Gemi Makineleri İşletme Mühendisliği, bir geminin makine dairesindeki tüm güç, yardımcı ve otomasyon sistemlerini işleten ve bakımını yürüten dört yıllık bir lisans programıdır. Türk gemilerinde çarkçılık gibi işlerin kimler tarafından yapılabileceğini yazan metinlerden biri 815 sayılı kanundur. Bu rehber puan vermez.
- Puan türü
- SAY
- Seviye
- Lisans
- Süre
- 4 yıl
- ÖSYM 2025 taban
- 302,52–457,67
- Üniversite
- 7
- Genel kontenjan
- 417
- Meslek çıktısı
- 6
Taban puanlar ÖSYM'nin 2025 yerleştirme sonuçlarından alınmıştır; başarı sıralaması içermez ve her yıl değişir.
Gemi Makineleri İşletme Mühendisliği Nedir?
Gemi Makineleri İşletme Mühendisliği, bir geminin yürümesini, elektriğini, suyunu, ısısını ve emniyetini sağlayan makine sistemlerini tasarım mantığıyla anlayan ve bu sistemleri denizde çalışır durumda tutan bir mühendislik alanıdır. Alanın adındaki üç kelime programın üç ayağını verir: makine, işletme ve mühendislik. Makine tarafı bir gemide bulunan ana makineyi, yardımcı makineleri, kazanı, jeneratörü, pompaları, soğutma ve iklimlendirme sistemlerini kapsar. İşletme tarafı bu makinelerin bir sefer boyunca nasıl çalıştırılacağını, hangi periyotlarla bakımının yapılacağını ve bir arıza çıktığında ne yapılacağını kapsar. Mühendislik tarafı ise bütün bunların hesaba, malzemeye ve fiziğe dayandırılmasını sağlar.
Alanın en belirgin özelliği çalıştığı yerin karadaki bir tesisten farklı olmasıdır. Bir fabrikada bozulan bir ekipman için servis çağrılabilir, yedek parça birkaç saatte gelebilir. Denizdeki bir gemide bu imkân yoktur. Makine dairesi kendi kendine yeten kapalı bir sistemdir: elektriğini kendi üretir, tatlı suyunu çoğu zaman kendi hazırlar, ısıtmasını ve soğutmasını kendi sağlar, atığını kurallara göre kendi yönetir. Bu yüzden alanın mezunundan beklenen şey yalnızca sistemin nasıl çalıştığını bilmek değil, sistem beklenmedik biçimde davrandığında sınırlı imkânla karar verebilmektir.
Programın ders hattı bu beklentiye göre kurulur. İlk yıllarda matematik, fizik, mühendislik mekaniği, malzeme bilgisi, mukavemet, termodinamik ve akışkanlar mekaniği gibi mühendisliğin ortak temeli okutulur. Termodinamik bu alanda özellikle merkezîdir; çünkü gemideki güç üretimi bir yakıtın kimyasal enerjisinin ısıya, ısının mekanik işe dönüştürülmesi üzerine kuruludur. Isı transferi dersi bu dönüşümün kaçınılmaz kayıplarını, soğutma sistemlerini ve ısı değiştiricilerini anlaşılır kılar.
Sonraki yıllarda hat gemiye özgü derslere döner: gemi dizel makineleri, gemi yardımcı makineleri, gemi elektrotekniği, gemi elektroniği, hidrolik ve pnömatik sistemler, otomatik kontrol, gemi otomasyon sistemleri ve makine dairesi simülatörü. Simülatör dersi alanın ayırt edici unsurlarındandır: öğrenci gerçek bir makine dairesinin davranışını taklit eden bir ortamda devreye alma, yük değiştirme ve arıza senaryolarıyla çalışır.
Alanın bir de gemi tarafı vardır. Gemi inşaatı ve stabilite dersi, makinenin içine yerleştiği gövdenin nasıl bir yapı olduğunu ve yüklemenin dengeyi nasıl etkilediğini gösterir. Gemicilik dersi ise mesleğin denizcilik tarafını, yani gemide yaşamayı ve çalışmayı öğretir.
Son olarak alan hukuk ve emniyet boyutunu taşır. Deniz hukuku, uluslararası denizcilik kuralları ve emniyet eğitimleri programın ayrılmaz parçasıdır. Bu, mesleğin yalnızca teknik değil aynı zamanda kurallara tabi bir meslek olduğunu gösterir.
Alan, [gemi inşaatı](/bolum/gemi-insaati) ile gövdeyi, [makine mühendisliği](/bolum/makine-muhendisligi) ile termodinamiği, [deniz ulaştırma işletme mühendisliği](/bolum/deniz-ulastirma-isletme-muhendisligi) ile gemiyi, [mekatronik mühendisliği](/bolum/mekatronik-muhendisligi) ile otomasyonu paylaşır. Paylaşmak aynı olmak değildir; üçüncü başlık bu farkları açıyor.
Alanın Kamusal Çerçevesi: 815 Sayılı Kanun
Denizde çalışmak serbest bir teknik faaliyet değildir; kimin hangi işi yapabileceği ve hangi bayrağı taşıyan geminin hangi taşımayı üstlenebileceği kanunla düzenlenmiştir. Bu düzenlemelerin en eskilerinden ve en bilinenlerinden biri, adı "TÜRKİYE SAHİLLERİNDE NAKLİYATI BAHRİYE (KABOTAJ) VE LİMANLARLA KARA SULARI DAHİLİNDE İCRAYI SAN'AT VE TİCARET HAKKINDA KANUN" olan 815 sayılı kanundur. Kaynakta Kanun Numarası 815, Kabul Tarihi 19/4/1926, yayımlandığı Resmî Gazete ise Tarih 29/4/1926, Sayı 359 olarak yazılıdır. Metin cumhuriyetin ilk yıllarının Türkçesiyle yazılmıştır ve bu sayfada hiçbir kelimesi sadeleştirilmeden aktarılmaktadır.
Kanunun birinci maddesi taşımanın kendisini düzenler: "Türkiye sahillerinin bir noktasından diğerine emtia ve yolcu olıp nakletmek ve sahillerde limanlar dahilinde veya beyninde cer ve kılavuzluk ve her hangi mahiyette olursa olsun bilcümle liman hidematını ifa etmek yalnız Türkiye sancağını hamil sefain ve merakibe munhasırdır. Ecnebi sefaini ancak memaliki ecnebiyeden almış oldukları yolcu ve hamuleyi Türk liman ve limanlarına ihraç ederler ve Türk liman ve limanlarından ecnebi liman ve limanlarına gidecek yolcu ve hamuleyi de alırlar."
İkinci madde bu kez suyun üzerinde bulundurulan araçları ve onlarla ticaret hakkını düzenler: "Nehirler ve göller ve marmara havzasiyle boğazlarda bilumum kara sulariyle kara sularına dahil bulunan körfez, liman koy ve sairede vapur, romorkör istimbot, motörbot, mavna, salapurya, sandal, kayıt velhasıl makine, yelken, kürek ile müteharrik merakibi kebire ve sagire ile tarak, prizman, maçuna, algarina, şat ve her nevi nakliye ve su dubaları limyo, sefaini tahlisiye ve emsali ile şamandıra, sal gibi sabit ve sabih vesait bulundurmak ve bunlarla seyrüsefer ve nakliyat icra etmek suretleriyle ticaret hakkı Türkiye tebaasına munhasırdır."
Alanın mezununu en doğrudan ilgilendiren cümle ise üçüncü maddenin içindedir. Kanun, Türk deniz araçlarının içinde yapılan işleri sayarken şu ifadeyi kullanır: "bilcümle Türk vesait ve merakibi bahriyesi derununda kaptanlık, çarkçılık, katiplik, tayfalık ve amelelik ve saire icrası". Bu sayımın içinde geçen çarkçılık, geminin makine tarafında çalışan kişinin geleneksel adıdır ve bugünkü gemi makineleri işletme mühendisliğinin tarihsel karşılığıdır. Yani bu meslek, kanun metninde adı doksan yılı aşkın süredir yazılı olan bir denizcilik mesleğidir.
Bu üç maddenin birlikte okunması, alanın neden kurallı bir meslek olduğunu gösterir: taşımanın kime ait olduğu, hangi araçların bulundurulabileceği ve gemide hangi işlerin kimler tarafından yapılabileceği düzenlenmiştir. Bu çerçeve, mesleğin eğitiminin de neden belgelendirme ve emniyet eğitimleriyle iç içe yürüdüğünü açıklar.
Bu başlıkta bilerek eksik bırakılanlar şunlardır. Kanunun yalnızca birinci ve ikinci maddesinin tam metni ile üçüncü maddenin yukarıda aktarılan cümle parçası okundu; kanunun geri kalan maddeleri okunmadı ve onlar hakkında hiçbir iddia yok. Üçüncü maddenin baştaki sayım kısmı, okumalar arasında bir kelimesinin yazımı aynı biçimde doğrulanamadığı için hiç aktarılmadı ve o kısmın içeriği hakkında olumlu ya da olumsuz iddia yapılmadı. Üçüncü maddenin sonundaki ek cümle ile bu cümlenin yanındaki değişiklik notu iki okumada aynı biçimde görülmediği için sayfaya alınmadı. Kanunda süre, oran, tutar, mesafe ya da sayı içeren hiçbir hüküm bu sayfaya alınmadı. Kanunda geçen bir terimin tanımlı olmadığı yönünde hiçbir negatif iddia yapılmadı. Gemiadamları mevzuatı, uluslararası denizcilik sözleşmeleri, yeterlik belgelerine ilişkin düzenlemeler ve liman mevzuatı bu sayfada incelenmedi. Mezunun hangi yeterlik belgesini hangi koşulda alacağı ya da hangi unvanı taşıyacağı yönünde hiçbir iddia yapılmadı.
Gemi Makineleri İşletme Mühendisliği ile Yakın Alanlar Aynı Şey Değil
En sık karışan ayrım [makine mühendisliği](/bolum/makine-muhendisligi) ile olan ayrımdır. İki alan da termodinamik, akışkanlar mekaniği, mukavemet, makine elemanları ve imal usulleri okur. Fark, bu bilginin hangi sisteme uygulandığı ve hangi soruyu yanıtladığıdır. Makine mühendisliği ağırlıklı olarak tasarım ve üretim tarafında durur; ürünün nasıl yapılacağını sorar. Bu program ise kurulmuş bir güç sisteminin denizde, sınırlı kaynakla, kesintisiz ve kurallara uygun biçimde işletilmesini sorar. Bu yüzden planda simülatör, operasyon ve bakım, emniyet ve denizcilik dersleri bulunur.
[Gemi inşaatı](/bolum/gemi-insaati) ile ayrım nesne ayrımıdır. O alan gövdeyi, yapısal mukavemeti, formu ve inşa sürecini merkeze alır. Bu program gövdenin içindeki makine sistemlerini merkeze alır. İki alan gemi inşaatı ve stabilite dersinde kesişir; kesişmek örtüşmek değildir.
[Deniz ulaştırma işletme mühendisliği](/bolum/deniz-ulastirma-isletme-muhendisligi) ile ayrım gemideki iki ayrı sorumluluk alanının ayrımıdır. O program geminin seyri, yük işlemleri ve köprüüstü tarafıyla ilgilenir. Bu program makine dairesi tarafıyla ilgilenir. İkisi de aynı gemide çalışır, aynı emniyet kültürünü paylaşır, ancak eğitimleri ve yaptıkları iş farklıdır.
[Deniz ve liman işletmeciliği](/bolum/deniz-ve-liman-isletmeciligi) ile [denizcilik işletmeleri yönetimi](/bolum/denizcilik-isletmeleri-yonetimi) ise denizciliğin ticari ve yönetsel tarafında durur: yük, navlun, liman operasyonu, acentelik ve işletme organizasyonu. Bu program teknik tarafta durur. Aynı sektörde çalışmak aynı işi yapmak değildir.
[Mekatronik mühendisliği](/bolum/mekatronik-muhendisligi) ve [elektrik elektronik mühendisliği](/bolum/elektrik-elektronik-muhendisligi) ile temas noktası otomasyon, kontrol ve gemi elektroteknigidir. O alanlar kontrol ve elektronik sistemlerin kendisini merkeze alır; bu program bunları geminin güç sisteminin bir parçası olarak okur. [Enerji sistemleri mühendisliği](/bolum/enerji-sistemleri-muhendisligi) ile temas noktası enerji dönüşümü ve verimlilik, [otomotiv mühendisliği](/bolum/otomotiv-muhendisligi) ile temas noktası ise içten yanmalı motorlardır; ölçek, çalışma rejimi ve bakım düzeni ise tamamen farklıdır.
Bir Üniversitenin Ders Planı: Karadeniz Teknik Üniversitesi
Aşağıdaki plan yalnızca tek bir üniversitenin yayımladığı plandır ve bütün programlar için geçerli değildir. Kaynak, Karadeniz Teknik Üniversitesi ders bilgi paketinin ilgili program sayfalarıdır. Sayfada birim adı "SÜRMENE DENİZ BİLİMLERİ FAKÜLTESİ", bölüm başlığı ise "GEMİ MAKİNELERİ İŞLETME MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ" olarak yazılıdır. Aynı sayfada "KAZANILAN DERECE - Lisans" satırı, "EĞİTİM TÜRÜ - Tam Zamanlı I. Öğretim" satırı ve planın "4 yıllık (8 yarıyıl)" olduğunu yazan ifade yer alır.
Birinci yıl güz yarıyılında kaynakta zorunlu olarak yazılı dersler şunlardır: Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi - I, Fizik - I, Gemi Makineleri İşletme Mühen. Giriş, Bilgisayar Destekli Mühendislik Çizimi, Denizcilik Kimyası, Atölye, Matematik - I, Safety at Sea - I, Türk Dili - I, English - I. Bahar yarıyılında ise Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi - II, Fizik - II, Atölye Stajı - I, Mühendislik Mekaniği, Gemicilik, Bilgisayar Bilimleri Ve Programlama, Matematik - II, Safety at Sea - II, Physical Fitness and Swimming, Türk Dili - II, English - II yazılıdır.
İkinci yıl güz yarıyılında zorunlu dersler Gemi Dizel Makineleri - I, Termodinamik, Malzeme Bilgisi, Gemi Elektrotekniği, Gemi İnşaatı ve Stabilite, Mühendislik Matematiği, Mühendislikte Bilgisayar Programlama Uygulamaları, Safety at Sea - III, English for Marine Engineers - I olarak yazılıdır. Bahar yarıyılında Gemi Dizel Makineleri - II, İmal Usulleri, Atölye Stajı - II, Gemi Yardımcı Makineleri - I, Makine Elemanları, Mukavemet, Akışkanlar Mekaniği, International Marritime Rules and Conventions, Ship Survey Procedures, English for Marine Engineers - II yer alır.
Üçüncü yıl güz yarıyılında zorunlu dersler Otamatik Kontrol Sistemleri, Isı Transferi, Gemi Makineleri Operasyon ve Bakım - I, Deniz Hukuku, Liderlik ve Ekip Çalışması Becerileri, Gemi Elektroniği, Hidrolik-Pnömatik, Makine Dairesi Simülatörü - I olarak yazılıdır. Aynı yılın bahar yarıyılında kaynakta zorunlu olarak yazılı tek ders Long-Term Sea Training adını taşır. Bu, planın bir yarıyılının denizde eğitime ayrıldığını gösterir; bu eğitimin süresi, koşulları ve nerede yapılacağı bu sayfada yazılmamıştır.
Dördüncü yıl güz yarıyılında zorunlu dersler Gemi Yardımcı Makineleri - II, Gemi Makineleri Operasyon Ve Bakım - II, Dizel Motorları Operasyon ve Bakımı, Buhar ve Gaz Türbinler, Gemi Otomasyon Sistemleri ve Uyg., Marine Engineering Operations Design - I, Maritime English olarak yazılıdır. Bahar yarıyılında Mühendislik Ekonomisi, Atölye Stajı - III, Bitirme Çalışması (Tezi), Makine Dairesi Simülatörü - II, Soğutma Ve İklimlendirme, Mekatronik, Marine Engineering Operations Design - II, Safety Securtiy and Quality Management yer alır.
Bu başlıkta bilerek eksik bırakılanlar şunlardır. Ders adları kaynaktaki yazımıyla, kısaltmaları açılmadan ve yazım hataları düzeltilmeden aktarıldı; kaynakta görülen Gemi Makineleri İşletme Mühen. Giriş, International Marritime Rules and Conventions, Otamatik Kontrol Sistemleri, Buhar ve Gaz Türbinler, Gemi Otomasyon Sistemleri ve Uyg. ve Safety Securtiy and Quality Management yazımları olduğu gibi bırakıldı. İngilizce yazılan ders adları Türkçeleştirilmedi. Programın adı aynı sayfada iki farklı biçimde yazılıdır; başlıkta ve listelerde Gemi Makineleri, gövde metninin bazı yerlerinde ise Gemi Makinaları geçmektedir ve bu fark kaynaktaki haliyle bırakıldı. Sayfada öğretim düzeyini tek başına yazan bir satır bulunmadığı, düzeyin kazanılan derece satırından alındığı açıkça belirtilmektedir. Sayfada bir okumada görülen mezuniyet unvanı ifadesi diğer okumalarda aynı biçimde doğrulanamadığı için hiç aktarılmadı. Seçmeli derslerin adları ve sayıları okumalar arasında aynı biçimde doğrulanamadığı için hiçbir yarıyıl için yazılmadı; bu nedenle yukarıdaki listeler bir öğrencinin aldığı derslerin tamamı olarak sunulmamaktadır. Ders kodu, kredi ve AKTS değeri sayfaya alınmadı. Atölye stajları ve denizde eğitim planda yazıldı, süreleri yazılmadı.
Mezunlar Ne İş Yapar?
Alanın en bilinen çalışma biçimi gemide görev almaktır. Makine dairesinde vardiya tutmak, ana makine ve yardımcı makinelerin çalışmasını izlemek, planlı bakımı yürütmek, arıza durumunda müdahale etmek ve makine kayıtlarını tutmak bu görevin gündelik içeriğidir. Bu çalışma biçimi belirli süreli seferler halinde yürür ve karadaki bir işten farklı bir yaşam düzeni gerektirir.
İkinci yol karada denizcilik sektöründe teknik görevlerdir. Gemi işletmeciliği yapan şirketlerin teknik departmanları, filo bakım planlaması, yedek parça ve ikmal yönetimi, tersanede havuzlama ve onarım süreçlerinin takibi bu kapsamdadır. Denizde geçirilen sürenin kazandırdığı sistem bilgisi bu görevlerde doğrudan karşılık bulur.
Üçüncü yol muayene, sörvey ve uygunluk tarafıdır. Gemi ve makine sistemlerinin kurallara uygunluğunun kontrol edildiği işler, klas ve muayene kuruluşlarının teknik kadroları ile emniyet ve kalite yönetim sistemleriyle ilgili görevler bu başlıkta toplanır. Planda Ship Survey Procedures ve Safety Securtiy and Quality Management adlı derslerin bulunması bu yönün eğitimde karşılığı olduğunu gösterir.
Dördüncü yol denizle sınırlı değildir. Enerji santralleri, endüstriyel tesislerin bakım ve işletme birimleri, soğutma ve iklimlendirme sistemleri, pompa ve kompresör uygulamaları ile otomasyon ve kontrol tarafında da alanın bilgisi kullanılabilir. Makine dairesi zaten küçük bir enerji tesisidir; oradaki işletme disiplini karadaki tesislerde de geçerlidir.
Lisans mezunları için akademik süreklilik yolu yüksek lisans ve doktora programlarıdır. Bu rehberde hiçbir pozisyon için maaş aralığı, istihdam oranı ya da iş bulma süresi verilmiyor. Bu rakamlar yıla, şirkete ve gemi tipine göre değişir. Mezunun hangi görevi hangi belgeyle yapabileceği de bu sayfada iddia edilmiyor; bu konu ayrı bir mevzuatın alanıdır.
Kimler Tercih Etmeli?
Program, sayısal derslerle uzun süre çalışmayı göze alan öğrenciye uygundur. Matematik, fizik, termodinamik, akışkanlar mekaniği, mukavemet ve ısı transferi hattı programın omurgasıdır ve bu hattan kaçarak alanda ilerlemek mümkün değildir.
İkinci olarak alan, makinenin yalnızca teorisiyle değil kendisiyle uğraşmayı ister. Planda atölye ve atölye stajı derslerinin yıllara yayılmış olması bunun göstergesidir. Eline alet almaktan hoşlanmayan, sesi, ısıyı ve yağı rahatsız edici bulan bir öğrenci için çalışma ortamı zorlayıcı olabilir.
Üçüncü olarak alan denizde çalışmayı kabul etmeyi ister. Planın bir yarıyılının denizde eğitime ayrılmış olması bu tercihin eğitimin içinde başladığını gösterir. Evden ve alışılmış düzenden uzun süre ayrı kalmak, sınırlı bir mekânda ekip halinde yaşamak ve çalışmak bu mesleğin ayrılmaz parçasıdır. Bu koşulları baştan düşünmeyen bir öğrenci için alan uygun olmayabilir.
Dördüncü olarak alan kural disiplinini ister. Emniyet eğitimleri, uluslararası kurallar ve kalite yönetim sistemleri programda ders olarak yer alır. Kuralı gereksiz bir formalite sayan bir yaklaşım bu meslekte sürdürülebilir değildir; çünkü denizde bir hatanın maliyeti karadakinden farklıdır.
Beşinci olarak alan yabancı dille çalışmayı ister. Planda İngilizce adlı ve İngilizce içerikli çok sayıda ders bulunması tesadüf değildir; sektörün ortak dili, teknik dokümantasyonu ve mürettebat yapısı bunu gerektirir.
Tercih Öncesi Notlar
Birinci not: Bu alandaki programlar arasında fark yalnızca ders planında değil, denizcilik eğitiminin yürütülme biçimindedir. Simülatör imkânları, emniyet eğitimlerinin nasıl verildiği ve denizde eğitim sürecinin nasıl organize edildiği programdan programa değişir. Bu bilgiler tanıtım metninden değil, mümkünse doğrudan sorularak öğrenilmelidir.
İkinci not: Program adı üniversiteler arasında farklı yazılabilir ve aynı sayfada bile farklı yazımlarla karşılaşılabilir. Yukarıdaki kaynakta bunun bir örneği vardır. Tercih listesi yapılırken programın hangi fakülte ya da yüksekokul bünyesinde olduğu ve planının hangi ağırlıkta kurulduğu ayrı ayrı okunmalıdır.
Üçüncü not: Bu meslek belgelendirmeye tabi bir denizcilik mesleğidir. Belgelendirmenin koşulları bu rehberin konusu değildir ve burada hiçbir koşul iddia edilmemektedir; bu konu ilgili mevzuattan ve programın kendisinden öğrenilmelidir.
Dördüncü not: Gövde ve yapı tarafına ilgi duyan öğrenci için [gemi inşaatı](/bolum/gemi-insaati); köprüüstü ve seyir tarafına ilgi duyan öğrenci için [deniz ulaştırma işletme mühendisliği](/bolum/deniz-ulastirma-isletme-muhendisligi); denizciliğin ticari tarafına ilgi duyan öğrenci için [deniz ve liman işletmeciliği](/bolum/deniz-ve-liman-isletmeciligi) ve [denizcilik işletmeleri yönetimi](/bolum/denizcilik-isletmeleri-yonetimi); karada makine tasarımına ilgi duyan öğrenci için [makine mühendisliği](/bolum/makine-muhendisligi) ve [otomotiv mühendisliği](/bolum/otomotiv-muhendisligi); otomasyon ve kontrol tarafına ilgi duyan öğrenci için [mekatronik mühendisliği](/bolum/mekatronik-muhendisligi) ve [elektrik elektronik mühendisliği](/bolum/elektrik-elektronik-muhendisligi); enerji dönüşümüne ilgi duyan öğrenci için [enerji sistemleri mühendisliği](/bolum/enerji-sistemleri-muhendisligi) karşılaştırılmaya değer yollar oluşturur.
Beşinci not: Bu rehber bölümün ne olduğunu anlatır; hangi üniversiteye hangi puanla girileceğini anlatmaz. Taban puan, başarı sıralaması ve kontenjan her yıl değişir ve tek geçerli kaynağı ÖSYM tercih kılavuzu ile YÖK Atlas'tır. Bu sayfada bilerek puan, sıralama ya da maaş rakamı verilmiyor: eksik bilgi, yanlış bilgiden iyidir.
ÖSYM bu programı 7 üniversitede, 16 ayrı kontenjan satırında açtı. Aşağıdaki iki puan, bu programın ÖSYM'de yayımlanmış en yüksek ve en düşük taban puanıdır.
ÖSYM'nin bu tablolarında başarı sıralaması yoktur; sıralama için YÖK Atlas kullanılmalıdır. Taban puanlar geçmiş yılın sonucudur, her yıl değişir.
Bu rehber bilgilendirme amaçlıdır; müfredat ve koşullar üniversiteye göre değişir. Bölümün bulunduğu üniversiteler ile güncel taban puan, başarı sıralaması ve kontenjanlar için ÖSYM tercih kılavuzu ve YÖK Atlas esastır.