Gemi ve Deniz Teknolojisi Mühendisliği, gemilerin ve deniz yapılarının tasarımını, mukavemetini, sevkini ve denizde güvenli çalışmasını mühendislik disipliniyle ele alan dört yıllık bir lisans programıdır. Alanın içinde çalışılan kamusal çerçeveye değen metinlerden biri 4922 sayılı kanundur. Bu rehber puan vermez.
- Puan türü
- SAY
- Seviye
- Lisans
- Süre
- 4 yıl
- ÖSYM 2025 taban
- 400,04–486,14
- Üniversite
- 2
- Genel kontenjan
- 60
- Meslek çıktısı
- 8
Taban puanlar ÖSYM'nin 2025 yerleştirme sonuçlarından alınmıştır; başarı sıralaması içermez ve her yıl değişir.
Gemi ve Deniz Teknolojisi Mühendisliği Nedir?
Gemi ve Deniz Teknolojisi Mühendisliği, denizde çalışacak bir yapının tasarlanmasını, hesaplanmasını, üretilmesini ve işletme boyunca güvenli kalmasını bir mühendislik problemi olarak ele alan dört yıllık bir lisans programıdır. Bu programı öteki mühendisliklerden ayıran şey kullanılan araçlar değildir; mukavemet, akışkanlar mekaniği, termodinamik ve malzeme bilimi burada da temeldir. Ayıran şey, bu araçların uygulandığı ortamdır. Karada tasarlanan bir yapı sabit bir zemin üzerinde durur; denizde tasarlanan bir yapı kendi ağırlığını sıvı bir ortamın kaldırma kuvvetine emanet eder, dalgayla sürekli değişen bir yükleme altında çalışır ve arıza hâlinde geri dönülecek bir yer çoğu zaman yoktur. Bu üç fark, aynı temel bilgileri bambaşka bir mühendislik pratiğine dönüştürür.
Alanın birinci ayağı geminin geometrisi ve yüzme dengesidir. Bir teknenin biçimi rastgele seçilmiş bir estetik tercih değildir: gövdenin su altındaki hacmi, ağırlık merkezi ile kaldırma merkezinin konumu ve bunların yüklemeyle nasıl değiştiği, geminin denizde dik durup duramayacağını belirler. Programın planında gemi geometrisi ve gemi teorisi başlıklı derslerin bulunması bu nedenledir. Bu derslerde öğrenilen şey bir yüzey çizmek değil, o yüzeyin hangi yükleme durumunda hangi dengeye oturacağını hesaplamaktır.
İkinci ayak mukavemet ve yapısal analizdir. Gemi, dalga tepesinde ve dalga çukurunda birbirinden bütünüyle farklı bir kiriş gibi davranan, uzunluğu boyunca sürekli eğilen ve burulan büyük bir çelik yapıdır. Programın planında mukavemetin iki dönem boyunca okutulması, ardından gemi ve deniz yapılarının mukavemeti ile açık deniz yapılarının yapısal analizi derslerinin gelmesi bu ayağı kurar. Buradaki soru bir kirişin kırılıp kırılmayacağı değil, yirmi yıl boyunca tekrarlı yükleme altında yorulup yorulmayacağıdır.
Üçüncü ayak hidrodinamik ve sevktir. Bir geminin suyun içinden geçerken karşılaştığı direnç, o direnci yenmek için gereken güç ve o gücü suya aktaran pervanenin tasarımı tek bir zincirin halkalarıdır. Planda dalga mekaniği, hidrodinamik, gemi ve deniz yapılarının direnci ile gemi sevki derslerinin ardışık yer alması bu zincirin sırasını gösterir. Yanlış hesaplanmış bir direnç, yanlış seçilmiş bir makine ve ömrü boyunca fazla yakıt yakan bir gemi demektir.
Dördüncü ayak makine ve sistemlerdir. Gemi yalnızca bir gövde değil, içinde ana makine, yardımcı makineler, boru devreleri, elektrik sistemi, yangın sistemi ve can kurtarma donanımı bulunan yüzen bir tesistir. Planda gemi makineleri ve yardımcıları dersinin bulunması bu tarafa açılır. Bu alt sistemlerin her biri kendi başına bir mühendislik konusudur, ama gemide hepsi sınırlı bir hacmin içine, birbirini bozmayacak biçimde yerleştirilmek zorundadır.
Beşinci ayak denizin kendisidir. Oşinografi, deniz suyu kimyası, su altı akustiği ve kıyı mühendisliği dersleri, tasarlanan yapının içine konulacağı ortamı öğretir. Deniz suyunun korozyon davranışı malzeme seçimini belirler, dalga iklimi yapısal yüklemeyi belirler, ses ve dalga yayılımı ise su altı ölçme ve algılama sistemlerinin temelini kurar. Bu dersler süs değildir; tasarım girdisidir.
Altıncı ayak üretim ve tersanedir. Bir çizimin gerçek bir gemiye dönüşmesi kaynak, biçimlendirme, blok montajı, kalite kontrolü ve iş sıralaması demektir. Planda ileri üretim yöntemleri ile tersane organizasyonu derslerinin bulunması bu tarafı taşır. Tersane, mühendisliğin üretim planlamasıyla iç içe geçtiği ender yerlerden biridir.
Yedinci ayak güvenlik, hukuk ve tasarım bütünleştirmesidir. Programın planında güvenlik yönetimi ve risk analizi ile deniz ve iş hukuku derslerinin bulunması, son yıldaki iki dönemlik tasarım dersleriyle birlikte düşünülmelidir: bu alanda bir tasarım yalnızca teknik olarak doğru olmakla yetinemez, aynı zamanda denetlenebilir ve belgelendirilebilir olmak zorundadır. Alanın kamusal çerçevesi bu rehberin bir sonraki başlığında ele alınmaktadır.
Bu yedi ayak programı hem [gemi inşaatı ve gemi makineleri mühendisliği](/bolum/gemi-insaati-ve-gemi-makineleri-muhendisligi) ve [gemi inşaatı](/bolum/gemi-insaati) gibi doğrudan komşu alanlara, hem [makine mühendisliği](/bolum/makine-muhendisligi) ve [inşaat mühendisliği](/bolum/insaat-muhendisligi) gibi geniş yapı ve sistem mühendisliklerine, hem de [deniz ulaştırma işletme mühendisliği](/bolum/deniz-ulastirma-isletme-muhendisligi) ve [su altı teknolojisi](/bolum/su-alti-teknolojisi) gibi denizin öteki yüzlerine yakın kılar.
Alanın Kamusal Çerçevesi: 4922 Sayılı Kanun
Bir gemi tasarlanır, hesaplanır ve üretilir; ama denize açılabilmesi için ayrıca denetlenir ve belgelendirilir. Bu ikinci halka teknik değil hukukidir ve alanın kamusal çerçevesini kurar. Bu çerçeveye doğrudan değen metinlerden biri 4922 sayılı kanundur. Kanunun adı kaynakta DENİZDE CAN VE MAL KORUMA HAKKINDA KANUN olarak yayımlanmıştır ve bu ad üç ayrı okumada karakter düzeyinde aynı çıkmıştır. Hiçbir okumada ad satırına bitişik bir dipnot işareti görülmemiştir; ad satırında böyle bir işaret bulunup bulunmadığına dair burada hiçbir iddia kurulmamaktadır, yalnızca üç okumanın da böyle bir işaret getirmediği kaydedilmektedir.
Künye değerleri üç okumada özdeştir: kanun numarası 4922, kabul tarihi 10/6/1946, Resmî Gazete değeri Tarih: 14/6/1946 Sayı: 6333 ve Düstur değeri Tertip: 3 Cilt: 27 Sayfa: 1258. Satır biçimlerinde ise bir ayrışma vardır. Resmî Gazete satırı Yayımlandığı Resmî Gazete: Tarih: 14/6/1946 Sayı: 6333 biçiminde üç okumada da aynıdır. Buna karşılık Kanun Numarası : 4922, Kabul Tarihi : 10/6/1946 ve Yayımlandığı Düstur : Tertip: 3 Cilt: 27 Sayfa: 1258 satırları yalnızca ikinci ve üçüncü okumada bu hâliyle görülmüştür; birinci okuma bu üç satırı kalın yazı işaretleriyle ve iki nokta öncesindeki boşluğu düşürerek yeniden yazdığı için satır biçimi kaleminde tanık sayılmamıştır. Künye değerinin taşıdığı Tertip: 3 bilgisi, belgenin açıldığı adresin tertibiyle tutarlıdır; bu, adresin doğru tertipten açıldığının belge içi teyididir.
Belgenin birinci bölüm başlığı BİRİNCİ BÖLÜM, alt başlığı Tarifler ve ticaret gemilerinin teknik nitelikleri olarak üç okumada aynı görülmüştür. Madde önekleri Madde 1 –, Madde 2 – biçiminde, uzun tire ve iki yanında boşlukla, üç okumada aynıdır.
Kanunun birinci maddesi bu rehberin en can alıcı yeridir, çünkü programın ders katalogunda ayrı ayrı okutulan alt sistemleri tek bir hukuki ölçüte bağlar. Madde Madde 1 – (Değişik: 16/7/2008-5790/1 md.) işaretiyle açılır ve Bu Kanunun uygulanması bakımından; cümlesinden sonra tanımları sıralar. Doğrulanan bentler şunlardır: A) İdare: Denizcilik Müsteşarlığını, B) Gemi: Adı, tonilatosu ve kullanma amacı ne olursa olsun, denizde kürekten başka aletle yola çıkabilen her aracı, C) Ticaret gemisi: Menfaat sağlamak kastıyla denizde kullanılan her gemiyi, D) Küçük deniz aracı: Yolcu gemileri hariç, tam boyu 24 metreden küçük olan her türlü ticaret gemisini, ve alanın çekirdeğini yazan bent: E) Denize elverişlilik: Tüm ticaret gemileri ve deniz tesislerinin tekne, makine, genel donanım, can kurtarma, yangından korunma ve yangın söndürme durumu, seyir teçhizatı ve haberleşme sistemi, sağlık koşulları, yük ve yolcu taşıma kapasiteleri, deniz kirliliğini önleme donanımları ile diğer seyir emniyeti konuları bakımından tahsis olundukları hizmetin normal deniz tehlikelerine karşı koyabilecek durumda olmaları hâlini, Aynı maddede yolcu da tanımlanmıştır: F) Yolcu: Kaptan, gemi adamı veya geminin işi gereği gemide bulunan diğer kişiler, gemiyi donatan veya işletenin eş ve çocukları ile hizmetinde olan personeli, işletenin bir görev ile yolculuk eden adamı, temsilcisi ve memurları, taşınan hayvanların çobanları, mücbir sebeplerle veya kaptanın denizde can kurtarma ödevinden dolayı gemiye alınan kimseler ile bir yaşından küçük çocukların dışında kalan ve navlunlu veya navlunsuz taşınan herkesi, Madde ifade eder. cümlesiyle kapanır. Bu bentlerdeki büyük harfli sıralama ile hâlini yazımı kaynakta göründüğü hâlde bırakılmıştır.
E bendinin okunması gereken yeri şudur: tekne, makine, genel donanım, can kurtarma, yangından korunma ve yangın söndürme, seyir teçhizatı ve haberleşme, yük ve yolcu kapasitesi ile deniz kirliliğini önleme donanımı tek tek sayılmakta ve hepsi tek bir ölçüte bağlanmaktadır. Bu dizi, programın gemi inşaatı, gemi makineleri, donatım, yangın ve can kurtarma sistemleri, seyir ve haberleşme, kapasite hesabı ve deniz kirliliğinin önlenmesi başlıklarının hukuk metnindeki karşılığıdır.
İkinci madde limandan ayrılışı bir izne bağlar: Madde 2 – (Değişik: 16/7/2008-5790/2 md.) Liman idari sınırlarını geçerek sefer yapacak her ticaret gemisinin limandan ayrılışı, liman başkanlığınca verilecek izne tâbidir. Bu izin liman çıkış belgesi ile verilir. Aynı madde bu belgenin hangi başlıklardaki uygunluğa bağlı olduğunu sayar: Liman çıkış belgesi, talep üzerine denize elverişli olan ticaret gemilerinin; a) Gemi adamları ile donatımı, b) Yolcu sayısı ve yükün cinsi, c) Yükleme durumu, hususları açısından belgelerin uygunluğu ile diğer zorunlu belgelerinin geçerliğinin liman başkanlığınca yapılacak denetim sonucu tespit edilmesi hâlinde düzenlenir. Bu cümleyi izleyen (Ek cümleler: 4/7/2024-7519/5 md.) işaretli bölüm Yapılacak denetimin usul ve esasları İdare tarafından yönetmelikle belirlenir. Bu denetim, İdare tarafından oluşturulan, liman giriş ve çıkış işlemlerinin takip edildiği sistem üzerinden sunulan belgeler üzerinden de yapılabilir. biçimindedir. Maddenin son fıkrası ise Geminin denize elverişli olmadığının herhangi bir şekilde anlaşılması veya limandan ayrılmasını engelleyecek başkaca bir bilginin liman başkanlığına ulaşması hâlinde liman çıkış izni verilmez. der. Bu maddedeki küçük harfli bent dizisi, birinci maddedeki büyük harfli diziden farklıdır ve bu fark düzeltilmemiştir.
Üçüncü madde teknik nitelikleri doğrudan uluslararası çerçeveye bağlar: Madde 3 – Ticaret gemilerinin tahsis edildikleri işlere ve yapacakları yolculuklara göre tekne, makine, kazan, genel donanım, can kurtarma, yangından korunma ve yangın söndürme, seyir ve telsiz ekipmanları ve sair araç ve teferruatının yönetmeliği gereğince haiz olmaları lazımgelen durumları ve bu hususların denetimi; uluslararası sözleşmeler kapsamında olan gemiler için taraf olduğumuz uluslararası sözleşmelere göre, kapsam dışında kalan ticaret gemileri için ise İdare tarafından çıkarılan yönetmeliklere göre belirlenir. Maddenin son cümlesinin (Mülga son cümle: 4/7/2024-7519/6 md.) işaretiyle mülga olduğu iki okumada teyit edilmiştir; mülga cümlenin gövdesi hiçbir okumada gelmemiş ve bu rehberde alıntılanmamıştır. Bitişik yazılmış lazımgelen sözcüğü düzeltilmemiştir.
Dördüncü madde mühendislik doğrulamasının çıktısını bir belgeye bağlar: Madde 4 – (Değişik birinci fıkra: 16/7/2008-5790/4 md.) Denetleme sonunda durumu yönetmeliğe uygun olduğu anlaşılan ticaret gemisine süreli bir "denize elverişlilik belgesi" verilir. Denize elverişlilik belgesi olmayan veya belgesinin süresi bitmiş olan ticaret gemisine çıkış izni verilmeyeceği gibi, herhangi bir sebeple tekne, makine ve genel donanım gibi esas kısımları bakımlarından yönetmeliğinde belirtilen nitelikleri kaybetmiş olan ticaret gemisinin belgesi İdare tarafından iptal edilir. Esas kısımlar ve 3 üncü maddede belirtilen diğer araç ve teçhizattan kısa sürede tamamlanabilecek veya onarılabilecek olanlarının eksikliği gemiyi denize elverişsiz hale getirmez. Maddenin ikinci fıkrası belge süresi yolculuk sırasında biten gemi için şunu der: Denize elverişlilik belgesinin süresi, yolculuğun devamı sırasında biten bir ticaret gemisi, yolculuğu bir Türk limanında bitiyorsa, yolculuğu bitirdikten sonra, denetleneceği limana dönmek ödevindedir. Böyle bir ticaret gemisi, denetleneceği limana kadar, denize elverişlilik belgesi varmış gibi ticari işlem yapabilir. Üçüncü fıkra (Değişik üçüncü fıkra: 16/7/2008-5790/4 md.) işaretiyle gelir ve şöyledir: Belge süresi içinde, yolculuğun devamı sırasında herhangi bir sebeple yönetmeliğine uygun durumunu kaybetmiş olan ticaret gemisi, ticari işleminin tamamlanacağı limana kadar yolculuğuna devam edebilir. Böyle bir ticaret gemisi, hiçbir ticari işlemde bulunmaksızın yolculuğunu tamamladığı limandan onarılabileceği en yakın limana gidebilir. Bu maddenin esas kısımlar ifadesini tekne, makine ve genel donanım olarak açması, tasarımın kritik alt sistemlerini hukuken adlandırmasıdır.
Beşinci madde alanın pratiğindeki kuruluşları tanır: Madde 5 – (Değişik: 5/5/1981 - 2459/1 md.) Milli ve Milletlerarası tanınmış tasnif kurumlarından verilen ve hükmü olan bir belgeyi haiz gemilere, belgesinde yazılı süre ve görev için, ayrıca denetleme yapılmadan, denize elverişlilik belgesi verilir. Ancak bu gibi kurumların yönetmelik ve kurallarınca denetleme dışında bıraktıkları kısımlarının denetlenmesi bu kanun hükümlerine göre yapılır. Klas kuruluşu belgesinin hukuki değeri budur. Kaynaktaki büyük harfli Milli ve Milletlerarası yazımı ile küçük harfli bu kanun yazımı düzeltilmemiştir.
Altıncı madde yola çıkış öncesi denetimi ve yükleme tarafını yazar: Madde 6 – Ticaret gemileri yola çıkmadan önce, can kurtarma, yangından korunma, yangın söndürme ve seyir donanımları, gemi adamları, kumanya ve yakıtı, yolcu sayısı, yükünün cinsi, istifi ve yük miktarı ve yükleme markası bakımlarından yönetmelikle belirlenen usul ve esaslara göre denetlenebilir ve bu durumlarda yönetmeliğine uygun olmıyan ticaret gemilerinin yola çıkmasına izin verilmez. İkinci fıkra (Değişik ikinci fıkra: 16/7/2008-5790/6 md.) işaretiyle gelir: İdare, bu madde ile 2 nci maddede belirtilen denetimler bakımından küçük deniz araçları ve balıkçı gemileri ile liman sefer bölgesi, bitişik iki liman veya Marmara Denizi içindeki tüm limanlar arasında sürekli veya düzenli sefer yapan gemiler ve acil durumlarda kullanılacak gemiler için basitleştirilmiş uygulamalar getirebilir, istisnâ veya muafiyetler tanıyabilir. İdare gerekli gördüğünde, liman sınırları içinde çalışan ticaret gemilerini birinci fıkra hükümlerine göre denetleyebilir. Eski yazımlar olmıyan, istisnâ ve 2 nci olduğu gibi bırakılmıştır. Bu fıkradaki istifi ve yük miktarı ve yükleme markası ifadesi, programın stabilite ve yükleme derslerinin hukuk metnindeki karşılığıdır.
Yedinci madde ise doğrudan bir gemi mühendisliği hesabını hükme bağlar: Madde 7 – Ticaret gemilerinin, çeşitli resim ve harçlarının ödenmesinde esas olan tonilatoları, yönetmeliğine göre yapılacak ölçmelerle belirtilir. Bu madde resim ve harç sözcüklerini geçirmekle birlikte hiçbir tutar içermemektedir; bu rehbere hiçbir para tutarı aktarılmamıştır.
Örtüşmenin sınırı da aynı açıklıkla yazılmalıdır. Bu kanun bu programı kurmaz; bir yükseköğretim düzenlemesi değildir ve doğrulanan maddelerde hiçbir üniversite, fakülte, bölüm, program veya diploma hükmü yoktur. Bu programın ders planını belirlemez: birinci maddenin E bendindeki ve üçüncü maddedeki teknik kalem listeleri bir denetim ölçütüdür, bir müfredat değildir; bir dersin adı ile bir denetim başlığının örtüşmesi o dersi kanunun belirlediği anlamına gelmez. Mezunun meslek tanımını da düzenlemez: doğrulanan maddelerde gemi mühendisine bir unvan, yetkilendirme, sicil, imza yetkisi ya da meslek icrası şartı getirilmemektedir; denetimi ve belgelendirmeyi yapan özne İdare ve liman başkanlığı olarak yazılıdır, tasnif kurumları ise kurum olarak anılmakta, kişiler olarak değil. Gemi mühendisi, gemi inşaatı veya deniz teknolojisi terimlerinin bu kanunda ayrıca tanımlanıp tanımlanmadığına dair hiçbir olumsuz iddia kurulmamaktadır: yalnızca bu oturumda çekilen birinci ile yedinci maddeler kapsamında böyle bir tanımın iki okumada birebir teyit edilemediği söylenebilir. Kanunun güncel hâli, bugünkü uygulanışı, yürürlük durumu, metinde geçen kurum adlarının bugünkü karşılığı, ikincil mevzuatı ve değişiklik zincirinin bugünkü hâli hakkında bu rehber hiçbir hüküm vermez; bunlar için kaynak listesindeki resmi adresin esas alınması gerekir.
Bu başlıkta bilerek eksik bırakılanlar şunlardır. Kanun metni üç ayrı okumayla çekilmiş, yalnızca en az iki okumada karakter düzeyinde aynı çıkan öğeler alıntılanmıştır; dördüncü bir okuma yapılmamıştır, dolayısıyla tek okumada kalan hiçbir öğe ek bir denemeyle çözülmeye çalışılmamıştır. Yöntemin kendi sınırı da eksik olarak sayılmalıdır: üç okuma aynı kısa zaman aralığında yapıldığı ve okuma aracı aynı adres için yanıtı yaklaşık on beş dakika önbelleğe aldığı için okumalar büyük olasılıkla tek bir metne dönüştürme çıktısı üzerinde çalışmıştır; bu nedenle okumalar arası mutabakat yalnızca okuma ve çıkarım hatasını eler, kaynağın metne dönüştürülmesi sırasında oluşmuş bir bozulmayı elemez. Bu belgede bunun somut kanıtları görülmüştür: künye bloğunun içinde iki nokta kullanımı asimetriktir, dış etiketlerden bir bölümü iki noktadan önce boşluk taşırken Resmî Gazete satırı taşımamaktadır ve bu asimetri üç okumada da aynı geldiği için mutabakatla elenememiştir; değişiklik parantezlerinin iç biçimi de tutarsızdır, birinci, ikinci, dördüncü ve altıncı maddelerde tirenin iki yanı boşluksuzken beşinci maddede boşluk vardır ve bu fark yine üç okumada aynı gelmiştir; lazımgelen, olmıyan, istisnâ, tâbidir ve hâlinde gibi eski ve bitişik yazımlar da üç okumada aynı gelmiş ve düzeltilmemiştir. Bu üç durumun hiçbirinde kaynakta gerçekten böyle basılı olduğu iddia edilmemekte, yalnızca üç okumanın aynı çıktığı kaydedilmektedir. Aynı yöntem sınırının başka bir yüzü de görülmüştür: bu belgede iki okumada aynı çıkan künye satır biçimi ikinci ve üçüncü okumadan gelirken, aynı oturumda okunan başka bir belgede aynı biçim ayrışması ters yönde çıkmıştır; yani iki okumanın aynı göstermesi kaynağın basılı biçimi hakkında bir kanıt değildir. Birinci okuma künye satırlarını kalın yazı işaretleriyle ve iki nokta öncesindeki boşluğu düşürerek verdiği için o satır biçimi alıntılanmamıştır; ikinci okumanın kalın sarmalı iki noktayı ve değeri de içine alan biçimi de biçimsel ekleme sayılmış ve alıntılanmamıştır. Dördüncü maddenin birinci fıkrasında tırnak işaretsiz biçim yalnızca üçüncü okumada görülmüş, alıntılanmamıştır; kaynakta tırnak bulunup bulunmadığına dair hiçbir iddia kurulmamıştır, tırnaklı biçim birinci ve ikinci okumanın mutabakatıyla verilmiştir. Üçüncü okuma ikinci, üçüncü, dördüncü ve altıncı maddelerdeki ek cümle, mülga ve değişiklik parantezlerini hiç getirmemiştir; bu bir kapsam eksikliğidir, bir red değildir ve bu işaretler birinci ile ikinci okumanın mutabakatıyla doğrulanmıştır, kaynakta bulunmadıklarına dair olumsuz bir iddia kurulmamıştır. İkinci okumanın bazı bent satırlarını sondan boşluklu bitirmesi tek okumada kalmıştır; satır sonu biçimi hakkında iddia yoktur. Birinci okumanın madde önekindeki tireyi kalın sarmalın içine alması, ikinci okumanın dışında bırakması biçimsel bir ayrışma sayılmış, önek yalnızca sözcük düzeyinde doğrulanmıştır. Madde kenar başlıkları hiçbir okumada gelmemiştir; bu bir kapsam eksikliğidir ve bu kanunda madde kenar başlığı bulunup bulunmadığına dair hiçbir iddia kurulmamıştır. Birinci bölüm başlığı dışındaki bölüm başlıkları hiçbir okumadan istenmemiş ve gelmemiştir; varlıkları ya da yoklukları hakkında da iddia yoktur. Sekizinci ve sonraki maddeler hiçbir okumada istenmemiş ve getirilmemiştir; o maddelerin içeriği hakkında hiçbir iddia kurulmamıştır. Dipnot işaretleri ve dipnot gövdeleri hiçbir okumada görünmemiştir; kanunda dipnot bulunup bulunmadığına dair olumsuz bir iddia kurulmamıştır. Doğrulanan yedi madde gövdesinin hiçbiri mülga değildir; yalnızca üçüncü maddenin son cümlesi mülga olarak anılmış, gövdesi alınmamıştır. Birinci ve ikinci okumanın eklediği başlık ve kalınlaştırma işaretleri ile ayırıcı çizgiler biçimsel ekleme sayılmış, kaynak metin sayılmamıştır. İkinci okuma istenen Türkçe metni çevirmemiş, parafraz üretmemiş ve gerekçeli bir ret vermemiştir; bu belgede hiçbir okuma gövde düzeyinde reddedilmemiştir. Adres ilk denemede açıldığı için başka tertip adresleri hiç denenmemiştir. Bu oturumda hiçbir adres için curl, wget, istek kütüphanesi, arşiv, önbellek ya da ayna kullanılmamıştır. Kaynaktaki hiçbir kısaltma açılmamış, yazım, büyük ve küçük harf kullanımı ile noktalama düzeltilmemiştir. Son olarak taban puan, başarı sıralaması, kontenjan, maaş, ücret ve işe girme oranı hiç toplanmamış, hiçbir para tutarı alınmamıştır.
Gemi ve Deniz Teknolojisi Mühendisliği ile Yakın Alanlar Aynı Şey Değil
Bu program birkaç alanla karıştırılır ve karışmanın nedeni çoğu zaman adların benzerliğidir. En sık karıştığı yer klasik gemi mühendisliğidir. [Gemi inşaatı ve gemi makineleri mühendisliği](/bolum/gemi-insaati-ve-gemi-makineleri-muhendisligi) ile [gemi inşaatı](/bolum/gemi-insaati) programları da teknenin ve makinenin mühendisliğini konu edinir. Bu rehberde okunan planın adı ise bunlardan farklı bir ad olarak yayımlanmıştır ve plan, gemiye ek olarak açık deniz yapıları, oşinografi, deniz suyu kimyası, su altı akustiği ve kıyı mühendisliği gibi başlıkları da taşımaktadır. Bu rehber hangisinin daha iyi olduğu yönünde bir değerlendirme yapmaz; yalnızca kapsamların aynı olmadığını kaydeder ve tercih kararının programın kendi ders planına bakılarak verilmesi gerektiğini söyler.
İkinci karışma noktası geminin işletilmesidir. [Deniz ulaştırma işletme mühendisliği](/bolum/deniz-ulastirma-isletme-muhendisligi), [gemi makineleri işletme mühendisliği](/bolum/gemi-makineleri-isletme-muhendisligi), [deniz ulaştırma ve işletme](/bolum/deniz-ulastirma-ve-isletme) ve [gemi makineleri işletmeciliği](/bolum/gemi-makineleri-isletmeciligi) gemiyi çalıştıran tarafa bakar. Bu programda ise gemi bir işletme aracı olarak değil, bir tasarım nesnesi olarak ele alınır. Aynı gemiyle uğraşan iki taraf vardır: biri onu yapar, öteki onu yürütür.
Üçüncü karışma noktası denizin ticari ve idari tarafıdır. [Deniz ve liman işletmeciliği](/bolum/deniz-ve-liman-isletmeciligi), [denizcilik işletmeleri yönetimi](/bolum/denizcilik-isletmeleri-yonetimi), [marina ve yat işletmeciliği](/bolum/marina-ve-yat-isletmeciligi) ve [lojistik](/bolum/lojistik) yükün, limanın ve tedarik zincirinin yönetimini merkeze alır. Bu programda deniz ve iş hukuku dersi bulunması, programı bir işletme programına dönüştürmez.
Dördüncü karışma noktası genel makine ve yapı mühendislikleridir. [Makine mühendisliği](/bolum/makine-muhendisligi) ile [inşaat mühendisliği](/bolum/insaat-muhendisligi) aynı temel derslerin çoğunu okutur. Ayrım ortamdadır: burada yapı yüzer, hareket eder ve dalga yükü altında çalışır. Statik bir zemin varsayımı üzerine kurulmuş hiçbir çözüm buraya doğrudan taşınamaz.
Beşinci karışma noktası malzeme tarafıdır. [Malzeme bilimi ve mühendisliği](/bolum/malzeme-bilimi-ve-muhendisligi) ve [metalurji ve malzeme mühendisliği](/bolum/metalurji-ve-malzeme-muhendisligi) malzemenin kendisini konu edinir. Bu programda malzeme bilimi dersi bulunması ve deniz suyunun korozyon davranışının önem taşıması, programı bir malzeme programı yapmaz; buradaki malzeme bilgisi bir tasarım girdisidir.
Altıncı karışma noktası su altı ve su ürünleri alanlarıdır. [Su altı teknolojisi](/bolum/su-alti-teknolojisi), [su ürünleri mühendisliği](/bolum/su-urunleri-muhendisligi) ve [balıkçılık teknolojisi mühendisliği](/bolum/balikcilik-teknolojisi-muhendisligi) denizle ilgilenir ama farklı sorular sorar. Bu programda su altı akustiği ve oşinografi derslerinin bulunması, programı bir deniz bilimleri programına dönüştürmez.
Yedinci karışma noktası üretim ve kaynak teknolojisidir. [Kaynak teknolojisi](/bolum/kaynak-teknolojisi) ve [metalurji](/bolum/metalurji) programları birleştirme ve üretim tarafına odaklanır. Tersanede kaynağın merkezi bir yer tutması, bu programı bir üretim teknolojisi programıyla aynı yapmaz; buradaki üretim bilgisi tasarımın uygulanabilirliğini denetlemek içindir.
Sekizinci karışma noktası öteki ulaşım araçlarının mühendislikleridir. [Uçak mühendisliği](/bolum/ucak-muhendisligi), [havacılık ve uzay mühendisliği](/bolum/havacilik-ve-uzay-muhendisligi) ve [otomotiv mühendisliği](/bolum/otomotiv-muhendisligi) de akışkan içinde hareket eden bir aracı tasarlar. Yöntemsel yakınlık gerçektir; ancak dalga, kaldırma kuvveti, korozyon ve denizde kurtarma imkânsızlığı bu alana kendi özgü kısıtlarını verir.
Bir Üniversitenin Ders Planı: İstanbul Teknik Üniversitesi
Bu programın somut bir örneği için öğrenci bilgi sistemi üzerinden herkese açık biçimde yayımlanan bir lisans ders planı sayfası okundu. Sayfada basılı başlık Gemi ve Deniz Teknolojisi Mühendisliği Lisans Ders Planı biçimindedir ve aranan program adı bu başlığın içinde birebir geçmektedir. Öğretim düzeyi bu sayfada birebir yazılıdır; yarıyıl sayısından yapılmış bir çıkarım değildir. Plan sekiz yarıyıl üzerine kuruludur. Ders adları karma yayımlanmıştır: bir bölümü Türkçe, bir bölümü İngilizcedir ve hiçbiri çevrilmemiş, kısaltmalar açılmamış, sayfadaki yazım düzeltilmemiştir.
Birinci yarıyılın satırları Gemi&Deniz Tek.Müh.Giriş&Etik, Genel Kimya I, Intr.to Prog.Language(PYTHON), Matematik I, Physics I, Physics I Laboratory, Akademik Danışmanlık ve English I olarak yayımlanmıştır. Alanın adını taşıyan giriş dersinin daha ilk yarıyılda ve etikle birlikte tek bir ders adı içinde yer alması dikkat çekicidir: öğrenci alanla ilk karşılaştığı anda mesleki sorumluluk boyutuyla birlikte karşılaşmaktadır.
İkinci yarıyılın satırları Bilg. Destekli Teknik Resim, Matematik II, Physics II, Physics II Laboratory, Statik, Intr.to Sci& Eng.Comp.(MATLAB) ve English III olarak yayımlanmıştır. Bilgisayar destekli teknik resmin bu kadar erken gelmesi, alanın çizim ve geometri üzerinden konuştuğunu gösterir. Sayfa birinci yarıyılda English I, ikinci yarıyılda English III basmaktadır; bu numara atlaması olduğu gibi bırakılmış, düzeltilmemiştir. Intr.to Sci& Eng.Comp.(MATLAB) satırındaki boşluk yerleşimi de düzeltilmemiştir.
Üçüncü yarıyılın satırları Engineering Mathematics, Dynamics, Gemi Geometrisi, Materials Science, Mukavemet I, Sayısal Yöntemler ve Mühendislik Tasarımına Giriş olarak yayımlanmıştır. Gemi geometrisinin mukavemetin birinci dönemiyle aynı yarıyılda durması, biçim ile dayanımın birlikte düşünüldüğünü gösterir.
Dördüncü yarıyılın satırları Economics, Akışkanlar Mekaniği, Mukavemet II, Termodinamik, Probability and Statistics, Const.of Ship&Offshore Strc. ve bir yer tutucu satır olan 4.yy Seçime Bağlı Ders(ITB) olarak yayımlanmıştır. Akışkanlar mekaniği ile geminin ve açık deniz yapılarının inşasına dair dersin aynı dönemde durması, teori ile üretimin yan yana okutulduğunu gösterir.
Beşinci yarıyılın satırları Wave Mechanics, Adv. Manufacturing Process, Stgth of Shps & Offshr Strctrs, Ship Theory, Türk Dili I, Safety Mang.&Risk Analy. ile iki yer tutucu satır olan 5.yy Seçime Bağlı Ders(TB) ve 5.yy Seçime Bağlı Ders(MT) olarak yayımlanmıştır. Dalga mekaniği, gemi teorisi ve mukavemetin bu dönemde bir araya gelmesi programın çekirdeğinin burada kurulduğunu gösterir; güvenlik yönetimi ve risk analizi dersinin aynı dönemde durması ise teknik hesabın yanına karar disiplinini koyar.
Altıncı yarıyılın satırları Marine Engines&Aux., Gemi & Dnz Yapılarının Direnci, Ship Design, Türk Dili II, Oceanography, Deniz ve İş Hukuku, Deniz Suyu Kimyası, Gemi ve Oşinografi Lab., Kariyer Danışmanlığı ve bir yer tutucu satır olan 6.yy Seçime Bağlı Ders (ITB) olarak yayımlanmıştır. Bu, planın en yoğun yarıyılıdır: makine, direnç, tasarım, oşinografi, deniz suyu kimyası, laboratuvar ve hukuk aynı dönemde yürür. Bu yarıyıldaki yer tutucu Ders (ITB) biçiminde, dördüncü yarıyıldaki ise Ders(ITB) biçimindedir; bu boşluk farkı düzeltilmemiştir.
Yedinci yarıyılın satırları Atatürk İlk & İnkılap Trh I, Gemi & Dnz. Tek. Müh. Tasarımı I, Gemi Sevki, Hidrodinamik, Coastal Engineering, Underwater Acoustics ile iki yer tutucu satır olan 7.yy Seçime Bağlı Ders(MT) ve 7.yy Seçime Bağlı Ders(TM) olarak yayımlanmıştır. Hidrodinamik ile gemi sevkinin aynı dönemde durması, direncin ve pervanenin birlikte öğretildiğini gösterir. Yer tutuculardaki (MT) ve (TM) ayrımı sayfada bu biçimde basılıdır ve birleştirilmemiştir.
Sekizinci yarıyılın satırları Atatürk İlk & İnkılap Trh II, Gemi& Dnz.Tek.Müh. Tasarımı II, Offshore Structural Analysis, Shipyard Organization, Bireysel Proje ile üç yer tutucu satır olan 8.yy Seçime Bağlı Ders I(MT), 8.yy Seçime Bağlı Ders II(MT) ve 8.yy Seçime Bağlı Ders (ITB) olarak yayımlanmıştır. Tasarımın ikinci bölümü, açık deniz yapısal analizi ve tersane organizasyonunun aynı dönemde yer alması, öğrencinin son yarıyılda tasarımı üretilebilirlikle birlikte düşünmeye yönlendirildiğini gösterir. Yedinci yarıyıldaki Gemi & Dnz. Tek. Müh. Tasarımı I ile sekizinci yarıyıldaki Gemi& Dnz.Tek.Müh. Tasarımı II arasındaki boşluk ve nokta farkı sayfada bu biçimdedir ve düzeltilmemiştir.
Bu başlıkta bilerek eksik bırakılanlar şunlardır. Bu sayfa iki ayrı okumayla, birbirinden farklı ifadelerle yazılmış iki ayrı istekle okunmuştur; üçüncü bir okuma yapılmamıştır. Sayfadan alınan satır sayısı sekiz yarıyıl boyunca altmış üçtür; bunların dokuzu seçmeli yer tutucu satırdır ve geriye elli dört ders adı kalmaktadır. Düşürülen yer tutucu satırların yarıyıllara dağılımı dördüncü yarıyılda bir, beşinci yarıyılda iki, altıncı yarıyılda bir, yedinci yarıyılda iki, sekizinci yarıyılda üçtür. Hiçbir ders adı düşürülmemiştir; okunamayan yarıyıl yoktur, reddedilen okuma yoktur ve iki okuma yarıyıl başlıkları, ders sırası, her yarıyıldaki ders sayısı, yazım ve boşluk kullanımı bakımından birebir aynı çıkmıştır. Öğretim düzeyi bu sayfada birebir basılıdır ve iki okuma bu noktada uyuşmuştur; sekiz yarıyıllık yapı bu tespitin yalnızca destekleyicisidir, düzey yapıdan çıkarılmamıştır. Üniversite adı konusunda durum ayrıca yazılmalıdır: ad alan adından çıkarım değildir, sayfada yayımlanmıştır, ancak tam ad yalnızca sayfanın meta alanında bildirilmiştir ve iki okuma hangi meta alanı olduğunda ve büyük ile küçük harf yazımında ayrışmıştır. Birinci okuma adı meta telif alanında İstanbul Teknik Üniversitesi biçiminde, ikinci okuma meta yazar alanında İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ biçiminde bildirmiştir. Bu ayrışma çözülmemiş, taraf tutulmamış ve yalnızca işaretlenmiştir; kaynak bu nedenle reddedilmemiştir, çünkü iki okuma adın kendisinde çelişmemekte, yalnızca adın sayfadaki konumunda ve harf biçiminde ayrışmaktadır, yani bu bir konum farkıdır, bir ad çelişkisi değildir. Görünür gövde metninde iki okumanın ortaklaştığı biçim İTÜ kısaltmasıdır ve bu kısaltma açılmamıştır; tam adın görünür başlıkta basılı olduğu bu rehberde iddia edilmemektedir. Fakülte adı iki okumanın hiçbirinde bildirilmemiştir; bu nedenle fakülte adı hakkında burada hiçbir iddia yoktur. Seçmeli yer tutucu satırlar sayfanın bastığı biçimde taşınmış, hiçbir havuz doldurulmamıştır; bu sayfa zaten havuz içeriği basmamaktadır ve havuzdan kaç ders seçileceği ile ders yükü hiç yazılmamıştır. Sayfa aynı ders adını iki kez basmamıştır; bu nedenle tekilleştirme sorusu bu kaynakta doğmamıştır. Ders kodu, kredi ve iş yükü sütunları sayfada basılıydı, alınmamıştır ve bu rehberde hiçbir yerde verilmemiştir. Sayfa bir puan türü yayımlamamaktadır; bu rehberdeki puan türü bu sayfaya dayandırılmamıştır ve sayfa taban puan ile kontenjan da yayımlamamaktadır. Bu program için ikinci bir plan kaynağı aranmamıştır, çünkü bu kaynak iki okumada tam uyuşmuştur; aynı üniversitenin başka sayfaları ise ya farklı bir program adı bastıkları ya da lisansüstü düzeye ait oldukları için hiç açılmamıştır. Başka bir üniversitenin bu programa ait yayımlanmış bir planının bulunmadığı yönünde hiçbir iddia kurulmamaktadır. Bu plan tek bir kurumun planıdır ve öteki kurumların planları için hiçbir şey söylemez.
Mezunlar Ne İş Yapar?
Bu programın mezununun ilk ve en belirgin çalışma alanı gemi tasarımıdır. Tekne biçiminin belirlenmesi, hacim ve ağırlık dağılımının hesaplanması, denge ve stabilite kontrolü ile genel yerleşim planının kurulması bu işin gövdesidir. Planda gemi geometrisi, gemi teorisi ve gemi tasarımı derslerinin bulunması bu alanla doğrudan ilişkilidir.
İkinci alan yapısal analizdir. Gövdenin dalga yükleri altındaki gerilmelerinin hesaplanması, kritik bölgelerin belirlenmesi ve yapı elemanlarının boyutlandırılması ayrı bir uzmanlıktır. Planda mukavemetin iki dönem okutulması, ardından gemi ve deniz yapılarının mukavemeti ile açık deniz yapısal analizi derslerinin gelmesi bu tarafa hazırlar.
Üçüncü alan hidrodinamik ve sevk sistemleridir. Direncin tahmin edilmesi, gerekli gücün belirlenmesi ve pervanenin tasarlanması hem hesap hem deney gerektiren bir iştir. Planda dalga mekaniği, hidrodinamik, direnç ve gemi sevki dersleri bu tarafa açılır.
Dördüncü alan gemi makineleri ve yardımcı sistemlerdir. Ana makinenin seçilmesi, yardımcı devrelerin boyutlandırılması ve makine dairesinin yerleşiminin planlanması bu tarafın işidir; planda gemi makineleri ve yardımcıları dersi buraya değer.
Beşinci alan tersane ve üretimdir. Üretim yönteminin seçilmesi, blok bölümlemesinin yapılması, iş sıralamasının kurulması ve kalitenin denetlenmesi tasarımın gerçeğe dönüştüğü yerdir. Planda ileri üretim yöntemleri ile tersane organizasyonu dersleri bu alana açılır.
Altıncı alan denetim ve belgelendirmedir. Kanun metninde denetleme sonunda durumu yönetmeliğe uygun olduğu anlaşılan ticaret gemisine süreli bir belge verildiği yazılıdır ve tasnif kurumlarından alınan belgelerin hukuki değeri ayrıca düzenlenmiştir. Bu, klas kuruluşları ve denetim kuruluşları etrafında oluşan bir çalışma alanına işaret eder.
Yedinci alan açık deniz ve kıyı yapılarıdır. Sabit ve yüzer açık deniz platformları, kıyı koruma yapıları ile liman yapıları gemi dışındaki deniz mühendisliği ürünleridir; planda kıyı mühendisliği ve açık deniz yapısal analizi dersleri bu tarafa hazırlar.
Sekizinci alan deniz ortamı ölçme ve su altı sistemleridir. Oşinografi, deniz suyu kimyası ve su altı akustiği dersleri ölçüm, algılama ve su altı araçlarına dönük çalışmaların temelini kurar.
Bu alanda bazı işlerin belirli belge, yeterlik, izin ya da yetki şartlarına bağlı olduğu bilinmekle birlikte, bu rehber hangi işin hangi şarta bağlı olduğu konusunda bir iddia kurmamaktadır; bu bilgi ilgili mevzuattan ve yetkili kurumdan öğrenilmelidir. Bu rehber hiçbir iş için ücret aralığı, işe girme oranı ya da kariyer hızı vermez.
Kimler Tercih Etmeli?
Bu programı düşünen öğrencinin kendine sorması gereken ilk soru şudur: üç boyutlu bir biçimi kafanızda çevirebiliyor musunuz? Bu alanın gündelik dili eğri yüzeyler, kesitler ve hacimlerdir. Teknik resmin ve geometrinin daha ilk yıllarda gelmesi bu nedenledir; uzamsal düşünmeyi zorlayıcı bulan bir öğrenci burada sürekli bir dirençle karşılaşır.
İkinci soru fizik ve matematiktir. Planda matematiğin iki dönemi, mühendislik matematiği, sayısal yöntemler, olasılık ve istatistik ile fiziğin iki dönemi ve laboratuvarları vardır. Bu yükten kaçmayı planlayan bir öğrenci mukavemet, akışkanlar mekaniği ve hidrodinamik derslerinde aynı konuları çok daha zor bir biçimde tekrar karşılar.
Üçüncü soru ölçek ve sorumluluktur. Bu alanda tasarlanan nesne büyüktür, pahalıdır ve içinde insan taşır. Kanun metninin adının denizde can ve mal korumaya işaret etmesi bu ölçeğin hukuki karşılığıdır. Kendi hesabının sonucunu üstlenmeyi ağır bulan bir öğrenci bu alanda zorlanır.
Dördüncü soru dildir. Bu rehberde okunan planda ders adlarının önemli bir bölümü İngilizce yayımlanmıştır ve alanın teknik belgelerinin, kuralların ve yazılımlarının çoğu da bu dilde üretilmektedir. İngilizce okumaya isteksiz bir öğrenci hem derste hem meslekte kendini sınırlı bulur.
Beşinci soru sahadır. Bu alanın öğrenimi yalnızca sınıfta geçmez; tersane, laboratuvar ve gemi ortamı işin parçasıdır. Planda gemi ve oşinografi laboratuvarı ile tersane organizasyonu derslerinin bulunması bu tarafa işaret eder. Gürültülü, tozlu ve fiziksel bir çalışma ortamını baştan reddeden bir öğrenci alanın bir bölümünü kendine kapatmış olur.
Altıncı soru disiplinler arası çalışabilmektir. Bir gemi tasarımı aynı anda yapı, makine, elektrik, malzeme, hukuk ve maliyet kararlarını içerir. Yalnızca kendi hesabına bakıp başkalarının kısıtlarını dinlemeyen bir öğrenci burada ekip içinde zorlanır.
Yedinci soru sabır ve doğrulamadır. Bu alanda bir hesap tek başına yeterli değildir; sonuç bir kurala, bir sözleşmeye ya da bir denetime karşı doğrulanmak zorundadır. Kuralları okumayı ve belge hazırlamayı gereksiz gören bir öğrenci teknik olarak güçlü olsa bile işin yarısını yapmış olur. Son olarak bu programın dört yıllık bir lisans programı olduğu ve uygulama yükünün ders dışı çalışmayı da gerektirdiği baştan bilinmelidir.
Tercih Öncesi Notlar
Birinci not: Bu programın adı üniversiteler arasında farklılaşabilmektedir. Yakın bir içerik gemi ve deniz teknolojisi mühendisliği, gemi inşaatı ve gemi makineleri mühendisliği ya da gemi inşaatı başlıklı adlarla açılabilmekte ve bu adların altındaki ders planları birbirinden belirgin biçimde ayrışabilmektedir. Aynı adın bir üniversitede yapı ve mukavemet ağırlıklı, başka bir üniversitede hidrodinamik ya da açık deniz yapıları ağırlıklı kurulması olağandır. Tercih listesi yapılırken adın değil, ilgili üniversitenin kendi ders planının okunması gerekir.
İkinci not: Öğretim dili ayrıca sorulmalıdır. Bu rehberde okunan planda ders adlarının bir bölümü İngilizce, bir bölümü Türkçe basılıdır ve bu, öğretim dili hakkında tek başına bir sonuç vermez. Hazırlık sınıfının bulunup bulunmadığı, hangi derslerin hangi dilde okutulduğu ve bunun her üniversitede aynı olup olmadığı tercihten önce öğrenilmelidir.
Üçüncü not: Laboratuvar, tersane ve staj düzeni bu alanda olağandan daha belirleyicidir. Öğrencinin çekme havuzu ya da benzeri deney altyapısına erişip erişemediği, tersane ve gemi ziyaretlerinin düzenli yapılıp yapılmadığı, bilgisayar destekli tasarım ve analiz yazılımlarının derslerde kullanılıp kullanılmadığı ve staj düzeninin nasıl kurulduğu sorulmalıdır. Bu rehberde okunan planda tasarım dersleri son yılda iki dönem hâlinde yer almaktadır; bu düzenin her üniversitede aynı olmadığı bilinmelidir.
Dördüncü not: Alanın komşularına bakmak isteyen öğrenci için doğrudan yakın programlar [gemi inşaatı ve gemi makineleri mühendisliği](/bolum/gemi-insaati-ve-gemi-makineleri-muhendisligi) ve [gemi inşaatı](/bolum/gemi-insaati); geminin işletilmesine ilgi duyan öğrenci için [deniz ulaştırma işletme mühendisliği](/bolum/deniz-ulastirma-isletme-muhendisligi), [gemi makineleri işletme mühendisliği](/bolum/gemi-makineleri-isletme-muhendisligi), [deniz ulaştırma ve işletme](/bolum/deniz-ulastirma-ve-isletme) ve [gemi makineleri işletmeciliği](/bolum/gemi-makineleri-isletmeciligi); limanın, yükün ve denizcilik işletmelerinin yönetimine ilgi duyan öğrenci için [deniz ve liman işletmeciliği](/bolum/deniz-ve-liman-isletmeciligi), [denizcilik işletmeleri yönetimi](/bolum/denizcilik-isletmeleri-yonetimi), [marina ve yat işletmeciliği](/bolum/marina-ve-yat-isletmeciligi), [lojistik](/bolum/lojistik) ve [uluslararası ticaret ve lojistik](/bolum/uluslararasi-ticaret-ve-lojistik); yapı ve makine mühendisliğinin geniş çerçevesine ilgi duyan öğrenci için [makine mühendisliği](/bolum/makine-muhendisligi), [inşaat mühendisliği](/bolum/insaat-muhendisligi), [mekatronik mühendisliği](/bolum/mekatronik-muhendisligi) ve [endüstri mühendisliği](/bolum/endustri-muhendisligi); malzeme ve üretim tarafına ilgi duyan öğrenci için [malzeme bilimi ve mühendisliği](/bolum/malzeme-bilimi-ve-muhendisligi), [metalurji ve malzeme mühendisliği](/bolum/metalurji-ve-malzeme-muhendisligi), [kaynak teknolojisi](/bolum/kaynak-teknolojisi) ve [metalurji](/bolum/metalurji); denizin bilimsel ve biyolojik tarafına ilgi duyan öğrenci için [su altı teknolojisi](/bolum/su-alti-teknolojisi), [su ürünleri mühendisliği](/bolum/su-urunleri-muhendisligi) ve [balıkçılık teknolojisi mühendisliği](/bolum/balikcilik-teknolojisi-muhendisligi); öteki ulaşım araçlarının mühendisliğine ilgi duyan öğrenci için [uçak mühendisliği](/bolum/ucak-muhendisligi), [havacılık ve uzay mühendisliği](/bolum/havacilik-ve-uzay-muhendisligi) ve [otomotiv mühendisliği](/bolum/otomotiv-muhendisligi); enerji ve çevre tarafına ilgi duyan öğrenci için [enerji sistemleri mühendisliği](/bolum/enerji-sistemleri-muhendisligi) ve [çevre mühendisliği](/bolum/cevre-muhendisligi); alanın hukuki ve güvenlik tarafına ilgi duyan öğrenci için [hukuk](/bolum/hukuk) ve [iş sağlığı ve güvenliği](/bolum/is-sagligi-ve-guvenligi) karşılaştırılmaya değer yollar oluşturur.
Beşinci not: Bu rehber bölümün ne olduğunu anlatır; hangi üniversiteye hangi puanla girileceğini anlatmaz. Taban puan, başarı sıralaması ve kontenjan her yıl değişir ve tek geçerli kaynağı ÖSYM tercih kılavuzu ile YÖK Atlas'tır. Bu sayfada bilerek puan, sıralama ya da maaş rakamı verilmiyor: eksik bilgi, yanlış bilgiden iyidir.
ÖSYM bu programı 2 üniversitede, 2 ayrı kontenjan satırında açtı. Aşağıdaki iki puan, bu programın ÖSYM'de yayımlanmış en yüksek ve en düşük taban puanıdır.
ÖSYM'nin bu tablolarında başarı sıralaması yoktur; sıralama için YÖK Atlas kullanılmalıdır. Taban puanlar geçmiş yılın sonucudur, her yıl değişir.
Bu rehber bilgilendirme amaçlıdır; müfredat ve koşullar üniversiteye göre değişir. Bölümün bulunduğu üniversiteler ile güncel taban puan, başarı sıralaması ve kontenjanlar için ÖSYM tercih kılavuzu ve YÖK Atlas esastır.