa üniversite adını kendi metninde "Gebze Teknik Üniversitesi", program adını "Biyomühendislik" ve öğretim düzeyini "Lisans" biçiminde yayımlar.
Bu sayfanın önemli bir özelliği vardır: dersleri yarıyıllara ayrılmış başlıklar altında değil, tek bir sürekli katalog listesi hâlinde yayımlar. Bu nedenle aşağıdaki ders adları sayfada göründükleri sırayla, yarıyıl ayrımı yapılmadan verilmiştir. Hangi dersin hangi yarıyılda okutulduğu bu rehberde söylenmemektedir; sayfada bu bilgiyi taşıyan bir başlık dizisi bulunmadığı için böyle bir ayrım kurulmamıştır.
Sayfada yayımlanan ders adları sırasıyla şöyledir: Biyomühendislik Oryantasyonu ve Kariyer Planlama, Biyomühendisliğin Temelleri, Fizikokimya, Biyomühendislik Laboratuvarı I, Kütle ve Enerji Denklikleri, Biyomühendislik için Termodinamik, Akışkanlar Mekaniği, Biyomühendisler için Python, Biyokimya, Moleküler Hücre Biyolojisi, Biyomalzemenin Temelleri, Biyomühendislik Laboratuvarı II, Biyomühendislikte Isı ve Kütle Transferi, Biyoreaktörler ve Reaksiyon Kinetiği, Biyomühendsilikte Matematiksel Modelleme ve Kontrol, Biyoayırma, Biyoteknolojinin Temelleri, Biyoistatistik, Biyomekaniğin Temelleri, Hücre Biyolojisi ve Hücresel Mekanizmalar, Enzim Mühendisliği, İleri Ortopedik ve Dental Biyomekaniği Laboratuvarı, Biyomühendislik Tasarımı, Biyoinformatik Veri Analizi, Mikrobiyolojiye Giriş, Tıbbi Ürün Tasarımında Hızlı Prototipleme, Biyonanomalzemeler ve Uygulamaları, Biyomedikal Elektronik, Biyosensörler, Biyoenstrümantasyon, Teorik Sinirbilim, İleri Biyoistatistik, Biyomedikal Mühendisliği ve Fizyoloji, Biyomühendislikte Veri Madenciliği, Bitki Dokusu Kültürü Teknikleri ve Uygulamaları, Bitki Biyoteknolojisi ve Genetik, Biyoekonomi, Biyomühendislikte Deneysel Tasarım ve Modelleme, Biyoinformatiğe Giriş, Sistem Biyolojisine Giriş, Kanser Biyolojisinin Biyomühendislik Alanındaki Uygulamaları, Biyopolimerler, Biyoenformatik ve Sistem Biyolojisi Laboratuvarı, Maya Genetiğinde İleri Metodlar, Moleküler Genetik, Temel Biyofabrikasyon Metodları, Protein Mühendisliği, İleri Biyoproses Tasarımı, Biyomateryaller Laboratuvarının İleri Uygulamaları, Yapısal Biyoenformatik ve Hesaplamalı İlaç Tasarımı, Biyosorpsiyon, Memeli Hücre Kültürü ile Biyofarmasötik Üretimi, Sürdürülebilir Tarım ve Gıda Güvenliği için İnovasyon, Bitirme Projesi I ve Bitirme Projesi II.
Bu liste yukarıda anlatılan altı ayağın plandaki karşılığını açıkça gösterir. Kütle ve enerji denklikleri, termodinamik, akışkanlar mekaniği, ısı ve kütle transferi ile biyoreaktör dersleri proses ayağını; biyokimya, moleküler hücre biyolojisi, mikrobiyoloji ve moleküler genetik dersleri biyoloji ayağını; biyomalzeme, biyopolimer, biyonanomalzeme ve biyomekanik dersleri malzeme ayağını; biyosensör, biyoenstrümantasyon ve biyomedikal elektronik dersleri ölçme ayağını; biyoistatistik, biyoinformatik, sistem biyolojisi ve veri madenciliği dersleri hesaplama ayağını; biyomühendislik tasarımı, biyofabrikasyon, biyoekonomi ve bitirme projesi dersleri ise tasarım ayağını taşır.
Bu başlıkta bilerek eksik bırakılanlar şunlardır. Üniversite adı, program adı, düzey bilgisi ve yukarıdaki ders adları sayfanın birbirinden farklı istemlerle alınmış okumalarında aynı biçimde ve aynı sırada çıktığı için aktarılmıştır. Listedeki bir ders adı okumalar arasında yalnızca bir noktalama işareti bakımından farklı çıktığı için o ders adı bütünüyle düşürülmüştür; bu nedenle yukarıdaki liste sayfadaki satır sayısından bir eksiktir ve tam değildir. Bir okuma dersleri "GÜZ DÖNEMİ" ve "BAHAR DÖNEMİ" biçiminde iki grup altında toplamış, diğer okumalar ise sayfada böyle başlıkların bulunmadığını bildirmiştir; bu nedenle bütün dönem başlığı adları düşürülmüş ve yukarıdaki liste gruplandırılmadan verilmiştir. Listedeki "Biyomühendsilikte Matematiksel Modelleme ve Kontrol" adı kaynakta bu yazımla basılıdır ve bu rehber kaynağın yazımını düzeltmez. Derslerin zorunlu mu seçmeli mi olduğu bu rehberde söylenmemektedir. Ders kodları, kredi ve iş yükü değerleri bu rehberde hiçbir yerde verilmez. Sayfa bir puan türü ve bir öğrenim süresi yayımlamamaktadır; bu rehberdeki puan türü ve süre bilgisi bu sayfaya dayandırılmamıştır. Bu plan tek bir üniversitenin planıdır ve diğer üniversitelerin planları için hiçbir şey söylemez; kaynak listesindeki bağlantıdan güncel hâli okunmalıdır.
Mezunlar Ne İş Yapar?
Bu programın mezununun ilk yerleşme alanı biyoteknoloji ve ilaç üretimidir. Fermantasyon ve hücre kültürü süreçlerinin kurulması, biyoreaktörün işletilmesi, ürünün saflaştırılması ve üretim koşullarının kararlı tutulması bu işin gövdesidir. Ürünün laboratuvardan üretim hattına taşınması sırasında ortaya çıkan sorunların çözümü doğrudan bu mezunun alanıdır.
İkinci alan araştırma ve geliştirme birimleridir. Üniversitelerin, araştırma merkezlerinin ve özel sektör Ar-Ge birimlerinin projelerinde deney tasarımı, yöntem kurulumu, veri toplama ve sonucun çözümlenmesi bu tarafın işleridir. Lisansüstü eğitim bu alanda yaygın bir devam yoludur ve alanın akademik tarafı geniştir.
Üçüncü alan tıbbi ürün ve biyomalzeme tarafıdır. Vücutla temas edecek malzemelerin geliştirilmesi, denenmesi ve üretime hazırlanması, doku mühendisliği çalışmaları ve hızlı prototipleme uygulamaları bu tarafta durur. Bu alanda çalışan kurumların yetkilendirme ve izin düzeni ayrı bir konudur ve bu rehber o düzen hakkında bir iddia kurmaz.
Dördüncü alan kalite, analiz ve doğrulama birimleridir: üretilen biyolojik ürünün belirlenen özellikleri taşıdığının gösterilmesi, analiz yöntemlerinin kurulması ve kayıtların düzenli tutulması bu tarafın işidir. Beşinci alan biyoinformatik ve veri tarafıdır; dizi verisinin, görüntü verisinin ve deney verisinin çözümlenmesi giderek daha çok sayıda kurumun ihtiyacıdır.
Altıncı alan tarım, gıda ve çevre endüstrilerinin biyoteknoloji uygulamalarıdır: enzim üretimi, biyolojik arıtma, bitki dokusu kültürü ve biyoekonomi projeleri bu tarafa girer. Bu rehber hiçbir iş için ücret aralığı, işe girme oranı ya da kariyer hızı vermez; bunlar sektöre, kuruma, bölgeye ve kişinin kendi birikimine göre değişir ve bu rehberin kaynakları bu tür sayıları yayımlamamaktadır. Bu programın mezunu için yasa ile kurulmuş bir sağlık mesleği unvanı da bu rehberde iddia edilmemektedir.
Kimler Tercih Etmeli?
Bu programı düşünen öğrencinin kendine sorması gereken ilk soru şudur: biyoloji ile matematiği aynı anda taşımaya istekli misiniz? Bu alanın en sık yaşanan hayal kırıklığı, biyolojiyi sevdiği için gelen öğrencinin termodinamik ve transfer derslerinin ağırlığıyla karşılaşmasıdır. Program bir mühendislik programıdır ve mühendislik dersleri planın omurgasında durur.
İkinci soru laboratuvarla ilgilidir. Bu alanda iş büyük ölçüde tezgâh başında yapılır; uzun süren deneyler, tekrarlanan ölçümler ve titiz kayıt tutma alanın gündelik gerçeğidir. Sabırsız bir çalışma alışkanlığı bu alanda hızla yorulur.
Üçüncü soru veriyle ve programlamayla ilgilidir. Plan içinde programlama, biyoistatistik ve biyoinformatik dersleri bulunur ve bu taraf alanın geleceğinde daha da ağırlaşmaktadır. Kod yazmaya kapalı bir öğrenci alanın hızlı büyüyen tarafını kendine kapatmış olur.
Dördüncü soru lisansüstü eğitimle ilgilidir. Bu alanda uzmanlaşmanın çoğu yolu yüksek lisans ve doktoradan geçer; dört yılın sonunda doğrudan uzman rolüne yerleşme beklentisi gerçekçi değildir. Beşinci soru programın kendi karakteriyle ilgilidir: aynı adı taşıyan programlar üniversiteden üniversiteye kimi zaman genetik ve moleküler biyoloji tarafına, kimi zaman proses ve malzeme tarafına yaklaşır. Bu rehber hangi eğilimin daha iyi olduğu yönünde bir değerlendirme yapmaz.
Tercih Öncesi Notlar
Birinci not: Bu programın adı üniversiteler arasında aynı olsa da ders planları belirgin biçimde farklılaşır. Bazı planlar proses ve reaktör tarafını, bazıları moleküler biyoloji ve genetik tarafını, bazıları biyomalzeme ve cihaz tarafını ağırlıklandırır. Tercih listesi yapılırken her programın kendi ders planı ayrı ayrı okunmalıdır; bu rehberdeki katalog yalnızca bir örnektir.
İkinci not: Laboratuvar altyapısı sorulmalıdır. Bu alanda öğrenmenin büyük bölümü cihazın başında gerçekleşir; hücre kültürü, fermantasyon, saflaştırma ve karakterizasyon olanaklarının bulunup bulunmadığı, mezunun dört yıl sonunda eline geçen becerinin gerçek genişliğini belirler.
Üçüncü not: Öğretim dili ve değişim olanakları sorulmaya değer. Alanın kaynakları ve iş ilanlarının önemli bölümü İngilizcedir; programın hangi dilde okutulduğu ve öğrencinin yurt dışı hareketlilik olanaklarının bulunup bulunmadığı tercihten önce öğrenilmelidir.
Dördüncü not: Molekülün ve genin kendisine ilgi duyan öğrenci için [moleküler biyoloji ve genetik](/bolum/molekuler-biyoloji-ve-genetik) ve [biyoloji](/bolum/biyoloji); prosesin kendisine ilgi duyan öğrenci için [kimya mühendisliği](/bolum/kimya-muhendisligi) ve [gıda mühendisliği](/bolum/gida-muhendisligi); cihaz ve klinik tarafına ilgi duyan öğrenci için [biyomedikal mühendisliği](/bolum/biyomedikal-muhendisligi) ve [biyomedikal cihaz teknolojisi](/bolum/biyomedikal-cihaz-teknolojisi); tarım ve çevre taraflarına ilgi duyan öğrenci için [biyosistem mühendisliği](/bolum/biyosistem-muhendisligi), [tarımsal biyoteknoloji](/bolum/tarimsal-biyoteknoloji) ve [çevre mühendisliği](/bolum/cevre-muhendisligi); sağlık mesleklerinin kendisine ilgi duyan öğrenci için [tıp](/bolum/tip), [eczacılık](/bolum/eczacilik), [beslenme ve diyetetik](/bolum/beslenme-ve-diyetetik) ve [tıbbi laboratuvar teknikleri](/bolum/tibbi-laboratuvar-teknikleri); veri ve hesaplama tarafına ilgi duyan öğrenci için [veri bilimi ve analitiği](/bolum/veri-bilimi-ve-analitigi), [istatistik](/bolum/istatistik) ve [yazılım mühendisliği](/bolum/yazilim-muhendisligi); temel bilimlere ilgi duyan öğrenci için [kimya](/bolum/kimya), [fizik](/bolum/fizik) ve [matematik](/bolum/matematik); su ürünleri ve hayvan sağlığı taraflarına ilgi duyan öğrenci için [su ürünleri mühendisliği](/bolum/su-urunleri-muhendisligi) ve [veterinerlik](/bolum/veterinerlik) karşılaştırılmaya değer yollar oluşturur.
Beşinci not: Bu rehber bölümün ne olduğunu anlatır; hangi üniversiteye hangi puanla girileceğini anlatmaz. Taban puan, başarı sıralaması ve kontenjan her yıl değişir ve tek geçerli kaynağı ÖSYM tercih kılavuzu ile YÖK Atlas'tır. Bu sayfada bilerek puan, sıralama ya da maaş rakamı verilmiyor: eksik bilgi, yanlış bilgiden iyidir.
ÖSYM bu programı 12 üniversitede, 18 ayrı kontenjan satırında açtı. Aşağıdaki iki puan, bu programın ÖSYM'de yayımlanmış en yüksek ve en düşük taban puanıdır.
ÖSYM'nin bu tablolarında başarı sıralaması yoktur; sıralama için YÖK Atlas kullanılmalıdır. Taban puanlar geçmiş yılın sonucudur, her yıl değişir.
Bu rehber bilgilendirme amaçlıdır; müfredat ve koşullar üniversiteye göre değişir. Bölümün bulunduğu üniversiteler ile güncel taban puan, başarı sıralaması ve kontenjanlar için ÖSYM tercih kılavuzu ve YÖK Atlas esastır.