Çin Dili ve Edebiyatı, Çincenin ses, yazı ve dilbilgisi düzenini, Çin edebiyatını ve Çin kültür tarihini kaynak dilden okumayı öğreten dört yıllık bir lisans programıdır. Programın içinde yürüdüğü kamusal çerçeveye değen metinlerden biri 2547 sayılı kanundur. Bu rehber puan vermez.
- Puan türü
- DİL
- Seviye
- Lisans
- Süre
- 4 yıl
- ÖSYM 2025 taban
- 390,15–433,38
- Üniversite
- 4
- Genel kontenjan
- 150
- Meslek çıktısı
- 8
Taban puanlar ÖSYM'nin 2025 yerleştirme sonuçlarından alınmıştır; başarı sıralaması içermez ve her yıl değişir.
Çin Dili ve Edebiyatı Nedir?
Çin Dili ve Edebiyatı, bir dili yalnızca iletişim aracı olarak değil, bir yazı sistemi, bir edebiyat geleneği ve bir tarih kaynağı olarak ele alan dört yıllık bir lisans programıdır. Programı bir yabancı dil kursundan ayıran şey budur: burada öğrenilen şey konuşmanın ötesinde, metnin nasıl kurulduğu, hangi dönemde hangi biçimi aldığı ve bugünkü okurun onu hangi araçlarla çözebileceğidir. Bu nedenle plan, dil öğretimiyle edebiyat tarihini ve kültür tarihini iç içe yürütür.
Alanın birinci ayağı yazı sistemidir. Çincenin yazısı alfabetik değildir; karakterin biçimi, bileşenleri ve yazım sırası başlı başına bir öğrenme konusudur. Bu rehberde okunan planlardan birinde ÇİN YAZISI I, ÇİN YAZISI II, ÇİN YAZISI III ve ÇİN YAZISI IV derslerinin dört ayrı döneme yayılmış olması bu ayağın ağırlığını gösterir. Öğrenci ilk yıllarını, başka bir dilde alfabenin karşılığı olan aşamayı geçmek için harcar; bu aşama bu alanda birkaç haftalık değil, birkaç yıllık bir iştir.
İkinci ayak dilbilgisi ve dört temel beceridir. Planlarda TEMEL ÇİNCE DİLBİLGİSİ, ORTA ÇİNCE DİLBİLGİSİ ve İLERİ ÇİNCE DİLBİLGİSİ dizisinin basamak basamak ilerlemesi, dinleme, sözlü anlatım, yazılı anlatım ve okuma anlama derslerinin her yıl yeniden gelmesi bunun göstergesidir. Öteki kaynakta aynı iş SES BİLGİSİ, KELİME BİLGİSİ, PRATİK ÇİNCE ve HSK HAZIRLIK başlıkları altında kurulmuştur. Bu ikinci kaynaktaki HSK kısaltması sayfada bu biçimde basılıdır ve bu rehberde açılmamıştır.
Üçüncü ayak edebiyattır ve iki yönlüdür. Bir yanda klasik dönem vardır: ÇİN EDEBİYATI (KLASİK DÖNEM), KLASİK ÇİN DRAMASI, KLASİK ÇİNCE (TARİHİ METİNLER) ve KLASİK ÇİN EDEBİYATI gibi ders adları, bugünkü konuşma dilinden belirgin biçimde ayrılan bir yazı diliyle çalışmayı gerektirir. Öte yanda çağdaş dönem vardır: ÇİN EDEBİYATI (ÇAĞDAŞ DÖNEM), MODERN ÇİN DRAMASI, ÇİN MODERN EDEBİYATI ve ÇİN ÇAĞDAŞ EDEBİYATI. Öğrenci aynı dilin iki ayrı tarihsel katmanında çalışmayı öğrenir.
Dördüncü ayak kültür ve tarih bilgisidir. ÇİN KÜLTÜR TARİHİ, ÇİN TARİHİ, ÇİN SANATI, ÇİN EFSANELERİ VE MİTOLOJİLERİ, ÇİN MASALLARI ve ÇİN SİNEMASI gibi dersler, metnin içinde durduğu bağlamı kurar. Bu alanda bir metni sözlükle çözmek çoğu zaman yetmez; metnin gönderme yaptığı tarihsel ve kültürel dünyanın bilinmesi gerekir.
Beşinci ayak çeviridir ve iki yönlü kurulur. Planlarda TÜRKÇE-ÇİNCE ÇEVİRİ ile ÇİNCE-TÜRKÇE ÇEVİRİ derslerinin ayrı ayrı bulunması, iki yönün ayrı beceriler olduğunun kabulüdür. Buna ÇEVİRİ-TARİHİ METİNLER ve ÇEVİRİ-EDEBİ METİNLER gibi metin türüne göre ayrılmış dersler eklenir.
Altıncı ayak, bu alanın Türkiye bakımından özel bir yerini kurar: Türk tarihinin Çince kaynakları. Okunan planlardan birinde TÜRK TARİHİNİN ÇİNCE KAYN. (HUN DÖNEMİ) ve TÜRK TAR. ÇİNCE KAYN. (GÖKTÜRK DÖN.) adlı dersler ile TÜRK ÇİN KÜLTÜREL İLİŞKİLERİ dersi, öteki kaynakta ise TARİHSEL SÜREÇTE TÜRK- ÇİN İLİŞKİLERİ dersi bulunmaktadır. Bu ders adlarındaki kısaltmalar sayfalarda bu biçimde basılıdır ve açılmamıştır. Bu, programın yalnızca bir yabancı dil programı olmadığını, aynı zamanda bir kaynak dili programı olduğunu gösterir.
Alanın Kamusal Çerçevesi: 2547 Sayılı Kanun
Bir dil ve edebiyat programı bir üniversitenin içinde yürür; öğrencinin, öğretim elemanının ve programın kendisinin içinde durduğu kurumsal düzen ise hukuk metinleriyle kurulur. Bu düzene doğrudan değen metinlerden biri 2547 sayılı kanundur. Kanunun adı kaynakta YÜKSEKÖĞRETİM KANUNU olarak yayımlanmıştır ve bu ad üç ayrı okumada karakter düzeyinde aynı çıkmıştır. Bu belgede ada bitişik bir dipnot işareti hiçbir okumada görülmemiştir; ad satırında böyle bir işaret bulunup bulunmadığına dair burada hiçbir iddia kurulmamakta, yalnızca üç okumanın da getirmediği kaydedilmektedir.
Künye değerlerinden kanun numarası 2547 ve kabul tarihi 4/11/1981 üç okumada da aynıdır. Resmî Gazete satırı Tarih: 6/11/1981 Sayı: 17506 ve Düstur satırı Tertip: 5 Cilt: 21 Sayfa: 3 biçiminde ikinci ve üçüncü okumanın mutabakatıyla verilmiştir; birinci okuma bu iki satırda değerlerin arasına virgül koyduğu için satır biçimi kaleminde tanık sayılmamıştır. Künyedeki Tertip: 5 değeri, belgenin açıldığı adresin tertibiyle tutarlıdır.
Kanunun birinci maddesi programın içinde durduğu bütün düzeni tek cümlede toplar. Madde 1 – Amaç başlığı altında şöyle yazılıdır: Bu kanunun amacı; yükseköğretimle ilgili amaç ve ilkeleri belirlemek ve bütün yükseköğretim kurumlarının ve üst kuruluşlarının teşkilatlanma, işleyiş, görev, yetki ve sorumlulukları ile eğitim - öğretim, araştırma, yayım, öğretim elemanları, öğrenciler ve diğer personel ile ilgili esasları bir bütünlük içinde düzenlemektir. Bu gövde üç okumada da aynı çıkmıştır. Cümledeki kanunun sözcüğünün küçük harfle başlaması ile eğitim - öğretim ifadesindeki boşluklu kısa tire kaynakta göründüğü hâlde bırakılmış, düzeltilmemiştir.
İkinci madde kapsamı çizer. Birinci fıkrası, üç okumanın mutabakatıyla, Bu kanun; yükseköğretim üst kuruluşlarını, bütün yükseköğretim kurumlarını, bağlı birimlerini ve bunlarla ilgili faaliyet ve esasları kapsar. biçimindedir. İkinci fıkrası, ikinci ve üçüncü okumanın mutabakatıyla, Milli Savunma Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığına bağlı yükseköğretim kurumlarıyla ilgili özel kanun hükümleri saklıdır. biçimindedir. Bir dil ve edebiyat programının yürütüldüğü fakülte ve bölüm, bu kapsam cümlesindeki bağlı birimler ifadesinin içindedir.
Dördüncü maddenin doğrulanan iki bendi, yükseköğretimin amacını yazar. Birinci ile üçüncü okumanın mutabakatıyla b) Türk Devletinin ülkesi ve milletiyle bölünmez bir bütün olarak, refah ve mutluluğunu artırmak amacıyla; ekonomik, sosyal ve kültürel kalkınmasına katkıda bulunacak ve hızlandıracak programlar uygulayarak, çağdaş uygarlığın yapıcı, yaratıcı ve seçkin bir ortağı haline gelmesini sağlamak, ve c) Yükseköğretim kurumları olarak yüksek düzeyde bilimsel çalışma ve araştırma yapmak, bilgi ve teknoloji üretmek, bilim verilerini yaymak, ulusal alanda gelişme ve kalkınmaya destek olmak, yurt içi ve yurt dışı kurumlarla işbirliği yapmak suretiyle bilim dünyasının seçkin bir üyesi haline gelmek, evrensel ve çağdaş gelişmeye katkıda bulunmaktır. bentleri verilmiştir. Bu bentlerdeki yurt dışı kurumlarla işbirliği yapmak ifadesi, bir yabancı dil ve edebiyat programının olağan çalışma biçimine hukuk metnindeki en yakın karşılıktır.
Beşinci madde ana ilkeleri sayar ve bu rehberin en doğrudan yeri budur. Maddenin giriş satırı sözcük düzeyinde Yükseköğretim, aşağıdaki Ana ilkeler doğrultusunda planlanır, programlanır ve düzenlenir: biçiminde birinci ile üçüncü okumanın mutabakatıyla verilmiştir; giriş satırında tırnak bulunup bulunmadığı doğrulanmamıştır ve hiçbir yöne düzeltilmemiştir. Aynı mutabakatla doğrulanan bentler şunlardır: a) Öğrencilere, ATATÜRK inkılapları ve ilkeleri doğrultusunda ATATÜRK milliyetçiliğine bağlı hizmet bilincinin kazandırılması sağlanır. b) Milli Kültürümüz, örf ve adetlerimize bağlı, kendimize has şekil ve özellikleri ile evrensel kültür içinde korunarak geliştirilir ve öğrencilere, milli birlik ve beraberliği kuvvetlendirici ruh ve irade gücü kazandırılır. c) Yükseköğretim kurumlarının özellikleri, eğitim - öğretim dalları ile amaçları gözetilerek eğitim - öğretimde birlik ilkesi sağlanır. d) Eğitim - öğretim plan ve programları, bilimsel ve teknolojik esaslara, ülke ve yöre ihtiyaçlarına göre kısa ve uzun vadeli olarak hazırlanıp sürekli olarak geliştirilir. e) Yükseköğretimde imkan ve fırsat eşitliğini sağlayacak önlemler alınır. f) Üniversiteler ile yüksek teknoloji enstitüleri ve bunlar içindeki fakülte, enstitü ve yüksekokullar, Cumhurbaşkanınca yapılan yükseköğretim planlaması çerçevesinde kanunla kurulur. g) Meslek elemanı yetiştiren bakanlıklara bağlı yüksekokullar, Yükseköğretim Kurulunun tespit edeceği esaslara göre Cumhurbaşkanı kararı ile kurulur. h) Yükseköğretim kurumlarının geliştirilmesi, verimlerinin artırılması, genişletilmesi ve bütün yurda yaygınlaştırılması amacına yönelik olarak yenilerinin açılması, öğretim elemanlarının yurt içinde ve dışında yetiştirilmeleri ve görevlendirilmeleri, üretim - insangücü - eğitim unsurları arasında dengenin sağlanması, yükseköğretime ayrılan kaynakların ve ihtisas gücünün dağılımı, milli eğitim politikası ve kalkınma planları ilke ve hedefleri doğrultusunda ülke, çevre ve uygulama alanı ihtiyaçlarının karşılanması, örgün, yaygın, sürekli ve açık eğitim - öğretimi de kapsayacak şekilde planlanır ve gerçekleştirilir. ı) Yükseköğretim kurumlarında, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi, Türk dili, yabancı dil, 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununa göre iş güvenliği uzmanı olabilecek mezunları yetiştiren fakültelerde iş sağlığı ve güvenliği zorunlu derslerdendir. Ayrıca, zorunlu olmamak koşuluyla beden eğitimi veya güzel sanat dallarındaki derslerden birisi okutulur. Bütün bu dersler en az iki yarı yıl olarak programlanır ve uygulanır. Bent dizisinin h) bendinden sonra i) olmadan ı) bendine geçmesi iki okumada da aynıdır ve düzeltilmemiştir.
Bu son bendin okunması gereken yeri şudur: Türk dili ve yabancı dil, bütün yükseköğretim kurumları için zorunlu dersler arasında sayılmakta ve bu derslerin en az iki yarı yıl olarak programlanacağı yazılmaktadır. Bu rehberde okunan iki planda da ATATÜRK İLKELERİ VE İNKILAP TARİHİ, TÜRK DİLİ, GÜZEL SANATLAR ve İNGİLİZCE başlıklı derslerin bulunması bu bendin uygulandığı çerçeveyle örtüşmektedir; ancak bir ders adının bir bentle örtüşmesi o dersin kanunla belirlendiği anlamına gelmez ve bu rehber böyle bir bağ kurmamaktadır.
On ikinci madde kurumun görevlerini yazar. Giriş cümlesi Bu kanundaki amaç ve ana ilkelere uygun olarak yükseköğretim kurumlarının görevleri; ve a. bendi olan a. Çağdaş uygarlık ve eğitim - öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde, toplumun ihtiyaçları ve kalkınma planları ilke ve hedeflerine uygun ve ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim - öğretim, bilimsel araştırma, yayım ve danışmanlık yapmak, üç okumada da aynı çıkmıştır. Birinci ile üçüncü okumanın mutabakatıyla doğrulanan öteki bentler şunlardır: b. Kendi ihtisas gücü ve maddi kaynaklarını rasyonel, verimli ve ekonomik şekilde kullanarak, milli eğitim politikası ve kalkınma planları ilke ve hedefleri ile Yükseköğretim Kurulu tarafından yapılan plan ve programlar doğrultusunda, ülkenin ihtiyacı olan dallarda ve sayıda insangücü yetiştirmek, c. Türk toplumunun yaşam düzeyini yükseltici ve kamu oyunu aydınlatıcı bilim verilerini söz, yazı ve diğer araçlarla yaymak, d. Örgün, yaygın, sürekli ve açık eğitim yoluyla toplumun özellikle sanayileşme ve tarımda modernleşme alanlarında eğitilmesini sağlamak, e. Ülkenin bilimsel, kültürel, sosyal ve ekonomik yönlerden ilerlemesini ve gelişmesini ilgilendiren sorunlarını, diğer kuruluşlarla işbirliği yaparak, kamu kuruluşlarına önerilerde bulunmak suretiyle öğretim ve araştırma konusu yapmak, sonuçlarını toplumun yararına sunmak ve kamu kuruluşlarınca istenecek inceleme ve araştırmaları sonuçlandırarak düşüncelerini ve önerilerini bildirmek, f. Eğitim - öğretim ve seferberliği içinde, örgün, yaygın, sürekli ve açık eğitim hizmetini üstlenen kurumlara katkıda bulunacak önlemleri almak, g. Yörelerindeki tarım ve sanayinin gelişmesine ve ihtiyaçlarına uygun meslek elemanlarının yetişmesine ve bilgilerinin gelişmesine katkıda bulunmak, sanayi, tarım ve sağlık hizmetleri ile diğer hizmetlerde modernleşmeyi, üretimde artışı sağlayacak çalışma ve programlar yapmak, uygulamak ve yapılanlara katılmak, bununla ilgili kurumlarla işbirliği yapmak ve çevre sorunlarına çözüm getirici önerilerde bulunmak, h. Eğitim teknolojisini üretmek, geliştirmek, kullanmak, yaygınlaştırmak, ı. Yükseköğretimin uygulamalı yapılmasına ait eğitim - öğretim esaslarını geliştirmek, döner sermaye işletmelerini kurmak, verimli çalıştırmak ve bu faaliyetlerin geliştirilmesine ilişkin gerekli düzenlemeleri yapmaktır. Bu maddede bent işaretinin nokta ile, dördüncü ve beşinci maddelerde ise parantez ile gelmesi iki okumada da aynıdır ve düzeltilmemiştir. Bir edebiyat programının araştırma ve yayım faaliyeti, a. bendindeki bilimsel araştırma, yayım ifadesinin içindedir.
Örtüşmenin sınırı aynı açıklıkla yazılmalıdır. Bu kanun Çin Dili ve Edebiyatı programını kurmaz; doğrulanan hiçbir gövdesinde bu programın adı geçmemektedir ve Çin sözcüğü doğrulanan malzemenin hiçbir yerinde birebir teyit edilmemiştir. Kanun bu programın ders planını belirlemez: beşinci maddenin ı) bendi bütün yükseköğretim kurumları için ortak zorunlu dersleri sayar, alan derslerine hiç değinmez; bir ders adının bir hükümle örtüşmesi o dersi kanunun belirlediği anlamına gelmez. Kanun mezunun meslek tanımını da düzenlemez: doğrulanan gövdelerin hiçbiri dilbilimci, edebiyatçı, çevirmen ya da benzeri bir unvanın kullanımını, yetkisini veya koşullarını düzenlememektedir. On ikinci maddenin b. bendindeki ülkenin ihtiyacı olan dallarda ve sayıda insangücü yetiştirmek ifadesi bir görev tanımıdır; bu rehber bu ifadeden hiçbir sayı, kontenjan ya da sıralama türetmemiştir. Kanunun bu programla ilişkisi bir çerçeve ilişkisidir: programın içinde yürüdüğü kurumsal ve genel ders düzenini kurar, programın kendisini kurmaz. Kanunun güncel hâli, bugünkü uygulanışı, yürürlük durumu, metinde geçen kurum adlarının bugünkü karşılığı, ikincil mevzuatı ve değişiklik zincirinin bugünkü hâli hakkında bu rehber hiçbir hüküm vermez; bunlar için kaynak listesindeki resmi adresin esas alınması gerekir.
Bu başlıkta bilerek eksik bırakılanlar şunlardır. Kanun metni üç ayrı okumayla çekilmiş, yalnızca en az iki okumada karakter düzeyinde aynı çıkan öğeler alıntılanmıştır; dördüncü bir okuma yapılmamıştır ve tek okumada kalan hiçbir öğe ek bir denemeyle çözülmeye çalışılmamıştır. Etiketlerin hangi okumalardan geldiği ayrıca yazılmalıdır: birinci madde, ikinci maddenin birinci fıkrası, on ikinci maddenin giriş cümlesi ile a. bendi ve kanunun adı üç okumanın da tanık olduğu öğelerdir; ikinci maddenin ikinci fıkrası ile künye satır biçimleri yalnızca ikinci ve üçüncü okumanın mutabakatıyla gelmiştir, çünkü birinci okuma bu satırlarda ya kapsam dışında kalmış ya da araya virgül koyarak biçimi değiştirmiştir; dördüncü maddenin b ve c bentleri, beşinci maddenin bütün bentleri ve on ikinci maddenin b. ilâ ı. bentleri ise yalnızca birinci ve üçüncü okumanın mutabakatıyla gelmiştir, çünkü ikinci okuma bu yerlerde Türkçe gövde yerine köşeli parantez içinde İngilizce bir yapı tarifi üretmiştir; ikinci okuma dördüncü maddeyi bir yerde kesip yerine öğrenci gelişimi, ulusal katkı ve bilimsel ilerleme amaçlarını kapsayan bölümlerin bulunduğunu söyleyen İngilizce bir not koymuş, on ikinci maddeyi de benzer bir İngilizce notla kapatmış, beşinci maddeyi tümüyle İngilizce özetlemiştir. Bu parçalar gövde sayılmamıştır ve bu yüzden dördüncü okuma açılmamıştır. Yöntemin kendi sınırı da eksik olarak sayılmalıdır: üç okuma aynı kısa zaman aralığında yapıldığı ve okuma aracı aynı adres için yanıtı yaklaşık on beş dakika önbelleğe aldığı için okumalar büyük olasılıkla tek bir metne dönüştürme çıktısı üzerinde çalışmıştır; bu nedenle okumalar arası mutabakat yalnızca okuma ve çıkarım hatasını eler, kaynağın metne dönüştürülmesi sırasında oluşmuş bir bozulmayı elemez. Bu oturumda bir okumanın bir ifadesi, istenen gövdeyi aktarmayı telif gerekçesiyle reddetmiştir; ret kaynak sayılmamış, yeni bir okuma türü açılmamış, aynı okuma daha dar kapsamla yeniden ifade edilmiştir. Bu belgede ise birinci okumanın ikinci ifadesi ret değil, gövde yerine özet ve başlık getirdiği için aynı okuma olarak daha dar kapsamla yeniden çalıştırılmıştır. Dördüncü maddenin a) bendinin yedi alt bendinin gövdesi yalnızca bir okumada tam gelmiştir ve bu yüzden hiç kullanılmamıştır; o alt bentlerin içeriği hakkında bu rehberde hiçbir iddia yoktur. Beşinci maddedeki üst simge dipnot rakamları ve bunların sözcüğe boşluksuz kaynadığı biçimler, f) ve ı) bentlerinin önündeki değişiklik ibareleri, f) bendindeki üç nokta işareti, giriş satırındaki tırnaklı biçim, ikinci maddenin ikinci fıkrasının önündeki değişiklik ibaresi ve künye satırlarının virgüllü biçimi tek okumada kalmıştır; hiçbiri taşınmamıştır ve hiçbirinin kaynakta bulunduğu ya da bulunmadığı iddia edilmemektedir. Dördüncü maddenin kenar başlığının büyük harfli mi küçük harfli mi olduğu okumalar arasında tutarsız kalmıştır ve hiçbir biçim doğrulanmamıştır. Bir okuma, dönüşüm çıktısında görünen en büyük madde numarasının otuz üç olduğunu bildirmiştir; bu sayı tek okumada kalmıştır, doğrulanmamıştır ve bu rehber ne belgenin orada bittiğini ne sürdüğünü söyler, kanunun madde sayısı hakkında hiçbir iddia kurmaz. Bu bir kapsam eksikliğidir, yokluk değildir. Aynı biçimde, bu rehberde alıntılanmayan maddelerin içeriği hakkında da hiçbir iddia yoktur; herhangi bir terimin bu kanunda tanımlı olup olmadığına dair olumsuz bir cümle kurulmamıştır. Doğrulanan beş madde gövdesinin hiçbiri mülga ibaresi taşımamaktadır ve hiçbir mülga gövde istenmemiş, alıntılanmamıştır. Okumaların eklediği başlık, kalınlaştırma ve ayırıcı çizgi işaretleri biçimsel ekleme sayılmış, kaynak metin sayılmamıştır. Adres ilk denemede açıldığı için başka tertip adresleri hiç denenmemiştir; o adreslerin ölü olduğuna dair hiçbir iddia yoktur, hiç denenmemişlerdir. Bu oturumda hiçbir adres için curl, wget, istek kütüphanesi, arşiv, önbellek ya da ayna kullanılmamıştır. Kaynaktaki hiçbir kısaltma açılmamış, yazım, büyük ve küçük harf kullanımı ile noktalama düzeltilmemiştir. Son olarak taban puan, başarı sıralaması, kontenjan, maaş, ücret ve işe girme oranı hiç toplanmamış, hiçbir para tutarı ve hiçbir yüzde ifadesi alınmamıştır.
Çin Dili ve Edebiyatı ile Yakın Alanlar Aynı Şey Değil
Bu program birkaç alanla karıştırılır ve karışmanın nedeni çoğu zaman adların benzerliğidir. Birinci karışma noktası öteki dil ve edebiyat programlarıdır. [İngiliz dili ve edebiyatı](/bolum/ingiliz-dili-ve-edebiyati), [alman dili ve edebiyatı](/bolum/alman-dili-ve-edebiyati), [fransız dili ve edebiyatı](/bolum/fransiz-dili-ve-edebiyati), [rus dili ve edebiyatı](/bolum/rus-dili-ve-edebiyati), [arap dili ve edebiyatı](/bolum/arap-dili-ve-edebiyati) ve [fars dili ve edebiyatı](/bolum/fars-dili-ve-edebiyati) yöntem bakımından yakındır: hepsi bir dili kaynak dilden okumayı ve o dilin edebiyatını çalışmayı öğretir. Ayrım konudadır ve konu ayrımı burada teknik bir sonuç doğurur: Çincenin yazı sistemi alfabetik olmadığı için ilk yılların yükü ve öğrenme eğrisi bu programda farklı kurulur. Bu rehber hangisinin daha iyi olduğu yönünde bir değerlendirme yapmaz.
İkinci karışma noktası çeviri programlarıdır. [Mütercim tercümanlık](/bolum/mutercim-tercumanlik), [ingilizce mütercim ve tercümanlık](/bolum/ingilizce-mutercim-ve-tercumanlik), [almanca mütercim ve tercümanlık](/bolum/almanca-mutercim-ve-tercumanlik), [fransızca mütercim ve tercümanlık](/bolum/fransizca-mutercim-ve-tercumanlik) ve [arapça mütercim ve tercümanlık](/bolum/arapca-mutercim-ve-tercumanlik) çeviriyi merkeze alır ve çeviri kuramı, ardıl ve andaş çeviri gibi başlıkları ağırlıklı olarak okutur. Bu programda çeviri dersleri bulunur; ancak plan çeviri üzerine değil, dil, edebiyat ve kültür tarihi üzerine kuruludur. Bir programda çeviri dersinin bulunması onu bir çeviri programına dönüştürmez.
Üçüncü karışma noktası dilin kuramsal incelemesidir. [Dilbilimi](/bolum/dilbilimi) dilin kendisini bir sistem olarak inceler ve tek bir dile bağlı değildir. Bu programda ses bilgisi ve dilbilgisi dersleri bulunur; ancak buradaki amaç dilin genel kuramını kurmak değil, belirli bir dilin metinlerini okuyabilmektir.
Dördüncü karışma noktası edebiyatın karşılaştırmalı ve ulusal koludur. [Karşılaştırmalı edebiyat](/bolum/karsilastirmali-edebiyat), [türk dili ve edebiyatı](/bolum/turk-dili-ve-edebiyati) ve [çağdaş türk lehçeleri ve edebiyatları](/bolum/cagdas-turk-lehceleri-ve-edebiyatlari) edebiyat çalışmasının başka eksenleridir. Bu programda edebiyat, kaynak dilinden ve Çin edebiyat tarihi içinden okunur.
Beşinci karışma noktası tarih ve kültür alanlarıdır. [Tarih](/bolum/tarih), [sanat tarihi](/bolum/sanat-tarihi), [arkeoloji](/bolum/arkeoloji), [antropoloji](/bolum/antropoloji) ve [türk halkbilimi](/bolum/turk-halkbilimi) kültürel malzemeyi kendi yöntemleriyle inceler. Bu programın planında Çin tarihi, Çin kültür tarihi ve Çin sanatı derslerinin bulunması ve bir planda Çin'de arkeolojik araştırmalar dersinin yer alması, programı bir tarih ya da arkeoloji programına dönüştürmez; burada tarih bilgisi metni okumanın aracıdır.
Altıncı karışma noktası uluslararası ilişkiler ve ticarettir. [Uluslararası ilişkiler](/bolum/uluslararasi-iliskiler), [siyaset bilimi ve uluslararası ilişkiler](/bolum/siyaset-bilimi-ve-uluslararasi-iliskiler), [uluslararası ticaret](/bolum/uluslararasi-ticaret) ve [uluslararası ticaret ve lojistik](/bolum/uluslararasi-ticaret-ve-lojistik) bölgenin siyasetiyle ve ticaretiyle ilgilenir. Dil bilgisi bu alanlarda değerli bir yetkinliktir; ancak bu program bir bölge siyaseti ya da ticaret programı değildir.
Yedinci karışma noktası öğretmenliktir. [İngilizce öğretmenliği](/bolum/ingilizce-ogretmenligi) ve [türk dili ve edebiyatı öğretmenliği](/bolum/turk-dili-ve-edebiyati-ogretmenligi) gibi programlar öğretmen yetiştirme düzeninin içinde kurulur ve eğitim bilimleri derslerini içerir. Bu programın okunan planlarından birinde ÇİNCE ÖĞRETİM YÖNTEMLERİ adlı bir seçmeli ders bulunmaktadır; bu, programın bir öğretmenlik programı olduğu anlamına gelmez ve bu rehber öğretmenlik yetkisi konusunda hiçbir şey söylemez.
Bir Üniversitenin Ders Planları: İstanbul Üniversitesi ve Erciyes Üniversitesi
Bu program için herkese açık biçimde yayımlanan iki ayrı ders planı kaynağı okundu. İki kaynak birleştirilmemiş, karşılaştırılıp eksik ya da fazla iddiası kurulmamıştır; her biri kendi bastığı biçimle aşağıda ayrı ayrı verilmiştir.
Birinci kaynak İstanbul Üniversitesi eğitim bilgi sistemi üzerinden yayımlanan ders programı sayfasıdır. Sayfa program adını birebir ÇİN DİLİ VE EDEBİYATI, LİSANS PROGRAMI, (ÖRGÜN ÖĞRETİM) biçiminde basmaktadır ve iki okuma bu dizgede uyuşmuştur. Öğretim düzeyi sayfada yazılıdır, yarıyıl sayısından çıkarım değildir. Üniversite adı sayfada yayımlıdır ve alan adından çıkarım değildir; tek nüans, tam adın sistemin adının parçası olarak İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM BİLGİ SİSTEMİ biçiminde basılı olması, program başlığının yanında ayrıca basılı olmamasıdır. Bu sayfa blok başlıklarında yarıyıl sözcüğünü basmamaktadır; başlıklar sınıf ve dönem biçimindedir. Bu nedenle bu kaynaktan hiçbir dersin kaçıncı yarıyılda olduğu yönünde bir iddia kurulmamıştır ve dokuz dönem bloğu bir yarıyıl sayısına çevrilmemiştir.
Sayfanın bastığı ilk blok olan 0. Sınıf - Güz bloğunda tek satır vardır: HAZIRLIK. 1. Sınıf - Güz bloğunun satırları ATATÜRK İLKELERİ VE İNKILÂP TARİHİ I, ÇİN YAZISI I, ÇİNCE DİNLEME I, GÜZEL SANATLAR I, SİNOLOJİ'YE GİRİŞ I, SÖZLÜ ANLATIM I, TEMEL ÇİNCE DİLBİLGİSİ I, TÜRK DİLİ I, YABANCI ÖĞRENCİLER İÇİN ATATÜRK İLKELERİ VE İNKILAP TARİHİ I ve YABANCI ÖĞRENCİLER İÇİN TÜRK DİLİ I olarak yayımlanmıştır. 1. Sınıf - Bahar bloğunun satırları ATATÜRK İLKELERİ VE İNKILÂP TARİHİ II, ÇİN YAZISI II, ÇİNCE DİNLEME II, GÜZEL SANATLAR II, SİNOLOJİ'YE GİRİŞ II, SÖZLÜ ANLATIM II, TEMEL ÇİNCE DİLBİLGİSİ II, TÜRK DİLİ II, YABANCI ÖĞRENCİLER İÇİN ATATÜRK İLKILERİ VE İNKILAP TARİHİ II ve YABANCI ÖĞRENCİLER İÇİN TÜRK DİLİ II olarak yayımlanmıştır. Bu son satırdaki İLKILERİ yazımı birinci okumanın bildirdiği biçimdir; ikinci okuma aynı satırı İLKELERİ biçiminde bildirmiştir. Fark işaretlenmiş, tek biçime getirilmemiş ve hangisinin doğru olduğu iddia edilmemiştir.
2. Sınıf - Güz bloğunun satırları ÇİN EDEBİYATI (KLASİK DÖNEM), ÇİN KÜLTÜR TARİHİ I, ÇİN TARİHİ I, ÇİN YAZISI III, ÇİNCE DİNLEME III, KÜLTÜREL ETKİNLİKLER I, SÖZLÜ ANLATIM III ve TEMEL ÇİNCE DİLBİLGİSİ III olarak yayımlanmıştır. 2. Sınıf - Bahar bloğunun satırları ÇİN EDEBİYATI (ÇAĞDAŞ DÖNEM), ÇİN KÜLTÜR TARİHİ II, ÇİN TARİHİ II, ÇİN YAZISI IV, ÇİNCE DİNLEME IV, KÜLTÜREL ETKİNLİKLER II, SÖZLÜ ANLATIM IV ve TEMEL ÇİNCE DİLBİLGİSİ IV olarak yayımlanmıştır. İkinci yılda klasik ve çağdaş edebiyatın karşılıklı iki dönemde durması, alanın edebiyat ekseninin bu yılda kurulduğunu gösterir.
3. Sınıf - Güz bloğunun satırları BİLİMSEL METİN ÜRETİMİ, ÇAĞDAŞ ÇİNCE EDEBİ METİNLER, ÇİN SANATI, KLASİK ÇİN DRAMASI, KOMPOZİSYON I, KÜLTÜREL ETKİNLİKLER III, ORTA ÇİNCE DİLBİLGİSİ I ve TÜRKÇE-ÇİNCE ÇEVİRİ olarak yayımlanmıştır. 3. Sınıf - Bahar bloğunun satırları ÇAĞDAŞ ÇİNCE TARİHİ METİNLER, ÇİN'DE ARKEOLOJİK ARAŞTIRMALAR, ÇİNCE-TÜRKÇE ÇEVİRİ, KOMPOZİSYON II, KÜLTÜREL ETKİNLİKLER IV, MODERN ÇİN DRAMASI ve ORTA ÇİNCE DİLBİLGİSİ II olarak yayımlanmıştır. Çevirinin iki yönünün iki ayrı dönemde ayrı ders olarak durması dikkat çekicidir.
4. Sınıf - Güz bloğunun satırları BATI ÜLKELERİNDE SİNOLOJİ ARAŞTIRMALARI, ÇEVİRİ-TARİHİ METİNLER, ETİK VE ESTETİK, İLERİ ÇİNCE DİLBİLGİSİ I, KLASİK ÇİNCE (TARİHİ METİNLER) ve TÜRK TARİHİNİN ÇİNCE KAYN. (HUN DÖNEMİ) olarak yayımlanmıştır. 4. Sınıf - Bahar bloğunun satırları ÇEVİRİ-EDEBİ METİNLER, İLERİ ÇİNCE DİLBİLGİSİ II, KLASİK ÇİNCE (EDEBİ METİNLER, LİSANS MEZUNİYET TEZİ II, TÜRK ÇİN KÜLTÜREL İLİŞKİLERİ ve TÜRK TAR. ÇİNCE KAYN. (GÖKTÜRK DÖN.) olarak yayımlanmıştır. Bu bloktaki KLASİK ÇİNCE (EDEBİ METİNLER satırı birinci okumanın bildirdiği biçimdir ve kapanış parantezi yoktur; ikinci okuma aynı satırı KLASİK ÇİNCE (EDEBİ METİNLER) biçiminde kapanış parantezli bildirmiştir. Fark işaretlenmiş, düzeltilmemiştir.
İkinci kaynak Erciyes Üniversitesi ders bilgi paketi program sayfasıdır. Sayfa program adını büyük harflerle ÇİN DİLİ VE EDEBİYATI biçiminde basmaktadır. Öğretim düzeyi sayfada yazılıdır. Üniversite adı sayfada yayımlıdır ve alan adından çıkarım değildir. Bu sayfa, birinci kaynaktan farklı olarak, blok başlıklarını yarıyıl biçiminde basmaktadır ve sekiz yarıyıl bloğu vardır.
1. Yarıyıl Ders Planı bloğunun satırları SES BİLGİSİ I, ÇİNCE DİLBİLGİSİ I, KELİME BİLGİSİ I, HSK HAZIRLIK I, ÇİN KÜLTÜRÜ I, PRATİK ÇİNCE I, ÇİN TARİHİ I, İNGİLİZCE, ATATÜRK İLKELERİ VE İNKILAP TARİHİ ve TÜRK DİLİ olarak yayımlanmıştır. 2. Yarıyıl Ders Planı bloğunun satırları SES BİLGİSİ II, ÇİNCE DİLBİLGİSİ II, KELİME BİLGİSİ II, HSK HAZIRLIK II, ÇİN KÜLTÜRÜ II, PRATİK ÇİNCE II, ÇİN TARİHİ II, İNGİLİZCE, ATATÜRK İLKELERİ VE İNKILAP TARİHİ ve TÜRK DİLİ olarak yayımlanmıştır. İNGİLİZCE, ATATÜRK İLKELERİ VE İNKILAP TARİHİ ve TÜRK DİLİ satırları sayfada hem birinci hem ikinci yarıyılda basılıdır; iki kez basıldıkları için iki kez yazılmış, tekilleştirilmemiştir.
3. Yarıyıl Ders Planı bloğunun satırları ÇİNCE DİLBİLGİSİ III, KELİME BİLGİSİ III, SÖZLÜ ANLATIM I, METİN ÇALIŞMASI I, DİNLEME ÇALIŞMASI I, YAZILI ANLATIM I ve seçmeli işaretli ÇİN EFSANELERİ VE MİTOLOJİLERİ olarak yayımlanmıştır. 4. Yarıyıl Ders Planı bloğunun satırları ÇİNCE DİLBİLGİSİ IV, KELİME BİLGİSİ IV, SÖZLÜ ANLATIM II, METİN ÇALIŞMASI II, DİNLEME ÇALIŞMASI II, YAZILI ANLATIM II, KARİYER PLANLAMA ve seçmeli işaretli ÇİN MASALLARI olarak yayımlanmıştır.
5. Yarıyıl Ders Planı bloğunun satırları İLERİ İNGİLİZCE I, ÇİN DİLİ GRAMERİ, KONUŞMA, YAZILI ANLATIM, OKUMA ANLAMA ile seçmeli işaretli DİNLEME ANLAMA, ÇEVİRİ, ÇİN FELFESİNE GİRİŞ ve ÇİN SİNEMASI olarak yayımlanmıştır. Buradaki ÇİN FELFESİNE GİRİŞ yazımı sayfanın bastığı biçimdir ve düzeltilmemiştir. 6. Yarıyıl Ders Planı bloğunun satırları İLERİ İNGİLİZCE II, ÇİN DİLİ GRAMERİ, KONUŞMA, YAZILI ANLATIM, OKUMA ANLAMA, SOSYAL SORUMLULUK PROJESİ ile seçmeli işaretli DİNLEME ANLAMA, ÇEVİRİ ve KLASİK ÇİN EDEBİYATI olarak yayımlanmıştır.
7. Yarıyıl Ders Planı bloğunun satırları KONUŞMA, DİNLEME ANLATIM, LİSANS BİTİRME ÖDEVİ I, LİSANS BİTİRME ÖDEVİ II ile seçmeli işaretli YAZILI ANLATIM, ÇEVİRİ, ÇİN MODERN EDEBİYATI, ÇİNCE ÖĞRETİM YÖNTEMLERİ ve MESLEKİ ÇİNCE olarak yayımlanmıştır. 8. Yarıyıl Ders Planı bloğunun satırları KONUŞMA, DİNLEME ANLAMA, LİSANS BİTİRME ÖDEVİ I, LİSANS BİTİRME ÖDEVİ II ile seçmeli işaretli YAZILI ANLATIM, ÇEVİRİ, ÇİN ÇAĞDAŞ EDEBİYATI, TARİHSEL SÜREÇTE TÜRK- ÇİN İLİŞKİLERİ ve MESLEKİ ÇİNCE olarak yayımlanmıştır. Yedinci yarıyıldaki DİNLEME ANLATIM ile sekizinci yarıyıldaki DİNLEME ANLAMA arasındaki yazım farkı sayfanın kendi basımıdır ve düzeltilmemiştir. LİSANS BİTİRME ÖDEVİ I ve LİSANS BİTİRME ÖDEVİ II satırları hem yedinci hem sekizinci yarıyılda basılıdır ve iki kez yazılmıştır. Sekizinci yarıyıldaki TARİHSEL SÜREÇTE TÜRK- ÇİN İLİŞKİLERİ satırı birinci okumanın bildirdiği biçimdir; ikinci okuma aynı satırı TARİHSEL SÜREÇTE TÜRK-ÇİN İLİŞKİLERİ biçiminde boşluksuz bildirmiştir. Bu ayırıcı ve boşluk farkı işaretlenmiş, tek biçime getirilmemiştir.
Bu başlıkta bilerek eksik bırakılanlar şunlardır. İki kaynağın her biri ikişer ayrı okumayla, birbirinden farklı ifadelerle yazılmış iki ayrı istekle okunmuştur; hiçbirinde üçüncü bir okuma yapılmamıştır. Birinci kaynaktan dokuz dönem bloğu boyunca altmış dört ders adı satırı alınmıştır; ikinci kaynaktan sekiz yarıyıl bloğu boyunca yetmiş bir ders adı satırı alınmıştır. İki kaynağın hiçbirinde adsız seçmeli havuz ya da yer tutucu satır bildirilmemiştir; bu nedenle hiçbir satır düşürülmemiş, hiçbir havuz doldurulmamıştır ve havuzdan kaç ders seçileceği ile ders yükü hiç yazılmamıştır. İkinci kaynağın seçmeli işaretli satırları gerçek ders adı taşıdığı için ders adı olarak taşınmıştır; seçmeli işareti sayfanın ayrı bir sütununda basılıdır ve ders adının parçası değildir, okuyucuyu yanıltmamak için burada ayrıca belirtilmiştir. Öğretim düzeyi iki kaynakta da sayfada yazılıdır; yarıyıl ya da dönem sayısından çıkarım değildir ve doğrulanamadı da değildir. İkinci kaynakta iki okuma düzeyin sayfanın neresinde basılı olduğunda ayrışmış, ancak basılı olduğunda uyuşmuştur; bu ayrışma çözülmemiş, yalnızca işaretlenmiştir. Üniversite adı iki kaynakta da sayfada yayımlıdır ve alan adından çıkarım değildir; birinci kaynakta tam ad sistemin adının parçası olarak basılıdır, ikinci kaynakta ise iki okuma adın konumunda ayrışmıştır: bir okuma adın logoda ve sayfa başlığında basılı olduğunu, öteki okuma görünür başlığın İngilizce olduğunu ve Türkçe tam adın sayfanın kendi meta alanı ile alt bilgi satırında geçtiğini bildirmiştir. Bu ayrışma çözülmemiştir; ikinci tarif doğruysa ad, yayımlayan sayfanın kendi meta alanı üzerinden gelen bir ara duruma yakındır. Kaynaklar bu yüzden reddedilmemiştir, çünkü ayrışma adın kendisinde değil konumundadır. Birinci kaynakta iki okumanın blok sayısı beyanı ayrışmıştır: biri sekiz, öteki dokuz demiştir; buna karşılık iki okuma da aynı dokuz bloğu tek tek saymıştır. Bu ayrışma çözülmemiş, bloklar tek tek sayıldıkları biçimde taşınmıştır. Blok başlığı yazımında da iki okuma ayırıcı çevresindeki boşlukta ayrışmıştır ve bu fark tek biçime getirilmemiştir. Birinci kaynağın program başlığındaki parantez içi öğretim türü sözcüğü bu sayfada iki okumada da aynı gelmiştir; ancak aynı bilgi sisteminin bu oturumda okunan başka bir program sayfasında bu parantez iki okumada (ÖRGÜN ÖĞRETİM) ve (ÖRGÜN ÖRETİM) biçimlerinde ayrışmıştır. Bu, o parantezin okumalar arasında kararlı olmadığını gösteren bir uyarıdır; işaretlenmiş, düzeltilmemiş ve hangisinin doğru olduğu iddia edilmemiştir. İki kaynak da ders kodu ya da ders tipi sütunu basmaktadır; kodlar alınmamıştır, kredi ve iş yükü değerleri hiçbir kaynaktan alınmamıştır ve bu rehberde hiçbir yerde verilmemiştir. İki kaynak da bir puan türü yayımlamamaktadır; bu rehberdeki puan türü bu sayfalara dayandırılmamıştır ve sayfalar taban puan ile kontenjan da yayımlamamaktadır. Ders adları çevrilmemiş, kısaltmalar açılmamış, iki kaynağın da büyük harfli basımı küçültülmemiştir. Birinci kaynak belirli bir yıl seçimiyle, ikinci kaynak da yayımlandığı hâliyle okunmuştur; başka yıl sürümleri denenmemiştir ve bu planların güncel sürüm olduğu iddia edilmemektedir. İki kaynak birleştirilmemiş, karşılaştırılıp biri ötekine göre eksik ya da fazla sayılmamıştır. Bu iki plan iki kurumun planıdır ve öteki kurumların planları için hiçbir şey söylemez; başka bir üniversitenin bu programa ait yayımlanmış bir planının bulunmadığı yönünde hiçbir iddia kurulmamaktadır. Ders planı aramalarında öne çıkan bir yükseköğretim tanıtım adresi bu oturumda ders planı kaynağı olarak hiç açılmamıştır; kaynak listesindeki yönlendirme adresleri okuyucu içindir, ders planı kanıtı değildir. Engellenen ya da içerik vermeyen hiçbir adres başka bir yolla çekilmemiştir: curl, wget, istek kütüphanesi, arşiv, önbellek ve ayna kullanılmamıştır.
Mezunlar Ne İş Yapar?
Bu programın mezunu, ileri düzeyde Çince okuma, yazma, dinleme ve konuşma becerisiyle birlikte, o dilin edebiyatını ve kültür tarihini kaynak dilinden okuyabilme yetkinliği kazanır. Bu yetkinliğin en doğrudan karşılığı çeviri ve dil hizmetleridir: yazılı çeviri, sözlü çeviri, altyazı ve yerelleştirme işleri, iki dil arasında metin üreten bütün alanlarda karşılık bulur. Planlarda çevirinin iki yönünün ayrı dersler olarak kurulması ve metin türüne göre ayrışması bu tarafı besler.
İkinci yol dil öğretimidir. Yabancı dil olarak Çince öğretimi, kurs ve özel öğretim kurumları ile üniversitelerin dil merkezleri gibi ortamlarda yürüyen bir çalışma alanıdır. Bir planda ÇİNCE ÖĞRETİM YÖNTEMLERİ dersinin seçmeli olarak bulunması bu tarafa işaret eder. Bu rehber, hangi kurumda hangi belge ya da yetki koşulunun arandığı konusunda hiçbir şey söylemez; bunlar ilgili kurumdan sorulmalıdır.
Üçüncü yol dış ticaret, lojistik ve iş dünyasıdır. İki dil arasında çalışan kurumlarda yazışma, görüşme ve belge işleri dil bilgisine dayanır. Bir planda MESLEKİ ÇİNCE dersinin bulunması bu tarafın plandaki karşılığıdır.
Dördüncü yol kültür, turizm ve tanıtım alanlarıdır. Müze, kültür kurumu, tanıtım ve rehberlik ortamlarında hem dil hem kültür tarihi bilgisi birlikte kullanılır. Beşinci yol basın, yayın ve iletişimdir: bölge kaynaklarını doğrudan okuyabilen bir kişi haber, çeviri haber ve yayıncılık ortamlarında çalışabilir. Altıncı yol kütüphane, arşiv ve belge yönetimi tarafıdır; kaynak dili bilen kişinin koleksiyon ve katalog işlerindeki yeri buradadır. Yedinci yol akademik çalışmadır: planlarda BİLİMSEL METİN ÜRETİMİ, LİSANS MEZUNİYET TEZİ II ve LİSANS BİTİRME ÖDEVİ derslerinin bulunması, öğrencinin lisans düzeyinde araştırma yazımıyla tanıştırıldığını gösterir. Bu rehber bu yolların hiçbirinde iş bulma, kazanç ya da yerleşme hakkında bir öngörü sunmaz.
Kimler Tercih Etmeli?
Birinci soru yazı sistemine dayanma isteğidir. Bu programda ilk yıllar büyük ölçüde karakter öğrenmeye, yazım sırasına ve bileşen bilgisine ayrılır. Ezberden hoşlanmayan değil, ama düzenli ve günlük tekrarı sürdüremeyen bir öğrenci burada erken zorlanır. Planlarda yazı dersinin dört dönem sürmesi bunun göstergesidir.
İkinci soru sesletim ve dinlemeye tahammüldür. Çincenin ses düzeni Türkçeden belirgin biçimde ayrılır ve planlarda ses bilgisi, dinleme ve sözlü anlatım derslerinin her yıl yeniden gelmesi bu nedenledir. Kendi sesini kaydedip dinlemekten, yanlış söylemekten ve düzeltilmekten rahatsız olan bir öğrenci bu dersleri ağır bulur.
Üçüncü soru edebiyat okuma isteğidir. Bu program bir dil kursu değildir; klasik ve çağdaş metinler, drama ve edebiyat tarihi planın çekirdeğindedir. Yalnızca konuşma becerisi isteyen bir öğrenci planın büyük bir bölümünü kendine yabancı bulacaktır.
Dördüncü soru tarih ve kültüre ilgidir. Çin tarihi, kültür tarihi, sanat, mitoloji ve sinema dersleri metnin bağlamını kurar. Tarih okumayı gereksiz gören bir öğrenci burada metnin yarısını kaçırır.
Beşinci soru sabır ve uzun soluktur. Bu alanda ilerleme basamaklıdır ve ilk yıl ile son yıl arasındaki fark çok büyüktür. Kısa sürede sonuç bekleyen bir öğrenci ara dönemde umudunu yitirebilir.
Altıncı soru iki dil arasında çalışabilme isteğidir. Çeviri dersleri yalnızca hedef dili değil, Türkçeyi de iyi kullanmayı gerektirir. Türkçe yazma pratiğini önemsemeyen bir öğrenci çeviri derslerinde beklediğinden çok daha fazla zorlanır.
Yedinci soru bağımsız çalışma alışkanlığıdır. Sözlük kullanımı, karakter defteri tutma, düzenli okuma ve kendi kendine dinleme pratiği bu alanda ders dışı zamanın önemli bir bölümünü alır. Son olarak bu programın dört yıllık bir lisans programı olduğu ve bir bölümünde hazırlık aşamasının bulunabildiği baştan bilinmelidir; okunan kaynaklardan biri planının başında bir hazırlık satırı basmaktadır.
Tercih Öncesi Notlar
Birinci not: Bu programın adı ve kapsamı üniversiteler arasında farklılaşabilmektedir. Yakın bir içerik Çin dili ve edebiyatı, sinoloji ya da doğu dilleri ve edebiyatları başlıklı adlarla açılabilmekte ve bu adların altındaki ders planları birbirinden belirgin biçimde ayrışabilmektedir. Bu rehberde okunan iki plan bunun somut örneğidir: biri yazı, sinoloji ve Türk tarihinin Çince kaynakları eksenini öne çıkarırken öteki ses bilgisi, kelime bilgisi ve sınav hazırlığı eksenini öne çıkarmaktadır. Tercih listesi yapılırken adın değil, ilgili üniversitenin kendi ders planının okunması gerekir.
İkinci not: Hazırlık sınıfı düzeni ayrıca sorulmalıdır. Okunan kaynaklardan biri planının başında bir hazırlık satırı basmakta, öteki basmamaktadır. Hazırlık sınıfının zorunlu mu isteğe bağlı mı olduğu, hangi dilde yürüdüğü, muafiyet sınavının nasıl kurulduğu ve toplam öğrenim süresini nasıl etkilediği tercihten önce ilgili üniversiteden öğrenilmelidir. Bu rehber bu konuda hiçbir kurum için bir hüküm vermez.
Üçüncü not: Seçmeli ders düzeni ve öğretim kadrosu bu alanda olağandan daha belirleyicidir. Okunan kaynaklardan birinde seçmeli işaretli dersler edebiyat, sinema, felsefe, öğretim yöntemleri ve mesleki dil gibi birbirinden uzak başlıklara dağılmaktadır; hangi seçmelilerin fiilen açıldığı, ana dili Çince olan öğretim elemanı bulunup bulunmadığı, değişim ve yurt dışı öğrenim imkânlarının nasıl kurulduğu ve dil laboratuvarı ile kaynak koleksiyonunun durumu sorulmalıdır. Bu rehberde okunan planlar bu soruların hiçbirini yanıtlamaz; yalnızca hangi ders adlarının yayımlandığını gösterir.
Dördüncü not: Alanın komşularına bakmak isteyen öğrenci için öteki dil ve edebiyat programları [ingiliz dili ve edebiyatı](/bolum/ingiliz-dili-ve-edebiyati), [alman dili ve edebiyatı](/bolum/alman-dili-ve-edebiyati), [fransız dili ve edebiyatı](/bolum/fransiz-dili-ve-edebiyati), [rus dili ve edebiyatı](/bolum/rus-dili-ve-edebiyati), [arap dili ve edebiyatı](/bolum/arap-dili-ve-edebiyati), [fars dili ve edebiyatı](/bolum/fars-dili-ve-edebiyati), [amerikan kültürü ve edebiyatı](/bolum/amerikan-kulturu-ve-edebiyati) ve [çağdaş türk lehçeleri ve edebiyatları](/bolum/cagdas-turk-lehceleri-ve-edebiyatlari); edebiyatın kuramsal ve karşılaştırmalı tarafına ilgi duyan öğrenci için [karşılaştırmalı edebiyat](/bolum/karsilastirmali-edebiyat), [türk dili ve edebiyatı](/bolum/turk-dili-ve-edebiyati) ve [dilbilimi](/bolum/dilbilimi); çeviriyi merkeze almak isteyen öğrenci için [mütercim tercümanlık](/bolum/mutercim-tercumanlik), [ingilizce mütercim ve tercümanlık](/bolum/ingilizce-mutercim-ve-tercumanlik), [almanca mütercim ve tercümanlık](/bolum/almanca-mutercim-ve-tercumanlik), [fransızca mütercim ve tercümanlık](/bolum/fransizca-mutercim-ve-tercumanlik) ve [arapça mütercim ve tercümanlık](/bolum/arapca-mutercim-ve-tercumanlik); tarih ve kültür tarafına ilgi duyan öğrenci için [tarih](/bolum/tarih), [sanat tarihi](/bolum/sanat-tarihi), [arkeoloji](/bolum/arkeoloji), [antropoloji](/bolum/antropoloji), [türk halkbilimi](/bolum/turk-halkbilimi), [sosyoloji](/bolum/sosyoloji) ve [felsefe](/bolum/felsefe); bölgenin siyasetine ve ticaretine ilgi duyan öğrenci için [uluslararası ilişkiler](/bolum/uluslararasi-iliskiler), [siyaset bilimi ve uluslararası ilişkiler](/bolum/siyaset-bilimi-ve-uluslararasi-iliskiler), [uluslararası ticaret](/bolum/uluslararasi-ticaret), [uluslararası ticaret ve lojistik](/bolum/uluslararasi-ticaret-ve-lojistik) ve [lojistik](/bolum/lojistik); kültür, turizm ve bilgi hizmetlerine ilgi duyan öğrenci için [turizm rehberliği](/bolum/turizm-rehberligi), [kültürel miras ve turizm](/bolum/kulturel-miras-ve-turizm), [müzecilik](/bolum/muzecilik) ve [bilgi ve belge yönetimi](/bolum/bilgi-ve-belge-yonetimi); basın ve iletişim tarafına ilgi duyan öğrenci için [gazetecilik](/bolum/gazetecilik), [medya ve iletişim](/bolum/medya-ve-iletisim) ve [halkla ilişkiler ve tanıtım](/bolum/halkla-iliskiler-ve-tanitim); öğretmenlik düzenine ilgi duyan öğrenci için [ingilizce öğretmenliği](/bolum/ingilizce-ogretmenligi) ve [türk dili ve edebiyatı öğretmenliği](/bolum/turk-dili-ve-edebiyati-ogretmenligi) karşılaştırılmaya değer yollar oluşturur.
Beşinci not: Bu rehber bölümün ne olduğunu anlatır; hangi üniversiteye hangi puanla girileceğini anlatmaz. Taban puan, başarı sıralaması ve kontenjan her yıl değişir ve tek geçerli kaynağı ÖSYM tercih kılavuzu ile YÖK Atlas'tır. Bu sayfada bilerek puan, sıralama ya da maaş rakamı verilmiyor: eksik bilgi, yanlış bilgiden iyidir.
ÖSYM bu programı 4 üniversitede, 4 ayrı kontenjan satırında açtı. Aşağıdaki iki puan, bu programın ÖSYM'de yayımlanmış en yüksek ve en düşük taban puanıdır.
ÖSYM'nin bu tablolarında başarı sıralaması yoktur; sıralama için YÖK Atlas kullanılmalıdır. Taban puanlar geçmiş yılın sonucudur, her yıl değişir.
Bu rehber bilgilendirme amaçlıdır; müfredat ve koşullar üniversiteye göre değişir. Bölümün bulunduğu üniversiteler ile güncel taban puan, başarı sıralaması ve kontenjanlar için ÖSYM tercih kılavuzu ve YÖK Atlas esastır.