Fransızca Öğretmenliği, Fransızcayı ileri düzeyde kullanmayı ve bu dili başkalarına öğretmenin yöntemini bir arada konu edinen dört yıllık bir lisans programıdır. Alanın kamusal çerçevesine yalnızca kısmen değen metinlerden biri 5653 sayılı kanundur; kanun bu programın müfredatını düzenlemez. Bu rehber puan vermez.
- Puan türü
- DİL
- Seviye
- Lisans
- Süre
- 4 yıl
- ÖSYM 2025 taban
- 150,82–416,52
- Üniversite
- 10
- Genel kontenjan
- 422
- Meslek çıktısı
- 7
Taban puanlar ÖSYM'nin 2025 yerleştirme sonuçlarından alınmıştır; başarı sıralaması içermez ve her yıl değişir.
Fransızca Öğretmenliği Nedir?
Fransızca Öğretmenliği, bir yabancı dili ileri düzeyde kullanmayı ve aynı zamanda o dili başkalarına öğretmenin yöntemini konu edinen dört yıllık bir lisans programıdır. Alanın çekirdeğinde iki ayrı soru yan yana durur: Fransızca nasıl işler ve bu dil, onu bilmeyen birine hangi sırayla, hangi araçla ve hangi ölçütle öğretilir. Programın bütün dersleri bu iki sorunun bir yanını tutar; alanın öğretmenlik tarafı ile dil tarafı birbirinin yerine geçmez, birbirini tamamlar.
Alanın birinci ayağı dilin kendisidir. Dilbilgisi ve yapı dersleri, okuma becerileri, yazma becerileri ve sözlü iletişim becerileri bu ayağın konularıdır. Bu dört beceri planda dönem dönem numaralanarak sürer; öğrenci dört yıl boyunca aynı dört beceriyi giderek daha zor metinlerle ve daha yüksek bir kesinlik beklentisiyle çalışır. Bu ayak, mezunun sınıfa girdiğinde konuştuğu dilin kaynağıdır.
İkinci ayak sözcük ve anlam tarafıdır. Sözcük bilgisi dersleri, ileri yazılı ve sözlü anlatım, edimbilim ve söylem çözümlemesi bu ayağın konularıdır. Bir dili öğretecek kişinin yalnızca kuralı değil, hangi sözün hangi ortamda söylendiğini de bilmesi gerekir; bu ayak dilin kural kitabıyla anlatılmayan yanını açar.
Üçüncü ayak dilbilimdir. Dilbilim dersleri, dil edinimi ve karşılaştırmalı dilbilgisi bu ayağın konularıdır. Dil edinimi dersi bu alanda özel bir yer tutar: bir çocuğun anadilini nasıl edindiği ile bir öğrencinin yabancı dili nasıl öğrendiği arasındaki fark, öğretim yönteminin dayandığı temeldir.
Dördüncü ayak edebiyat ve kültürdür. Fransız edebiyatı dersleri, çağdaş edebiyat, roman ve metin çözümlemesi ile Fransız kültürü dersleri bu ayağın konularıdır. Bir dil, konuşulduğu toplumun metinlerinden ayrılamaz; bu ayak dili bir kelime listesi olmaktan çıkarır.
Beşinci ayak çeviridir. Fransızcadan Türkçeye ve Türkçeden Fransızcaya çeviri dersleri planda karşılıklı olarak yer alır. Çeviri burada bir meslek olarak değil, iki dilin yapısını yan yana görmenin ve anadilin farkındalığını artırmanın aracı olarak durur.
Altıncı ayak alan eğitimidir; alanın kimliği burasıdır. Fransızca öğrenme ve öğretim yaklaşımları, Fransızca öğretim programları, dil becerilerinin öğretimi, materyal tasarımı, ders kitabı incelemesi, öğretimde drama, sınav hazırlama, çocuklara yabancı dil öğretimi ve özel öğretim yöntemleri bu ayağın konularıdır. Bu dersler alanı bir dil ve edebiyat programından ayıran şeydir.
Yedinci ayak eğitim bilimleridir. Eğitime giriş, eğitim psikolojisi, eğitim felsefesi, eğitim sosyolojisi, öğretim ilke ve yöntemleri, öğretim teknolojileri, sınıf yönetimi, eğitimde ölçme ve değerlendirme, eğitimde araştırma yöntemleri, özel eğitim ve kaynaştırma, okullarda rehberlik ile öğretmenlik uygulaması dersleri bu ayağı kurar. Bu ayak Türkiye'deki öğretmen yetiştirme programlarının ortak gövdesidir ve bu programda da aynı biçimde bulunur.
Sekizinci ayak ikinci yabancı dildir. Planlarda ikinci yabancı dil dersleri numaralanarak sürer; bir yabancı dil öğretmeninin ikinci bir dille çalışması bu alanda olağan sayılır.
Bu sekiz ayak alanı hem öğretmenlik hem de dil ve edebiyat tarafına yakın kılar. Aynı işi başka bir dille yapmak isteyen öğrenci için [almanca öğretmenliği](/bolum/almanca-ogretmenligi) ve [ingilizce öğretmenliği](/bolum/ingilizce-ogretmenligi), dilin edebiyat ve inceleme tarafına yoğunlaşmak isteyen öğrenci için [ingiliz dili ve edebiyatı](/bolum/ingiliz-dili-ve-edebiyati) ile [alman dili ve edebiyatı](/bolum/alman-dili-ve-edebiyati), iki dil arasında metin taşımayı meslek edinmek isteyen öğrenci için [mütercim tercümanlık](/bolum/mutercim-tercumanlik), anadili öğretme tarafına ilgi duyan öğrenci için [türkçe öğretmenliği](/bolum/turkce-ogretmenligi) bu alanın komşularıdır.
Alanın Kamusal Çerçevesi: 5653 Sayılı Kanun
Bu başlığın en başında bir uyarı gereklidir, çünkü buradaki örtüşme kısmîdir. Aşağıda anlatılan kanun bir yabancı dil öğretmenliği programının kanunu değildir; bu programın müfredatını, ders planını ya da mezununun görev tanımını düzenlemez. Kanun, Türkçenin ve Türk kültürünün yurt dışında tanıtılması için kurulan bir vakfı düzenler. Bu rehber kanunu buraya, dil ve kültür aktarımının Türkiye'de nasıl bir kamusal kurumsal çerçeveye bağlandığına dair bir örnek olarak alır; bir yabancı dil öğretmenliği programının hukuki dayanağı olarak değil. Bu ayrım bu başlık boyunca korunmaktadır.
Bu çerçeveye değen metinlerden biri 5653 sayılı kanundur. Kanunun adı kaynakta "YUNUS EMRE VAKFI KANUNU" olarak yayımlanmıştır. Künyede "Kanun Numarası : 5653" ve "Kabul Tarihi : 5/5/2007" satırları yer alır; Resmî Gazete satırı "Yayımlandığı Resmî Gazete : Tarih : 18/5/2007 Sayı : 26526" ve Düstur satırı "Yayımlandığı Düstur : Tertip : 5 Cilt : 46" biçiminde görünür.
Kanunun birinci maddesinin kenar başlığı "Amaç ve kapsam" olarak yayımlanmıştır. Madde kaynakta "MADDE 1 — " biçiminde, uzun tireyle başlar ve metni şöyledir: "MADDE 1 — (1) Bu Kanunun amacı; Türkiye'yi, kültürel mirasını, Türk dilini, kültürünü ve sanatını tanıtmak, Türkiye'nin diğer ülkeler ile dostluğunu geliştirmek, kültürel alışverişini artırmak, bununla ilgili yurt içi ve yurt dışındaki bilgi ve belgeleri dünyanın istifadesine sunmak, Türk dili, kültürü ve sanatı alanlarında eğitim almak isteyenlere yurt dışında hizmet vermek, Türkiye'de Yunus Emre (...)1 Enstitüsü ve yurt dışında Yunus Emre Türk Kültür Merkezleri açmak için merkezi Ankara'da olan Yunus Emre Vakfının kurulmasına ilişkin esas ve usûlleri belirlemektir." Bu cümlenin ortasındaki parantez ve ona yapışmış rakam bu rehberin eklediği işaretler değildir; doğrulama raporu bu parçayı kaynakta göründüğü biçimde aktarmakta ve rakamın bir dipnot işareti olarak sözcük dizisine yapışmış hâlde geldiğini kaydetmektedir. Bu rehber parantezin içinde ne yazdığı konusunda hiçbir iddia kurmaz.
Kanunun üçüncü maddesinin kenar başlığı "Vakfın amaçları" olarak yayımlanmıştır. Bu madde kaynakta "MADDE 3 – " biçiminde, kısa tireyle başlar; aynı belgede birinci maddenin uzun tire, üçüncü maddenin kısa tire ile gelmesi kaynaktaki hâliyle bırakılmış, düzeltilmemiştir. Maddenin giriş cümlesi şöyledir: "MADDE 3 – (1) Vakfın amaçları şunlardır:"
Maddenin bentleri kaynakta şöyle yayımlanmıştır. (a) bendi: "a) Türkiye'yi, kültürel mirasını, Türk dilini, kültürünü ve sanatını tanıtmak, Türkiye'nin diğer ülkeler ile dostluğunu geliştirmek, kültürel alışverişini artırmak için yurt dışında kültür merkezleri kurulmasını ve işletilmesini sağlamak." (b) bendi: "b) Türkiye, kültürel mirası, Türk dili, kültürü ve sanatı konularında yurt dışında ücretli veya ücretsiz eğitim vermek veya verdirmek, bu alanlarda sertifika vermek, verilmesini sağlamak." (c) bendi: "c) Türkiye, kültürel miras, Türk dili, kültürü ve sanatına ilişkin yurt içi ve yurt dışındaki bilgi ve belgeleri dünyanın istifadesine sunmak için araştırmalar, etkinlikler yapmak veya yaptırmak, yurt içinde ve yurt dışındaki üniversite ve sivil toplum örgütleri, ilgili diğer gerçek ve tüzel kişiler ile ortak projeler yürütmek ve yazılı ve görsel medyada süreli veya süresiz yayınlar yapmak veya yaptırmak."
Maddenin devamı şöyledir. (ç) bendi: "ç) Yurt dışında benzer kuruluşlar ve uluslararası kuruluşlarla işbirliği yapmak." (d) bendi: "d) Yurt içi ve yurt dışında bu Kanunun amacını gerçekleştirmek için araştırmageliştirme ile ilgili kurum ve kuruluşlarla ve bilgi bankalarıyla işbirliği yapmak, toplanan bilgileri dünyanın istifadesine sunmak, tanıtma büroları, enstitü ve dokümantasyon merkezleri kurmak." Bu bentteki "araştırmageliştirme" yazımı kaynakta göründüğü hâliyle bırakılmıştır; doğrulama raporu bunu bir satır sonu tirelemesinin kaybolmasıyla iki sözcüğün kaynaması olarak işaretlemiş, ancak düzeltmemiştir ve bu rehber de düzeltmez. (e) bendi: "e) Türkiye'yi, kültürel mirasını, Türk dilini, kültürünü ve sanatını tanıtmaya ilişkin etkinlikler hakkında yurt içinde kişi ve kuruluşların bilgilendirilmesi, katılımın sağlanması ve yönlendirilmesi için gerekli çalışmaları yapmak."
Maddenin son bentleri şöyledir. (f) bendi: "f) Bu Kanunun amaçlarını gerçekleştirmek için; Vakfa ve kuruluşlarına sivil toplum örgütlerinin ve üniversitelerin katılımını sağlamak, kültür, sanat, eğitim alanlarında kurulmuş vakıflarla veya derneklerle işbirliği yapmak, bu alandaki akademik çalışmalara aynî veya malî destek sağlamak." (g) bendi: "g) Türk dilinin, kültürünün ve sanatının tanıtımına ilişkin yarışmalar düzenlemek ve ödüller vermek." (ğ) bendi: "ğ) Kültür Merkezlerinin kurulmadığı yerlerde bu Kanunun amaçlarının gerçekleşmesi için yurt dışında faaliyet gösteren diğer kamu kurum ve kuruluşları ile birlikte çalışmalar yürütmek."
Buradan çıkarılması gereken sonuç şudur: bu metin, bir dilin ve o dile bağlı kültürün yurt dışında tanıtılması, bu alanda yurt dışında eğitim verilmesi ve sertifika düzenlenmesi, kültür merkezlerinin kurulup işletilmesi ile üniversitelerin ve akademik çalışmaların bu işe katılması gibi işleri bir vakıf çerçevesine bağlamaktadır. Bir yabancı dil öğretmenliği programının öğrencisi için buradaki ilgi noktası şudur: bir dilin başka bir ülkede kurumsal olarak öğretilmesi, Türkiye'de kanun düzeyinde tanımlanmış bir kamusal iştir ve bu işin bir tarafında dil öğreticisi durur. Ancak bu metinde konu edilen dil Türkçedir, öğretim yönü yurt dışıdır ve kurum bir vakıftır. Kanun Fransızcanın öğretilmesi hakkında bir hüküm kurmaz; Fransızca Öğretmenliği programının ders planını, kazanımlarını ya da mezununun atanma ve çalışma düzenini düzenlemez. Bu rehber kanunu bu programın kanunu olarak sunmamakta, yalnızca dil ve kültür aktarımının kamusal kurumsal çerçevesine bir örnek olarak göstermektedir.
Bu başlıkta bilerek eksik bırakılanlar şunlardır. Kanunun metni üç ayrı okumayla çekilmiş ve yalnızca en az iki okumada harfi harfine aynı çıkan satırlar alıntılanmıştır. Kanunun adı, künye satırları, "Amaç ve kapsam" kenar başlığı ve birinci maddenin gövdesi üç okumanın üçünde de aynı çıkmıştır; "Vakfın amaçları" kenar başlığı ile üçüncü maddenin giriş cümlesi ve bütün bentleri iki okumada aynı çıkmıştır, çünkü bir okuma bu maddeyi hiç getirmemiştir. Birinci maddenin satır kırılma yerleri yalnızca iki okumada doğrulanmış olduğu için yukarıda satır satır değil, tek paragraf hâlinde aktarılmıştır. Kanunun bölüm başlıkları düşürülmüştür: hem "BİRİNCİ BÖLÜM" hem de onu izleyen bölüm başlığı yalnızca tek bir okumada göründüğü için alınmamıştır. İkinci madde, yani tanımlar maddesi ve bu maddedeki bütün bentler tek okumada kaldığı için bütünüyle düşürülmüştür; bu maddede geçtiği bildirilen bir değişik ibaresi de aynı gerekçeyle alınmamıştır. Dipnotun gövde metni yalnızca bir okumada geldiği için alınmamıştır; birinci maddede rakamla işaretlenen dipnotun içeriği bu nedenle burada yazılı değildir. Dördüncü madde ve sonrası hiçbir okumada istenmemiştir; bu maddeler hakkında bu rehberde malzeme yoktur ve kanunun bu maddelerinde ne bulunduğu konusunda hiçbir iddia kurulmamıştır. Düstur satırında bir sayfa öğesi üç okumanın hiçbirinde görünmemiştir; satır göründüğü biçimde bırakılmış, kaynakta başka bir öğe içerip içermediği konusunda bir iddia kurulmamıştır. Bir okumanın kendi çıktısına eklediği çerçeve cümlesi belgede bulunmayan bir ekleme olduğu için alıntılanmamıştır. Doğrulama raporu ayrıca kendi güvence sınırını da kaydetmektedir: üç okuma büyük olasılıkla tek bir belge dönüşümü üzerinde çalıştığı için mutabakat yalnızca okuma hatasını eler, belgenin metne dönüştürülmesinde oluşmuş bir bozulmayı elemez. Yukarıdaki "araştırmageliştirme" ve parantez-rakam örnekleri bu sınırın somut izleridir. Kanunun güncel hâli için kaynak listesindeki bağlantıya bakılmalıdır.
Fransızca Öğretmenliği ile Yakın Alanlar Aynı Şey Değil
Bu program birkaç alanla karıştırılır. En sık karıştığı yer aynı dilin edebiyat programıdır. Fransız Dili ve Edebiyatı adlı program dili edebiyat, dilbilim ve metin inceleme ekseninde ele alır ve mezununa bir öğretmenlik formasyonu vermek zorunda değildir; bu program ise dili öğretmenin yöntemini planın merkezine koyar ve öğretmenlik uygulaması dersleriyle bitirir. Aynı ayrım başka dillerde de aynı biçimde işler: [ingiliz dili ve edebiyatı](/bolum/ingiliz-dili-ve-edebiyati), [alman dili ve edebiyatı](/bolum/alman-dili-ve-edebiyati), [rus dili ve edebiyatı](/bolum/rus-dili-ve-edebiyati), [arap dili ve edebiyatı](/bolum/arap-dili-ve-edebiyati) ve [amerikan kültürü ve edebiyatı](/bolum/amerikan-kulturu-ve-edebiyati) edebiyat ve kültür tarafında dururken [almanca öğretmenliği](/bolum/almanca-ogretmenligi) ve [ingilizce öğretmenliği](/bolum/ingilizce-ogretmenligi) öğretmen yetiştirme tarafında durur.
İkinci karışma noktası çeviri programlarıdır. [Mütercim tercümanlık](/bolum/mutercim-tercumanlik), [ingilizce mütercim ve tercümanlık](/bolum/ingilizce-mutercim-ve-tercumanlik) ve [arapça mütercim ve tercümanlık](/bolum/arapca-mutercim-ve-tercumanlik) metnin bir dilden diğerine taşınmasını mesleğin kendisi sayar; sözlü çeviri, altyazı, hukuk ve teknik metin çevirisi gibi ayrı uzmanlık çizgileri kurar. Bu programda da çeviri dersleri vardır, ancak bunlar mesleki bir uzmanlık hattı değil, iki dilin yapısını karşılaştırmanın ve öğretim için örnek üretmenin aracıdır.
Üçüncü karışma noktası öğretmenlik programlarının kendi arasındaki farktır. [Sınıf öğretmenliği](/bolum/sinif-ogretmenligi) ve [okul öncesi öğretmenliği](/bolum/okul-oncesi-ogretmenligi) yaş grubuna göre kurulmuş programlardır ve tek bir alan dersi üzerine yoğunlaşmaz; [matematik öğretmenliği](/bolum/matematik-ogretmenligi), [fen bilgisi öğretmenliği](/bolum/fen-bilgisi-ogretmenligi), [tarih öğretmenliği](/bolum/tarih-ogretmenligi) ve [sosyal bilgiler öğretmenliği](/bolum/sosyal-bilgiler-ogretmenligi) ise başka alanların öğretmenliğidir. Eğitim bilimleri dersleri bu programların ortak gövdesidir; ayrıştıkları yer alan derslerinin kendisidir.
Dördüncü karışma noktası dille ilgili ama öğretmenlik dışı alanlardır. [Dil ve konuşma terapisi](/bolum/dil-ve-konusma-terapisi) dilin bozukluklarını ve iyileştirilmesini konu edinen bir sağlık alanıdır, bir yabancı dil öğretimi alanı değildir. [Türkçe öğretmenliği](/bolum/turkce-ogretmenligi) ve [türk dili ve edebiyatı öğretmenliği](/bolum/turk-dili-ve-edebiyati-ogretmenligi) anadili konu edinir; yabancılara Türkçe öğretme işi bu programların yakınında dursa da bu rehber bu işin hangi programın mezununa hangi koşulla açık olduğu konusunda bir iddia kurmaz.
Beşinci karışma noktası dilin turizm ve iletişim tarafıdır. [Turizm rehberliği](/bolum/turizm-rehberligi) ve [turist rehberliği](/bolum/turist-rehberligi) yabancı dili bir anlatım aracı olarak kullanır ama işi tarih, sanat ve coğrafya bilgisiyle bir güzergâhı anlatmaktır; [uluslararası ilişkiler](/bolum/uluslararasi-iliskiler) ve [medya ve iletişim](/bolum/medya-ve-iletisim) dili bir araç olarak kullanan başka alanlardır. Bu programda ise dilin kendisi hem konu hem araçtır ve işin ölçütü bir başkasının o dili öğrenip öğrenmediğidir.
Bir Üniversitenin Ders Planı: Bursa Uludağ Üniversitesi ve Dokuz Eylül Üniversitesi
Bu programın somut örnekleri için iki ayrı kaynak okundu. İki plan aşağıda ayrı ayrı sunulmaktadır; birbirine karıştırılmamış, birleştirilmemiş ve ortalanmamıştır.
Birinci örnek Bursa Uludağ Üniversitesi'nin bilgi paketi sayfasıdır. Sayfa üniversitenin adını "Uludağ Üniversitesi" biçiminde, birimi ise "Eğitim Fakültesi" ve "Yabancı Diller Eğitimi Bölümü" olarak yayımlar; üniversite adı sayfanın kendi metnindedir, alan adından çıkarılmamıştır. Program adı sayfada "Fransızca Öğretmenliği" biçiminde birebir geçer ve öğretim düzeyi sayfada "Lisans" olarak yazılıdır; düzey yarıyıl sayısından çıkarılmamıştır. Sayfa ders adlarını büyük harflerle yayımlar ve bu rehberde adlar sayfadaki yazımıyla bırakılmıştır.
Birinci yarıyılın dersleri FRANSIZCANIN YAPISI I, OKUMA BECERİLERİ 1, YAZMA BECERİLERİ 1, SÖZLÜ İLETİŞİM BECERİLERİ I, EĞİTİME GİRİŞ, EĞİTİM SOSYOLOJİSİ, ATATÜRK İLKELERİ VE İNKILAP TARİHİ 1, TÜRK DİLİ 1 ve YABANCI DİL 1 olarak yayımlanmıştır. İkinci yarıyılın dersleri OKUMA BECERİLERİ II, FRANSIZCANIN YAPISI II, YAZMA BECERİLERİ II, SÖZLÜ İLETİŞİM BECERİLERİ II, BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ, EĞİTİM FELSEFESİ, EĞİTİM PSİKOLOJİSİ, ATATÜRK İLKELERİ VE İNKILAP TARİHİ II, TÜRK DİLİ II ve YABANCI DİL II olarak yayımlanmıştır. İlk yıl dört dil becerisini ve eğitim bilimlerinin giriş derslerini aynı anda açar; aynı becerinin adının bir yarıyılda Roma sayısıyla, başka bir yarıyılda Arap sayısıyla yazılması sayfadaki hâliyle bırakılmıştır.
Üçüncü yarıyılın dersleri FRANSIZCA ÖĞRENME VE ÖĞRETİM YAKLAŞIMLARI, FRANSIZ EDEBİYATI 1, DİLBİLİMİ 1, FRANSIZCANIN YAPISI 3, FRANSIZCA SOZCÜK BİLGİSİ 1, ÖĞRETİM TEKNOLOJİLERİ ve ÖĞRETİM İLKE VE YÖNTEMLERİ olarak yayımlanmıştır. Bu yarıyıl alanın kendi öğretim yöntemi dersinin, edebiyatın ve dilbilimin plana girdiği yerdir.
Sayfa yalnızca bir seçmeli blok yayımlar ve bu bloğun başlığı "3. Yarıyıl Seçmeli Dersleri" olarak geçer. Bu başlık altındaki dersler BAĞIMLILIK VE BAĞIMLILIKLA MÜCADELE, BESLENME VE SAĞLIK, BİLİM VE ARAŞTIRMA ETİĞİ, EKONOMİ VE GİRİŞİMCİLİK, KARİYER PLANLAMA VE GELİŞTİRME, KÜLTÜR VE DİL (FRANSIZCA), MEDYA OKURYAZARLIĞI, MESLEKİ İNGİLİZCE, TÜRK HALK OYUNLARI, TÜRK MUSİKİSİ, ÇOCUK PSİKOLOJİSİ, EĞİTİM HUKUKU, EĞİTİM ANTROPOLOJİSİ, EĞİTİMDE PROGRAM DIŞI ETKİNLİKLER, EĞİTİMDE PROGRAM GELİŞTİRME, EĞİTİMDE PROJE HAZIRLAMA, ELEŞTİREL VE ANALİTİK DÜŞÜNME, HASTANEDE YATAN ÇOCUKLARIN EĞİTİMİ, KAPSAYICI EĞİTİM, KARAKTER VE DEĞER EĞİTİMİ, MİKRO ÖĞRETİM, MÜZE EĞİTİMİ, OKUL DIŞI ÖĞRENME ORTAMLARI, ÖĞRETİMİ BİREYSELLEŞTİRME VE UYARLAMA, ÇAĞDAŞ FRANSIZ EDEBİYATI, EDİMBİLİMİ VE DİL ÖĞRETİMİ, FRANSIZCA DERS KİTABI İNCELEMESİ, FRANSIZCA İLERİ YAZMA TEKNİKLERİ, FRANSIZCA ÖĞRETİMİNDE DERS İÇERİĞİ GELİŞTİRME, FRANSIZCA ÖĞRETİMİNDE DRAMA, FRANSIZCA ÖĞRETİMİNDE MATERYAL TASARIMI, FRANSIZCA ÖĞRETİMİNDE SINAV HAZIRLAMA VE DEĞENLENDİRME, FRANSIZCA SÖZCÜK BİLGİSİ ÖĞRETİMİ, İLERİ KONUŞMA BECERİLERİ, İLERİ YAZILI VE SÖZLÜ ANLATIM, SINIF İÇİ ÖĞRENMELERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve SÖYLEM ÇÖZÜMLEMESİ VE DİL ÖĞRETİMİ olarak yayımlanmıştır. Bu blok alanın seçmeli tarafının ne kadar geniş olabildiğini gösterir: aynı liste içinde hem genel kültür dersleri hem eğitim bilimleri dersleri hem de doğrudan Fransızca öğretimine ait dersler yan yana durur.
Dördüncü yarıyılın dersleri FRANSIZCA ÖĞRETİM PROGRAMLARI, FRANSIZ EDEBİYATI II, DİLBİLİM II, FRANSIZCA SOZCÜK BİLGİSİ II, TOPLUMA HİZMET UYGULAMALARI, TÜRK EĞİTİM TARİHİ ve EĞİTİMDE ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ olarak yayımlanmıştır. Beşinci yarıyılın dersleri FRANSIZCA DİL BECERİLERİNİN ÖĞRETİMİ I, FRANSIZCA-TÜRKÇE ÇEVİRİ, DİL EDİNİMİ, İKİNCİ YABANCI DİL 1, EĞİTİMDE AHLAK VE ETİK ve SINIF YÖNETİMİ olarak yayımlanmıştır. Altıncı yarıyılın dersleri FRANSIZCA DİL BECERİLERİNİN ÖĞRETİMİ II, FRANSIZ KÜLTÜRÜ, TÜRKÇE-FRANSIZCA ÇEVİRİ, İKİNCİ YABANCI DİL II, TÜRK EĞİTİM SİSTEMİ VE OKUL YÖNETİMİ ve EĞİTİMDE ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME olarak yayımlanmıştır. Üçüncü yıl çeviriyi iki yönlü olarak, dil becerilerinin öğretimini ise iki dönemli bir dizi olarak kurar.
Yedinci yarıyılın dersleri İKİNCİ YABANCI DİL 3, ÇOCUKLARA YABANCI DİL ÖĞRETİMİ, ÖĞRETMENLİK UYGULAMASI I ve ÖZEL EĞİTİM VE KAYNAŞTIRMA olarak yayımlanmıştır. Sekizinci yarıyılın dersleri MESLEKİ FRANSIZCA, ÖĞRETMENLİK UYGULAMASI II ve OKULLARDA REHBERLİK olarak yayımlanmıştır. Son yıl ağırlığını okulda geçirilen uygulamaya verir.
İkinci örnek Dokuz Eylül Üniversitesi'nin Buca Eğitim Fakültesi tarafından yayımlanan öğretim planı belgesidir. Belge üniversitenin adını "DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ", birimi "Buca Eğitim Fakültesi" ve "Yabancı Diller Eğitimi" olarak basar; üniversite adı belgededir, alan adından çıkarılmamıştır. Program adı belgede "Fransızca Öğretmenliği" biçiminde geçer. Bu belgede önemli bir fark vardır: ders adlarının çoğu Fransızca yayımlanmıştır, bir kısmı Türkçedir ve hiçbiri çevrilmemiştir. Bir başka fark da düzey bilgisidir; bu belgede "Lisans" kelimesi yazılı değildir ve aşağıdaki plan sekiz yarıyıl üzerinden aktarılmıştır.
BİRİNCİ YARIYIL dersleri Introduction à la pédagogie, Compétences En Ecriture En Français I, Compétences En Lecture En Français I, Compétences De Communication Orale En Français I, Grammaire Du Français I, Langue Turque I, Planification de Carrière, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi I, Yabancı Dil I (Almanca), Yabancı Dil I (Fransızca) ve Yabancı Dil I (İngilizce) olarak yayımlanmıştır. İKİNCİ YARIYIL dersleri Psychologie De I`éducation, Compétences En Ecriture En Français II, Compétences En Lecture En Français II, Compétences De Communication Orale En Français II, Grammaire Du Français II, Langue Turque II, Technologies de l'information, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi II, Yabancı Dil II (Almanca), Yabancı Dil II (Fransızca) ve Yabancı Dil II (İngilizce) olarak yayımlanmıştır.
ÜÇÜNCÜ YARIYIL dersleri Développement de Programmes en Education, Littérature Française I, Approches D'enseignement-Apprentissage Du Français I, Grammaire Du Français III, Version: Français-Turc I, Domaine Electif I (Lexicologie Du Français I) ve Domaine Electif II (Atelier de Cinéma) olarak yayımlanmıştır. DÖRDÜNCÜ YARIYIL dersleri Principes et Méthodes D'enseignement, Littérature Française II, Approches D'enseignement-Apprentissage Du Français II, Acquisition Du Langage, Version: Français-Turc II, Technologies de l'informatique et Conception Matérielle, Domaine Electif III (Lexicologie Du Français II) ve Domaine Electif IV (Grammaire Comparée) olarak yayımlanmıştır. Bu belgede seçmeli dersler "Domaine Electif" adıyla numaralanmış olarak ve parantez içinde bir ders adıyla birlikte basılmaktadır.
BEŞİNCİ YARIYIL dersleri Gestion de Classe, Évaluation En Education, Linguistique I, Thème : Turc-Français I, Méthodes D'enseignement Spéciales I ve son satır olarak "Domaıne Electif V (Développement du Contenu Des Cours Dans l?enseignement Du Fra" olarak yayımlanmıştır. Bu son satır belgede kesik basılı görünmektedir ve burada tamamlanmamıştır; satırdaki "Domaıne" yazımı ile bir kesme işaretinin yerinde görünen soru işareti de belgedeki hâliyle bırakılmıştır.
ALTINCI YARIYIL dersleri Méthodologie De Recherche en Education, Linguistique II, Thème : Turc-Français II, Pratiques De Service Communautaire, Méthodes D'enseignement Spéciales II ve Domaine Electif VI (Auteurs Et Textes) olarak yayımlanmıştır. YEDİNCİ YARIYIL dersleri Orientation Pédagogique, Enseignement Spécialisé, Apprentissage Des Compétences Langagières en FLE I, Apprentissage Des Compétences Langagières en FLE, Pratique Pédagogique I ve Domaine Electif VII (Fransızca Ders Kitabı İncelemesi) olarak yayımlanmıştır. SEKİZİNCİ YARIYIL dersleri Système Educatif Turc Et Gestion Scolaire, Apprentissage Des Compétences Langagières En FLE II, Analyse Du Discours, Analyse De Roman Et Enseignement De Langue, Pratique Pédagogique II ve Domaine Electif VIII (Image et Enseignement De Langue) olarak yayımlanmıştır.
İki planı yan yana koymak öğrenciye şunu gösterir: aynı programın iki üniversitedeki dizilişi aynı ayakları taşır ama aynı dili konuşmaz. Birinci planda ders adları Türkçe, ikinci planda büyük ölçüde Fransızcadır; birinci plan seçmeli dersleri tek bir geniş blokta yayımlar, ikinci plan seçmelileri her yarıyıla numaralanmış birer satır olarak dağıtır.
Bu başlıkta bilerek eksik bırakılanlar şunlardır. Her iki kaynak da ikiden fazla okumayla okunmuş ve yalnızca en az iki okumada birebir aynı çıkan malzeme aktarılmıştır. Bursa Uludağ Üniversitesi sayfasında zorunlu ders listeleri birinci ve ikinci okumanın birebir uyuşmasıyla, seçmeli blok ise ikinci ve üçüncü okumanın uyuşmasıyla alınmıştır; birinci okuma seçmelileri toplulaştırarak özetlediği için seçmeli kısımda kullanılmamıştır ve yarıyıl başlıkları üçüncü okumadan birebir alınmıştır. Bu sayfadan aktarılan seksen dokuz ders adının hiçbiri düşürülmemiştir. Bu üniversitenin adı konusunda bir ayrım gereklidir: sayfa adı "Uludağ Üniversitesi" biçiminde basmaktadır; bu kaydın başlığındaki "Bursa" sözcüğü sayfadan okunmuş bir bilgi değildir ve bu ayrım burada açıkça belirtilmektedir. Aynı sayfada "Fransız Dili Eğitimi" dizgesinin de göründüğü bir okumada bildirilmiştir; yukarıdaki liste sayfanın "Fransızca Öğretmenliği" başlıklı program kaydından alınmıştır. Sayfa yalnızca üçüncü yarıyıl için bir seçmeli blok yayımlamaktadır; diğer yarıyıllarda seçmeli blok görülmemiştir, ancak bunun bulunmadığı iddia edilmemektedir. Ders adları sayfadaki yazımıyla bırakılmıştır; bu nedenle "FRANSIZCA SOZCÜK BİLGİSİ 1", "FRANSIZCA SOZCÜK BİLGİSİ II" ve "FRANSIZCA ÖĞRETİMİNDE SINAV HAZIRLAMA VE DEĞENLENDİRME" yazımları ile aynı dersin adında bir yerde "DİLBİLİMİ 1", başka bir yerde "DİLBİLİM II" biçiminin kullanılması düzeltilmemiştir.
Dokuz Eylül Üniversitesi belgesinde ders adları, yarıyıl başlıkları ve dizge kontrolleri iki okumada birebir uyuşmuştur ve altmış bir ders adının hiçbiri düşürülmemiştir. Bu belgede "Lisans" kelimesi yazılı değildir; öğretim düzeyi yalnızca sekiz yarıyıllık plan yapısından çıkarılabilecek bir sonuçtur ve bu rehber bunu belgeden okunmuş bir bilgi olarak sunmaz. Belgedeki Fransızca ders adları çevrilmemiştir ve olduğu gibi bırakılmıştır; bu, bu rehberin kaynak dilindeki ders adlarını çevirmeme kuralının doğrudan sonucudur ve Türkçe karşılıkları burada bilerek yazılmamıştır. Aynı gerekçeyle belgedeki yazım özellikleri de düzeltilmemiştir: "Psychologie De I`éducation" satırındaki kesme işareti, "Domaıne Electif V" satırındaki noktasız harf, aynı satırdaki soru işareti ve satırın kesik basılı hâli, "Apprentissage Des Compétences Langagières en FLE" satırının Roma sayısı eki olmadan görünmesi ile aynı dizinin bir yerde "en FLE", başka bir yerde "En FLE" biçiminde yazılması olduğu gibi aktarılmıştır. Beşinci yarıyıldaki kesik ders adının nerede kesildiği konusunda iki okuma birbirinden ayrılmıştır; ad tek bir biçime düzeltilmemiş ve tamamlanmamıştır. Her iki kaynak için de hangi derslerin zorunlu hangilerinin seçmeli olduğu, seçmeli blokların kaç ders seçtirdiği ve bir dersin hangi statüde açıldığı bu okumalarda ayırt edilebilir biçimde yayımlanmadığı için bu ayrımlar yapılmamıştır. Ders kodları, kredi ve iş yükü değerleri bu rehberde hiçbir yerde verilmez. Kaynaklar bir puan türü yayımlamamaktadır; bu rehberdeki puan türü bu sayfalara dayandırılmamıştır. Bu iki plan yalnızca iki üniversitenin planıdır ve diğer üniversitelerin planları için hiçbir şey söylemez.
Mezunlar Ne İş Yapar?
Bu programın mezununun ilk ve en tanınan çalışma alanı okullarda Fransızca öğretmenliğidir. Dersin planlanması, sınıf içinde dört becerinin sırayla çalıştırılması, materyalin hazırlanması, sınavın kurulması ve öğrencinin ilerlemesinin izlenmesi bu işin gündelik gövdesidir. Kamu okullarında ve özel okullarda çalışmanın kendi giriş koşulları vardır ve bu rehber o koşullar hakkında bir iddia kurmaz.
İkinci alan kurs ve özel öğretim tarafıdır. Dil kurslarında, sınav hazırlık merkezlerinde ve kurumlara verilen yabancı dil eğitimlerinde ders yürütmek, seviye belirlemek ve program kurmak bu tarafa girer. Bu tarafta yetişkinlerle çalışmak olağandır ve öğretim yöntemi çocuk sınıfındakinden ayrışır.
Üçüncü alan materyal ve içerik üretimidir. Ders kitabı, alıştırma seti, dijital içerik ve ölçme aracı hazırlayan yayınevlerinde ve eğitim teknolojisi şirketlerinde bu programın mezunu doğrudan alanının işini yapar. Planlardaki materyal tasarımı, ders kitabı incelemesi ve sınav hazırlama dersleri bu tarafın karşılığıdır.
Dördüncü alan çeviri ve yazışmadır. Fransızca ile çalışan kurumlarda ve şirketlerde yazışma, belge çevirisi ve toplantı desteği işleri yürür. Bu işin kendi uzmanlık alanı çeviri programlarıdır; bu programın mezunu bu tarafa dil yetkinliğiyle girer ve bu rehber hangi çeviri işinin hangi belgeye ya da yetkiye bağlı olduğu konusunda bir iddia kurmaz.
Beşinci alan kültür kurumlarıdır. Kültür merkezlerinde, kültür ve tanıtım programlarında ve iki ülke arasında yürüyen değişim ve işbirliği projelerinde dil bilen personele ihtiyaç duyulur. Bu alanın kamusal çerçevesine yukarıda değinilen kanun bir örnek olarak durur; ancak o kanun bu programın mezununa bir görev ya da hak tanımlamaz.
Altıncı alan yurt dışında dil öğreticiliğidir; Türkçenin yabancılara öğretilmesi de bu tarafta yer alan bir iştir ve bu işin kendi eğitim ve belge koşulları vardır. Yedinci alan akademik yoldur; yüksek lisans ve doktora ile dil eğitimi, dilbilim ya da edebiyat tarafında kalmak bu alanda mümkündür. Bu alanda bazı görevlerin belirli belge, yeterlik ya da atama şartlarına bağlı olduğu bilinmekle birlikte, bu rehber hangi görevin hangi şarta bağlı olduğu konusunda bir iddia kurmamaktadır; bu bilgi ilgili mevzuattan ve yetkili kurumdan öğrenilmelidir.
Bu rehber hiçbir iş için ücret aralığı, işe girme oranı ya da kariyer hızı vermez. Bunlar kuruma, bölgeye, çalışma biçimine ve kişinin kendi birikimine göre değişir; bu rehberin kaynakları bu tür sayıları yayımlamamaktadır.
Kimler Tercih Etmeli?
Bu programı düşünen öğrencinin kendine sorması gereken ilk soru şudur: bir yabancı dili yıllarca, her gün ve gitgide daha ince ayrıntısına kadar çalışmayı sürdürebilir misiniz? Bu alanda dil bir dönem geçirilip bırakılan bir ders değildir; okuma, yazma, dinleme ve konuşma dört yıl boyunca numaralanarak devam eder. Dile karşı sabrı olmayan bir öğrenci bu programın gövdesinde zorlanır.
İkinci soru öğretmenlikle ilgilidir. Bu programın hedefi bir dili bilmek değil, o dili başkasına öğretmektir. Sınıfın önünde durmak, aynı konuyu farklı öğrenciye farklı yolla anlatmak, hata yapan öğrencinin hatasını okuyup ona göre yol kurmak ve sabırla tekrar etmek bu işin doğal parçasıdır. Dili sevip sınıfı sevmeyen bir öğrenci için bir dil ve edebiyat ya da çeviri programı daha uygun olabilir.
Üçüncü soru başlangıç düzeyiyle ilgilidir. Bu program yabancı dil puan türüyle öğrenci alır ve planlar birinci yarıyıldan itibaren Fransızca yapı ve beceri dersleriyle başlar. Fransızcayla ilk kez tanışacak bir öğrencinin bu programa hangi hazırlıkla girebileceği, ilgili üniversitede bir hazırlık düzeni bulunup bulunmadığı ve derslerin hangi dilde yürütüldüğü tercihten önce mutlaka sorulmalıdır; bu rehber bu konuda genel bir kural olduğunu iddia etmez.
Dördüncü soru ikinci dille ilgilidir. Planlarda ikinci yabancı dil dersleri yer alır ve bu alanda birden çok dille çalışmak olağandır. Tek bir dille yetinmek isteyen bir öğrenci bu yükü baştan bilmelidir.
Beşinci soru okuma alışkanlığıyla ilgilidir. Edebiyat, dilbilim ve kültür dersleri bu planların kalıcı parçasıdır; metinle uzun süre baş başa kalmayı sevmeyen bir öğrenci bu derslerde yorulur. Son olarak bu alanın iş tarafının okul, kurs, yayıncılık ve kültür kurumları arasında dağıldığı ve bu dağılımın kişinin kendi yönelimine göre şekillendiği baştan bilinmelidir.
Tercih Öncesi Notlar
Birinci not: Bu programın adı ve yakınındaki programların adları üniversiteler arasında karışabilmektedir. "Fransızca Öğretmenliği" ile "Fransız Dili Eğitimi" ibareleri aynı sayfada birlikte görünebilmekte, "Fransız Dili ve Edebiyatı" ise ayrı bir programdır. Bu rehberde okunan iki kaynaktan biri programı "Fransızca Öğretmenliği" adıyla, aynı sayfada "Fransız Dili Eğitimi" dizgesiyle birlikte yayımlamaktadır. Tercih listesi yapılırken adın değil, ilgili üniversitenin kendi ders planının okunması gerekir.
İkinci not: Öğretim dili ve ders adlarının dili sorulmaya değer. Bu rehberde okunan iki plandan biri ders adlarını Türkçe, diğeri büyük ölçüde Fransızca yayımlamaktadır. Ders adının hangi dilde basıldığı tek başına öğretim dilinin ne olduğunu göstermez; bu nedenle derslerin fiilen hangi dilde yürütüldüğü ilgili bölümden sorulmalıdır. Bu rehber bu konuda kaynaklarda yazılı olmayan hiçbir çıkarım yapmaz.
Üçüncü not: Uygulama ve seçmeli düzeni ayrıca sorulmalıdır. Bu rehberde okunan planlarda öğretmenlik uygulaması iki dönemli bir dizi olarak son yıla yerleşmiştir ve bir planda topluma hizmet uygulamaları dersi de bulunmaktadır. Uygulamanın hangi okullarda yürütüldüğü, seçmeli bloğun ne kadar geniş olduğu ve fiilen hangi seçmelilerin açıldığı üniversiteden üniversiteye değişir; bir planda tek bir yarıyıla toplanmış geniş bir seçmeli blok, diğerinde her yarıyıla dağıtılmış numaralı seçmeli satırlar görülmüştür.
Dördüncü not: Aynı işi başka bir dille yapmak isteyen öğrenci için [almanca öğretmenliği](/bolum/almanca-ogretmenligi) ve [ingilizce öğretmenliği](/bolum/ingilizce-ogretmenligi); anadili öğretmek isteyen öğrenci için [türkçe öğretmenliği](/bolum/turkce-ogretmenligi) ve [türk dili ve edebiyatı öğretmenliği](/bolum/turk-dili-ve-edebiyati-ogretmenligi); dilin edebiyat ve inceleme tarafına yoğunlaşmak isteyen öğrenci için [ingiliz dili ve edebiyatı](/bolum/ingiliz-dili-ve-edebiyati), [alman dili ve edebiyatı](/bolum/alman-dili-ve-edebiyati), [rus dili ve edebiyatı](/bolum/rus-dili-ve-edebiyati), [arap dili ve edebiyatı](/bolum/arap-dili-ve-edebiyati), [amerikan kültürü ve edebiyatı](/bolum/amerikan-kulturu-ve-edebiyati) ve [türk dili ve edebiyatı](/bolum/turk-dili-ve-edebiyati); iki dil arasında metin taşımayı meslek edinmek isteyen öğrenci için [mütercim tercümanlık](/bolum/mutercim-tercumanlik), [ingilizce mütercim ve tercümanlık](/bolum/ingilizce-mutercim-ve-tercumanlik) ve [arapça mütercim ve tercümanlık](/bolum/arapca-mutercim-ve-tercumanlik); öğretmenliği başka bir alanda yapmak isteyen öğrenci için [sınıf öğretmenliği](/bolum/sinif-ogretmenligi), [okul öncesi öğretmenliği](/bolum/okul-oncesi-ogretmenligi), [özel eğitim öğretmenliği](/bolum/ozel-egitim-ogretmenligi), [sosyal bilgiler öğretmenliği](/bolum/sosyal-bilgiler-ogretmenligi), [tarih öğretmenliği](/bolum/tarih-ogretmenligi), [coğrafya öğretmenliği](/bolum/cografya-ogretmenligi), [matematik öğretmenliği](/bolum/matematik-ogretmenligi), [fen bilgisi öğretmenliği](/bolum/fen-bilgisi-ogretmenligi), [kimya öğretmenliği](/bolum/kimya-ogretmenligi) ve [bilgisayar ve öğretim teknolojileri öğretmenliği](/bolum/bilgisayar-ve-ogretim-teknolojileri-ogretmenligi); okulun rehberlik tarafına ilgi duyan öğrenci için [rehberlik ve psikolojik danışmanlık](/bolum/rehberlik-ve-psikolojik-danismanlik); dilin gelişimi ve bozuklukları tarafına ilgi duyan öğrenci için [dil ve konuşma terapisi](/bolum/dil-ve-konusma-terapisi) ve [çocuk gelişimi](/bolum/cocuk-gelisimi); insan ve toplum tarafına ilgi duyan öğrenci için [psikoloji](/bolum/psikoloji), [sosyoloji](/bolum/sosyoloji) ve [felsefe](/bolum/felsefe); dili anlatı ve tanıtım işinde kullanmak isteyen öğrenci için [turizm rehberliği](/bolum/turizm-rehberligi), [turist rehberliği](/bolum/turist-rehberligi), [kültürel miras ve turizm](/bolum/kulturel-miras-ve-turizm), [uluslararası ilişkiler](/bolum/uluslararasi-iliskiler) ve [medya ve iletişim](/bolum/medya-ve-iletisim) karşılaştırılmaya değer yollar oluşturur.
Beşinci not: Bu rehber bölümün ne olduğunu anlatır; hangi üniversiteye hangi puanla girileceğini anlatmaz. Taban puan, başarı sıralaması ve kontenjan her yıl değişir ve tek geçerli kaynağı ÖSYM tercih kılavuzu ile YÖK Atlas'tır. Bu sayfada bilerek puan, sıralama ya da maaş rakamı verilmiyor: eksik bilgi, yanlış bilgiden iyidir.
ÖSYM bu programı 10 üniversitede, 11 ayrı kontenjan satırında açtı. Aşağıdaki iki puan, bu programın ÖSYM'de yayımlanmış en yüksek ve en düşük taban puanıdır.
ÖSYM'nin bu tablolarında başarı sıralaması yoktur; sıralama için YÖK Atlas kullanılmalıdır. Taban puanlar geçmiş yılın sonucudur, her yıl değişir.
Bu rehber bilgilendirme amaçlıdır; müfredat ve koşullar üniversiteye göre değişir. Bölümün bulunduğu üniversiteler ile güncel taban puan, başarı sıralaması ve kontenjanlar için ÖSYM tercih kılavuzu ve YÖK Atlas esastır.