İçeriğe geç
ünileniyorum
DİLLisans · 4 yıl

Eski Yunan Dili ve Edebiyatı

Eski Yunan Dili ve Edebiyatı, antik Yunancanın dilbilgisini, metinlerini ve bu metinlerin üretildiği kültürel dünyayı kaynak dilden okumayı öğreten dört yıllık bir lisans programıdır. Alanın içinde çalışılan kamusal çerçeveye değen metinlerden biri 2547 sayılı kanundur. Bu rehber puan vermez.

Kısaca

Eski Yunan Dili ve Edebiyatı, antik Yunancanın dilbilgisini, metinlerini ve bu metinlerin üretildiği kültürel dünyayı kaynak dilden okumayı öğreten dört yıllık bir lisans programıdır. Alanın içinde çalışılan kamusal çerçeveye değen metinlerden biri 2547 sayılı kanundur. Bu rehber puan vermez.

Puan türü
DİL
Seviye
Lisans
Süre
4 yıl
ÖSYM 2025 taban
331,35372,18
Üniversite
2
Genel kontenjan
90
Meslek çıktısı
9

Taban puanlar ÖSYM'nin 2025 yerleştirme sonuçlarından alınmıştır; başarı sıralaması içermez ve her yıl değişir.

Eski Yunan Dili ve Edebiyatı Nedir?

Eski Yunan Dili ve Edebiyatı, antik Yunancayı bir iletişim aracı olarak değil, bir metin dünyasının anahtarı olarak öğreten dört yıllık bir lisans programıdır. Programın çekirdeğinde tek bir iş vardır: iki bin yıldan uzun süre önce yazılmış bir metni, aracı bir çeviriye hiç başvurmadan, kendi dilinde ve kendi dilbilgisiyle okuyabilmek. Bu iş kulağa dar gelebilir; oysa okunacak metinlerin kapsamı şiirden tragedyaya, tarih yazımından felsefeye, yazıtlardan gündelik belgelere kadar uzanır ve bu genişlik programı bir dil kursundan bütünüyle ayırır.

Alanın birinci ayağı dilbilgisidir ve bu ayak alanın en emek isteyen kısmıdır. Antik Yunanca çekimli bir dildir: bir sözcüğün cümledeki görevi sözcük sırasından değil, sonundaki ekten anlaşılır. Bu yüzden gramer öğrenimi bir ezber işi değil, bir çözümleme alışkanlığı kazanma işidir. Okunan iki ders planında da dil bilgisi derslerinin sekiz yarıyıla yayılmış ardışık bir dizi hâlinde okutulması bu nedenledir; öğrenci gramerin bir dönemde bitirilip geçilen bir konu olmadığını daha ilk yıl fark eder.

İkinci ayak metin okumadır. Dilbilgisi öğrenmenin amacı, giderek zorlaşan metinlerin altından kalkmaktır. Bu yüzden planlarda kolay metinlerden başlayıp söz dizimi çözümlemelerine, düzyazı ve şiir çevirilerine, sonunda da edebiyat seminerlerine ve bitirme çalışmasına uzanan bir basamak dizisi görülür. Bu basamaklarda öğrenilen şey yalnızca çeviri değildir; bir metnin hangi türe ait olduğunu, hangi geleneğin içinde yazıldığını ve hangi el yazması geleneğiyle bugüne geldiğini görmektir.

Üçüncü ayak edebiyat tarihidir. Epik şiir, arkaik dönem şiiri, tragedya, komedya, tarih yazımı ve helenistik dönem edebiyatı ayrı ayrı ele alınır. Bu, bir metnin tek başına değil, kendinden önceki ve sonraki metinlerle birlikte anlam kazandığı fikrine dayanır. Okunan planlarda tragedya ve komedyanın ayrı dersler olarak yer alması, türlerin kendi kuralları olduğunu gösterir.

Dördüncü ayak Latincedir. İki plan da Latinceyi baştan sona programın içine yerleştirmiştir: biri Latince gramer ve kolay hikâyelerle birinci yarıyılda başlatır, öteki üçüncü yarıyılda devreye sokar ve Latin edebiyatı tarihiyle sürdürür. Bunun nedeni açıktır; Yunan ve Latin edebiyatları tek bir aktarım zincirinin iki halkasıdır ve klasik filoloji ikisini birlikte düşünür. Bu yüzden alan [latin dili ve edebiyatı](/bolum/latin-dili-ve-edebiyati) ile yapısal bir yakınlık taşır.

Beşinci ayak metnin taşıyıcısıdır. Antik metinler yalnızca kitap sayfalarından gelmez; taşa kazınmış yazıtlardan ve sikkelerden de gelir. Okunan iki planda da yazıt çalışmalarının ayrı dersler hâlinde yer alması, birinde ayrıca sikke çalışmalarına yer verilmesi bu nedenledir. Bu, alanı [arkeoloji](/bolum/arkeoloji) ve [klasik arkeoloji](/bolum/klasik-arkeoloji) ile aynı malzemenin farklı yüzünde buluşturur.

Altıncı ayak düşünce tarihidir. Erken ve klasik dönem düşüncesine giriş dersleri, felsefe tarihi ve kültür bilimleri felsefesi başlıkları planlarda yer tutar. Antik Yunanca metinlerin büyük bölümü felsefi tartışmanın kurulduğu metinlerdir; bu yüzden alan [felsefe](/bolum/felsefe) ile, aynı metinlerin farklı sorularla okunması bakımından komşudur. Aynı biçimde siyasi tarih, toplum yapısı ve devlet yapısı dersleri alanı [tarih](/bolum/tarih) disipliniyle yan yana getirir.

Yedinci ayak yöntemdir. Bir metnin nasıl kurulduğu, hangi kaynaklardan geldiği, bir el yazması geleneğinin nasıl değerlendirileceği ve bilimsel bir metnin nasıl yazılacağı ayrı bir uzmanlıktır. Okunan planlarda bilimsel metin üretimi, metodoloji, klasik filoloji bilim tarihi ve bitirme çalışması derslerinin bulunması bu ayağı kurar. Bu yönüyle alan [bilim tarihi](/bolum/bilim-tarihi) ve [dilbilimi](/bolum/dilbilimi) ile de temas eder.

Bu yedi ayak birlikte düşünüldüğünde ortaya çıkan şey şudur: program bir dili öğretirken aynı anda bir okuma disiplini, bir tarih bilinci ve bir kaynak eleştirisi alışkanlığı kazandırmayı amaçlar. Alanın kamusal çerçevesi bu rehberin bir sonraki başlığında ele alınmaktadır.

Alanın Kamusal Çerçevesi: 2547 Sayılı Kanun

Bir filoloji programı bir dilin ve bir metin geleneğinin içinde çalışır; ama bu çalışmanın yürütüldüğü kurum, o kurumun görevleri ve o kurumun verdiği diplomanın düzeyi hukuki olarak düzenlenmiştir. Bu çerçeveye doğrudan değen metinlerden biri 2547 sayılı kanundur. Kanunun adı kaynakta YÜKSEKÖĞRETİM KANUNU olarak yayımlanmıştır ve bu ad üç ayrı okumada aynı iki sözcükle, tek satır ve tümü büyük harf biçiminde gelmiştir. Ad satırının yanında ya da sonunda bir dipnot işareti hiçbir okumada gelmemiştir; böyle bir işaretin bulunup bulunmadığına dair burada hiçbir iddia kurulmamaktadır.

Doğrulama üç okuma ile yapılmıştır ve dördüncü bir okuma yapılmamıştır. Okumalar aynı adrese aynı kısa zaman aralığında gittiği ve okuma aracı aynı adres için yanıtı yaklaşık on beş dakika önbelleğe aldığı için, okumalar arası mutabakat yalnızca okuma ve çıkarım hatasını eler; kaynağın metne dönüştürülmesi sırasında oluşmuş bir bozulmayı elemez. Bu ayrım bu belgede soyut kalmamış, iki kez somut olarak görülmüştür ve ikisi de aşağıda anlatılmaktadır.

Künye değerleri üç okumada özdeştir: kanun numarası 2547, kabul tarihi 4/11/1981, Resmî Gazete değeri Tarih : 6/11/1981 Sayı : 17506 ve Düstur değeri Tertip : 5 Cilt : 21 Sayfa : 3. Künye satırlarının biçimi ise yalnızca ikinci ve üçüncü okumada aynı çıkmıştır: Kanun Numarası : 2547, Kabul Tarihi : 4/11/1981, Yayımlandığı Resmî Gazete : Tarih : 6/11/1981 Sayı : 17506 ve Yayımlandığı Düstur : Tertip : 5 Cilt : 21 Sayfa : 3. Birinci okuma bu satırları kalın yazı işaretleriyle ve iki nokta öncesindeki boşluğu silerek yeniden yazdığı için satır biçimi kaleminde tanık sayılmamıştır; bu nedenle satır biçimi iki okumanın mutabakatıyla, künye değerleri ise üç okumanın mutabakatıyla verilmektedir. Künyedeki Tertip değeri, belgenin açıldığı adresin tertibiyle tutarlıdır. Etiketlerdeki iki nokta öncesi boşluk düzeltilmemiştir.

Madde kenar başlıkları da iki okumanın mutabakatıyla gelmiştir ve üçüncü okumanın neden tanık olmadığı açıkça yazılmalıdır: birinci okuma kenar başlığını madde önekiyle birleştirip belgede karşılığı olmayan birleşik başlık satırları üretmiştir; bu uydurma yapı kaynak satırı sayılmamış ve o okuma bu kalemde tanık kabul edilmemiştir. İkinci ve üçüncü okumanın uyuştuğu kenar başlıkları şunlardır: birinci madde için Amaç:, ikinci madde için Kapsam:, üçüncü madde için Tanımlar:, dördüncü madde için Amaç:, beşinci madde için Ana ilkeler: ve on ikinci madde için Yükseköğretim Kurumlarının görevleri:. Birinci ve dördüncü maddenin kenar başlıkları aynı dizedir; bu iki okumada da böyledir ve eşitlenmemiştir. Madde öneki Madde 1 – biçiminde, uzun tire ve iki yanında boşlukla, üç okumada aynıdır.

Bu kaydın ağırlık merkezi on ikinci madde ile birinci ve ikinci maddelerdedir. Birinci madde kanunun ne düzenlediğini söyler ve gövdesi üç okumada aynıdır: Madde 1 – Bu kanunun amacı; yükseköğretimle ilgili amaç ve ilkeleri belirlemek ve bütün yükseköğretim kurumlarının ve üst kuruluşlarının teşkilatlanma, işleyiş, görev, yetki ve sorumlulukları ile eğitim - öğretim, araştırma, yayım, öğretim elemanları, öğrenciler ve diğer personel ile ilgili esasları bir bütünlük içinde düzenlemektir. Bu cümlede bir filoloji bölümünü doğrudan ilgilendiren üç sözcük yan yana durur: eğitim - öğretim, araştırma ve yayım. Bir klasik filoloji bölümünün işi tam olarak bu üçünün kesişimidir.

İkinci madde kapsamı çizer. Birinci fıkra üç okumada aynıdır: Madde 2 – Bu kanun; yükseköğretim üst kuruluşlarını, bütün yükseköğretim kurumlarını, bağlı birimlerini ve bunlarla ilgili faaliyet ve esasları kapsar. Maddenin ikinci fıkrası yalnızca birinci ve ikinci okumada gelmiştir, üçüncü okuma bu fıkrayı hiç getirmemiştir; bu bir kapsam eksikliğidir, fıkranın yokluğu değildir. İki tanıkla doğrulanan biçim şudur: (Değişik ikinci fıkra: 15/8/2017-KHK-694/44 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7078/41 md.) Milli Savunma Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığına bağlı yükseköğretim kurumlarıyla ilgili özel kanun hükümleri saklıdır. Bir üniversite bölümü olarak bu programın hukuki zemini bağlı birimlerini ifadesindedir; bölüm, kanunun kapsam maddesinde bir bağlı birim olarak yerini bulur.

On ikinci madde bu rehberin en can alıcı yeridir, çünkü bir filoloji bölümünün gündelik işini kurumun görev tanımına bağlar. Gövdenin tamamı üç okumada aynı gelmiştir. Madde şöyle açılır: Madde 12 – Bu kanundaki amaç ve ana ilkelere uygun olarak yükseköğretim kurumlarının görevleri; ve bentleri sıralar. Bent a. şudur: Çağdaş uygarlık ve eğitim - öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde, toplumun ihtiyaçları ve kalkınma planları ilke ve hedeflerine uygun ve ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim - öğretim, bilimsel araştırma, yayım ve danışmanlık yapmak, Bent b. şudur: Kendi ihtisas gücü ve maddi kaynaklarını rasyonel, verimli ve ekonomik şekilde kullanarak, milli eğitim politikası ve kalkınma planları ilke ve hedefleri ile Yükseköğretim Kurulu tarafından yapılan plan ve programlar doğrultusunda, ülkenin ihtiyacı olan dallarda ve sayıda insangücü yetiştirmek, Bent c. bir filoloji disiplininin toplumsal karşılığını kanunun kendi sözcükleriyle verir: Türk toplumunun yaşam düzeyini yükseltici ve kamu oyunu aydınlatıcı bilim verilerini söz, yazı ve diğer araçlarla yaymak, Bent d. şudur: Örgün, yaygın, sürekli ve açık eğitim yoluyla toplumun özellikle sanayileşme ve tarımda modernleşme alanlarında eğitilmesini sağlamak, Bent e. şudur: Ülkenin bilimsel, kültürel, sosyal ve ekonomik yönlerden ilerlemesini ve gelişmesini ilgilendiren sorunlarını, diğer kuruluşlarla işbirliği yaparak, kamu kuruluşlarına önerilerde bulunmak suretiyle öğretim ve araştırma konusu yapmak, sonuçlarını toplumun yararına sunmak ve kamu kuruluşlarınca istenecek inceleme ve araştırmaları sonuçlandırarak düşüncelerini ve önerilerini bildirmek, Bent f. şudur: Eğitim - öğretim ve seferberliği içinde, örgün, yaygın, sürekli ve açık eğitim hizmetini üstlenen kurumlara katkıda bulunacak önlemleri almak, Bent h. şudur: Eğitim teknolojisini üretmek, geliştirmek, kullanmak, yaygınlaştırmak, Maddenin son doğrulanan bendi olan ı. şudur: Yükseköğretimin uygulamalı yapılmasına ait eğitim - öğretim esaslarını geliştirmek, döner sermaye işletmelerini kurmak, verimli çalıştırmak ve bu faaliyetlerin geliştirilmesine ilişkin gerekli düzenlemeleri yapmaktır. Bent g. yörelerdeki tarım ve sanayinin ihtiyaçlarına dönük bir görev tanımı taşımaktadır ve üç okumada aynı gelmiştir. Bu maddede bent imleri harf ve nokta biçimindedir; kanunun başka maddelerinde harf ve kapanan parantez biçimi kullanılmıştır. İki biçim üç okumada da böyle gelmiş ve birbirine eşitlenmemiştir. Bent dizisi bu maddede ı. bendinde bitmektedir; sonrasının bulunup bulunmadığına dair hiçbir iddia kurulmamaktadır, çünkü hiçbir okumadan istenmemiştir.

Bent c. ile bent e. bir klasik filoloji bölümünün kurumsal gerekçesini açıkça yazar: bilim verilerini söz, yazı ve diğer araçlarla yaymak ve kültürel sorunları öğretim ve araştırma konusu yapmak. Metin yayımı ve neşir üzerinden ilerleyen bir disiplinin görev tanımındaki karşılığı budur.

Üçüncü madde tanımları verir ve bu maddenin gövdesi ikinci ile üçüncü okumanın mutabakatıyla kayıtlıdır; birinci okumadan bu madde hiç istenmemiştir, yani üçüncü tanığın bulunmaması bir talep sınırıdır, bir okuma reddi değildir. Kaydın düzeyi bu maddede tanımlıdır: s) Lisans: Ortaöğretime dayalı, en az sekiz yarı yıllık bir programı kapsayan bir yükseköğretimdir. Kaydın bir bölüm olması da aynı maddede karşılık bulur: k) Bölüm: Amaç, kapsam ve nitelik yönünden bir bütün teşkil eden, birbirini tamamlayan veya birbirine yakın anabilim ve anasanat dallarından oluşan; fakültelerin ve yüksekokulların eğitim - öğretim, bilimsel araştırma ve uygulama birimidir. Bölümün bağlı olduğu birim ise şöyle tanımlanmıştır: e) Fakülte: Yüksek düzeyde eğitim - öğretim, bilimsel araştırma ve yayın yapan; kendisine birimler bağlanabilen bir yükseköğretim kurumudur. Aynı maddede yükseköğretimin kendisi de tanımlıdır: a) Yükseköğretim: Milli eğitim sistemi içinde, ortaöğretime dayalı, en az dört yarı yılı kapsayan her kademedeki eğitim - öğretimin tümüdür. Öğretim kadrosunun adları da aynı maddede sıralanmıştır; l) bendi Öğretim Elemanları, m) bendi Öğretim Üyeleri, n) bendi Öğretim Görevlisi tanımlarını taşır. Dördüncü madde yükseköğretimin amacını sayan uzun bir maddedir ve üç okumada aynı gelmiştir; bu rehberin ağırlık merkezi o maddede olmadığı için burada yalnızca doğrulandığı kaydedilmekte, gövdesi ayrıntılandırılmamaktadır.

Şimdi bu belgenin iki bozulma örneği. Birincisi beşinci maddenin f) bendidir. Bu bent birinci ve ikinci okumada karakter düzeyinde aynı gelmiştir; yani mutabakat vardır. Buna rağmen alıntılanmamıştır, çünkü gelen dizi (…)1kanunla kurulur.1 biçimindedir ve aynı anda üç bozulma işareti taşır: içi boşaltılmış bir parantez, ona yapışmış bir dipnot rakamı ve cümle sonu noktasına yapışmış ikinci bir dipnot rakamı. Üçüncü okuma aynı yeri parantezsiz ve rakamsız vermiştir. İki okumanın uyuşması bu bozulmayı elememiştir; bent bütünüyle düşürülmüş, içeriğinden tek bir sözcük aktarılmamış ve bendin kaynakta nasıl basılı olduğuna dair hiçbir iddia kurulmamıştır. İkincisi üçüncü maddenin ı) bendidir: bent iki okumanın mutabakatıyla gelmiş, ama içinde eğitimöğretim biçiminde bir sözcük kaynaması taşımıştır; aynı belgede aynı terim başka her yerde eğitim - öğretim biçimindedir. Bu bent de alıntı dışında bırakılmıştır. Aynı nedenle beşinci maddenin g) ve ı) bentlerinin sonundaki, cümle sonu noktasına kaynamış rakamlar alıntı dışında tutulmuştur.

Örtüşmenin sınırı aynı açıklıkla yazılmalıdır. Bu kanun bu programı kurmaz: bir program adı saymaz, bir bölüm ihdas etmez, hangi üniversitede hangi filoloji bölümünün açılacağını belirlemez. Bu programın ders planını da belirlemez: doğrulanan maddelerde ders düzeyindeki tek hüküm bütün yükseköğretim kurumları için genel bir zorunlu ders kuralıdır ve bu programa ait bir müfredat değildir; doğrulanan hiçbir maddede bir filoloji dersinin adı, ders saati ya da ders sayımı yoktur. Kanun mezunun meslek tanımını da düzenlemez: doğrulanan maddelerde mezuna bir unvan, yetki alanı, sicil ya da mesleğe giriş koşulu getirilmemektedir; üçüncü maddenin tanımladığı unvanlar akademik kadro unvanlarıdır, mezuniyet unvanı değildir. Eski Yunanca, klasik diller, filoloji ya da edebiyat terimlerinin bu kanunda geçip geçmediğine dair hiçbir olumsuz iddia kurulmamaktadır; yalnızca bu oturumun üç okumasında böyle bir ibarenin iki okumada birebir teyit edilmediği kaydedilmektedir. Kanunun güncel hâli, bugünkü uygulanışı, yürürlük durumu, metinde geçen kurum adlarının bugünkü karşılığı ve ikincil mevzuatı hakkında bu rehber hiçbir hüküm vermez; bunlar için kaynak listesindeki resmi adresin esas alınması gerekir.

Bu başlıkta bilerek eksik bırakılanlar şunlardır. Dördüncü bir okuma yapılmamıştır; tek okumada kalan hiçbir kalem ikinci bir tanık aramak için yeniden istenmemiştir. Mutabakat dönüşüm hatasını elemez; üç çağrı aynı adrese yaklaşık on beş dakikalık önbellek penceresi içinde gitmiş olabilir, dolayısıyla üç okumanın uyuşması üç bağımsız kaynak anlamına gelmez. Beşinci maddenin f) bendi iki okumanın uyuşmasına rağmen bozuk metin gerekçesiyle tümüyle düşürülmüştür ve bu düşürme nedeniyle beşinci madde tam gövde sayımına dâhil edilmemiştir. Üçüncü maddenin ı) bendi sözcük kaynaması nedeniyle düşürülmüştür. Üçüncü maddede o) ve p) harfleriyle gelen satırlar yalnızca bir okumada görülmüştür ve haklarında hiçbir iddia kurulmamıştır. Üçüncü maddenin başındaki ve pek çok bendindeki parantezli değişiklik ibareleri yalnızca bir okumada geldiği için kullanılmamıştır; bu, o bentlerin gövdelerinin doğrulanmasını etkilememiştir. Beşinci maddenin ı) bendinin başındaki değişiklik ibaresi iki tanıkla doğrulanmış ama gövde alıntısına dâhil edilmemiştir, çünkü gövde üç tanıkla, ibare iki tanıkla gelmiştir ve ikisi tek bir alıntı bloğunda karıştırılmamıştır. Üçüncü okuma bu belgede bütün parantezli değişiklik ibarelerini ve bütün dipnot rakamlarını düşürmüştür; bu bir okuma katmanı davranışı sayılmış, o okuma bu kalemlerde tanık kabul edilmemiş ve okuma yeniden çalıştırılmamıştır. Birinci okuma ise sistematik biçimde başlık ve kalınlaştırma işaretleri eklemiştir; bu işaretler biçim eklemesi sayılmış, hiçbir yerde kaynak metnin parçası olarak aktarılmamıştır. Dipnot gövdeleri hiç toplanmamıştır; dipnot rakamlarının neye gönderme yaptığı bilinmemekte ve iddia edilmemektedir. Bölüm başlığı hiçbir okumadan gelmemiştir ve hiçbir okumadan istenmemiştir; bu bir kapsam eksikliğidir, böyle bir başlığın yokluğu değildir. Altıncı ile on birinci maddeler arası ve on ikinci maddeden sonrası hiçbir okumadan istenmemiştir; o maddelerin içeriği hakkında hiçbir iddia yoktur. Üçüncü maddedeki bentlerin toplam sayısına dair de envanter iddiası kurulmamıştır. Hiçbir okuma reddedilmemiştir; üç okuma da ilk çağrıda Türkçe kaynak metin vermiş, hiçbiri çeviri ya da özet üretmemiş, hiçbiri bir terimin kanunda tanımlı olmadığı yönünde olumsuz bir cümle kurmamıştır. Adres ilk denemede açıldığı için başka tertip adresleri hiç denenmemiştir; istenmemiş adres ölü adres değildir. Bu kayda atanan yedek numara bu oturumda hiç çekilmemiştir ve bu rehberde anılmamaktadır. Bu oturumda hiçbir adres için curl, wget, istek kütüphanesi, arşiv, önbellek ya da ayna kullanılmamıştır. Yalnızca boş satır normalizasyonu uygulanmış, bunun dışında yazım, büyük ve küçük harf kullanımı ile noktalama düzeltilmemiş, hiçbir kısaltma açılmamıştır. Doğrulanan gövdelerin hiçbirinde para tutarı geçmemiştir ve bu kanunda para yasağı gerekçesiyle düşürülen bir madde ya da bent olmamıştır; taban puan, başarı sıralaması, kontenjan, maaş, ücret ve işe girme oranı hiç toplanmamıştır. Doğrulanan gövdelerde yüzde ifadesi geçmemiştir ve yorum yoluyla oran üretilmemiştir.

Eski Yunan Dili ve Edebiyatı ile Yakın Alanlar Aynı Şey Değil

Bu program birkaç alanla karıştırılır ve karışmanın nedeni çoğu zaman adların benzerliğidir. En sık karıştığı yer çağdaş Yunancadır. [Çağdaş Yunan dili ve edebiyatı](/bolum/cagdas-yunan-dili-ve-edebiyati) bugün konuşulan Yunancayı ve o dilde üretilen modern edebiyatı konu edinir. Bu programda okutulan dil ise antik dönemin dilidir; iki dil arasında tarihsel bir süreklilik bulunması, iki programın aynı olduğu anlamına gelmez. Bu rehber hangisinin daha iyi olduğu yönünde bir değerlendirme yapmaz; yalnızca kapsamların aynı olmadığını kaydeder.

İkinci karışma noktası Latincedir. [Latin dili ve edebiyatı](/bolum/latin-dili-ve-edebiyati) klasik filolojinin öteki yarısıdır ve bu programda okutulan Latince dersleri de bunu gösterir. Ancak ağırlık merkezi farklıdır: burada Latince, Yunanca metin geleneğini anlamayı destekleyen ikinci bir dildir; orada ise başlı başına merkezdir.

Üçüncü karışma noktası arkeolojidir. [Arkeoloji](/bolum/arkeoloji), [klasik arkeoloji](/bolum/klasik-arkeoloji), [tarih öncesi arkeolojisi](/bolum/tarih-oncesi-arkeolojisi) ve [protohistorya ve ön asya arkeolojisi](/bolum/protohistorya-ve-on-asya-arkeolojisi) aynı dünyanın maddi kalıntılarını inceler. Bu programda yazıt ve sikke derslerinin bulunması, alanı bir arkeoloji programına dönüştürmez; buradaki malzeme öncelikle metindir, kazı buluntusu değildir.

Dördüncü karışma noktası tarih ve sanat tarihidir. [Tarih](/bolum/tarih), [sanat tarihi](/bolum/sanat-tarihi) ve [arkeoloji ve sanat tarihi](/bolum/arkeoloji-ve-sanat-tarihi) antik dünyayı olay, kurum ya da yapıt üzerinden okur. Bu programda siyasi tarih ve kültür dersleri bulunması, programı bir tarih programı yapmaz; buradaki tarih bilgisi metni yerine oturtmak içindir.

Beşinci karışma noktası çeviridir. [Mütercim tercümanlık](/bolum/mutercim-tercumanlik) ve [çeviribilimi](/bolum/ceviribilimi) yaşayan diller arasında sözlü ve yazılı çeviriyi meslek olarak ele alır. Bu programda çeviri dersleri bulunması, programı bir çeviri programına dönüştürmez; buradaki çeviri bir mesleki hizmet değil, bir filoloji yöntemidir.

Altıncı karışma noktası dil ve edebiyat programlarının genelidir. [Türk dili ve edebiyatı](/bolum/turk-dili-ve-edebiyati), [İngiliz dili ve edebiyatı](/bolum/ingiliz-dili-ve-edebiyati), [Fars dili ve edebiyatı](/bolum/fars-dili-ve-edebiyati) ve [karşılaştırmalı edebiyat](/bolum/karsilastirmali-edebiyat) benzer bir yöntem ailesini paylaşır. Ayrım metin kümesindedir ve bu ayrım küçük değildir: burada okunan metinlerin dili artık konuşulmamaktadır ve metinlerin bugüne gelişi bir el yazması geleneğine bağlıdır.

Yedinci karışma noktası felsefe ve düşünce tarihidir. [Felsefe](/bolum/felsefe) antik metinleri argüman olarak okur; bu programda ise aynı metinler önce dil ve gelenek olarak okunur. İki yaklaşım birbirini besler ama aynı değildir.

Sekizinci karışma noktası kültürel miras ve müze tarafıdır. [Müzecilik](/bolum/muzecilik), [kültür varlıklarını koruma ve onarım](/bolum/kultur-varliklarini-koruma-ve-onarim), [kültürel miras ve turizm](/bolum/kulturel-miras-ve-turizm) ve [bilgi ve belge yönetimi](/bolum/bilgi-ve-belge-yonetimi) antik malzemenin korunması, belgelenmesi ve sunulmasıyla ilgilenir. Bu programın mezunu bu alanların bazılarında çalışabilir; ancak programın kendisi bir koruma ya da belge yönetimi programı değildir.

Bir Üniversitenin Ders Planları: İstanbul Üniversitesi ve Akdeniz Üniversitesi

Bu programın somut örnekleri için herkese açık biçimde yayımlanan iki ayrı ders planı sayfası okundu. İki liste hiçbir yerde birleştirilmemiştir; her biri kendi kaynağıyla anılmaktadır ve aralarında hiçbir eşleştirme, tamamlama ya da hakemlik yapılmamıştır.

Birinci kaynak İstanbul Üniversitesi eğitim bilgi sistemi üzerindeki plan sayfasıdır ve üç okuma ile okunmuştur. Sayfadaki başlık birinci ve üçüncü okumada Eski Yunan Dili ve Edebiyatı, Lisans Programı, (Örgün Öğretim) biçiminde alıntılanmıştır; ikinci okuma aynı başlığı tümü büyük harfle ve ESKİ YUNAN DİLİ VE EDEBİYATI, LİSANS PROGRAMI, (ÖRGÜN ÖRETİM) biçiminde, yani bir harf eksik olarak alıntılamıştır. İki yazım da olduğu gibi taşınmış, tekleştirilmemiş ve hangisinin doğru alıntı olduğu iddia edilmemiştir. Öğretim düzeyi bu sayfada basılıdır ve yarıyıl sayısından yapılmış bir çıkarım değildir; düzey ifadesi program adının içinde yer almaktadır. Üniversite adı da bu sayfada yayımlıdır, alan adından çıkarım değildir; birinci okuma adı İstanbul Üniversitesi biçiminde, ikinci ve üçüncü okuma İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM BİLGİ SİSTEMİ biçiminde bildirmiştir ve iki yazım da taşınmıştır. Sayfa dönemleri sınıf ve dönem adıyla basmakta, yarıyıl numarasıyla basmamaktadır; başlıklar sayfadaki biçimiyle bırakılmıştır. Bu adres bir yıl parametresi taşımaktadır ve sayfa o yıla ait müfredatı basmaktadır; başka bir yıl parametresi denenmemiştir ve bu planın güncel olduğu iddia edilmemektedir.

Bu sayfanın birinci sınıf güz bloğunda Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi I, Epik Çağ Yunan Şiiri, Güzel Sanatlar I, Latince Gramer I, Latince Kolay Hikayeler I, Türk Dili I, Yabancı Öğrenciler İçin Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi I, Yabancı Öğrenciler İçin Türk Dili I, Yunan Dili Grameri I ve Yunan Mitolojisi I satırları basılıdır. Birinci sınıf bahar bloğunda Arkaik Çağ Yunan Şiiri, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi II, Güzel Sanatlar II, Latince Gramer II, Latince Kolay Hikayeler II, Türk Dili II, Yabancı Öğrenciler İçin Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi II, Yabancı Öğrenciler İçin Türk Dili II, Yunan Dili Grameri II ve Yunan Mitolojisi II yer alır. Daha ilk yıldan itibaren Yunanca gramerin, Latince gramerin ve mitolojinin birlikte yürümesi, alanın dil ile kültürü ayrı ayrı değil yan yana öğrettiğini gösterir.

İkinci sınıf güz bloğunda Arkaik Çağ Yunan Kültürü I, Felsefi ve Eleştirel Düşünce, Kültürel Etkinlikler I, Latince Gramer III, Latince Metin Okumaya Hazırlık I, Yunan Dili Grameri III, Yunan Edebiyatında Tarih Yazımı I, Yunan Filolojisine Giriş I ve Yunanca Kolay Metinler I; ikinci sınıf bahar bloğunda Akıl Yürütme ve Temellendirme, Arkaik Çağ Yunan Kültürü II, Kültürel Etkinlikler II, Latince Gramer IV, Latince Metin Okumaya Hazırlık II, Yunan Dili Grameri IV, Yunan Edebiyatında Tarih Yazımı II, Yunan Filolojisine Giriş II ve Yunanca Kolay Metinler II satırları basılıdır. Filolojiye giriş dersinin ikinci yılda, kolay metinlerle aynı dönemde durması, yöntemin metinle birlikte öğretildiğini gösterir.

Üçüncü sınıf güz bloğunda Bilimsel Metin Üretimi, Erken Yunan Düşüncesine Giriş, Eski Yunanca Sözdizimime Giriş, Kariyer Planlama, Kültür Bilimleri Felsefesi, Yunan Dili Grameri V, Yunan Tragedyası ve Yunanca Düzyazı Çevirisi I satırları ile iki ayrışan satır yer alır: bunlardan biri birinci okumada Kültürel Etkinlikler III, üçüncü okumada Kültürel Etkinlikleri III biçiminde; öteki birinci okumada Yunan Epiğrafyasına Giriş I, üçüncü okumada Yunan Epigraflasına Giriş I biçiminde bildirilmiştir. İki yazım da taşınmış, hiçbiri seçilmemiş ve düzeltilmemiştir. Üçüncü sınıf bahar bloğunda Eski Yunanca Sözdizimi Çözümlemeleri, Gönüllülük Çalışmaları, Klasik Çağ Yunan Kültürü II, Klasik Yunan Düşüncesine Giriş, Yunan Dili Grameri VI, Yunan Komedyası ve Yunanca Düzyazı Çevirisi II satırları basılıdır; ayrıca üç satırda yine iki yazım vardır: Kültürel Etkinlikler IV ile Kültürel Etkinlikleri IV, Medeniyет Tarihi ile Medeniyat Tarihi, Yunan Epiğrafyasına Giriş II ile Yunan Epigraflasına Giriş II. Birinci okumanın alıntısındaki Latin olmayan harfler olduğu gibi bırakılmıştır.

Dördüncü sınıf güz bloğu birinci ve üçüncü okumada birebir aynı çıkmıştır: Eski Yunan Edebiyatı Semineri I, Etik ve Estetik, Helenistik Çağ Yunan Edebiyatı I, Helenistik Çağ Yunan Kültürü I, Roma ve Geç Antik Çağ Yunan Edebiyatı I, Yunan Dili Grameri VII, Yunanca Düzyazı Çevirisi III, Yunanca Şiir Çevirisi I ve Yunanca Yazıt Çözümlemeleri I. Dördüncü sınıf bahar bloğu da birebir aynı çıkmıştır: Eski Yunan Dili ve Edebiyatı Bitirme Tezi, Eski Yunan Edebiyatı Semineri II, Helenistik Çağ Yunan Edebiyatı II, Helenistik Çağ Yunan Kültürü II, Roma ve Geç Antik Çağ Yunan Edebiyatı II, Yunan Dili Grameri VIII, Yunanca Düzyazı Çevirisi IV, Yunanca Şiir Çevirisi II ve Yunanca Yazıt Çözümlemeleri II. Gramer dizisinin sekizinci yarıyıla kadar sürmesi ve son yılda seminer, şiir çevirisi ile yazıt çözümlemesinin bir araya gelmesi, programın son yılda uzmanlaşmaya döndüğünü gösterir.

İkinci kaynak Akdeniz Üniversitesi öğrenci bilgi sistemi üzerindeki plan sayfasıdır ve üç okuma ile okunmuştur. Sayfadaki başlık birinci ve ikinci okumada Edebiyat Fakültesi / Eski Yunan Dili ve Edebiyatı - Dersler biçiminde alıntılanmıştır; sayfa aranan adın önüne fakülte adını, sonuna bir ek koymaktadır ve bu ekler çıkarılmamıştır. Bu sayfada öğretim düzeyi basılı değildir; üç okuma da düzey sözcüğünün sayfada geçmediğini bildirmiştir ve düzey yalnızca sekiz yarıyıl bloğundan çıkarımdır. Üniversite adı da bu sayfada basılı değildir; ad alan adından çıkarımdır. Üçüncü okuma sayfada Akdeniz sözcüğünün yalnızca bir ders adının içinde geçtiğini bildirmiştir ve bu kurum adı sayılmamıştır. Aynı kurumun bir tanıtım sayfası bir ön adım olarak açılmış, program adını, üniversite adını ve düzey ifadesini basmış ama yarıyıl başlıklı ders adı listesi vermemiştir; o sayfanın bastıkları plan sayfasının kanıtı sayılmamış, yalnızca ayrı bir gözlem olarak kaydedilmiştir.

Bu sayfanın birinci yarıyılında Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi I, Türk Dili 1, Eski Yunanca (Gramer) I, Eski Yunanca Alıştırmalar I, Eski Yunan Toplum Yapısı ve Günlük Yaşam, Arkaik ve Klasik Dönem Siyasi Tarihi, Yunan Mitolojisi ve Genel Arkeoloji satırları birinci okumadan gelmiştir; üçüncü okuma aynı blokta ayrıca YBD Grup 1, Akademik Türkçe, İngilizce I, Almanca I ve Fransızca I satırlarını bildirmiştir. İkinci yarıyılda birinci okumadan Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi II, Kariyer Planlama, Türk Dili 2, Eski Yunanca Gramer II, Eski Yunanca Alıştırmalar II, Eski Yunan Devlet Yapısı ve Kamusal Yaşam, Hellenistik Dönem Siyasi Tarihi ve Roma Mitolojisi satırları; üçüncü okumadan ayrıca HOBİ DERSLERİ, YBD Grup 2, Yabancı Dil Olarak Türkçe, İngilizce II, Almanca II ve Fransızca II satırları gelmiştir. İkinci okuma aynı yer tutucu satırı HOBİ DERSLRİ (Seçilme Zorunluluğu Yoktur) yazımıyla bildirmiştir; iki yazım da taşınmış ve düzeltilmemiştir.

Üçüncü yarıyılda Eski Yunanca Gramer III, Eski Yunanca Alıştırmalar III, Eski Yunan Edebiyatı Tarihi I, Latince Gramer I, Latince Alıştırmalar I, Roma Krallık ve Cumhuriyet Tarihi, Eskiçağ Anadolu Coğrafyası, Roma Toplum Yapısı ve Günlük Yaşam ile Klasik ve Hellenistik Felsefe Tarihi satırları; dördüncü yarıyılda Eski Yunanca Gramer IV, Eski Yunanca Alıştırmalar IV, Eski Yunan Edebiyatı Tarihi II, Latince Gramer II, Latince Alıştırmalar II, Roma İmparatorluk Tarihi, Eskiçağ Akdeniz Coğrafyası, Roma Devlet Yapısı ve Kamusal Yaşam ile Roma ve Geç Antik Çağ Felsefe Tarihi satırları basılıdır. Bu iki blokta birer SEÇMELİ DERSLER satırı yalnızca üçüncü okumadan gelmiştir ve havuzları doldurulmamıştır.

Beşinci yarıyılda Eski Yunan Dilinin Kaynakları I, Eski Yunan Edebiyatı Tarihi III, Yunan Epigrafisi I, Latince Gramer III, Latince Alıştırmalar III, Latin Edebiyatı Tarihi I, Klasik Filoloji Özel Konular I, Klasik Filoloji Bilim Tarihi I ve Numizmatik I; altıncı yarıyılda Toplumsal Duyarlılık ve Katkı, Eski Yunan Dilinin Kaynakları II, Eski Yunan Edebiyatı Tarihi IV, Yunan Epigrafisii II, Latince Gramer IV, Latince Alıştırmalar IV, Latin Edebiyatı Tarihi II, Klasik Filoloji Özel Konular II, Klasik Filoloji Bilim Tarihi II ve Nümizmatik II satırları yer alır. Sayfanın kendi içinde Numizmatik ile Nümizmatik ve Yunan Epigrafisi ile Yunan Epigrafisii arasındaki yazım farkları vardır; bunlar okumalar arası bir ayrılık değil, sayfanın kendi yazımıdır ve düzeltilmemiştir. Yedinci yarıyılda Eski Yunan Dilinin Kaynakları III, Yunan Epigrafisi III, Bitirme Çalışması I, Eski Yunan Şiiri I, Latin Dilinin Kaynakları I, Latin Epigrafisi I, Latin Edebiyatı Tarihi III, Eskiçağ Hukuk Tarihi I ve Metodoloji I; sekizinci yarıyılda Eski Yunan Dilinin Kaynakları IV, Yunan Epigrafisi IV, Bitirme Çalışması II, Eski Yunan Şiiri II, Latin Dilinin Kaynakları II, Latin Epigrafisi II, Latin Edebiyatı Tarihi IV, Eskiçağ Hukuk Tarihi II ve Metodoloji II satırları basılıdır. Bu blokların satırları yalnızca birinci okumadan gelmiştir.

Bu başlıkta bilerek eksik bırakılanlar şunlardır. İki kaynağın her biri üç ayrı okumayla okunmuştur ve iki kaynakta da hiçbir okuma reddedilmemiştir. Birinci kaynaktan sekiz blok ve toplam yetmiş altı satır taşınmıştır; hiçbir ders adı düşürülmemiş, okunamayan blok kalmamıştır. Bu kaynakta yer tutucu satır sayısı üç okumada sıfır, bir ve sıfır olarak bildirilmiştir; üç sayı da yazılmakta, aralarında hakemlik yapılmamakta ve tekleştirilmemektedir. İkinci okumanın yer tutucu olarak gösterdiği satır sayfanın bastığı biçimiyle listede durmakta, havuzu doldurulmamaktadır. Bu kaynakta birinci ve ikinci sınıf bloklarının ders adları yalnızca bir okumadan gelmektedir; ikinci okuma bu blokları dökmemiş, üçüncü okuma bu bloklara bakmamıştır ve bu bilinçli bir eksiktir. Bu kaynakta düzey sayfada basılıdır, yarıyıl sayısından çıkarım değildir; üniversite adı da sayfada yayımlıdır, alan adından çıkarım değildir ve yayımlayan sayfadan alınmış bir ara durum da değildir. Program adı birebir basılıdır, ancak bir okumanın alıntısında bir harf eksiktir ve bu düzeltilmemiştir. İkinci kaynaktan sekiz yarıyıl bloğu okunmuş, birinci okumanın dökümüne göre yetmiş bir satır taşınmıştır; üçüncü okumanın ilk dört blok için verdiği döküm ise o dört blokta kırk yedi satırdır ve iki sayım tekleştirilmemiştir. İlk dört bloğun satır sayısı iki okumada ayrışmıştır ve iki döküm de olduğu gibi yazılmıştır. Bu kaynakta yer tutucu satır sayısı üç okumada sıfır, on bir ve iki olarak bildirilmiştir; üç sayı da yazılmakta ve hiçbiri seçilmemektedir. Havuzların hiçbiri doldurulmamıştır. Bu kaynakta düzey sayfada basılı değildir ve yalnızca sekiz yarıyıldan çıkarımdır; üniversite adı sayfada basılı değildir ve alan adından çıkarımdır. Program adı birebir basılıdır, fakülte adı öneki ve sonek olduğu gibi bırakılmıştır. İkinci kaynağın ikinci okuması ders adlarını kısaltarak bildirmiştir; bu özetlenmiş biçim ders adı olarak alınmamıştır, ama okuma reddedilmemiştir. İki kaynağın listeleri hiçbir yerde birleştirilmemiş, hiçbir yazım farkı tekleştirilmemiş ve hiçbir sayım ortalanmamıştır. Hiçbir sayfa aynı ders adını iki kez basmamıştır; bu nedenle tekilleştirme sorusu bu iki kaynakta doğmamıştır. Birinci kaynak ders adlarının yanına ders kodu ile kredi ve iş yükü değerleri basmakta, ikinci kaynak ise yer tutucu satırları kodla basmakta ve her yarıyıl için bir iş yükü toplamı yayımlamaktadır; bunların hiçbiri alınmamıştır ve bu rehberde hiçbir yerde verilmemektedir. Ders adları çevrilmemiş, kısaltmalar açılmamıştır. İki sayfa da puan türü yayımlamamaktadır; bu kaydın puan türü değeri sınav ve yerleştirme kurumunun program tablosuna dayanır, bu sayfalara değil. Sayfalar taban puan ve kontenjan da yayımlamamaktadır. Buradaki planlar tek tek iki üniversitenin yayımladığı planlardır ve programın ülke çapındaki ortak müfredatı değildir; başka kurumların planları hakkında hiçbir şey söylemezler ve hiçbir kurum için plan yoktur biçiminde bir iddia kurulmamaktadır. Son olarak, yükseköğretim program tablolarını yayımlayan atlas sitesi bu araştırmanın aramalarında birkaç kez göründü ve hiçbir zaman ders planı kaynağı olarak açılmadı; kaynak listesindeki o adres yalnızca program tablosu içindir.

Mezunlar Ne İş Yapar?

Bu programın mezununun ilk ve en belirgin çalışma alanı akademik araştırmadır. Antik metinlerin okunması, çözümlenmesi ve yayıma hazırlanması bir uzmanlık işidir ve lisansüstü öğrenimle sürdürülür. Planlarda seminer, bitirme çalışması, metodoloji ve bilimsel metin üretimi derslerinin bulunması bu yolu hazırlar.

İkinci alan çeviri ve metin yayımıdır. Antik bir metnin bugünkü Türkçeye kazandırılması, açıklamalı basımının hazırlanması ve giriş yazısının yazılması ayrı bir emek ister. Okunan planlarda düzyazı ve şiir çevirisi derslerinin ayrı ayrı yer alması bu tarafa açılır.

Üçüncü alan yayıncılık ve editörlüktür. Klasik metin dizileri, ansiklopedi maddeleri ve akademik dergiler nitelikli okuma ve dil bilgisi gerektirir. Bu iş metnin doğruluğunu denetlemekten kaynakçanın tutarlılığını sağlamaya kadar uzanır.

Dördüncü alan yazıt ve sikke çalışmalarıdır. İki planda da yazıt derslerinin, birinde ayrıca sikke derslerinin bulunması bu tarafa hazırlar. Bu çalışmalar arkeolojik projelerin ve müze koleksiyonlarının belgeleme süreçleriyle iç içedir.

Beşinci alan müze, arşiv ve kütüphanedir. Koleksiyonların kataloglanması, eski basımların ve belgelerin düzenlenmesi ile araştırmacıya sunulması bu alanın işidir; [müzecilik](/bolum/muzecilik) ve [bilgi ve belge yönetimi](/bolum/bilgi-ve-belge-yonetimi) alanlarıyla temas buradadır.

Altıncı alan kültürel miras ve tanıtımdır. Antik yerleşimlerin anlatılması, sergi metinlerinin yazılması ve kültür programlarının içeriğinin hazırlanması bu tarafa girer; [kültürel miras ve turizm](/bolum/kulturel-miras-ve-turizm) ile [turist rehberliği](/bolum/turist-rehberligi) bu yönde komşu alanlardır.

Yedinci alan eğitim ve öğretimdir. Antik dil ve kültür bilgisi, üniversite düzeyinde ders vermekten özel programlara kadar farklı biçimlerde kullanılabilir.

Bu alanda bazı işlerin belirli belge, yeterlik, izin ya da yetki şartlarına bağlı olduğu bilinmekle birlikte, bu rehber hangi işin hangi şarta bağlı olduğu konusunda bir iddia kurmamaktadır; bu bilgi ilgili mevzuattan ve yetkili kurumdan öğrenilmelidir. Bu rehber hiçbir iş için ücret aralığı, işe girme oranı ya da kariyer hızı vermez.

Kimler Tercih Etmeli?

Bu programı düşünen öğrencinin kendine sorması gereken ilk soru şudur: bir dilin kurallarıyla uzun süre uğraşmayı sıkıcı mı buluyorsunuz, yoksa bir bulmaca gibi mi görüyorsunuz? Okunan iki planda da gramer dizisi sekiz yarıyıla yayılmaktadır. Bu yükü baştan hafife alan bir öğrenci metin derslerinde sürekli bir dirençle karşılaşır.

İkinci soru sabırdır. Antik bir metnin tek bir cümlesi bazen bir saatlik çözümleme ister. Hızlı sonuç almaya alışmış bir öğrenci bu tempoyu yorucu bulabilir; buna karşılık ayrıntıda kalmaktan hoşlanan bir öğrenci burada kendini evinde hisseder.

Üçüncü soru okuma alışkanlığıdır. Bu alanda ders dışı okuma bir seçenek değil, işin parçasıdır. Edebiyat tarihi, mitoloji, felsefe ve tarih başlıklarının planlarda yan yana durması bunun göstergesidir.

Dördüncü soru ikinci bir klasik dile açık olmaktır. İki plan da Latinceyi programın içine yerleştirmiştir. Yalnızca Yunanca öğrenmeyi planlayan bir öğrenci, alanın iki dilli yapısını baştan hesaba katmalıdır.

Beşinci soru yöntemdir. Bir metnin nereden geldiğini sormak, bir kaynağı eleştirmek ve bir savı belgeye dayandırmak bu alanın gündelik işidir. Ezberle ilerlemeyi tercih eden bir öğrenci seminer ve bitirme çalışması derslerinde zorlanır.

Altıncı soru belirsizliğe tahammüldür. Antik metinler eksik, tartışmalı ve kimi zaman birden çok okumaya açık gelir. Tek doğru cevap arayan bir öğrenci bu belirsizliği rahatsız edici bulabilir.

Yedinci soru yönelimdir. Bu alan tek başına bir meslek tanımı vermez; mezunun yolu araştırma, çeviri, yayıncılık, müze ve miras alanları arasında kendi tercihiyle şekillenir. Bu açıklığı özgürlük olarak görmeyen bir öğrenci için alan belirsiz görünebilir. Son olarak bu programın dört yıllık bir lisans programı olduğu ve okuma yükünün ders saatlerinin dışına taştığı baştan bilinmelidir.

Tercih Öncesi Notlar

Birinci not: Bu programın adı ve içeriği üniversiteler arasında farklılaşabilmektedir. Bu rehberde okunan iki plan bunu açıkça göstermektedir: biri Yunanca ve Latinceyi birinci yarıyıldan itibaren birlikte başlatmakta, öteki Latinceyi üçüncü yarıyılda devreye sokmakta ve Roma tarihi ile felsefe tarihi derslerine ayrı bir yer ayırmaktadır. Aynı adın altındaki ders planları bu ölçüde ayrışabilir; tercih listesi yapılırken adın değil, ilgili üniversitenin kendi ders planının okunması gerekir.

İkinci not: Ders planlarının yayımlandığı sayfaların bir yıl parametresi taşıyabildiği ve o yıla ait müfredatı bastığı unutulmamalıdır. Bu rehberde okunan birinci kaynak böyle bir parametre taşımaktadır ve başka bir yıl denenmemiştir. Öğrenci tercih öncesinde ilgili üniversitenin en güncel planına bakmalı, bu rehberdeki listeleri güncel müfredat olarak değil, okunan sayfaların o hâli olarak görmelidir.

Üçüncü not: Seçmeli havuzlar bu rehberde bilerek doldurulmamıştır. İki sayfada da yer tutucu satırlar vardır ve bunların arkasındaki ders listeleri açılmamıştır. Havuzun genişliği, hangi havuzdan kaç ders seçileceği, ikinci yabancı dil seçeneklerinin neler olduğu ve bunların her üniversitede aynı olup olmadığı tercihten önce sorulmalıdır.

Dördüncü not: Alanın komşularına bakmak isteyen öğrenci için klasik dünyanın öteki yarısına ilgi duyanlar [latin dili ve edebiyatı](/bolum/latin-dili-ve-edebiyati); aynı dilin bugünkü hâline ilgi duyanlar [çağdaş yunan dili ve edebiyatı](/bolum/cagdas-yunan-dili-ve-edebiyati); maddi kalıntıya ilgi duyanlar [arkeoloji](/bolum/arkeoloji), [klasik arkeoloji](/bolum/klasik-arkeoloji), [tarih öncesi arkeolojisi](/bolum/tarih-oncesi-arkeolojisi) ve [protohistorya ve ön asya arkeolojisi](/bolum/protohistorya-ve-on-asya-arkeolojisi); tarihe ve sanata ilgi duyanlar [tarih](/bolum/tarih), [sanat tarihi](/bolum/sanat-tarihi) ve [arkeoloji ve sanat tarihi](/bolum/arkeoloji-ve-sanat-tarihi); düşünce tarihine ilgi duyanlar [felsefe](/bolum/felsefe) ve [bilim tarihi](/bolum/bilim-tarihi); dile ve metne başka açılardan bakmak isteyenler [dilbilimi](/bolum/dilbilimi), [karşılaştırmalı edebiyat](/bolum/karsilastirmali-edebiyat), [türk dili ve edebiyatı](/bolum/turk-dili-ve-edebiyati), [ingiliz dili ve edebiyatı](/bolum/ingiliz-dili-ve-edebiyati) ve [fars dili ve edebiyatı](/bolum/fars-dili-ve-edebiyati); çeviriyi meslek olarak düşünenler [mütercim tercümanlık](/bolum/mutercim-tercumanlik) ve [çeviribilimi](/bolum/ceviribilimi); mirasın korunması ve sunulmasına ilgi duyanlar [müzecilik](/bolum/muzecilik), [kültür varlıklarını koruma ve onarım](/bolum/kultur-varliklarini-koruma-ve-onarim), [kültürel miras ve turizm](/bolum/kulturel-miras-ve-turizm), [bilgi ve belge yönetimi](/bolum/bilgi-ve-belge-yonetimi) ve [sanat ve kültür yönetimi](/bolum/sanat-ve-kultur-yonetimi); toplumu ve kültürü inceleyen alanlara ilgi duyanlar [antropoloji](/bolum/antropoloji) ve [sosyoloji](/bolum/sosyoloji) yollarını karşılaştırabilir.

Beşinci not: Bu rehber bölümün ne olduğunu anlatır; hangi üniversiteye hangi puanla girileceğini anlatmaz. Taban puan, başarı sıralaması ve kontenjan her yıl değişir ve tek geçerli kaynağı ÖSYM tercih kılavuzu ile YÖK Atlas'tır. Bu sayfada bilerek puan, sıralama ya da maaş rakamı verilmiyor: eksik bilgi, yanlış bilgiden iyidir.

ÖSYM 2025 Yerleştirme Sonuçları
Eski Yunan Dili ve Edebiyatı 2025 taban puanları

ÖSYM bu programı 2 üniversitede, 2 ayrı kontenjan satırında açtı. Aşağıdaki iki puan, bu programın ÖSYM'de yayımlanmış en yüksek ve en düşük taban puanıdır.

372,18
en yüksek taban
331,35
en düşük taban
90
genel kontenjan
2
üniversite
Üniversite bazlı taban puanları →

ÖSYM'nin bu tablolarında başarı sıralaması yoktur; sıralama için YÖK Atlas kullanılmalıdır. Taban puanlar geçmiş yılın sonucudur, her yıl değişir.

Bu Bölümden Hangi Mesleklere Gidilir?
Klasik filologEski Yunanca metin uzmanıAntik metin çevirmeniYayınevi editörüYazıt ve sikke çalışmaları uzmanıMüze koleksiyon uzmanıArşiv ve kütüphane uzmanıKültürel miras araştırmacısıAkademik araştırmacı

Bu rehber bilgilendirme amaçlıdır; müfredat ve koşullar üniversiteye göre değişir. Bölümün bulunduğu üniversiteler ile güncel taban puan, başarı sıralaması ve kontenjanlar için ÖSYM tercih kılavuzu ve YÖK Atlas esastır.