Hassas Tarım ve Tarımsal Robotlar

Tarım, teknik bir alan olduğu kadar kamusal olarak düzenlenmiş bir alandır ve hassas tarımın çalıştığı veri altyapısının önemli bir bölümü bir kamu politikası olarak kurulmuştur. Bu çerçeveye doğrudan değen metinlerden biri 5488 sayılı kanundur. Kanunun adı kaynakta TARIM KANUNU olarak yayımlanmıştır ve bu ad üç ayrı okumada karakter düzeyinde aynı çıkmıştır; hiçbir okuma ad satırında dipnot işareti, parantez ya da farklı bir yazım getirmemiştir.

Künye satırları da üç okumada özdeştir ve bu kanunda yalnızca değerler değil, satırların basılı biçimi de mutabakat eşiğini geçmiştir. Kanun numarası satırı Kanun Numarası : 5488, kabul tarihi satırı Kabul Tarihi : 18/4/2006, resmî gazete satırı Yayımlandığı Resmî Gazete : Tarih : 25/4/2006 Sayı : 26149, düstur satırı ise Yayımlandığı Düstur : Tertip : 5 Cilt : 45 biçiminde gelmiştir. Düstur satırında bir sayfa değeri hiçbir okumada gelmemiştir; bu bir kapsam eksikliğidir ve satırın basılı biçiminin bundan ibaret olduğu iddia edilmemektedir.

İlk beş maddenin kenar başlıkları üç okumada aynıdır: sırasıyla Amaç, Kapsam, Tanımlar, Tarım politikalarının amaçları ve Tarım politikalarının ilkeleri. Madde öneki beş maddede de aynı biçimde, büyük harfli MADDE sözcüğü, boşluk ve tire ile gelmiştir; tirenin hangi işaret olduğuna dair burada hiçbir iddia kurulmamaktadır, çünkü bir okumanın bu konudaki nitelemesi kaynak sayılmayıp reddedilmiştir.

Kanunun birinci maddesi alanın amacını kurar: MADDE 1 – Bu Kanunun amacı; tarım sektörünün ve kırsal alanın, kalkınma plân ve stratejileri doğrultusunda geliştirilmesi ve desteklenmesi için gerekli politikaların tespit edilmesi ve düzenlemelerin yapılmasıdır. Kaynaktaki plân yazımı düzeltilmemiştir.

İkinci madde kapsamı sayar ve bu rehber açısından önemli bir ibare taşır: MADDE 2 – Bu Kanun, tarım politikalarının amaç, kapsam ve konularının belirlenmesi; tarımsal destekleme politikalarının amaç ve ilkeleriyle temel destekleme programlarının tanımlanması; bu programların yürütülmesine ilişkin piyasa düzenlemeleri, finansman ve idarî yapılanmanın tespit edilmesi; tarım sektöründe uygulanacak öncelikli araştırma ve geliştirme programlarıyla ilgili kanunî ve idarî düzenlemelerin yapılması ve tüm bunlarla ilgili uygulama usûl ve esaslarını kapsar. Buradaki araştırma ve geliştirme programları ibaresi, tarımsal teknoloji üretiminin kamusal çerçeveye açıkça alındığı yerdir. Kaynaktaki idarî, kanunî ve usûl yazımları düzeltilmemiştir.

Üçüncü madde bu rehberin en dikkat çekici yeridir, çünkü hassas tarımın gündelik dilde kullandığı kavramların bir bölümüne hukuki bir tanım verir. Madde MADDE 3 – Bu Kanunda geçen; cümlesiyle açılır ve ifade eder. ile kapanır. Bu maddenin gövdesi ve bentlerinin tamamı yalnızca ikinci ve üçüncü okumada birebir gelmiştir; birinci okuma bu maddede gövde yerine köşeli parantez içinde bir özet ürettiği için o okuma bu kalemde tanık sayılmamıştır. Yani aşağıdaki bentler iki okumanın kesişimiyle aktarılmaktadır ve üçüncü bir tanıkları yoktur.

Alanın veri altyapısını kuran bent şudur: g) Entegre idare ve kontrol sistemi: Arazi parsel tanımlama, çiftçi kayıt, hayvan kimlik, kontrol ve veri tabanından oluşan, tarıma verilen desteklerin kontrol edilmesini ve kayıt altına alınmasını sağlayan sistemi, Bu tek bent içinde geçen arazi parsel tanımlama ve hayvan kimlik ibareleri, hassas tarımın parsel bazlı yönetim ve hayvan izleme konularının hukuki adlarıdır. Aynı zincirin kayıt katmanı ayrı bir bentte yazılıdır: d) Çiftçi kayıt sistemi: Bakanlık tarafından oluşturulan çiftçilerin kayıt altına alındığı tarımsal veri tabanını, İşletme düzeyinde veri toplama ise şöyle tanımlanmıştır: e) Çiftlik muhasebe veri ağı: Tarımsal işletmelerin gelirlerine ve faaliyetlerine ilişkin muhasebe verilerinin toplanması ve veri ağı kurulmasını,

Alanın mekânsal birimi de bu maddede tanımlıdır: m) Tarım havzaları: Tarımsal faaliyet için, bir veya birkaç il sınırı veya bölge sınırları içinde aynı ekolojik şartları taşıyan ve birbirinin devamı niteliğindeki tarım alanlarını, Ekolojik benzerliğe göre alan bölmek, hassas tarımın yönetim bölgesi kavramına karşılık gelen bir işlemdir. Programın kapsadığı üretim zinciri ise iki bentte adlandırılmıştır: ı) Tarım: Doğal kaynakları uygun girdilerle birlikte kullanarak yapılan her türlü üretim, yetiştirme, işleme ve pazarlama faaliyetlerini, ve j) Tarımsal üretim: Toprak, su ve biyolojik kaynaklar ile birlikte tarımsal girdiler kullanılarak yapılan bitkisel, hayvansal, su ürünleri, mikroorganizma ve enerji üretimini, Buradaki girdi kavramı, değişken oranlı uygulamanın hukuki zeminidir.

Aynı maddede işletmenin ve üreticinin tanımları da yer alır: i) Tarımsal işletme: Üretim faktörlerini kullanarak; bitkisel ve/veya hayvansal ve/veya su ürünlerinin üretimi için tarımsal faaliyet yapan veya söz konusu tarımsal faaliyete ilave olarak işleme, depolama, muhafaza ve pazarlamaya yönelik faaliyetlerde bulunan işletmeyi, ile ç) Çiftçi: Mal sahibi, kiracı, yarıcı veya ortakçı olarak devamlı veya en az bir üretim dönemi veya yetiştirme devresi tarımsal üretim yapan gerçek ve tüzel kişileri, Sözleşmeli üretim de tanımlıdır: h) Sözleşmeli üretim: Üretici ve yetiştiriciler ile diğer gerçek ve tüzel kişilerin karşılıklı menfaat esaslarına dayalı yazılı akitlerle yürütülen tarımsal üretim şeklini, Kaynaktaki ve/veya yazımı ve bent harflerinin dizilişi düzeltilmemiştir.

Dördüncü madde alanın gerekçesini politika düzeyinde yazar: MADDE 4 – Tarım politikalarının amaçları; tarımsal üretimin iç ve dış talebe uygun bir şekilde geliştirilmesi, doğal ve biyolojik kaynakların korunması ve geliştirilmesi, verimliliğin artırılması, gıda güvencesi ve güvenliğinin güçlendirilmesi, üretici örgütlerinin geliştirilmesi, tarımsal piyasaların güçlendirilmesi, kırsal kalkınmanın sağlanması suretiyle tarım sektöründeki refah düzeyini yükseltmektir. Hassas tarımın derste anlatılan gerekçesi olan verimlilik, gıda güvenliği ve doğal kaynakların korunması başlıkları burada devlet politikasının amacı olarak sayılıdır.

Beşinci madde bunları ilkeye bağlar. Madde MADDE 5 – Tarım politikalarının ilkeleri şunlardır: cümlesiyle açılır ve bentleri şöyledir: a) Tarımsal üretim ve kalkınmada bütüncül yaklaşım. b) Uluslararası taahhütlere uyum. c) Piyasa mekanizmalarını bozmayacak destekleme araçlarının kullanımı. ç) Örgütlülük ve kurumsallaşma. d) Özel sektörün rolünün artırılması. e) Sürdürülebilirlik, insan sağlığı ve çevreye duyarlılık. f) Yerinden yönetim. g) Katılımcılık. ğ) Şeffaflık ve bilgilendirmek. Bu bentlerin metinleri üç okumada da aynıdır; buna karşılık bentlerin satır satır dizilişi yalnızca iki okumada görülmüştür, çünkü bir okuma bent dizisini tek satıra düzlemiştir. Son bendin öteki bentlerin ad öbeği kalıbından ayrılan mastar biçimi üç okumada da aynı gelmiştir ve düzeltilmemiştir; bunun kaynakta böyle basılı olduğu iddia edilmemektedir.

Örtüşmenin sınırı da aynı açıklıkla yazılmalıdır. Bu kanun bu programı kurmaz; bir yükseköğretim düzenlemesi değildir ve doğrulanan maddelerde hiçbir bölüm, program, fakülte, diploma ya da yükseköğretim kurumu hükmü yoktur. Bu programın ders planını da belirlemez: üçüncü maddedeki tanım listesi bir hukuki sözlüktür, bir müfredat değildir ve ikinci maddedeki araştırma ve geliştirme programları ibaresi kamu araştırma programlarına ilişkindir, bir üniversitenin ders planına değil. Mezunun meslek tanımını da düzenlemez: doğrulanan maddelerde hassas tarım uzmanına, tarım mühendisine ya da tarımsal robotik uzmanına unvan, atanma koşulu, yetki belgesi, sicil ya da meslek icrası şartı getirilmemektedir; üçüncü maddedeki çiftçi tanımı bir üretici tanımıdır, bir meslek düzenlemesi değildir. Hassas tarım, tarımsal robot, otonom, sensör, uzaktan algılama ya da dijital tarım terimlerinin bu kanunda ayrıca tanımlanıp tanımlanmadığına dair hiçbir olumsuz iddia kurulmamaktadır: yalnızca bu oturumda çekilen ilk beş madde kapsamında böyle bir tanımın iki okumada birebir teyit edilemediği söylenebilir. Kanunun bugünkü uygulanışı, yürürlük durumu, değişiklik zinciri ve metinde geçen kurum adlarının güncelliği hakkında bu rehber hiçbir hüküm vermez; güncel hâl için kaynak listesindeki resmi adresin esas alınması gerekir.

Bu başlıkta bilerek eksik bırakılanlar şunlardır. Kanun metni üç ayrı okumayla çekilmiş ve yalnızca en az iki okumada karakter düzeyinde aynı çıkan öğeler alıntılanmıştır; dördüncü bir okuma yapılmamıştır, dolayısıyla tek okumada kalan hiçbir öğe ek bir denemeyle çözülmeye çalışılmamıştır. Yöntemin kendi sınırı da eksik olarak sayılmalıdır: üç okuma aynı kısa zaman aralığında yapıldığı ve okuma aracı aynı adres için yanıtı yaklaşık on beş dakika önbelleğe aldığı için okumalar büyük olasılıkla tek bir metne dönüştürme çıktısı üzerinde çalışmıştır; bu nedenle okumalar arası mutabakat yalnızca okuma ve çıkarım hatasını eler, kaynağın metne dönüştürülmesi sırasında oluşmuş bir bozulmayı elemez. Bu oturumda bunun somut kanıtı görülmüştür: beşinci maddenin son bendindeki mastar biçimi üç okumada da birebir aynı gelmiş ve mutabakatla elenememiştir; aynı oturumda okunan başka bir belgede ise kanun adına bir dipnot rakamı kaynaşmış hâlde iki okumada birden görünmüştür. Üçüncü maddenin gövdesi ve bentlerinin tamamı yalnızca ikinci ve üçüncü okumadan gelmektedir; birinci okuma bu maddede gövde yerine köşeli parantezli bir özet ürettiği için tanık sayılmamış ve o özet hiçbir biçimde alıntılanmamıştır, içindeki bent sayısı da bir okuma üretimi sayılıp kullanılmamıştır. Bu maddede üçüncü tanığın neden oluşmadığı budur. Beşinci maddenin bent dizisinin satır biçimi de yalnızca iki okumadan gelmektedir; bent metinleri üç okumada doğrulanmıştır ama düzleyen okumanın biçimi kullanılmamıştır. Bir okumanın madde önekindeki tire türüne ilişkin nitelemesi kaynak aktarımı sayılmamış ve reddedilmiştir. İki okumanın birlikte ürettiği bir olumsuz iddia bilerek kullanılmamıştır: iki okuma da bu belgede bölüm başlığı bulunmadığı anlamına gelen birer cümle üretmiştir; iki okumada örtüşmesine rağmen bu bir yokluk iddiasıdır, yöntem gereği reddedilmiştir ve bu rehberde 5488 sayılı kanunun bölüm başlığı taşıyıp taşımadığına dair ne olumlu ne olumsuz hiçbir iddia vardır. Üçüncü okuma bu kalemde sessiz kalmıştır ve bu sessizlik de bir yokluk kanıtı sayılmamıştır. Altıncı ve sonraki maddeler hiçbir okumada istenmemiş ve getirilmemiştir; bu bilerek yapılmış bir parasal hüküm kaçınmasıdır, çünkü bu kanunun ileri maddelerinin destekleme oranı ya da tutar taşıma ihtimali vardır ve tutar taşıyan bir madde gövdesi doğrulanmış olsa bile bu rehbere alınamazdı. O maddelerin varlığı, içeriği ya da parasal hüküm taşıyıp taşımadığı hakkında burada hiçbir iddia yoktur. Düstur satırının sayfa değeri hiçbir okumada gelmemiştir; bu bir kapsam eksikliğidir ve o değerin belgede bulunup bulunmadığına dair olumsuz bir iddia kurulmamıştır. Dipnot gövdeleri hiçbir okumada gelmemiştir; kanunda dipnot bulunup bulunmadığına dair de olumsuz bir iddia kurulmamıştır. Okumaların eklediği başlık ve kalınlaştırma işaretleri ile bir okumanın eklediği yabancı dilde bölüm etiketleri biçimsel ekleme sayılmış, kaynak metne dâhil edilmemiştir. Doğrulanan beş madde gövdesinin hiçbirinde mülga ibaresi görünmemiştir; kanunda mülga hüküm bulunup bulunmadığına dair olumsuz bir iddia kurulmamıştır. Bu program için bir yedek kanun numarası atanmış, ancak asıl numara ilk denemede açıldığı ve konu örtüşmesi doğrulanmış madde metninde tuttuğu için o yedek hiç denenmemiştir; o numaranın adı, künyesi, içeriği ve erişilebilir olup olmadığı hakkında burada hiçbir bilgi ve hiçbir iddia yoktur. Asıl adres ilk denemede açıldığı için başka tertip adresleri hiç denenmemiştir ve denenmemiş adreslerin ölü olduğuna dair hiçbir iddia kurulmamıştır. Belge yalnızca resmi adresinden ve tek bir araçla okunmuştur; hiçbir aşamada başka bir indirme aracı, arşiv, önbellek ya da ayna kullanılmamıştır. Kaynaktaki hiçbir kısaltma açılmamış, yazım, büyük ve küçük harf kullanımı ile noktalama düzeltilmemiştir. Son olarak taban puan, başarı sıralaması, kontenjan, maaş, ücret ve işe girme oranı hiç toplanmamış, hiçbir para tutarı alınmamıştır; doğrulanan madde gövdelerinin hiçbirinde bir oran ifadesi geçmemiş ve yorum olarak da üretilmemiştir.

Bu programın somut örnekleri için iki ayrı üniversitenin kendi alan adında yayımladığı iki plan okundu. İki plan birleştirilmedi, karşılaştırılıp tek listeye indirgenmedi ve birbirinin doğrulaması olarak kullanılmadı; iki kurumun planı ayrı ayrı aktarılmaktadır. Birinci kaynak ders adlarını İngilizce, ikinci kaynak Türkçe yayımlamaktadır ve bu iki dildeki adlar birbirine eşlenmemiş, hiçbiri çevrilmemiştir.

Birinci kaynak Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesinin ders planları sayfasıdır. Sayfada üniversite adı birebir yayımlıdır ve alan adından yapılmış bir çıkarım değildir. Plan dört sınıf ve her sınıf için güz ile bahar olmak üzere sekiz blok hâlinde yayımlanmıştır. Ders adları İngilizce basılıdır ve bu rehberde çevrilmeden, sayfadaki yazımıyla bırakılmıştır; blok başlıkları ise Türkçe basılıdır.

Birinci sınıf güz bloğunda PHYSICS I, MATHEMATICS I, CHEMISTRY, BIOLOGY, FOREIGN LANGUAGE I ENGLISH, COMPUTER PROGRAMMING I, SOIL SCIENCE ve SAFETY AND HEALTH AT WORK I dersleri yayımlanmıştır. Birinci sınıf bahar bloğunda PHYSICS II, MATHEMATICS II, MATERIALS KNOWLEDGE, PRINCIPLES OF MEASUREMENT, FOREIGN LANGUAGE II ENGLISH, COMPUTER PROGRAMMING II, FIELD CROPS ve SAFETY AND HEALTH AT WORK II dersleri yayımlanmıştır. İlk yılda ölçme ilkelerinin ve toprak biliminin yan yana durması, programın daha başlangıçta hem ölçen aleti hem ölçülen ortamı tanıttığını gösterir.

İkinci sınıf güz bloğunda ENGINEERING MATHEMATICS, AGRICULTURAL MECHANIZATION I, STATISTICS, METEOROLOGY, PLANT PROTECTION METHODS AND PESTICIDES, THERMODYNAMICS, TECHNICAL DRAWING I, PRINCIPLES OF ELECTRIC AND ELECTRONICS, AGRICULTURAL MACHINERY EXPERIMENT METHODS, GREENHOUSE CONSTRUCTION TECHNIQUES ve THERMAL MOTORS dersleri yayımlanmıştır. İkinci sınıf bahar bloğunda SENSING TECHNOLOGIES IN AGRICULTURE, AGRICULTURAL MECHANIZATION II, ZOOTECHNICS, HORTICULTURE, AGRICULTURAL RESEARCH AND EXPERIMENTAL DESIGN, FLUID MECHANICS, TECHNICAL DRAWING II, INTRODUCTION TO AUTOMATIC CONTROLS, AGRICULTURAL MACHINERY DESIGN, INTERNAL AGRICULTURAL MECHANIZATION ve MECHANIZATION IN ANIMAL PRODUCTION dersleri yayımlanmıştır.

Üçüncü sınıf güz bloğunda GEOGRAPHIC INFORMATION SYSTEMS (GIS), INTERNET OF THINGS (IOT), ROBOT MECHANICS, PLANNING AND CONTROL, ENTERPRISE PLANNING, PROFESSIONAL COMMUNICATION, PROJECT WRITING AND EVALUATION, RUSSIAN I, SPANISH I, WRITING AND PRESENTATION TECHNIQUES, ADVANCED AUTOMATIC CONTROL, AGRICULTURAL ECOLOGY, CLIMATE CHANGES, COMPUTER VISION AND IMAGE PROCESSING, DATA COLLECTION, MONITORING, EVALUATION, ENVIRONMENTAL IMPACT ASSESSMENT, SUSTAINABLE ANIMAL PRODUCTION, MICROCONTROLLERS AND EMBEDDED SYSTEMS, GREENHOUSE AUTOMATION SYSTEMS, SMART IRRIGATION SYSTEMS ve MACHINE ELEMENTS dersleri yayımlanmıştır.

Üçüncü sınıf bahar bloğunda PRECISION AGRICULTURE CONCEPTS AND APPLICATIONS, AGRICULTURAL ROBOTS, DESIGN IN ENGINEERING, ANIMAL WELFARE AND BEHAVIOUR, DEEP LEARNING, FEED SCIENCE AND TECHNOLOGY, INTEGRATED PEST MANAGEMENT, IRRIGATIONAL PROJECT DESIGN, ORGANIC FARMING, RENEWABLE ENERGY FOR SUSTAINABLE AGRICULTURE, WATER RESOURCES PLANNING, ARTIFICIAL INTELLIGENCE AND MACHINE LEARNING, AGRICULTURAL REMOTE SENSING, UNMANNED AERIAL VEHICLES AND APPLICATIONS, SYSTEM MODELLING AND SIMULATION, ART HISTORY, ENVIRONMENT AND SOCIETY, INTERNATIONAL AFFAIRS AND GLOBALIZATION, RUSSIAN II, SPANISH II ve TURKIYE AND EUROPEAN UNION RELATIONS dersleri yayımlanmıştır. Programın adını taşıyan iki dersin bu blokta yan yana durması dikkat çekicidir.

Dördüncü sınıf güz bloğunda ATATURK PRINCIPLES AND THE HISTORY OF REVOLUTION I, VOCATIONAL EDUCATION IN BUSINESS ADMINISTRATION I, AGRICULTURAL BUSINESS MANAGEMENT (REMOTE), GRADUATION THESIS ve TURKISH LANGUAGE I dersleri yayımlanmıştır. Dördüncü sınıf bahar bloğunda ATATURK PRINCIPLES AND THE HISTORY OF REVOLUTION II, VOCATIONAL EDUCATION IN BUSINESS ADMINISTRATION II, CAREER PLANNING AND ENTREPRENEURSHIP (REMOTE), GRADUATION THESIS ve TURKISH LANGUAGE II dersleri yayımlanmıştır. GRADUATION THESIS adı bu iki blokta iki kez basılıdır ve burada da iki kez yazılmıştır; tekilleştirilmemiştir.

İkinci kaynak Sivas Bilim ve Teknoloji Üniversitesinin yayımladığı müfredat belgesidir. Belgenin üst başlığında üniversite adı ile bölüm adı birebir basılıdır ve yazım tümü büyük harftir; bu yazım düzeltilmemiştir. Belge sekiz yarıyıl bloğu hâlinde düzenlenmiştir ve ders adları Türkçedir.

Birinci yarıyılda Biyoloji, Fizik, Tarımsal Mekanizasyon I, Temel Algoritma ve Programlama, Bilgisayar Destekli Teknik Resim, Tarım Bilimine Giriş, Matematik I, İş Sağlığı ve Güvenliği I ve Ölçme Bilgisi dersleri yayımlanmıştır; ayrıca bu blokta Ortak Seçmeli Dersler ve Teknik Seçmeli Dersler 1 satırları yer tutucu olarak basılıdır. İkinci yarıyılda Bilgisayar Destekli Tasarım ve Programlama, İstatistik ve Olasılık, Tarımsal Mekanizasyon II, Kimya, Tarımsal Meteoroloji ve İklim Değişikliği, Coğrafi Bilgi Sistemleri, Kariyer Planlama, Matematik II ve İş Sağlığı ve Güvenliği II dersleri ile yine Ortak Seçmeli Dersler ve Teknik Seçmeli Dersler 2 yer tutucu satırları basılıdır.

Üçüncü yarıyılda Bahçe Bitkileri Yetiştiriciliği, Hayvansal Üretim, Makine Elemanları ve Malzeme Bilgisi, Mühendislik Matematiği, Tarımda Otomasyon Sistemleri, Bitki Fizyolojisi, Tarımsal Uzaktan Algılama ve Görüntü İşleme, Tarla Bitkileri Yetiştiriciliği, Temel Elektrik Elektronik ve Toprak Bilgisi ve Bitki Besleme dersleri ile Ortak Seçmeli Dersler ve Teknik Seçmeli Dersler 3 yer tutucu satırları basılıdır. Dördüncü yarıyılda Akışkanlar Mekaniği, Biyoteknoloji, Bitki Hastalıkları, Hassas Tarım Uygulamaları ve Haritalama, Hidrolik ve Pnömatik Sistemler, İnsansız Hava Araçları ve Uygulamaları, Makine Öğrenmesi, Mikrodenetleyiciler ve Gömülü Sistemler, Otomatik Kontrol Sistemleri ve Sensörler, Ölçme ve Enstrümantasyon dersleri ile Teknik Seçmeli Dersler 4 yer tutucu satırı basılıdır. Sensörler, Ölçme ve Enstrümantasyon tek bir ders adı olarak basılmıştır ve içindeki virgüller korunmuş, satır bölünmemiştir.

Beşinci yarıyılda Bitki Islahı ve Genetik, Bitki Zararlıları, Örtü Altı Yetiştiriciliği, Tarımsal Araştırma ve Deneme Metotları, Tarım Robotları, Mekaniği, Planlama ve Kontrol, Termodinamik ve Isı Transferi, Toprak Analiz Teknikleri ve Tarımsal Sensör Sistemleri ve Bitirme Projesi dersleri ile Teknik Seçmeli Dersler 5 yer tutucu satırı basılıdır. Tarım Robotları, Mekaniği, Planlama ve Kontrol adı içindeki virgüller kaynakta olduğu gibi bırakılmış ve satır tek bir ders adı sayılmıştır.

Altıncı yarıyılda Akıllı Tarım ve Sulama Sistemleri, Değişken Oranlı Teknoloji, Dijital Toprak Haritalama ve Yapay Zeka Yaklaşımı, Hassas Tarımda Haberleşme Sistemleri ve Nesnelerin İnterneti (IoT), Mühendislikte Tasarım, Sistem Modelleme ve Simülasyon, Tarımsal Robotikte Yapay Zeka ve Çocuk Hakları ve Aile Eğitimi dersleri ile Teknik Seçmeli Dersler 6 yer tutucu satırı basılıdır. Yedinci yarıyılda Tarımsal İşletme Yönetimi I, İşletmede Mesleki Eğitim I, Yaz Stajı, Türk Dili I, İngilizce I ve Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi I dersleri yayımlanmıştır. Sekizinci yarıyılda Tarımsal İşletme Yönetimi II, İşletmede Mesleki Eğitim II, Türk Dili II, İngilizce II ve Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi II dersleri yayımlanmıştır.

Bu başlıkta bilerek eksik bırakılanlar şunlardır. Her iki kaynak da ikişer ayrı okumayla okunmuştur; hiçbir kaynakta üçüncü bir okuma yapılmamış ve hiçbir okuma yöntem gereği reddedilmemiştir. Birinci kaynaktan sekiz bloğun tamamı alınmış, seksen dokuz ders adı satırı taşınmış ve hiçbir ders adı düşürülmemiştir; bu kaynakta yer tutucu satır bildirilmemiştir, yani düşürülen yer tutucu sayısı sıfırdır ve seçmeli havuz sayfanın kendisi tarafından ad ad basıldığı için bu satırlar sayfanın bastığı satırlar olarak alınmıştır, hiçbir havuz tahminle doldurulmamıştır. İkinci kaynaktan da sekiz yarıyılın tamamı alınmış, altmış altı ders adı satırı taşınmış ve dokuz yer tutucu satır düşürülmüştür; bu dokuz satır ortak seçmeli ve teknik seçmeli havuz satırlarıdır, satır olarak anılmış ama içerikleri doldurulmamıştır. Öğretim düzeyi her iki kaynakta da ÇIKARIMDIR: birinci kaynakta iki okuma da lisans sözcüğünün sayfada birebir geçmediğini bildirmiştir ve düzey yalnızca dört sınıf ile güz ve bahar yarıyıllarından oluşan sekizli yapıdan çıkarılmıştır; ikinci kaynakta da iki okuma belgede ne lisans ne önlisans sözcüğünün basılı olduğunu bildirmiştir ve düzey yalnızca sekiz yarıyıl bloğundan çıkarılmıştır. İkinci kaynak için bağlantı keşfi sırasında açılan bir sayfanın gezinme bölümünde lisans başlığı görülmüştür, ancak bu okunan belgenin değil o sayfanın ifadesidir ve düzey tespitine dayanak yapılmamıştır. Üniversite adı ise her iki kaynakta da YAYIMLIDIR: birinci kaynakta sayfada birden fazla kez, ikinci kaynakta belgenin üst başlığında birebir basılıdır; hiçbiri alan adından çıkarım değildir ve hiçbiri yayımlayan sayfadan alınmamıştır. Fakülte adı ise iki kaynakta da yayımlı bilgi olarak alınmamıştır: birinci kaynakta hiçbir okuma sayfada basılı bir fakülte adı bildirmemiş, ad yalnızca adres yolundan çıkarılabilecek durumda kalmıştır; ikinci kaynakta ise ikinci okuma belgede fakülte sözcüğünün hiç geçmediğini bildirmiş, buna karşılık bağlantı keşfi sayfası bir fakülte adı basmış ve belgeyi barındıran ana makine adı başka bir sözcükle başlamıştır, bu üçlü fark çözülmemiş ve tek biçime getirilmemiştir. Kaynak içi ayrışmalar işaretlenmiş, düzeltilmemiştir: birinci kaynağın birinci okuması ikinci, üçüncü ve dördüncü sınıf bloklarındaki seçmeli kısmı kısaltarak geçmiş, ikinci okuma tam döküm vermiştir ve yukarıdaki liste ikinci okumanın tam dökümüdür; birinci okumanın dökümü yanlış ilan edilmemiş, eksik sayılmıştır. Aynı kaynakta bir ders adı iki okumada iki farklı noktalamayla gelmiştir, virgülsüz ve virgüllü biçimler arasındaki bu fark tek biçime getirilmemiştir ve yukarıda ikinci okumanın yazımı durmaktadır. Yine aynı kaynağın ikinci okuması üç blokta beyan ettiği satır sayısı ile kendi döktüğü satır sayısı arasında çelişkiye düşmüştür; bu iç tutarsızlık çözülmemiş, beyan edilen sayılar alınmamış, yalnızca dökülen satırlar alınmıştır ve hangisinin doğru olduğu iddia edilmemektedir. Sayfa başlığında üniversite adı ile bölüm adı arasında bir okumanın bildirdiği çift boşluk işaretlenmiş, düzeltilmemiştir. Birinci kaynakta hiçbir okuma satır bazında zorunlu ya da seçmeli etiketi bildirmemiştir; bu nedenle hiçbir satır böyle etiketlenmemiş ve tahmin yürütülmemiştir. İkinci kaynakta ikinci okuma yarıyıl başına satır sayılarını aralık olarak vermiş ve toplam satırlarını da sayımına katmış görünmektedir; toplam satırları kredi ve iş yükü toplamı olduğu için hiç toplanmamıştır. Aynı kaynakta ikinci okumanın yedinci ve sekizinci yarıyıl için verdiği satır sayısı ile birinci okumanın sekizinci yarıyılda döktüğü ders adı sayısı arasındaki fark çözülmemiştir; o farkın hangi satırdan geldiği doğrulanmamış ve varsayılmamıştır. Aynı kaynakta dördüncü, beşinci ve altıncı yarıyıllarda ortak seçmeli havuz satırının dökülmemiş olması, o satırın basılmadığı anlamına gelmez ve böyle bir olumsuz iddia kurulmamaktadır; yalnızca dökülen satırlar yazılmıştır. Ders adları çevrilmemiş, kısaltmalar açılmamış, imla ve büyük küçük harf kullanımı düzeltilmemiştir; birinci kaynağın İngilizce basılmış adları İngilizce bırakılmış, iki kaynağın adları birbirine eşlenmemiştir. Ders kodu, kredi ve iş yükü değerleri her iki kaynakta da basılı olduğu hâlde toplanmamış ve bu rehberde hiçbir yerde verilmemiştir. Her iki kaynak da bir puan türü yayımlamamaktadır; bu rehberdeki puan türü bu iki sayfaya dayandırılmamıştır ve iki kaynak taban puan ile kontenjan da yayımlamamaktadır. Aday adres bulmak için okunan bağlantı ve indeks sayfaları okuma sayılmamış, ön adım olarak işaretlenmiştir. İkinci kaynağın müfredatı bir sayfaya gömülü görüntüleyici ile sunulduğu için görüntüleyici hiç kullanılmamış, üniversitenin kendi alan adındaki doğrudan belge adresi okunmuştur. Bu programın planını yayımladığı görülen başka kurumlar da vardır; bunlardan birinin açılan sayfası yarıyıl başlıklı bir ders listesi basmamış ve okuyucuyu başka bir alan adındaki ders bilgi paketine yönlendirmiştir, o alan adına ise istek gönderilmemiştir. Bu kurumların planı bulunmadığı yönünde hiçbir iddia kurulmamaktadır. Başka bir üniversitenin bu programa ait yayımlanmış planının bulunmadığı yönünde de hiçbir iddia kurulmamaktadır. Bu iki plan yalnızca iki kurumun planıdır ve öteki kurumların planları için hiçbir şey söylemez.