İspanyol Dili ve Edebiyatı, İspanyolcayı ileri düzeyde kullanmayı, bu dilde üretilmiş edebî metinleri çözümlemeyi ve İspanyolca konuşulan coğrafyanın kültür tarihini incelemeyi amaçlayan dört yıllık bir lisans programıdır. Mezunun ve öğrencinin çalışma hayatına değen kamusal metinlerden biri 6735 sayılı kanundur. Bu rehber puan vermez.
- Puan türü
- DİL
- Seviye
- Lisans
- Süre
- 4 yıl
- ÖSYM 2025 taban
- 361,08–432,94
- Üniversite
- 4
- Genel kontenjan
- 165
- Meslek çıktısı
- 8
Taban puanlar ÖSYM'nin 2025 yerleştirme sonuçlarından alınmıştır; başarı sıralaması içermez ve her yıl değişir.
İspanyol Dili ve Edebiyatı Nedir?
İspanyol Dili ve Edebiyatı, İspanyolcayı sıfırdan ya da temel bir düzeyden alıp akademik ve mesleki kullanıma taşıyan, bu dilde üretilmiş edebî metinleri okumayı ve çözümlemeyi öğreten, dilin kendi yapısını inceleyen ve İspanyolca konuşulan geniş coğrafyanın kültür tarihini konu edinen dört yıllık bir lisans programıdır. Programı bir dil kursundan ayıran şey, dilin bir araç olarak değil aynı zamanda bir inceleme nesnesi olarak ele alınmasıdır. Bir dil kursunda amaç iletişim kurabilmektir; bu programda ise iletişim kurabilmek yalnızca başlangıç koşuludur, asıl iş o dilde yazılmış bir metnin nasıl kurulduğunu, hangi geleneğin içinde durduğunu ve hangi tarihsel koşullarda üretildiğini gösterebilmektir.
Alanın birinci ayağı dil edinimidir ve bu ayak programın ilk iki yılına yayılır. Bu rehberde okunan ders planında hazırlık aşamasının ardından dilbilgisi, dil uygulamaları, sözlü anlatım, yazılı anlatım ve metin okumaları başlıklı derslerin birinci ve ikinci sınıf boyunca birbirini izleyen numaralarla sürmesi bu yapıyı gösterir. Dört beceri ayrı ayrı adlandırılmış derslerle ilerletilir: dilbilgisi yapıyı, dil uygulamaları kullanımı, sözlü anlatım konuşmayı, yazılı anlatım üretmeyi, metin okumaları ise anlamayı hedefler. Bu ayrım rastgele değildir; bir dilin öğrenilmesinde bu dört becerinin farklı hızlarda ilerlediği ve ayrı çalışma gerektirdiği kabulüne dayanır.
İkinci ayak metin çözümlemesidir. Planda ikinci sınıftan itibaren edebiyat metinlerine giriş ve metin incelemesi başlıklı derslerin gelmesi, ayrıca yazılı anlatım kuramları ile sözlü anlatım kuramları derslerinin okutulması, öğrencinin metin karşısındaki konumunun değiştiğini gösterir. Artık soru metnin ne dediği değil, nasıl dediğidir. Bu geçiş programın en zorlayıcı eşiğidir: dili anlamakla metni okumak aynı şey değildir ve ikincisi ayrı bir teknik gerektirir.
Üçüncü ayak edebiyat tarihidir. Planda üçüncü ve dördüncü sınıfta edebiyat tarihi dört ardışık numarayla, çağdaş edebiyat yine dört ardışık numarayla okutulmaktadır. Bu, alanın kanonunu kronolojik bir çizgi üzerinde kuran bir düzendir. Bir metin tek başına değil, öncesi ve sonrasıyla birlikte anlaşılır; edebiyat tarihi dersleri tam olarak bu bağlamı kurar.
Dördüncü ayak coğrafyanın genişliğidir ve bu, alanı öteki batı dili programlarından ayıran en belirgin özelliktir. İspanyolca yalnızca Avrupa'da konuşulan bir dil değildir. Planda Latin Amerika yazınına ve Güney Amerika edebiyatına ayrılmış dersler ile Latin Amerika yazarları ve metinleri başlıklı derslerin bulunması bu genişliğin karşılığıdır. Öğrenci aynı dilin iki kıtada, farklı tarihsel deneyimler içinde nasıl ayrı edebiyatlar ürettiğini görür. Bu, dil ile ulus arasındaki ilişkinin kendiliğinden olmadığını gösteren somut bir derstir.
Beşinci ayak kültür tarihidir. Planda kültür tarihi dersinin altı ardışık numarayla, birinci sınıfın sonrasından dördüncü sınıfın sonuna kadar kesintisiz sürmesi dikkat çekicidir: alanın kurgusunda dil ve edebiyat, tarihsel bağlamdan ayrı düşünülmemektedir. Bir metnin arkasındaki toplumsal düzeni, dinsel çatışmayı, sömürgeleşme ve bağımsızlaşma süreçlerini bilmeden o metnin ne söylediği tam olarak anlaşılmaz.
Altıncı ayak dilbilim ve çeviridir. Planda üçüncü sınıfta dilbilim derslerinin ve çeviri derslerinin başlaması, dördüncü sınıfta çevirinin üçüncü numarasıyla sürmesi, alanın uygulamalı tarafını kurar. Dilbilim dersleri dili bir sistem olarak inceler; çeviri dersleri ise iki dil arasındaki eşdeğerlik sorununu pratik bir problem hâline getirir. Bu iki damar programı [dilbilimi](/bolum/dilbilimi) ve [mütercim tercümanlık](/bolum/mutercim-tercumanlik) alanlarına yaklaştırır, ama onlarla özdeşleştirmez.
Yedinci ayak eleştiridir. Planda düzyazı eleştirisi ve şiir eleştirisi derslerinin ayrı ayrı ve ikişer numarayla okutulması, eleştirinin tür bazında ele alındığını gösterir. Bir romanı değerlendirmekle bir şiiri değerlendirmek farklı araçlar gerektirir ve plan bu farkı ders düzeyinde tanımaktadır. Bu yedi ayak programı [ingiliz dili ve edebiyatı](/bolum/ingiliz-dili-ve-edebiyati), [alman dili ve edebiyatı](/bolum/alman-dili-ve-edebiyati), [fransız dili ve edebiyatı](/bolum/fransiz-dili-ve-edebiyati) ve [rus dili ve edebiyatı](/bolum/rus-dili-ve-edebiyati) gibi öteki dil ve edebiyat programlarına, [karşılaştırmalı edebiyat](/bolum/karsilastirmali-edebiyat) ve [amerikan kültürü ve edebiyatı](/bolum/amerikan-kulturu-ve-edebiyati) gibi kültür ekseninde kurulmuş alanlara, [tarih](/bolum/tarih) ve [sanat tarihi](/bolum/sanat-tarihi) gibi bağlam disiplinlerine yakın kılar.
Alanın Kamusal Çerçevesi: 6735 Sayılı Kanun
Bir yabancı dil ve edebiyat programının mezunu ile öğrencisi, çalışma hayatına girdiğinde çoğu zaman iki ülkenin, iki hukuk düzeninin ve iki dilin kesiştiği yerde durur. Bu kesişmenin kamusal çerçevesini kuran metinlerden biri 6735 sayılı kanundur. Kanunun adı kaynakta ULUSLARARASI İŞGÜCÜ KANUNU olarak yayımlanmıştır ve bu ad üç ayrı okumada karakter düzeyinde aynı çıkmıştır. Bu belgede ada bitişik bir dipnot işareti hiçbir okumada görülmemiştir; ad satırında böyle bir işaret bulunup bulunmadığına dair burada hiçbir iddia kurulmamakta, yalnızca üç okumanın da böyle bir işaret getirmediği kaydedilmektedir.
Künye değerleri üç okumada özdeştir: kanun numarası 6735, kabul tarihi 28/7/2016, Resmî Gazete değeri Tarih : 13/8/2016 Sayı : 29800 ve Düstur değeri Tertip : 5 Cilt : 57. Bu belgede iç etiketler iki noktadan önce boşluk taşımaktadır ve bu biçim üç okumada da aynıdır. Düstur satırında bir Sayfa değeri hiçbir okumada gelmemiştir; bu bir kapsam eksikliğidir, satırın basılı biçiminin bundan ibaret olduğu iddia edilmemektedir. Künyedeki Tertip : 5 bilgisi, belgenin açıldığı adresin tertibiyle tutarlıdır ve adresin doğru tertipten açıldığının belge içi teyididir.
Kanunun birinci maddesi amacı çizer. Madde MADDE 1- Amaç başlığıyla açılır ve gövdesi şöyledir: Bu Kanunun amacı; uluslararası işgücüne ilişkin politikaların belirlenmesi, uygulanması, izlenmesi ile yabancılara verilecek çalışma izni ve çalışma izni muafiyetlerine dair iş ve işlemlerde izlenecek usul ve esasları, yetki ve sorumlulukları ve uluslararası işgücü alanındaki hak ve yükümlülükleri düzenlemektir. Bu gövde üç okumada da karakter düzeyinde aynı çıkmıştır. Gövdenin önündeki fıkra numarası yalnızca bir okumada geldiği için buraya taşınmamıştır; fıkranın numaralandırılıp numaralandırılmadığına dair hiçbir iddia kurulmamaktadır.
İkinci madde kapsamı çizer ve programla bağın kurulduğu ilk yerdir. MADDE 2- Kapsam başlığı altındaki birinci fıkra şöyledir: (1) Bu Kanun; Türkiye'de çalışmak için başvuruda bulunan veya çalışan, bir işveren yanında mesleki eğitim görmek üzere başvuruda bulunan veya görmekte olan, staj yapmak üzere başvuruda bulunan veya staj yapan yabancılar ile Türkiye'de geçici nitelikte hizmet sunumu amacıyla bulunan sınırötesi hizmet sunucusu yabancıları ve yabancı çalıştıran veya çalıştırmak üzere başvuruda bulunan gerçek ve tüzel kişileri kapsar. İkinci fıkra (2) Çalışma izni almaktan muaf tutulan yabancıların iş ve işlemleri bu Kanun hükümlerine göre yürütülür. biçimindedir. Üçüncü fıkra ise (3) Bu Kanunun uygulanmasında, Türkiye'nin taraf olduğu ikili veya çok taraflı anlaşmalar ile uluslararası sözleşme hükümleri saklıdır. der. Bu üçüncü fıkra, bir dil ve edebiyat mezununun çalışma ortamı bakımından önemlidir: uluslararası anlaşmalar ekseni, iki ülke arasındaki hareketliliğin hukuki zeminini oluşturur.
Altıncı madde yetkiyi ve yasağı yazar. MADDE 6- Çalışma izninde yetki ve yükümlülük başlığı altında dört fıkra doğrulanmıştır: (1) Çalışma izni, 4 üncü maddeye göre belirlenen uluslararası işgücü politikası esas alınarak Bakanlıkça verilir. (2) Bu Kanun kapsamında yer alan yabancıların çalışma izni olmaksızın Türkiye'de çalışmaları veya çalıştırılmaları yasaktır. (3) Diğer kanunlarda ya da Türkiye'nin taraf olduğu ikili veya çok taraflı anlaşmalar veya uluslararası sözleşmelerde çalışma izni almadan çalışabileceği belirtilen yabancılar, bu Kanuna göre çalışma izni almadan çalışabilir veya çalıştırılabilirler. (4) 29/5/2009 tarihli ve 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununun 28 inci maddesi kapsamında olanların çalışma hakkı saklıdır. Kaynaktaki 4 üncü ve 28 inci biçimleri açılmamış ve düzeltilmemiştir.
Yedinci madde başvuru hattını kurar ve bu hat, yabancı dil bilgisinin kurumsal olarak işlediği somut bir yerdir. MADDE 7- Çalışma izni başvurusu ve değerlendirilmesi başlığı altında doğrulanan fıkralar şunlardır: (1) Çalışma izni başvuruları yurt içinde doğrudan Bakanlığa, yurt dışında yabancının vatandaşı olduğu veya yasal olarak bulunduğu ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti büyükelçilikleri veya başkonsolosluklarına yapılır. (2) Çalışma izni başvuruları yetkili aracı kurum tarafından da yapılabilir. (3) Çalışma izni uzatma başvurusu, çalışma izni süresinin dolmasına altmış gün kalmasından itibaren ve her durumda çalışma izni süresi dolmadan yapılır. (4) Çalışma izni başvurusu uluslararası işgücü politikasına göre değerlendirilir. (8) Usulüne uygun olarak yapılan başvuruların değerlendirilmesi, bilgi ve belgelerin tam olması kaydıyla otuz gün içinde tamamlanır. Birinci ve üçüncü fıkraların devamındaki birer cümle ile beşinci, altıncı ve yedinci fıkralar yalnızca tek bir okumada geldiği için buraya alınmamıştır; bunların bulunmadığı iddia edilmemektedir, yalnızca iki okumada teyit edilemedikleri kaydedilmektedir.
On üçüncü madde muafiyeti düzenler ve programın mezununun karşılaşabileceği sınırötesi çalışma biçimlerine değer. MADDE 13- Çalışma izni muafiyeti başlığı altında yedi fıkra doğrulanmıştır: (1) Çalışma izni muafiyeti kapsamında olan yabancılar, çalışma izni muafiyeti almak kaydıyla çalışabilir. (2) Çalışma izni muafiyeti başvuruları yurt içinde doğrudan Bakanlığa, yurt dışında yabancının vatandaşı olduğu veya yasal olarak bulunduğu ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti büyükelçilikleri ya da başkonsolosluklarına yapılır. Yurt dışında yapılan bu başvurular Türkiye Cumhuriyeti büyükelçilikleri veya başkonsolosluklarınca Bakanlığa iletilir. (3) Çalışma izni muafiyeti başvuruları yetkili aracı kurum tarafından da yapılabilir. (4) Çalışma izni muafiyeti başvurusunda bu Kanunun 7 nci maddesinin dördüncü, beşinci ve yedinci fıkraları uygulanır. (5) Başvurusu olumlu değerlendirilen yabancılara Bakanlıkça çalışma izni muafiyeti düzenlenir. (6) Çalışma izni muafiyetiyle geçirilen süreler, kanuni çalışma izni veya ikamet izni sürelerinin hesabında dikkate alınmaz. (7) 6102 sayılı Kanuna göre kurulmuş anonim şirketlerin Türkiye'de ikamet etmeyen yönetim kurulu üyesi ve diğer şirketlerin yönetici sıfatı olmayan ortağı ile Türkiye'de gerçekleştirdiği faaliyetleri yüz seksen gün içinde doksan günü geçmeyen sınırötesi hizmet sunucusu, çalışma izni muafiyeti kapsamında değerlendirilir. Kaynaktaki 7 nci biçimi açılmamıştır.
On dokuzuncu madde bağı öğrencilik tarafından kurar ve bu rehberdeki en doğrudan örtüşme noktasıdır. MADDE 19- Yabancı öğrenciler başlığı altında beş fıkra doğrulanmıştır: (1) Türkiye'de bir yükseköğretim kurumunda örgün öğretim programlarına kayıtlı yabancı öğrenciler, çalışma izni almak kaydıyla çalışabilirler. (2) Yabancı öğrencilerden ön lisans ve lisans düzeyinde öğrenim görmekte olanlar, öğrenimlerinin ilk yılının tamamlanmasından sonra çalışma iznine başvurabilir ve 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanunu uyarınca kısmi süreli çalışabilirler. Örgün öğretim programlarına kayıtlı lisansüstü öğrenciler için bu sınırlamalar uygulanmaz. (3) Yabancı öğrencilere verilen çalışma izinleri, geçerli öğrenci ikamet iznini ve bu ikamet izninin sağladığı hakları sona erdirmez. (4) Yabancı öğrencilerin çalışmasına ilişkin usul ve esaslar Göç Politikaları Kurulunca belirlenen esaslar dikkate alınmak suretiyle, İçişleri Bakanlığının görüşü alınarak Bakanlıkça belirlenir. (5) Türkiye'de yükseköğrenimini tamamlayan yabancının mezuniyet tarihinden itibaren bir yıl içinde çalışma izni başvurusu yapması hâlinde, başvuru Uluslararası İşgücü Politikası Danışma Kurulunca belirlenen esaslar doğrultusunda değerlendirilir. Kaynaktaki hâlinde sözcüğündeki şapkalı harf iki okumada da aynıdır ve düzeltilmemiştir. Bu maddenin bir lisans programındaki yabancı öğrencinin statüsünü doğrudan yazması, bu rehberde okunan ders planında yabancı öğrenciler için ayrıca açılmış ders satırlarının bulunmasıyla birlikte düşünülmelidir.
Örtüşmenin sınırı da aynı açıklıkla yazılmalıdır. Bu kanun İspanyol Dili ve Edebiyatı programını kurmaz; doğrulanan hiçbir gövdesinde bu programın adı geçmemektedir ve İspanyol ya da İspanyolca sözcüğü doğrulanan malzemenin hiçbir yerinde birebir teyit edilmemiştir. Kanun bu programın ders planını belirlemez: doğrulanan gövdelerin hiçbiri müfredata, derse, ders saatine ya da öğretim içeriğine değinmemektedir. Kanun mezunun meslek tanımını da düzenlemez: doğrulanan gövdelerde çevirmen, mütercim, tercüman, filolog, dilbilimci ya da öğretmen gibi bir unvanın kullanımı, yetkisi veya koşulu düzenlenmemektedir; kanun kişinin mesleğini değil, yabancının çalışma iznini düzenlemektedir. On dokuzuncu madde bir yükseköğretim programından söz ederken de Türk vatandaşı öğrenciyi değil yabancı öğrenciyi düzenlemektedir ve bu maddenin bu programın Türk öğrencilerine uygulandığı iddia edilmemektedir. Kanunun güncel hâli, bugünkü uygulanışı, yürürlük durumu, metinde geçen kurum adlarının bugünkü karşılığı, ikincil mevzuatı ve değişiklik zincirinin bugünkü hâli hakkında bu rehber hiçbir hüküm vermez; bunlar için kaynak listesindeki resmi adresin esas alınması gerekir.
Bu başlıkta bilerek eksik bırakılanlar şunlardır. Kanun metni üç ayrı okumayla çekilmiş, yalnızca en az iki okumada karakter düzeyinde aynı çıkan öğeler alıntılanmıştır; dördüncü bir okuma yapılmamıştır ve tek okumada kalan hiçbir öğe ek bir denemeyle çözülmeye çalışılmamıştır. Yöntemin kendi sınırı da eksik olarak sayılmalıdır: okuma aracı aynı adres için yanıtı yaklaşık on beş dakika önbelleğe aldığı ve üç okuma bu pencerenin içinde yapıldığı için okumalar büyük olasılıkla tek bir metne dönüştürme çıktısı üzerinde çalışmıştır; bu nedenle okumalar arası mutabakat yalnızca okuma ve çıkarım hatasını eler, kaynağın metne dönüştürülmesi sırasında oluşmuş bir bozulmayı elemez. Bu sınırın somut kanıtı aynı çalışma oturumunda görülmüştür: başka bir belgede bir fıkra iki ayrı okumada da tam olarak aynı yerde kırpık gelmiş, yani mutabakat kırpılmayı elememiştir. Etiketlerin hangi okumalardan geldiği de yazılmalıdır: birinci maddenin gövdesi ile ikinci maddenin ikinci fıkrası üç okumanın tamamında aynı çıkmıştır; buna karşılık ikinci maddenin birinci ve üçüncü fıkraları ile altıncı ve yedinci maddelerin bütün fıkraları yalnızca ikinci ve üçüncü okumanın mutabakatıyla gelmiştir, yani bu gövdelerde birinci okuma tanık değildir. Bunun nedeni kaydedilmelidir: birinci okuma ikinci maddenin birinci fıkrasını parafraz etmiş ve parafraz kaynak sayılmamıştır, yedinci maddeyi ise son ifadesinde hiç kapsamamıştır. On üçüncü ve on dokuzuncu maddelerin gövdeleri ise birinci ve üçüncü okumanın mutabakatıyla gelmiştir; bu maddelerde ikinci okuma tanık değildir. Birinci okumanın ilk ifadesi bu belgede gövde aktarımını bir kez topluca reddetmiştir ve ret metni İngilizce yazılmıştır; ret kaynak sayılmamış, yeni bir okuma türü açılmamış, aynı okuma daha dar kapsamla yeniden ifade edilip tekrar çalıştırılmıştır. Aynı okuma bir kez daha, iki maddeyle sınırlı olarak yeniden çalıştırılmıştır. Yedinci maddenin birinci ve üçüncü fıkralarının ikinci cümleleri ile beşinci, altıncı ve yedinci fıkraları tek okumada kaldığı için alınmamıştır; ikinci okumanın bu fıkraları getirmemesi bir kapsam eksikliğidir, bir yokluk değildir. Üçüncü madde bu rehberde hiç kullanılmamıştır: bu maddenin gövdesi iki okumada birebir teyit edilememiştir ve bu nedenle o maddenin kapsamındaki hiçbir terim hakkında ne olumlu ne olumsuz bir iddia kurulmaktadır. Kanunun herhangi bir terimi tanımlayıp tanımlamadığı bu rehberin konusu değildir. Madde başlıkları listesi yalnızca tek bir okumadan geldiği için kanunun madde sayısı ya da başlık dizisi hakkında hiçbir iddia kurulmamıştır. Madde öneklerindeki tire biçimi okumalar arasında tutarsız çıkmış, hiçbir biçim doğrulanmamıştır; yukarıda kullanılan biçimin kaynakta basılı biçim olduğu iddia edilmemektedir. Birinci maddenin gövdesinin önündeki fıkra numarası tek okumada kaldığı için taşınmamıştır. Düstur satırındaki eksik Sayfa değeri bir kapsam eksikliği olarak kaydedilmiştir. Okumaların eklediği başlık, kalınlaştırma ve ayırıcı işaretleri biçimsel ekleme sayılmış, kaynak metin sayılmamıştır. Bu program için atanmış olan yedek kanun numarasına hiç geçilmemiştir, çünkü birincil numara ilk denemede açılmış ve doğrulanmış gövde vermiştir; başka tertip adresleri denenmemiştir ve bu adreslerin ölü olduğuna dair hiçbir iddia yoktur. Bu oturumda hiçbir adres için curl, wget, istek kütüphanesi, arşiv, önbellek ya da ayna kullanılmamıştır. Kaynaktaki hiçbir kısaltma açılmamış, yazım, büyük ve küçük harf kullanımı ile noktalama düzeltilmemiştir. Son olarak taban puan, başarı sıralaması, kontenjan, maaş, ücret ve işe girme oranı hiç toplanmamış, hiçbir para tutarı ve hiçbir oran alınmamıştır.
İspanyol Dili ve Edebiyatı ile Yakın Alanlar Aynı Şey Değil
Bu program birkaç alanla karıştırılır ve karışmanın nedeni çoğu zaman aynı dilin adının birden fazla programda geçmesidir. En sık karıştığı yer çeviri programlarıdır. [Mütercim tercümanlık](/bolum/mutercim-tercumanlik), [ingilizce mütercim ve tercümanlık](/bolum/ingilizce-mutercim-ve-tercumanlik), [almanca mütercim ve tercümanlık](/bolum/almanca-mutercim-ve-tercumanlik), [fransızca mütercim ve tercümanlık](/bolum/fransizca-mutercim-ve-tercumanlik) ve [arapça mütercim ve tercümanlık](/bolum/arapca-mutercim-ve-tercumanlik) programları çeviriyi merkezine alır ve sözlü çeviri ile yazılı çeviri tekniklerini ayrı ayrı çalıştırır. Bu rehberde okunan planda çeviri dersleri üç ardışık numarayla yer almaktadır; yani çeviri bu programda vardır, ama programın omurgası değildir. Bu rehber hangisinin daha iyi olduğu yönünde bir değerlendirme yapmaz, yalnızca ağırlık merkezlerinin aynı olmadığını kaydeder.
İkinci karışma noktası öğretmenlik programlarıdır. [İngilizce öğretmenliği](/bolum/ingilizce-ogretmenligi), [almanca öğretmenliği](/bolum/almanca-ogretmenligi), [fransızca öğretmenliği](/bolum/fransizca-ogretmenligi) ve [arapça öğretmenliği](/bolum/arapca-ogretmenligi) programları öğretmen yetiştirmeye dönük eğitim bilimleri derslerini ve öğretmenlik uygulamalarını içerir. Bu rehberde okunan planda böyle bir öğretmenlik formasyonu dizisi görülmemiştir. Bu, mezunun öğretmenlik yapamayacağı anlamına gelmez; öğretmenliğe giden yolun koşullarının bu rehberin konusu olmadığı ve yetkili kurumdan öğrenilmesi gerektiği anlamına gelir.
Üçüncü karışma noktası öteki dil ve edebiyat programlarıdır. [İngiliz dili ve edebiyatı](/bolum/ingiliz-dili-ve-edebiyati), [alman dili ve edebiyatı](/bolum/alman-dili-ve-edebiyati), [fransız dili ve edebiyatı](/bolum/fransiz-dili-ve-edebiyati), [rus dili ve edebiyatı](/bolum/rus-dili-ve-edebiyati), [arap dili ve edebiyatı](/bolum/arap-dili-ve-edebiyati) ve [fars dili ve edebiyatı](/bolum/fars-dili-ve-edebiyati) yöntem bakımından bu programa çok yakındır: hepsi dil edinimi, metin çözümlemesi ve edebiyat tarihi üçlüsü üzerine kurulur. Ayrım konu dilinde ve o dilin edebiyatının kendi tarihindedir. Bir programın yöntemini bilmek, o programın malzemesini bildiğiniz anlamına gelmez.
Dördüncü karışma noktası kültür eksenli programlardır. [Amerikan kültürü ve edebiyatı](/bolum/amerikan-kulturu-ve-edebiyati) ve [karşılaştırmalı edebiyat](/bolum/karsilastirmali-edebiyat) edebiyatı kültür ya da karşılaştırma ekseninde ele alır. Bu rehberde okunan planda kültür tarihi dersinin altı dönem sürmesi, programın kültür boyutunu ciddiye aldığını gösterir; ama plan yine de tek bir dilin ve o dilin edebiyatlarının etrafında kuruludur.
Beşinci karışma noktası dilbilimdir. [Dilbilimi](/bolum/dilbilimi) dili bir sistem olarak, kuramsal düzeyde inceler. Bu rehberde okunan planda dilbilim dersleri iki dönem yer almaktadır; bu, programı bir dilbilim programına dönüştürmez. Buradaki dilbilim bilgisi metin çözümlemesi için bir araçtır.
Altıncı karışma noktası Türkçe eksenli edebiyat programlarıdır. [Türk dili ve edebiyatı](/bolum/turk-dili-ve-edebiyati), [türk dili ve edebiyatı öğretmenliği](/bolum/turk-dili-ve-edebiyati-ogretmenligi), [türkçe öğretmenliği](/bolum/turkce-ogretmenligi) ve [çağdaş türk lehçeleri ve edebiyatları](/bolum/cagdas-turk-lehceleri-ve-edebiyatlari) benzer bir edebiyat yöntemini başka bir dil alanında uygular. Bu rehberde okunan planda Türk dili dersinin iki dönem yer alması, programı bir Türk dili programına yaklaştırmaz; bu ders bütün lisans programlarında okutulan ortak zorunlu derslerdendir.
Yedinci karışma noktası uluslararası çalışma alanlarıdır. [Uluslararası ilişkiler](/bolum/uluslararasi-iliskiler), [siyaset bilimi ve uluslararası ilişkiler](/bolum/siyaset-bilimi-ve-uluslararasi-iliskiler), [uluslararası ticaret](/bolum/uluslararasi-ticaret) ve [uluslararası ticaret ve lojistik](/bolum/uluslararasi-ticaret-ve-lojistik) programları da yabancı dille çalışır. Ancak bu programlarda dil bir araçtır, konu ise siyaset ya da ticarettir. Bu rehberde okunan planda mesleki yabancı dil başlıklı bir ders bulunması, programı bir uluslararası ilişkiler ya da ticaret programı yapmaz.
Sekizinci karışma noktası kültürel içerik üreten alanlardır. [Gazetecilik](/bolum/gazetecilik), [radyo televizyon ve sinema](/bolum/radyo-televizyon-ve-sinema), [medya ve iletişim](/bolum/medya-ve-iletisim), [yeni medya ve iletişim](/bolum/yeni-medya-ve-iletisim) ve [turizm rehberliği](/bolum/turizm-rehberligi) mezunları da dil ve kültür bilgisiyle çalışır. Ortaklık gerçektir; ancak bu programın öğrettiği şey içerik üretmenin ya da rehberlik etmenin teknikleri değil, bir dilin ve edebiyatının kendisidir.
Bir Üniversitenin Ders Planı: İstanbul Üniversitesi
Bu programın somut bir örneği için bir üniversitenin eğitim bilgi sistemi üzerinden herkese açık biçimde yayımlanan ders programı sayfası okundu. Sayfa program başlığını iki okumadan birinde İSPANYOL DİLİ VE EDEBİYATI, LİSANS PROGRAMI, (ÖRGÜN ÖĞRETİM) biçiminde, ötekinde İSPANYOL DİLİ VE EDEBİYATI, LİSANS PROGRAMI, (ÖRGÜN ÖRETİM) biçiminde bastığı bildirilmiştir. Bu ayrışma yalnızca parantez içindeki öğretim türü sözcüğündedir ve çözülmemiş, tek biçime getirilmemiştir; hangisinin doğru olduğu iddia edilmemektedir. İSPANYOL DİLİ VE EDEBİYATI, LİSANS PROGRAMI bölümü ise iki okumada birebir aynı çıkmıştır. Öğretim düzeyi bu sayfada birebir basılıdır; yarıyıl ya da dönem sayısından yapılmış bir çıkarım değildir. Üniversite adı da sayfada yayımlıdır ve alan adından çıkarım değildir; ancak tam ad sistemin adının bir parçası olarak basılıdır, program başlığının yanında ayrıca basılı değildir ve bu nüans burada açıkça yazılmaktadır.
Bu sayfa blok başlıklarında yarıyıl sözcüğünü basmamaktadır; sınıf ve dönem biçiminde bloklar basmaktadır. Bu nedenle bu kaynaktan hiçbir dersin kaçıncı yarıyılda okutulduğuna dair bir iddia kurulmamıştır ve aşağıdaki gruplama sayfanın kendi bastığı blok başlıklarıyla yapılmıştır. Ders adları Türkçe ve tümüyle büyük harfle yayımlanmıştır; hiçbiri çevrilmemiş, hiçbir kısaltma açılmamış, yazım küçültülmemiş ve düzeltilmemiştir.
Hazırlık bloğunda sayfanın bastığı tek satır HAZIRLIK biçimindedir. Bu satır bir yer tutucu olarak değil, sayfanın bastığı ders adı satırı olarak taşınmıştır.
Birinci sınıfın güz bloğunda ATATÜRK İLKELERİ VE İNKILAP TARİHİ I, GÜZEL SANATLAR I, İSPANYOLCA DİL UYGULAMALARI I, İSPANYOLCA DİLBİLGİSİ I, İSPANYOLCA METİN OKUMALARI I, İSPANYOLCA SÖZLÜ ANLATIM BECERİLERİNE GİRİŞ, İSPANYOLCA SÖZLÜ ANLATIM I, İSPANYOLCA YAZILI ANLATIMA GİRİŞ, TÜRK DİLİ I, YABANCI ÖĞRENCİLER İÇİN ATATÜRK İLKELERİ VE İNKILAP TARİHİ I ve YABANCI ÖĞRENCİLER İÇİN TÜRK DİLİ I satırları yayımlanmıştır. Aynı dönemde hem sözlü anlatıma giriş hem sözlü anlatımın birinci numarasının bulunması, sayfanın bastığı biçimdir ve birleştirilmemiştir.
Birinci sınıfın bahar bloğunda ATATÜRK İLKELERİ VE İNKILAP TARİHİ II, GÜZEL SANATLAR II, İSPANYOLCA DİL UYGULAMALARI II, İSPANYOLCA DİLBİLGİSİ II, İSPANYOLCA METİN OKUMALARI II, İSPANYOLCA SÖZLÜ ANLATIM BECERİLERİ, İSPANYOLCA SÖZLÜ ANLATIM II, İSPANYOLCA YAZILI ANLATIM, TÜRK DİLİ II, YABANCI ÖĞRENCİLER İÇİN ATATÜRK İLKELERİ VE İNKILAP TARİHİ II ve YABANCI ÖĞRENCİLER İÇİN TÜRK DİLİ II satırları yayımlanmıştır. Giriş niteliğindeki iki dersin bu dönemde girişsiz biçimleriyle sürmesi, dil edinimi zincirinin nasıl kurulduğunu gösterir.
İkinci sınıfın güz bloğunda İSPANYOL KÜLTÜR TARİHİ I, İSPANYOLCA DİL UYGULAMALARI III, İSPANYOLCA DİLBİLGİSİ III, İSPANYOLCA EDEBİYAT METİNLERİNE GİRİŞ I, İSPANYOLCA METİN İNCELEMESİ I, İSPANYOLCA YAZILI ANLATIM KURAMLARI ve KÜLTÜREL ETKİNLİKLER I satırları yayımlanmıştır. Edebiyat metinlerine girişin tam olarak burada başlaması, dil edinimiyle metin çözümlemesi arasındaki eşiğin ikinci sınıfa yerleştirildiğini gösterir.
İkinci sınıfın bahar bloğunda İSPANYOL KÜLTÜR TARİHİ II, İSPANYOLCA DİL UYGULAMALARI IV, İSPANYOLCA DİLBİLGİSİ IV, İSPANYOLCA EDEBİYAT METİNLERİNE GİRİŞ II, İSPANYOLCA METİN İNCELEMESİ II, İSPANYOLCA SÖZLÜ ANLATIM KURAMLARI ve KÜLTÜREL ETKİNLİKLER II satırları yayımlanmıştır. Yazılı anlatım kuramlarının bir dönem önce, sözlü anlatım kuramlarının bu dönemde yer alması sayfanın bastığı sıradır.
Üçüncü sınıfın güz bloğunda BAĞIMSIZLIK SONRASI LATİN AMERİKA YAZINI I, İSPANYOL ÇAĞDAŞ EDEBİYATI I, İSPANYOL EDEBİYAT TARİHİ I, İSPANYOL KÜLTÜR TARİHİ III, İSPANYOLCA ÇEVİRİ I, İSPANYOLCA DİLBİLİMİ I, İSPANYOLCA DÜZYAZI ELEŞTİRİSİ I, İSPANYOLCA İLERİ SÖZLÜ ANLATIM BECERİLERİ I ve KÜLTÜREL ETKİNLİKLER III satırları yayımlanmıştır. Bu, planın en belirleyici dönemidir: edebiyat tarihi, çağdaş edebiyat, Latin Amerika yazını, dilbilim, çeviri ve eleştiri aynı dönemde birlikte başlar.
Üçüncü sınıfın bahar bloğunda BAĞIMSIZLIK SONRASI LATİN AMERİKA YAZINI II, İSPANYOL ÇAĞDAŞ EDEBİYATI II, İSPANYOL EDEBİYAT TARİHİ II, İSPANYOL KÜLTÜR TARİHİ IV, İSPANYOLCA ÇEVİRİ II, İSPANYOLCA DİLBİLİM II, İSPANYOLCA DÜZYAZI ELEŞTİRİSİ II, İSPANYOLCA İLERİ SÖZLÜ ANLATIM BECERİLERİ II ve KÜLTÜREL ETKİNLİKLER IV satırları yayımlanmıştır. Güz bloğunda İSPANYOLCA DİLBİLİMİ I, bahar bloğunda İSPANYOLCA DİLBİLİM II basılıdır; bu yazım farkı sayfanın kendi basımıdır ve düzeltilmemiştir.
Dördüncü sınıfın güz bloğunda GÜNEY AMERİKA EDEBİYATI I, İSPANYOL ÇAĞDAŞ EDEBİYATI III, İSPANYOL EDEBİYAT TARİHİ III, İSPANYOL KÜLTÜR TARİHİ V, İSPANYOL YAZARLAR VE METİNLERİ I, İSPANYOLCA ÇEVİRİ III, İSPANYOLCA KOMPOZİSYON I, İSPANYOLCA ŞİİR ELEŞTİRİSİ I, LATİN AMERİKA YAZARLAR VE METİNLERİ I ve MESLEKİ YABANCI DİL (İSPANYOLCA) I satırları yayımlanmıştır. Bu, sayfanın en kalabalık bloğudur ve İspanya ile Latin Amerika yazarlarının ayrı ders satırlarında karşılaşması alanın iki kıtalı yapısını açıkça gösterir.
Dördüncü sınıfın bahar bloğunda GÜNEY AMERİKA EDEBİYATI II, İSPANYOL ÇAĞDAŞ EDEBİYATI IV, İSPANYOL EDEBİYAT TARİHİ IV, İSPANYOL KÜLTÜR TARİHİ VI, İSPANYOL YAZARLAR VE METİNLERİ II, İSPANYOLCA ŞİİR ELEŞTİRİSİ II ve LATİN AMERİKA YAZARLAR VE METİNLERİ II satırları yayımlanmıştır. Kompozisyon ve mesleki yabancı dil derslerinin ikinci numarası bu blokta basılı değildir; bu, sayfanın bastığı hâldir ve eksik olduğu iddia edilmemektedir.
Bu başlıkta bilerek eksik bırakılanlar şunlardır. Bu sayfa iki ayrı okumayla, birbirinden farklı ifadelerle yazılmış iki ayrı istekle okunmuştur; üçüncü bir okuma yapılmamıştır. Sayfadan alınan ders adı satırı sayısı yetmiş ikidir ve bu satırların hiçbiri düşürülmemiştir. Yer tutucu satır bu sayfada bulunmamıştır: bir okuma sayfada seçmeli havuz ya da yer tutucu satırı bulunmadığını açıkça bildirmiş, öteki okuma da hiçbir yer tutucu satır bildirmemiştir; bu nedenle sıfır yer tutucu satır düşürülmüştür ve hiçbir seçmeli havuz doldurulmamıştır, doldurulacak havuz da bildirilmemiştir. İki okuma ders adı listesinde harfi harfine uyuşmuştur; tek bir ders adında bile fark çıkmamıştır ve reddedilen okuma yoktur. Öğretim düzeyi bu sayfada basılıdır ve iki okuma bu noktada uyuşmuştur; düzey blok sayısından çıkarılmamıştır ve doğrulanamadı durumunda değildir. Üniversite adı sayfada yayımlıdır ve alan adından çıkarım değildir; tek nüans, tam adın sistemin adının parçası olarak basılı olmasıdır. Program başlığının tam dizgesinde iki okuma ayrışmıştır ve bu ayrışma yukarıda iki biçim birden yazılarak korunmuştur. İki okumanın blok sayısı beyanı da ayrışmıştır ve iki beyan da okumaların tek tek saydığı blok sayısıyla örtüşmemiştir; bu ayrışma çözülmemiş, blok sayısı hakkında sayfadan doğrulanmamış bir iddia kurulmamıştır ve bloklar iki okumanın da tek tek saydığı biçimde taşınmıştır. Sayfa yarıyıl sözcüğünü basmadığı için hiçbir ders bir yarıyıla atanmamıştır. Sayfa aynı ders adını iki kez basmamıştır; bu nedenle tekilleştirme sorusu bu kaynakta doğmamıştır. Ders kodu sütunu sayfada basılıydı, alınmamıştır; kredi ve iş yükü değerleri hiç alınmamıştır. Sayfa bir puan türü yayımlamamaktadır; bu rehberdeki puan türü bu sayfaya dayandırılmamıştır ve sayfa taban puan ile kontenjan da yayımlamamaktadır. Sayfa belirli bir yıl seçimiyle yayımlanmaktadır; başka yıl sürümleri denenmemiştir ve bu planın güncel sürüm olduğu iddia edilmemektedir. Bu program için ikinci bir kullanılabilir kaynak bulunamamıştır: iki aday adres engellenmiş, bir aday adres açılmış ama gövde içeriği vermemiştir. Engellenen adresler başka hiçbir yolla çekilmeye çalışılmamıştır; curl, wget, istek kütüphanesi, arşiv, önbellek ya da ayna kullanılmamıştır. Bu, ilgili kurumların bu programın planını yayımlamadığı anlamına gelmez ve öyle bir iddia kurulmamaktadır; yalnızca denenen adreslerden ders adı alınamadığı kaydedilmektedir. Aynı üniversitenin lisansüstü düzeydeki sayfası düzey farkı nedeniyle hiç açılmamıştır. Yükseköğretim program atlası alan adı bu çalışmanın aramalarında çıkmış, ders planı kaynağı olarak hiç açılmamıştır; kaynak listesindeki atlas adresi yalnızca okuyucuya yönlendirmedir, ders planı kanıtı değildir. Bu plan tek bir kurumun planıdır ve öteki kurumların planları için hiçbir şey söylemez.
Mezunlar Ne İş Yapar?
Bu programın mezununun ilk ve en belirgin çalışma alanı çeviridir. Yazılı çeviri, sözlü çeviri, ardıl çeviri ve belge çevirisi bu işin gövdesini oluşturur. Planda çeviri derslerinin üç ardışık numarayla okutulması ve metin incelemesi ile eleştiri derslerinin bunu desteklemesi bu alana hazırlar. Çevirinin yalnızca sözcük aktarımı olmadığı, kaynak metnin kurulumunu tanımayı gerektirdiği bu planın kurgusunda açıkça görülmektedir.
İkinci alan dil öğretimidir. İspanyolcanın yabancı dil olarak öğretilmesi hem kurum içi eğitimlerde hem özel öğretimde karşılığı olan bir iştir. Planda sözlü ve yazılı anlatım derslerinin kuramsal boyutlarıyla birlikte okutulması bu tarafa değer. Bu alanda hangi işin hangi belge ya da yeterlik şartına bağlı olduğu bu rehberin konusu değildir ve yetkili kurumdan öğrenilmelidir.
Üçüncü alan yayıncılıktır. Editörlük, düzelti, telif ve haklar takibi ile yabancı yayınların izlenmesi, edebiyat bilgisi ile dil bilgisini birlikte kullanan işlerdir. Planda edebiyat tarihi, çağdaş edebiyat, düzyazı eleştirisi ve şiir eleştirisi derslerinin bulunması bu alana açılır.
Dördüncü alan uluslararası kurumlar ve dış ilişkilerdir. Yabancı sermayeli kuruluşlar, kültür kurumları, elçilik ve konsolosluk çevresinde yürüyen işlemler ile uluslararası projelerin yazışma ve belge trafiği bu alanı oluşturur. Kanun metninde çalışma izni başvurularının yurt dışında büyükelçilik ve başkonsolosluklara yapılacağının yazılı olması, bu hattın kurumsal olarak nasıl işlediğini gösterir.
Beşinci alan turizm ve kültür hizmetleridir. İspanyolca konuşan ziyaretçilere dönük hizmetler, kültür programları ve tanıtım işleri dil ile kültür tarihinin birlikte kullanıldığı yerlerdir. Planda kültür tarihi dersinin altı dönem sürmesi bu tarafa hazırlık sağlar.
Altıncı alan medya, altyazı ve yerelleştirmedir. Dizi ve film altyazısı, oyun ve yazılım yerelleştirmesi ile çok dilli içerik üretimi son yıllarda genişlemiş bir çalışma hattıdır. Bu iş çeviri becerisinin yanında hedef kitlenin kültürel bağlamını tanımayı gerektirir.
Yedinci alan akademidir. Lisansüstü öğrenime devam eden mezun için edebiyat, dilbilim ve kültür araştırmaları alanlarında araştırma ve öğretim yolu açıktır. Planın son iki yılındaki eleştiri ve dilbilim dersleri bu yolun ilk basamağıdır.
Sekizinci alan kamu ve özel sektörün belge ve yazışma işleridir. Yabancı dilde hazırlanan sözleşme, rapor ve resmi yazışmaların okunması ve üretilmesi, ayrı bir uzmanlık olarak değerlendirilir. Bu alanda bazı işlerin belirli belge, yeterlik, izin ya da yetki şartlarına bağlı olduğu bilinmekle birlikte bu rehber hangi işin hangi şarta bağlı olduğu konusunda bir iddia kurmaz. Bu rehber hiçbir iş için ücret aralığı, işe girme oranı ya da kariyer hızı vermez.
Kimler Tercih Etmeli?
Bu programı düşünen öğrencinin kendine sorması gereken ilk soru şudur: bir dili sıfırdan öğrenmeye ve bunu yıllara yayılan düzenli bir çalışmaya dönüştürmeye hazır mısınız? Bu rehberde okunan planda hazırlık aşamasının ardından dilbilgisi, dil uygulamaları, sözlü anlatım ve yazılı anlatım derslerinin iki yıl boyunca ardışık numaralarla sürmesi bu emeği göstermektedir. Dil öğrenimini sıkıcı bulan bir öğrenci burada ilk iki yılı ağır geçirir.
İkinci soru okuma alışkanlığıdır. Bu alanın gündelik işi metin okumaktır ve okunan metinlerin bir bölümü uzun, eski ya da yoğun olacaktır. Planda edebiyat tarihi ve çağdaş edebiyat derslerinin dörder dönem sürmesi bu yükü gösterir. Düzenli okumayı zahmetli bulan bir öğrenci alanın omurgasıyla sürekli bir gerilim yaşar.
Üçüncü soru yazmaktır. Metin incelemesi, kompozisyon ve eleştiri dersleri öğrenciden kendi metnini üretmesini ister. Okuduğunu anlamak ile okuduğunu yazıya dökmek ayrı becerilerdir ve bu program ikincisini de talep eder.
Dördüncü soru tarihe ve kültüre ilgi duyup duymadığınızdır. Planda kültür tarihi dersinin altı dönem sürmesi tesadüf değildir. Bir metnin arkasındaki tarihsel bağlamı öğrenmeyi gereksiz bulan bir öğrenci, edebiyat derslerinde de zorlanır.
Beşinci soru coğrafi genişliğe açıklıktır. Bu programda İspanya kadar Latin Amerika da vardır ve planda Latin Amerika yazını, Güney Amerika edebiyatı ile Latin Amerika yazarları ve metinleri başlıklı ayrı dersler bulunmaktadır. Yalnızca Avrupa merkezli bir ilgiyle gelen öğrenci alanın yarısını kendine kapatmış olur.
Altıncı soru belirsizlikle çalışabilmektir. Edebiyat çözümlemesinde tek bir doğru cevap yoktur; savunulabilir yorumlar vardır. Kesin ve tek cevaplı problemlerle çalışmayı seven bir öğrenci bu alanın değerlendirme biçimini yorucu bulabilir.
Yedinci soru meslek yolunun çizgisel olmamasıdır. Bu programın mezunu tek bir tanımlı mesleğe değil, dil ve metin becerisinin kullanıldığı geniş bir işler kümesine açılır. Bu, kimi öğrenci için özgürlük, kimi öğrenci için belirsizliktir ve baştan bilinmelidir. Son olarak bu programın dört yıllık bir lisans programı olduğu ve ders dışı okuma ile bireysel dil çalışmasının işin ayrılmaz parçası olduğu unutulmamalıdır.
Tercih Öncesi Notlar
Birinci not: Bu programın adı ve içeriği üniversiteler arasında farklılaşabilmektedir. Yakın bir içerik ispanyol dili ve edebiyatı başlığı altında açılabildiği gibi, başka adlarla açılan programlar da benzer dersleri okutabilmektedir. Aynı adın bir üniversitede edebiyat ağırlıklı, başka bir üniversitede dilbilim ya da çeviri ağırlıklı kurulması olağandır. Tercih listesi yapılırken adın değil, ilgili üniversitenin kendi ders planının okunması gerekir.
İkinci not: Hazırlık sınıfı düzeni ayrıca sorulmalıdır. Bu rehberde okunan planda hazırlık bloğu ayrı bir blok olarak basılmıştır; ancak hazırlığın zorunlu mu isteğe bağlı mı olduğu, muafiyet sınavının nasıl yapıldığı ve hazırlık süresinin öğrenim süresine nasıl eklendiği her üniversitede aynı değildir. Bu bilgiler tercihten önce ilgili üniversiteden öğrenilmelidir.
Üçüncü not: Öğretim dili ve ikinci yabancı dil düzeni sorulmalıdır. Bu rehberde okunan planda ders adları Türkçe basılıdır; bu, derslerin hangi dilde yürütüldüğü konusunda tek başına bir sonuç vermez. Ayrıca öğrencinin ikinci bir yabancı dili hangi düzeyde ve hangi ders düzeniyle sürdürebileceği, mezuniyet sonrası çalışma alanlarını doğrudan etkileyen bir noktadır.
Dördüncü not: Değişim programları, yurt dışı deneyimi ve staj düzeni bu alanda olağandan daha belirleyicidir. Dil edinimi sınıf içiyle sınırlı kalmaz; hedef dilin konuşulduğu bir ortamda geçirilen sürenin karşılığı büyüktür. Bu düzenin nasıl kurulduğu, kontenjanların nasıl işlediği ve hangi kurumlarla iş birliği bulunduğu tercihten önce sorulmalıdır. Alanın komşularına bakmak isteyen öğrenci için doğrudan yakın programlar [ingiliz dili ve edebiyatı](/bolum/ingiliz-dili-ve-edebiyati), [alman dili ve edebiyatı](/bolum/alman-dili-ve-edebiyati), [fransız dili ve edebiyatı](/bolum/fransiz-dili-ve-edebiyati), [rus dili ve edebiyatı](/bolum/rus-dili-ve-edebiyati), [arap dili ve edebiyatı](/bolum/arap-dili-ve-edebiyati) ve [fars dili ve edebiyatı](/bolum/fars-dili-ve-edebiyati); çeviriye ilgi duyan öğrenci için [mütercim tercümanlık](/bolum/mutercim-tercumanlik), [ingilizce mütercim ve tercümanlık](/bolum/ingilizce-mutercim-ve-tercumanlik), [almanca mütercim ve tercümanlık](/bolum/almanca-mutercim-ve-tercumanlik), [fransızca mütercim ve tercümanlık](/bolum/fransizca-mutercim-ve-tercumanlik) ve [arapça mütercim ve tercümanlık](/bolum/arapca-mutercim-ve-tercumanlik); öğretmenliğe ilgi duyan öğrenci için [ingilizce öğretmenliği](/bolum/ingilizce-ogretmenligi), [almanca öğretmenliği](/bolum/almanca-ogretmenligi), [fransızca öğretmenliği](/bolum/fransizca-ogretmenligi), [arapça öğretmenliği](/bolum/arapca-ogretmenligi), [türkçe öğretmenliği](/bolum/turkce-ogretmenligi) ve [türk dili ve edebiyatı öğretmenliği](/bolum/turk-dili-ve-edebiyati-ogretmenligi); edebiyatın kuramsal ve karşılaştırmalı tarafına ilgi duyan öğrenci için [karşılaştırmalı edebiyat](/bolum/karsilastirmali-edebiyat), [amerikan kültürü ve edebiyatı](/bolum/amerikan-kulturu-ve-edebiyati), [türk dili ve edebiyatı](/bolum/turk-dili-ve-edebiyati) ve [çağdaş türk lehçeleri ve edebiyatları](/bolum/cagdas-turk-lehceleri-ve-edebiyatlari); dilin sistem olarak incelenmesine ilgi duyan öğrenci için [dilbilimi](/bolum/dilbilimi); tarihsel ve kültürel bağlama ilgi duyan öğrenci için [tarih](/bolum/tarih), [sanat tarihi](/bolum/sanat-tarihi), [felsefe](/bolum/felsefe), [sosyoloji](/bolum/sosyoloji), [antropoloji](/bolum/antropoloji) ve [kültürel miras ve turizm](/bolum/kulturel-miras-ve-turizm); uluslararası çalışma ortamına ilgi duyan öğrenci için [uluslararası ilişkiler](/bolum/uluslararasi-iliskiler), [siyaset bilimi ve uluslararası ilişkiler](/bolum/siyaset-bilimi-ve-uluslararasi-iliskiler), [uluslararası ticaret](/bolum/uluslararasi-ticaret) ve [uluslararası ticaret ve lojistik](/bolum/uluslararasi-ticaret-ve-lojistik); içerik ve iletişim tarafına ilgi duyan öğrenci için [gazetecilik](/bolum/gazetecilik), [radyo televizyon ve sinema](/bolum/radyo-televizyon-ve-sinema), [medya ve iletişim](/bolum/medya-ve-iletisim), [yeni medya ve iletişim](/bolum/yeni-medya-ve-iletisim) ve [halkla ilişkiler ve tanıtım](/bolum/halkla-iliskiler-ve-tanitim); belge ve bilgi düzenine ilgi duyan öğrenci için [bilgi ve belge yönetimi](/bolum/bilgi-ve-belge-yonetimi) ve [turizm rehberliği](/bolum/turizm-rehberligi) karşılaştırılmaya değer yollar oluşturur.
Beşinci not: Bu rehber bölümün ne olduğunu anlatır; hangi üniversiteye hangi puanla girileceğini anlatmaz. Taban puan, başarı sıralaması ve kontenjan her yıl değişir ve tek geçerli kaynağı ÖSYM tercih kılavuzu ile YÖK Atlas'tır. Bu sayfada bilerek puan, sıralama ya da maaş rakamı verilmiyor: eksik bilgi, yanlış bilgiden iyidir.
ÖSYM bu programı 4 üniversitede, 4 ayrı kontenjan satırında açtı. Aşağıdaki iki puan, bu programın ÖSYM'de yayımlanmış en yüksek ve en düşük taban puanıdır.
ÖSYM'nin bu tablolarında başarı sıralaması yoktur; sıralama için YÖK Atlas kullanılmalıdır. Taban puanlar geçmiş yılın sonucudur, her yıl değişir.
Bu rehber bilgilendirme amaçlıdır; müfredat ve koşullar üniversiteye göre değişir. Bölümün bulunduğu üniversiteler ile güncel taban puan, başarı sıralaması ve kontenjanlar için ÖSYM tercih kılavuzu ve YÖK Atlas esastır.