Doğa Koruma ve Biyoçeşitlilik Yönetimi

Doğa koruma yalnızca bilimsel bir uğraş değil, kamusal olarak düzenlenmiş bir alandır: bir yerin korunacak alan sayılması, bu kararın hangi makamca verileceği ve o alanın nasıl yönetileceği kanunla belirlenir. Bu çerçeveye doğrudan değen metinlerden biri 2873 sayılı kanundur. Kanunun adı sözcük düzeyinde MİLLİ PARKLAR KANUNU olarak üç okumada da aynı çıkmıştır. Buna karşılık ad satırının basılı biçimi bu rehberde doğrulanmış sayılmamaktadır: iki okuma satırı MİLLİ PARKLAR KANUNU1 biçiminde, yani sözcüğe bitişik bir rakamla vermiş, üçüncü okuma aynı satırı rakamsız vermiştir. Bu rakamın satırın parçası mı yoksa kaynaşmış bir dipnot işareti mi olduğuna dair burada hiçbir iddia kurulmamaktadır; ad bu nedenle yalnızca sözcük düzeyinde kullanılmaktadır.

Künye değerleri ve künye satırlarının biçimi üç okumada özdeştir: Kanun Numarası : 2873, Kabul Tarihi : 9/8/1983, Yayımlandığı Resmî Gazete : Tarih : 11/8/1983 Sayı : 18132 ve Yayımlandığı Düstur : Tertip : 5 Cilt : 22 Sayfa : 508. Kabul tarihi ile yayım tarihinin sıralaması tutarlıdır. Belgenin ilk iki bölüm başlığı da üç okumada aynı görülmüştür: BİRİNCİ BÖLÜM ve alt başlığı Amaç ve Tanımlar, İKİNCİ BÖLÜM ve alt başlığı Belirleme, Planlama ve Kamulaştırma.

İlk beş maddenin kenar başlıkları iki okumada aynıdır: Amaç:, Tanımlar:, Milli park, tabiat parkı, tabiat anıtı ve tabiatı koruma alanlarının belirlenmesi:, Planlama: ve Kamulaştırma:. Bu kanunda kenar başlıkları iki nokta üst üste ile bitmektedir ve bu yazım düzeltilmemiştir. Madde önekinin aynı belgede iki türlü geldiği de ayrıca kaydedilmelidir: birinci, ikinci, üçüncü ve beşinci maddeler Madde 1 – biçiminde küçük harfli ve uzun tireli, dördüncü madde ise MADDE 4- biçiminde büyük harfli ve boşluksuz kısa tireli gelmiştir. Bu fark iki okumada birebir aynıdır ve düzeltilmeden aktarılmaktadır; farkın kaynakta böyle basılı olduğu iddia edilmemektedir.

Kanunun birinci maddesi alanın çerçevesini tek cümlede kurar: Madde 1 – Bu Kanunun amacı, yurdumuzdaki milli ve milletlerarası düzeyde değerlere sahip milli park, tabiat parkı, tabiat anıtı ve tabiatı koruma alanlarının seçilip belirlenmesine, özellik ve karakterleri bozulmadan korunmasına, geliştirilmesine ve yönetilmesine ilişkin esasları düzenlemektir. Bu tek cümlede seçme, belirleme, koruma, geliştirme ve yönetme fiilleri arka arkaya sayılmıştır; programın adındaki yönetim sözcüğünün hukuki karşılığı buradadır.

İkinci madde programın çalıştığı alan tipolojisini tanımlar. Madde Madde 2 – Bu Kanunda yer alan; cümlesiyle açılır ve İfade eder. ile kapanır; kapanıştaki büyük harfli yazım kaynakta göründüğü gibi bırakılmıştır. Doğrulanan bentler şöyledir: a) Milli park; bilimsel ve estetik bakımından, milli ve milletlerarası ender bulunan tabii ve kültürel kaynak değerleri ile koruma, dinlenme ve turizm alanlarına sahip tabiat parçalarını. b) Tabiat parkları; bitki örtüsü ve yaban hayatı özelliğine sahip, manzara bütünlüğü içinde halkın dinlenme ve eğlenmesine uygun tabiat parçalarını, c) Tabiat anıtı; tabiat ve tabiat olaylarının meydana getirdiği özelliklere ve bilimsel değere sahip ve milli park esasları dahilinde korunan tabiat parçalarını, d) Tabiatı koruma alanı; bilim ve eğitim bakımından önem taşıyan nadir, tehlikeye maruz veya kaybolmaya yüz tutmuş ekosistemler, türler ve tabii olayların meydana getirdiği seçkin örnekleri ihtiva eden ve mutlak korunması gerekli olup sadece bilim ve eğitim amaçlarıyla kullanılmak üzere ayrılmış tabiat parçalarını,

Bu dört bent, korunan alan yönetimi derslerinin doğrudan konusudur. Özellikle dördüncü bent, biyoçeşitlilik yönetiminin tehdit kategorilerini hukuki bir dile çevirir: nadir, tehlikeye maruz ve kaybolmaya yüz tutmuş nitelemeleri ile ekosistemler ve türler ayrımı, koruma önceliklendirmesinin metindeki karşılığıdır. Bentlerin noktalaması tutarsızdır: a bendi nokta ile, b ile h arası bentler virgül ile bitmektedir. Bu tutarsızlık iki okumada aynı görülmüş ve düzeltilmemiştir.

Aynı maddenin sonraki bentleri korumanın insan tarafını kurar: e) (Ek:11/3/2026-7576/3 md.) Alan kılavuzu; korunan alanlarda ziyaretçi yönetimi için, alan sınırları dâhilinde ve yakın çevresinde yaşayan yöre insanları arasından Genel Müdürlükçe verilen eğitimi tamamlayarak kimlik almaya hak kazanmış kişiyi, ve f) (Ek:11/3/2026-7576/3 md.) Av ve doğa koruma memuru; bu Kanun ve Genel Müdürlüğün görev ve yetkilerinin düzenlendiği diğer mevzuat hükümleri çerçevesinde, mevzuata aykırılık oluşturan fiillerin takibi, biyolojik çeşitliliğin korunması, av ve yaban hayvanlarının bakımı, gözlenmesi ve sayımına yönelik gerekli işleri yapmak ve denetim faaliyetleri ile diğer faaliyetleri yürütmek üzere Genel Müdürlükçe çıkarılacak yönetmelikle belirlenen usul ve esaslar doğrultusunda eğitilen ve görevlendirilen Genel Müdürlük personelini, İdari taraf ise iki kısa bentle yazılmıştır: g) (Ek:11/3/2026-7576/3 md.) Bakanlık; Tarım ve Orman Bakanlığını, ve h) (Ek:11/3/2026-7576/3 md.) Genel Müdürlük; Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğünü,

Altıncı bentteki biyolojik çeşitliliğin korunması ile av ve yaban hayvanlarının bakımı, gözlenmesi ve sayımı ibareleri, programın popülasyon izleme ve envanter derslerinin hukuki adıdır. Beşinci bentteki ziyaretçi yönetimi kavramı ve korumanın yöre insanlarıyla birlikte kurulması ise korunan alan yönetiminin standart başlıklarındandır. Kaynaktaki kısaltmalar açılmamış, dahilinde ve dâhilinde gibi aynı sözcüğün iki ayrı yazımı düzeltilmemiştir.

Üçüncü madde bir alanın hangi kararla korunan alan sayılacağını düzenler ve bir değişiklik ibaresiyle açılır: Madde 3 –(Değişik: 8/8/2011-KHK-648/ 33 md.) Uzun tire ile parantez arasında boşluk bulunmaması ve atıf içindeki KHK-648/ 33 md. yazımında bölü işaretinden sonra fazladan bir boşluk bulunması iki okumada aynı görülmüş ve düzeltilmemiştir. Maddenin gövdesi şöyledir: Bakanlıkça millî park karakterine sahip olduğu tespit edilen alanlar, Cumhurbaşkanı kararı ile millî park olarak belirlenir. Orman ve orman rejimine tabi yerlerde tabiat parkı, tabiat anıtı ve tabiatı koruma alanları Tarım ve Orman Bakanının onayı ile belirlenir. Orman ve orman rejimi dışında kalan yerlerde tabiat parkı, tabiat anıtı ve tabiatı koruma alanı belirlenmesine veya Bakanlıkça belirlenmiş olanların işlemlerinin tamamlanması için gerekli yerlerin orman rejimine alınmasına Cumhurbaşkanınca karar verilir ve bu alanlar Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca tescil edilir. Bu maddede millî sözcüğü şapkalı, birinci, ikinci, dördüncü ve beşinci maddelerde ise şapkasız gelmiştir; bu ayrım da düzeltilmemiştir.

Dördüncü madde, programın yönetim planlaması derslerinin doğrudan konusudur: MADDE 4- (Başlığı ile Birlikte Değişik:11/3/2026-7576/4 md.) Bu Kanun hükümlerine göre milli park, tabiat parkı, tabiat anıtı ve tabiatı koruma alanı olarak belirlenen yerlerin özellik ve nitelikleri göz önünde tutularak, koruma ve kullanma amaçlarını gerçekleştirmek üzere, kuruluş, geliştirme ve işletilmelerini kapsayan uzun devreli gelişme planı, gelişme planı ve yönetim planı, ilgili bakanlıkların görüşleri alınarak Genel Müdürlükçe hazırlanır veya hazırlattırılır ve yürürlüğe konur. Aynı maddenin sonraki paragrafları şöyledir: Planları uyarınca iskan ve yapılaşmaya konu olacak yerler için, imar mevzuatına göre imar planları, milli park ve tabiat parkı gelişme planı hüküm ve kararlarına uygun olarak hazırlanır veya hazırlattırılarak Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının onayı ile yürürlüğe konulur. Bu Kanun kapsamına giren yerlerdeki kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgeleri ile turizm merkezlerinde, turizm yatırımlarına ilişkin plan kararları Genel Müdürlüğün olumlu görüşü alınarak 12/3/1982 tarihli ve 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu uyarınca sonuçlandırılır. Milli park, tabiat parkı, tabiat anıtı ve tabiatı koruma alanlarının planlarına ilişkin usul ve esaslar Genel Müdürlükçe çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir. Uzun devreli gelişme planı, gelişme planı ve yönetim planı ayrımının bir kanun maddesinde bu açıklıkla yazılmış olması, programın plan hiyerarşisi derslerinin neden bu kadar ayrıntılı okutulduğunu gösterir.

Beşinci madde koruma amacıyla kamulaştırma yetkisini düzenler: Madde 5 – Milli park, tabiat parkı, tabiat anıtı ve tabiatı koruma alanı sınırları içinde kalan yerlerdeki gerçek ve tüzelkişilere ait taşınmaz mallar ile her türlü tesisler, onaylı uygulama imar planına göre hazırlanacak projelerin gerçekleşmesi için, gerekli görüldüğünde, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu hükümlerine göre, Genel Müdürlükçe kamulaştırılır. Bu maddede tüzelkişilere sözcüğü bitişik yazılmış olarak gelmiştir ve düzeltilmemiştir. Madde bir yetki hükmüdür; içinde hiçbir bedel, tutar ya da oran ifadesi geçmemektedir.

Örtüşmenin sınırı da aynı açıklıkla yazılmalıdır. Bu kanun bu programı kurmaz; bir yükseköğretim düzenlemesi değildir ve doğrulanan maddelerde hiçbir üniversite, fakülte, bölüm, program ya da diploma hükmü yoktur. Bu programın ders planını belirlemez: ikinci maddedeki tanım listesi bir hukuki sözlüktür, bir müfredat değildir; aynı maddede geçen eğitim sözcükleri sırasıyla bir koruma amacını, yani sadece bilim ve eğitim amaçlarıyla kullanılmak üzere ibaresini, ve bir idari eğitimi, yani Genel Müdürlükçe verilen eğitimi tamamlayarak ibaresini anlatır; üniversite ders planını değil. Mezunun meslek tanımını da düzenlemez: Alan kılavuzu ve Av ve doğa koruma memuru tanımları bir görevlendirme rejimi kurar, bir meslek icrası şartı getirmez; doğrulanan metinde bu kişilerin hangi programdan mezun olacağı, hangi diplomayı taşıyacağı ya da hangi unvanı alacağı düzenlenmemekte, yönetmeliğe ve idarece verilecek eğitime yollama yapılmaktadır. Biyoçeşitlilik teriminin bu kanunda ayrıca tanımlanıp tanımlanmadığına dair hiçbir olumsuz iddia kurulmamaktadır: yalnızca bu oturumda çekilen birinci ile beşinci maddeler kapsamında böyle bir tanımın iki okumada birebir teyit edilemediği, buna karşılık biyolojik çeşitliliğin korunması ibaresinin ikinci maddenin f bendinde geçtiği söylenebilir. Kanunun güncel hâli, bugünkü uygulanışı, yürürlük durumu, değişiklik zinciri ve metinde geçen kurum adlarının bugünkü karşılıkları hakkında bu rehber hiçbir hüküm vermez; bunlar için kaynak listesindeki resmi adresin esas alınması gerekir.

Bu başlıkta bilerek eksik bırakılanlar şunlardır. Bu kanun üç ayrı okumayla çekilmiştir, ancak bu kayıtta alıntılanan bütün madde gövdeleri yalnızca iki okumanın kesişimine dayanmaktadır: birinci ve üçüncü okuma. İkinci okuma madde gövdeleri için Türkçe kaynak metin yerine İngilizce yapısal betimleme üretmiş, örneğin ikinci madde için yedi harfli tanım içerdiğini, beşinci madde için de alt bölümler içerdiğini bildirmiş, birinci maddeyi ise üç noktayla kesilmiş bir parça hâlinde vermiştir; bu çıktı bir parafrazdır, kaynak aktarımı değildir ve tümüyle reddedilmiştir. Reddedilen bu çıktının bildirdiği bent sayısı ve alt bölüm yapısı birinci ve üçüncü okumayla da çelişmektedir; ikinci okumaya dayanan hiçbir iddia bu rehberde yoktur. İkinci okuma yeniden çalıştırılmamıştır: bir alıntı sınırı gerekçesi öne sürmemiş, kapsam dışına düşmüştür ve yöntem bu durumda okumanın yeniden çağrılmasını değil malzemenin reddini öngörmektedir. Dördüncü bir okuma da yapılmamıştır. Sonuç olarak beş madde gövdesinin hiçbirinde üçüncü bir tanık oluşmamıştır; ad satırındaki rakam ayrışması da bu yüzden çözülmeden bırakılmıştır. Yöntemin kendi sınırı ayrıca sayılmalıdır: üç okuma aynı kısa zaman aralığında yapıldığı ve okuma aracı aynı adres için yanıtı yaklaşık on beş dakika önbelleğe aldığı için okumalar büyük olasılıkla tek bir metne dönüştürme çıktısı üzerinde çalışmıştır; bu nedenle okumalar arası mutabakat yalnızca okuma ve çıkarım hatasını eler, kaynağın metne dönüştürülmesi sırasında oluşmuş bir bozulmayı elemez. Bu oturumda bunun somut kanıtları görülmüştür: ada kaynaşmış rakam, uzun tire ile parantez arasındaki kayıp boşluk, atıf içindeki fazladan boşluk, aynı belgede iki türlü basılan madde öneki, cümle ortasında büyük harfle gelen kapanış, bent sonlarındaki tutarsız noktalama, aynı sözcüğün şapkalı ve şapkasız iki yazımı ve bitişik yazılmış bir sözcük. Bunların hiçbirinin kaynakta böyle basılı olduğu iddia edilmemektedir. Aynı oturumun yöntemi bir başka sınırı da uygulamıştır: iki okumanın birlikte ürettiği bir yokluk iddiası, iki okumada örtüşmesine rağmen reddedilmiştir; bu rehberde de hiçbir yokluk iddiası kurulmamaktadır. Madde 3 ve Madde 4'ün paragraf bölümlemesi yalnızca bir okumada göründüğü için metinler doğrulanmış, paragraf biçimi doğrulanmamış sayılmıştır. Altıncı ve sonraki maddeler hiçbir okumada istenmemiş ve getirilmemiştir; birinci okumanın kendi ürettiği listede andığı üçüncü, dördüncü ve beşinci bölüm başlıkları öteki okumalarda gelmediği için kullanılamaz sayılmış, o bölümlerin varlığı ya da yokluğu hakkında hiçbir iddia kurulmamıştır. Ad satırındaki rakamın ve maddelerdeki değişiklik ibarelerinin gönderdiği dipnot gövdeleri hiçbir okumada gelmemiştir; kanunda dipnot bulunup bulunmadığına dair olumsuz bir iddia kurulmamıştır. Doğrulanan beş madde gövdesinin hiçbirinde mülga ibaresi görünmemiştir; kanunda mülga hüküm bulunup bulunmadığına dair de olumsuz bir iddia kurulmamıştır. Okumaların biçimsel eklemeleri, yani başlık işaretleri, kalınlaştırmalar ve bölüm başlıklarını birleştiren araişaretler, okuyucu eklemesi sayılmış ve kaynak metne dahil edilmemiştir. Bu program için bir yedek kanun numarası atanmış, ancak asıl numara ilk denemede açıldığı ve konu örtüşmesi doğrulanmış madde metninde tuttuğu için o yedek hiç denenmemiştir; o numara hakkında burada hiçbir bilgi ve hiçbir iddia yoktur. Asıl adres ilk denemede açıldığı için başka tertip adresleri hiç denenmemiştir ve denenmemiş adreslerin ölü olduğu yönünde hiçbir iddia kurulmamıştır. Engellenen ya da belge döndürmeyen hiçbir adres başka bir yolla çekilmemiştir: arşiv, önbellek, ayna ya da bir başka indirme aracı kullanılmamıştır. Kaynaktaki hiçbir kısaltma açılmamış, yazım, büyük ve küçük harf kullanımı ile noktalama düzeltilmemiştir. Son olarak taban puan, başarı sıralaması, kontenjan, maaş, ücret ve işe girme oranı hiç toplanmamış, hiçbir para tutarı ya da oran alınmamıştır.

Bu programın somut örnekleri için iki ayrı üniversitenin kendi alan adında yayımladığı iki belge okundu. İki belge birbirinin doğrulaması olarak kullanılmadı ve iki liste birleştirilmedi; iki kurumun bastığı satırlar ayrı ayrı verilmektedir. İki kaynak arasındaki yazım farkları da tek biçime getirilmemiştir: birinci kaynak program adını Doğa Koruma ve Biyoçeşitlilik Yönetimi biçiminde, ikinci kaynak DOĞA KORUMA VE BİYOÇEŞİTLİLİK YÖNETİMİ BÖLÜMÜ biçiminde tümü büyük harfle basmaktadır.

Birinci kaynak Karabük Üniversitesi Orman Fakültesinin yayımladığı müfredat belgesidir. Belgenin üst başlığı iki okumada da birebir Doğa Koruma ve Biyoçeşitlilik Yönetimi 2025 Müfredatı olarak alıntılanmıştır. Belge sekiz yarıyıl üzerine kuruludur ve ders adları Türkçe yayımlanmıştır.

Birinci Yarıyılın dersleri Genel Biyoloji, Doğa Koruma ve Biyoçeşitliliğe Giriş, Genel Kimya, Genel Matematik, Temel Harita Bilgisi, Mesleki Etik ve Deontoloji, Temel Bilgi Teknolojileri, Türk Dili I, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi I ve Yabancı Dil I olarak basılıdır. Alanın adını taşıyan giriş dersinin ilk yarıyılda, temel harita bilgisiyle ve mesleki etikle aynı dönemde durması dikkat çekicidir: öğrenci alanla ilk karşılaştığı anda hem mekânsal hem etik boyutuyla karşılaşmaktadır.

İkinci Yarıyılın dersleri Genel Ekoloji, Genel Botanik, Omurgasızlar, Biyocoğrafya, Biyoistatistik, Türk Dili II, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi II ve Yabancı Dil II olarak basılıdır. Ekoloji, botanik ve biyoistatistiğin aynı dönemde yürümesi, alanın gözlemi sayıya çevirme alışkanlığını erken kurduğunu gösterir.

Üçüncü Yarıyılın dersleri Omurgalılar, Tohumsuz Bitkiler, Eklembacaklılar, İş Sağlığı ve Güvenliği, Biyoiklim, Doğa Politikaları ve Hukuku, Sistematik ve Taksonomi Bilgisi ve Temel Genetik olarak basılıdır; bu yarıyılda ayrıca Seçmeli Ders 1, Seçmeli Ders 2 ve Seçmeli Ders 3 satırları yer tutucu olarak basılıdır. Taksonomi bilgisinin hukuk dersiyle aynı dönemde durması, alanın iki dilini birden öğrettiğini gösterir.

Dördüncü Yarıyılın dersleri İklim Değişikliği, Ornitoloji, Tohumlu Bitkiler, Sulak Alan Ekolojisi, Genel Mikoloji, Temel Genetik, Doğa Koruma ve Halkla İlişkiler ve Staj I olarak basılıdır; ayrıca Seçmeli Ders 4, Seçmeli Ders 5 ve Seçmeli Ders 6 yer tutucu satırları bulunmaktadır. Temel Genetik dersi bu belgede hem Üçüncü hem Dördüncü Yarıyılda basılıdır ve tekilleştirilmemiştir; iki okuma da bunu böyle bildirmiştir ve hangisinin doğru yer olduğu iddia edilmemektedir.

Beşinci Yarıyılın dersleri Biyokıymetlendirme, Genetik Çeşitlilik ve Koruma, Doğa Koruma Teknik ve Yöntemleri, Biyoçeşitlilik Envanter Teknikleri, Sucul Ekosistemler, Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ve Toprak Ekolojisi ve Biyolojisi olarak basılıdır; ayrıca Seçmeli Ders 7, Seçmeli Ders 8 ve Seçmeli Ders 9 yer tutucu satırları bulunmaktadır. Kısaltma açılmamış, parantez içinde basıldığı gibi bırakılmıştır. Envanter tekniklerinin coğrafi bilgi sistemleriyle aynı dönemde durması alanın veri omurgasını kurar.

Altıncı Yarıyılın dersleri Koruma Biyolojisi, Yaban Hayatı Ekolojisi ve Yönetimi, Doğal Kaynakların Sürdürülebilir Planlanması ve Yönetimi, Sulak Alan Yönetimi, Sistematik Koruma Planlaması, Uzaktan Algılama ve Staj II olarak basılıdır; ayrıca Seçmeli Ders 10, Seçmeli Ders 11 ve Seçmeli Ders 12 yer tutucu satırları bulunmaktadır. Bu yarıyılda program bilgi toplamadan karar vermeye geçmektedir.

Yedinci Yarıyılın dersleri Arazi Uygulama Projesi ve Değerlendirme I, Korunan Alanlarda Koruma ve Biyolojik Çeşitlilik, Ekosistem Ekolojisi ve Yönetimi, Ekolojik Modelleme ve Yapay Zekâ Uygulamaları ve Doğal Afetler ve Biyolojik Çeşitliğin Yönetimi olarak basılıdır; ayrıca Seçmeli Ders 13, Seçmeli Ders 14 ve Seçmeli Ders 15 yer tutucu satırları bulunmaktadır. Son dersin adındaki yazım belgede bu hâliyle basılıdır ve düzeltilmemiştir; Yapay Zekâ ibaresindeki şapkalı harf de korunmuştur.

Sekizinci Yarıyılın dersleri Arazi Uygulama Projesi ve Değerlendirme II, Ormanda Doğa Koruma ve Biyoçeşitlilik, Tür Koruma Eylem Planı ve Projelendirme, Kentsel Ekosistem Yönetimi, Ekolojik Restorasyon ve Bitirme Çalışması olarak basılıdır; ayrıca Seçmeli Ders 16, Seçmeli Ders 17 ve Seçmeli Ders 18 yer tutucu satırları bulunmaktadır. Tür koruma eylem planı ile ekolojik restorasyonun son dönemde durması, öğrencinin dört yıl boyunca öğrendiği envanter ve planlama bilgisini bir uygulama ürününe bağlamasının beklendiğini gösterir.

İkinci kaynak Kastamonu Üniversitesi Orman Fakültesinin yayımladığı bir haftalık ders programı belgesidir ve kapsamı çok dardır: belge yalnızca bir blok basmaktadır. Blok başlığı I. SINIF ve 2025-2026 GÜZ YARIYILI HAFTALIK DERS PROGRAMI olarak basılıdır. Bu blokta basılı ders adları Genel Matematik, Genel Kimya, Doğa Koruma ve Biyoçeşitliliğe Giriş, Genel Biyoloji, Bilgisayar Teknolojileri ve Programlama ve Mesleki Etik ve Deontoloji olarak iki okumada da aynı sırayla bildirilmiştir. Bu altı ad, sekiz yarıyıllık bir planın yalnızca birinci yarıyılına karşılık gelen bir haftalık programdan alınmıştır; öteki yarıyıllar bu kaynaktan alınmamıştır.

İki kaynağın birinci dönem listeleri de birleştirilmemiştir. İki kurum Genel Matematik, Genel Kimya, Genel Biyoloji, Doğa Koruma ve Biyoçeşitliliğe Giriş ile Mesleki Etik ve Deontoloji adlarını ortak basmaktadır; buna karşılık birinci kaynak Temel Bilgi Teknolojileri, ikinci kaynak Bilgisayar Teknolojileri ve Programlama basmaktadır. Bu iki adın aynı ders olduğu iddia edilmemekte, ayrışma korunmaktadır. İkinci kaynağın birinci kaynakta bulunan öteki satırları basmadığı yönünde de hiçbir olumsuz iddia kurulmamaktadır: okunan belge bir haftalık ders programıdır, tam müfredat değildir.

Bu başlıkta bilerek eksik bırakılanlar şunlardır. İki kaynağın her biri ikişer ayrı okumayla okunmuştur; toplam dört okuma yapılmıştır ve hiçbir okuma yöntem gereği reddedilmemiştir. Birinci kaynaktan sekiz yarıyıl boyunca elli dokuz ders adı satırı alınmıştır ve bu satırların tamamı ile sıraları iki okumada birebir aynı çıkmıştır; tek bir ders adında bile yazım farkı bildirilmemiştir. Aynı kaynakta on sekiz yer tutucu satır, yani Seçmeli Ders 1 ile Seçmeli Ders 18 arası satırlar, kaynağın bastığı biçimde taşınmış, havuzlar doldurulmamış, havuzdan kaç ders seçileceği yazılmamıştır. Hiçbir ders adı düşürülmemiştir. Sayfa aynı ders adını iki kez basmıştır: Temel Genetik hem Üçüncü hem Dördüncü Yarıyılda basılıdır ve iki kez yazılmış, tekilleştirilmemiştir. Birinci kaynakta öğretim düzeyi belgede yazılı değildir; iki okuma da Lisans sözcüğünün belgede geçmediğini bildirmiştir ve düzey yalnızca sekiz yarıyıllık yapıdan yapılan bir çıkarımdır. Birinci kaynakta üniversite adı belgede yayımlı değildir: iki okuma da belgede Karabük ya da Orman Fakültesi ifadelerinin bulunmadığını bildirmiştir. Karabük Üniversitesi Orman Fakültesi adı, belgeyi yayımlayan bölüm ve müfredat sayfalarından alınmıştır; bu bir ara durumdur, yayımlı bilgi olarak sunulmamaktadır ve alan adından yapılmış bir çıkarım da değildir. Birinci kaynakta çözülmemiş bir iç tutarsızlık vardır: ikinci okuma altı blokta beyan ettiği satır sayısını kendi döktüğü satır sayısından fazla vermiştir; bu tutarsızlık çözülmemiş, dökülen satırlar alınmış, beyan edilen sayılar alınmamıştır ve fazlalığın nereden geldiği varsayılmamıştır. Aynı kurumun haftalık ders programı sayfası açılmamıştır; engellenmiş değildir, denenmemiştir. İkinci kaynakta öğretim düzeyi DOĞRULANAMADI olarak işaretlenmiştir: iki okuma da Lisans sözcüğünün belgede basılı olmadığını bildirmiş, belge tek bir blok içerdiği için yarıyıl sayısından bir çıkarım da yapılamamıştır. Belgenin dosya adında Lisans dizgesi geçmektedir; bu bir dosya adıdır, belgenin bastığı metin değildir ve düzey kanıtı sayılmamıştır. Aynı biçimde, ön adım olarak açılan bölüm sayfasının lisans öğrenimi ve lisans diploması hakkındaki cümlesi de okunan belgenin ifadesi olmadığı için dayanak yapılmamıştır. İkinci kaynakta üniversite adı ve fakülte adı belgede yayımlıdır ve iki okuma da bunları birebir alıntılamıştır; bu kalemde çıkarım yoktur. İkinci kaynaktan yedi yarıyıl alınamamıştır: okunan belge yalnızca birinci sınıfın güz dönemini basmaktadır. Bahar dönemi belgesi ve aynı kurumun eğitim kataloğu açılmamıştır; ikisi de engellenmiş değildir, bilerek denenmemiştir. Bu bir kapsam eksikliğidir ve o yarıyılların bulunmadığı anlamına gelmez. İkinci kaynakta ders kodu önekleri düşürülmüştür: ikinci okuma ders adlarını kod önekiyle bildirmiş, birinci okuma kodsuz bildirmiştir; ders kodu toplanmadığı için kodsuz adlar alınmıştır. Aynı belgedeki öğretim üyesi adları, saat ve derslik bilgileri de toplanmamıştır. İkinci kaynakta yer tutucu satır bulunmamaktadır. İki kaynakta da ders kodu, kredi ve iş yükü değerleri toplanmamış ve bu rehberde hiçbir yerde verilmemiştir. İki kaynak da bir puan türü yayımlamamaktadır; bu rehberdeki puan türü bu sayfalara dayandırılmamıştır ve iki kaynak taban puan ile kontenjan da yayımlamamaktadır. Ders adları çevrilmemiş, kısaltmalar açılmamış, yazım ve büyük küçük harf kullanımı düzeltilmemiştir. Bu iki plan iki kurumun planıdır ve öteki kurumların planları için hiçbir şey söylemez; başka bir üniversitenin bu programa ait yayımlanmış planının bulunmadığı yönünde de hiçbir iddia kurulmamaktadır.