Malzeme Bilimi ve Nanoteknoloji Mühendisliği

Bu programın kamusal çerçevesi, çoğu mühendislik alanından farklı bir yerden kurulur. Malzeme bilimi ve nanoteknoloji mühendisliği cihaz bağımlı bir laboratuvar disiplinidir: mikroskopi, spektroskopi, difraksiyon ve benzeri yöntemler pahalı, paylaşımlı ve kurumsal olarak yönetilen bir altyapı gerektirir. Bu altyapının kendisini hukuken tanımlayan metinlerden biri 6550 sayılı kanundur. Kanunun adı kaynakta "ARAŞTIRMA ALTYAPILARININ DESTEKLENMESİNE DAİR KANUN" olarak yayımlanmıştır ve bu ad üç ayrı okumada karakter düzeyinde aynı çıkmıştır.

Künye değerleri de üç okumanın mutabakatıyla verilebilmektedir: kanun numarası 6550 ve kabul tarihi 3/7/2014 üç okumada özdeştir; Resmî Gazete değeri "Tarih: 10/7/2014 Sayı: 29056" ve Düstur değeri "Tertip: 5 Cilt: 54" iki okumada aynı çıkmıştır. Belgede Resmî Gazete etiketi üç okumada da "Yayımlandığı R.Gazete" biçiminde kısaltılmış olarak görülmüştür ve bu kısaltma açılmamıştır; Düstur etiketi ise "Yayımlandığı Düstur" biçimindedir. Buna karşılık künye satırlarının basılı biçimi hiçbir eşiği geçmemiştir: aynı satır bir okumada kalınlaştırılmış iki noktayla, bir okumada boşluklu iki noktayla, bir okumada ise iki nokta yerine tire ile gelmiştir. Bu nedenle burada yalnızca künye değerleri kullanılmakta, künye satır biçimi kullanılmamaktadır. Düstur satırında sayfa öğesi üç okumanın hiçbirinde görünmemiştir; satırın kaynakta böyle bir öğe taşıyıp taşımadığına dair hiçbir iddia kurulmamaktadır.

İlk beş maddenin kenar başlıkları üç okumada birebir aynıdır: "Amaç ve kapsam", "Tanımlar", "Araştırma Altyapıları Kurulu", "İzleme ve Yeterlik Değerlendirme Komitesinin yapısı ve görevleri" ve "Araştırma altyapılarının statüsü". Madde numarasının ayraç biçimi iki okumada "MADDE 1 ‒" biçiminde, boşluklu ve uzun tireyle gelmiştir; üçüncü okuma aynı yeri düz kısa tireyle vermiştir ve o varyant tek okumada kaldığı için kullanılmamıştır. Tire karakteri düzeltilmemiştir.

Kanunun birinci maddesi üç fıkralıdır ve üçü de üç okumada özdeştir: "(1) Bu Kanunun amacı, araştırma altyapılarının daha etkin kullanımını ve sürdürülebilirliğini sağlamak üzere desteklenmesine ilişkin hususları düzenlemektir.", "(2) Bu Kanun, Kurul tarafından yeterlik kararı verilen araştırma altyapılarının desteklenmesine ilişkin hususlar ile buna dair görev, yetki ve sorumlulukları kapsar." ve "(3) Türk Silahlı Kuvvetleri ve emniyet teşkilatına bağlı yükseköğretim kurumları bünyesinde bulunan araştırma altyapıları, özel kanunlarının hükümlerine tabidir." Bu üç cümle kanunun neyi düzenlediğini sınırlarıyla birlikte yazar: konu araştırma altyapısının desteklenmesidir ve destek, bir yeterlik kararına bağlanmıştır.

İkinci madde bu programın gündelik çalışma ortamını adlandırır. Madde "(1) Bu Kanunun uygulanmasında;" cümlesiyle açılır ve "ifade eder." ile kapanır. Doğrulanan bentlerden ilki alanın çalıştığı birimi tanımlar: "a) Araştırma altyapısı: Yükseköğretim kurumları bünyesinde, yetişmiş nitelikli insan gücü ile günün modern teknolojilerine dayalı makine-teçhizat, donanım ve yazılımı içinde bulunduran, Ar-Ge faaliyetlerinin yapıldığı ileri araştırma laboratuvarı, tematik araştırma laboratuvarı ile merkezî araştırma laboratuvarı olarak sınıflandırılan birimleri," Bu tek cümle, bir malzeme mühendisinin öğrencilikten itibaren içinde bulunduğu fiziksel ortamı bir hukuki kategori hâline getirir ve onu üçe ayırır.

Bu üç sınıfın her biri ayrıca tanımlanmıştır. Merkezî araştırma laboratuvarı kaynakta şöyledir: "j) Merkezî araştırma laboratuvarı: Yükseköğretim kurumlarında yürütülen araştırma ve ilgili faaliyetlerde ihtiyaç duyulan makine-teçhizat ve diğer araştırma imkânlarını barındıran birimi," Tematik araştırma laboratuvarı şöyledir: "m) Tematik araştırma laboratuvarı: Belirli bir bilimsel alanda uzmanlaşmış ve bu alanda ulusal ve bölgesel düzeyde Ar-Ge faaliyeti yürütme kapasitesine sahip araştırma birimini," İleri araştırma laboratuvarı ise şöyledir: "ğ) İleri araştırma laboratuvarı: Stratejik önemi haiz alanlarda ulusal çapta yaygın etkisi olan çalışmalar yürütebilen ve uluslararası rekabet gücüne sahip araştırma birimini," Nanoteknoloji ve malzeme karakterizasyonunun paylaşımlı cihaz altyapısı üzerinden yürüdüğü kurum tipi tam olarak burada tarif edilen tiptir; şapkalı harfli yazımlar kaynakta göründüğü hâlde bırakılmış, düzeltilmemiştir.

Aynı maddenin iki bendi bu altyapıda çalışan insanı tanımlar. Birincisi şöyledir: "ç) Araştırmacı: Ar-Ge faaliyetleri ile yenilik tanımı kapsamındaki projelerde, yeni bilgi, ürün, süreç, yöntem ve sistemlerin tasarım veya oluşturulması ve ilgili projelerin yönetilmesi süreçlerinde tam veya yarı zamanlı çalışan en az lisans mezunu kişileri," İkincisi şöyledir: "d) Teknisyen: Mühendislik, fen ve sağlık bilimleri alanlarında yükseköğrenim görmüş ya da meslek lisesi veya meslek yüksekokullarının teknik, fen ve sağlık bölümlerinden mezun, teknik bilgi ve deneyim sahibi kişileri," Bu iki tanım bu kanunun kendi uygulaması için yapılmış işlevsel tanımlardır; maddenin giriş cümlesi zaten "Bu Kanunun uygulanmasında;" demektedir.

Maddenin iki bendi de araştırmanın kendisini ve sonucunu tanımlar: "b) Araştırma ve geliştirme (Ar-Ge): Kültür, insan ve toplumun bilgisinden oluşan bilgi dağarcığının artırılması ve bu bilginin yeni süreç, sistem ve uygulamalar tasarlamak üzere kullanılması için sistematik bir temelde yürütülen yaratıcı çalışmaları," ve "n) Yenilik: Sosyal ve ekonomik faydaya dönüşebilecek yeni ürün, hizmet, uygulama, yöntem, süreç veya iş modeli fikri ile bunların neticelerini," Yeni bir malzemenin laboratuvardan çıkıp bir ürüne dönüşmesi tam olarak bu bendin tarif ettiği geçiştir. Kanun ayrıca kimin bünyesinde çalışıldığını da yazar: "ö) Yükseköğretim kurumu: Üniversite ve yüksek teknoloji enstitüleri ile vakıf yükseköğretim kurumlarını,"

Üçüncü maddenin birinci fıkrası mülgadır; bu durum üç okumada birebir aynı ibareyle, "(Mülga fıkra: 2/7/2018-KHK-703/211 md.)" biçiminde görülmüştür ve mülga fıkranın gövdesinden hiçbir alıntı yapılmamıştır. Maddenin ikinci fıkrası "(2) Kurulun görevleri şunlardır:" cümlesiyle açılır. Doğrulanan bentlerden bu programı en doğrudan ilgilendirenler şunlardır: "b) Araştırma altyapılarına yeterlik verilmesi ve yeterliğin kaldırılması kararlarını onaylamak.", "f) Araştırma altyapıları için makine-teçhizat ve sarf malzemesi alımlarında kaynakların verimli ve etkin kullanılmasına yönelik tedbirler almak.", "ı) Araştırma altyapılarının kullanımına ilişkin temel ilke ve kuralları belirlemek." ve "i) Araştırma altyapıları konusundaki uluslararası iş birliklerine katılım, uluslararası iş birliğine nakdî ve ayni katkı sağlanması ve ilgili diğer hususlarda değerlendirmeler yapmak ve karar vermek." Cihaz erişimi ve sarf malzemesi tedariki bu programın araştırma pratiğinin gündelik belirleyicisidir; kanun bunları bir kurulun görevi olarak yazmıştır. Aynı fıkranın ilk bendi ise çerçeveyi kurar: "a) Kalkınma plan ve programları ile diğer hükümet belgelerinde belirlenen politika ve öncelikler doğrultusunda araştırma altyapılarıyla ilgili genel strateji ve öncelikleri belirlemek, uygulamaya yönelik yol haritasını onaylamak."

Dördüncü madde bir komiteyi ve onun işleyişini düzenler; üç fıkrası da üç okumada özdeştir: "(1) Komite, Kalkınma Bakanlığı Müsteşarının başkanlığında Millî Eğitim Bakanlığı Müsteşarı, Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Müsteşarı, Yükseköğretim Kurulu Başkanı ve TÜBİTAK Başkanından oluşur. Komite, görüşlerinden faydalanmak üzere alanında uzman kişileri toplantılara davet edebilir. Komite, gerekli görmesi hâlinde alt komiteler oluşturabilir.", "(2) Komite, Kurulun görev alanına giren hususlarda teknik düzeyde çalışmalar yapar ve karar önerileri oluşturur." ve "(3) Komite ve alt komitelerin çalışma ve karar alma usul ve esasları yönetmelikle düzenlenir." Bu fıkrada geçen kurum ve unvan adları kaynakta göründüğü hâliyle bırakılmıştır; bugünkü karşılıkları hakkında hiçbir iddia kurulmamaktadır ve hiçbir kısaltma açılmamıştır.

Beşinci maddenin doğrulanan birinci fıkrası ise bu laboratuvarların hukuki kimliğini kurar: "(1) Kurul tarafından yeterlik kararı verilen araştırma altyapıları tüzel kişilik kazanır ve bu Kanunla düzenlenmemiş bütün işlemlerinde özel hukuk hükümlerine tabidir." Malzeme ve nanoteknoloji alanının sanayiyle sözleşmeli çalışma pratiği düşünüldüğünde bu cümlenin pratik ağırlığı görülebilir: yeterlik kararı verilmiş bir altyapı, bu kanunla düzenlenmemiş işlemlerinde özel hukuk hükümlerine tabi bir tüzel kişi olarak anılmaktadır.

Örtüşmenin sınırı da aynı açıklıkla yazılmalıdır ve bu kayıtta sınır olağandan geniştir. Bu kanun bu programı kurmaz; doğrulanan maddelerde hiçbir bölüm, program, kontenjan ya da diploma hükmü yoktur. "Yükseköğretim kurumu" ve "Yükseköğretim Kurulu Başkanı" ibareleri geçmekte, ancak bunlar altyapı desteğinin muhatabı ve komite üyesi olarak geçmektedir. Bu kanun bu programın ders planını da belirlemez: doğrulanan maddelerde hiçbir ders, müfredat ya da eğitim içeriği hükmü yoktur; Ar-Ge, araştırma ve laboratuvar ibareleri araştırma faaliyetine ilişkindir, öğretime değil. Mezunun meslek tanımını da düzenlemez: araştırmacı ve teknisyen tanımları bu kanunun kendi uygulaması için yapılmış işlevsel tanımlardır, mezuna unvan, yetki belgesi, sicil ya da meslek icrası koşulu getirmezler. Malzeme bilimi, nanoteknoloji ya da nanomalzeme gibi alan terimleri doğrulanan maddelerde geçmemiştir; bu terimlerin kanunda tanımlanıp tanımlanmadığına dair burada hiçbir olumsuz iddia kurulmamaktadır, yalnızca bu oturumda çekilen ilk beş madde kapsamında iki okumada birebir teyit edilemedikleri söylenebilir. Örtüşmenin kendisi de bu nedenle konu düzeyinde değil, altyapı düzeyindedir: kanun malzeme biliminin konusunu değil, o konunun içinde çalışıldığı ortamı düzenler. Kanunun güncel hâli, bugünkü uygulanışı, yürürlük durumu ve değişiklik zinciri hakkında bu rehber hiçbir hüküm vermez; bunlar için kaynak listesindeki resmi adresin esas alınması gerekir.

Bu başlıkta bilerek eksik bırakılanlar şunlardır. Kanun metni üç ayrı okumayla çekilmiş, yalnızca en az iki okumada karakter düzeyinde aynı çıkan öğeler alıntılanmıştır; dördüncü bir okuma yapılmamıştır, dolayısıyla tek okumada kalan kalemler ek bir denemeyle çözülmeye çalışılmamıştır. Bu kayıtta alıntılanan bütün madde gövdeleri üç okumanın tamamında birebir aynı çıkmıştır; üçüncü tanığın eksik kaldığı yerler yalnızca iki noktadadır ve ikisi de gövde değil biçim ya da künye meselesidir: Resmî Gazete ve Düstur değerleri birinci ve üçüncü okumada aynı gelmiş, ikinci okuma aynı değerleri boşluklu iki noktayla vermiştir; madde ayracının uzun tireli biçimi ise birinci ve ikinci okumadan gelmiş, üçüncü okuma düz kısa tire kullanmıştır. Yöntemin kendi sınırı da eksik olarak sayılmalıdır: üç okuma aynı kısa zaman aralığında yapıldığı ve okuma aracı aynı adres için yanıtı bir süre önbelleğe aldığı için okumalar büyük olasılıkla tek bir metne dönüştürme çıktısı üzerinde çalışmıştır; bu nedenle okumalar arası mutabakat yalnızca okuma ve çıkarım hatasını eler, kaynağın metne dönüştürülmesi sırasında oluşmuş bir bozulmayı elemez. Düstur satırında sayfa öğesinin üç okumada da hiç görünmemesi tam da bu nedenle mutabakatla elenememiştir ve kaynakta böyle basılı olduğu iddia edilmemektedir. Künye satırlarının basılı biçimi doğrulanamamıştır ve bu kayıtta kullanılmamıştır. Belgede bölüm ya da kısım başlığı hiçbir okumada görünmemiştir; bu bir kapsam eksikliğidir, böyle başlıkların bulunmadığı iddia edilmemektedir. Üçüncü maddenin birinci fıkrası mülga olarak teyit edilmiş, kural gereği yalnızca mülga olduğu anılmış, gövdesinden alıntı yapılmamıştır. İkinci maddenin tanım listesinde ve üçüncü maddenin ikinci fıkrasında doğrulanmış olduğu hâlde buraya alınmayan bentler vardır; bunlar yer nedeniyle bırakılmıştır ve içerikleri hakkında burada hiçbir iddia yoktur. Beşinci maddenin birinci fıkrasından sonrası ile altıncı ve sonraki maddeler hiçbir okumada istenmemiş ve gelmemiştir; maddenin tek fıkralı olduğuna ya da kanunun beşinci maddede bittiğine dair hiçbir iddia kurulmamıştır, bu bir kapsam eksikliğidir. Dipnot gövdeleri ve dipnot işaretleri hiçbir okumada görünmemiştir; kanunda dipnot bulunup bulunmadığına dair olumsuz bir iddia yazılmamıştır. Bu program için bir yedek kanun numarası belirlenmiş, ancak asıl numara ilk denemede açıldığı ve örtüşme doğrulanmış madde metninde kurulabildiği için o yedek hiç çekilmemiştir; o numaranın adı, künyesi, içeriği ve erişilebilir olup olmadığı hakkında burada hiçbir bilgi ve hiçbir iddia yoktur. Bu bir yargı kararıdır ve şeffaf biçimde kaydedilir: daha katı bir okuyucu buradaki örtüşmeyi altyapı düzeyinde sayıp yedeğe geçmeyi tercih edebilirdi. Üçüncü bir kanun numarası aranmamıştır. Kanunun asıl adresi ilk denemede açıldığı için başka bir tertip adresi hiç denenmemiştir; denenmemiş adreslerin ölü olduğuna dair hiçbir iddia kurulmamıştır. Kanunun yürürlük durumu, metinde anılan bakanlık ve unvan adlarının bugünkü karşılıkları, ikincil mevzuatı ve değişiklik zinciri araştırılmamıştır; kaynaktaki hiçbir kısaltma açılmamış, yazım, büyük ve küçük harf kullanımı ile noktalama düzeltilmemiştir. Son olarak taban puan, başarı sıralaması, kontenjan, maaş, ücret ve işe girme oranı hiç toplanmamış, hiçbir para tutarı alınmamıştır; kanunun bazı bentlerinde mali desteklere ve ödemelere değinen ibareler bulunmakla birlikte bu bentlerde tutar geçmemekte, tutar aranmamış ve buraya hiçbir sayı taşınmamıştır. Doğrulanan madde gövdelerinin hiçbirinde bir oran ifadesi geçmemiş ve yorum olarak da üretilmemiştir.

Bu programın somut örnekleri için iki üniversitenin yayımladığı ders planı sayfası okundu. Birinci kaynak Abdullah Gül Üniversitesi'nin müfredat sayfasıdır. Sayfanın başlığında programın adı tamamı büyük harfle basılıdır ve üç okuma da bunu birebir bildirmiştir; üniversitenin adı da sayfada yayımlanmıştır, alan adından çıkarım değildir. Plan dört yıl ve her yıl güz ile bahar dönemi olmak üzere sekiz dönem bloğu üzerine kuruludur ve yıl ile dönem başlıkları sayfada birinci yıldan dördüncü yıla kadar basılıdır. Ders adları Türkçe yayımlanmıştır ve bu rehberde sayfadaki yazımıyla, uzun tireli ayırıcılarıyla birlikte bırakılmıştır.

Birinci yılın güz döneminde Malzeme Bilimi ve Nanoteknolojiye Yolculuk, Fizik – I, Matematik – I, Mühendisler için Kimya, Fizik – I Laboratuvarı, Türk Dili – I, İngilizce – I ve AGÜ Değerleri dersleri yayımlanmıştır. Alanın kendi giriş dersinin en başta yer alması dikkat çekicidir: öğrenci temel bilim derslerine başlarken alanın ne olduğunu da aynı dönemde görür.

Birinci yılın bahar döneminde Bilgisayar Programlamaya Giriş, Biyoloji, Fizik – II, Matematik – II, Fizik – II Laboratuvarı, Kariyer Planlama, Türk Dili – II, İngilizce – II ve bir yer tutucu satır olarak Seçmeli Küresel Sorunlar – I yayımlanmıştır. Programlama ve biyolojinin ilk yılda yan yana durması, planın hem hesaplama hem biyomalzeme yönünü baştan açtığını gösterir.

İkinci yılın güz döneminde Malzeme Bilimi ve Mühendisliği – I, Optik ve Modern Fizik, Optik ve Modern Fizik Laboratuvarı, Organik Malzeme Kimyası, Lineer Cebir, Modern Türkiye Tarihi – I ve yer tutucu satır olarak Seçmeli Küresel Sorunlar – II yayımlanmıştır. Buradaki ilk satır sayfanın bastığı bir ders adıdır, bir program adı değildir; bu ayrım korunmuştur.

İkinci yılın bahar döneminde Malzeme Bilimi ve Mühendisliği – II, Malzeme Laboratuvarı, Kuantum Fiziği, Biyokimyaya Giriş, Diferansiyel Denklemler, Modern Türkiye Tarihi – II ile yer tutucu satırlar olarak Seçmeli Küresel Sorunlar – III ve Teknik Olmayan Seçmeli – I yayımlanmıştır. Malzeme laboratuvarının kuantum fiziğiyle aynı dönemde durması, teorinin ve tezgâhın birlikte yürüdüğünü gösterir.

Üçüncü yılın güz döneminde Katıhal Fiziğine Giriş, Fizikokimya, Nanoteknolojide Seramikler ve Camlar, Nanoteknolojide Biyomalzemeler, Termodinamik ve Kinetik, yer tutucu satırlar olarak Teknik Seçmeli – I ve Seçmeli Küresel Sorunlar – IV ile Mühendisler için Ekonomi yayımlanmıştır. Bu dönem planın malzeme ailelerine geçtiği yerdir.

Üçüncü yılın bahar döneminde Nanomalzemeler ve Aygıtlar, Taşınım Süreçleri, Polimer Bilimi ve Nanoteknoloji, Metaller ve Metalik Nanomalzemeler, İstatistik ve Deney Tasarımı ile yer tutucu satırlar olarak Teknik Seçmeli – II ve Teknik Olmayan Seçmeli – II yayımlanmıştır. Nanomalzemelerin aygıt bağlamıyla birlikte okutulması, alanın ürün tarafına açıldığı noktadır.

Dördüncü yılın güz döneminde Bitirme Projesi, Yaz Stajı, İleri Üretim ve Karakterizasyon Laboratuvarı, ardından yer tutucu satır olarak Teknik Seçmeli – III, Teknik Seçmeli – III, Teknik Seçmeli – III, Teknik Seçmeli – III ve İş Sağlığı ve Güvenliği – I yayımlanmıştır. Aynı seçmeli satırı sayfada dört kez basılıdır ve burada da dört kez yazılmıştır; tekilleştirilmemiştir. Dördüncü yılın bahar döneminde ise yer tutucu satır olarak Seçmeli Uzun Dönem Staj ile İş Sağlığı ve Güvenliği – II yayımlanmıştır.

İkinci kaynak TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi'nin lisans ders müfredatı sayfasıdır ve bu kaynak ikincil tutulmuştur. Bu sayfada program adı, program adı olarak yalnızca kısaltmalı biçimde basılıdır; tam açılım sayfada yalnızca bir ders adının içinde geçmektedir. Üniversitenin adı sayfada yayımlanmıştır ve öğretim düzeyi sayfa başlığında yazılıdır. Bu plan ortak eğitim yapısında yayımlanmıştır: dört yılın her birinde güz, bahar ve yaz dönemleri bulunmakta, bazı bloklar yalnızca ortak eğitim satırı içermektedir. Sayfanın bastığı dönem yapısı korunmuş, sekiz yarıyıla indirgenmemiştir.

Birinci yılın güz döneminde Fizik I, Fizik I Laboratuvarı, Genel Kimya, Genel Kimya Laboratuvarı, Matematik I, Ortak Eğitime Giriş, Türk Dili I ve İngilizce I yayımlanmıştır. Bahar döneminde Malzeme Bilimi ve Nanoteknoloji Mühendisliğine Giriş, Fizik II, Fizik II Laboratuvarı, Matematik II, Bilgisayar Programlama I, Türk Dili II ve İngilizce II yayımlanmıştır. Yaz döneminde Malzeme Bilimi I, Malzeme Bilimi Laboratuarı I, Termodinamik, Nano Bilim ve Mühendislikte Kimyasal Kuramlar, Doğrusal Cebir, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi I ve İngilizce Yazma Becerileri yayımlanmıştır. Sayfadaki laboratuvar sözcüğünün iki farklı yazımı bu rehberde düzeltilmemiştir.

İkinci yılın güz döneminde Malzeme Bilimi II, Malzeme Bilimi Laboratuarı II, Endüstriyel Malzemeler ve Üretim Süreçleri I, Endüstriyel Malzemeler ve Üretim Süreçleri Laboratuarı I, Modern Fizik 1, Diferansiyel Denklemler, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi II ve İngilizce Sunum Teknikleri yayımlanmıştır. Bahar döneminde Taşınım Mekanizmaları, Taşınım Mekanizmaları Laboratuvarı, Faz Geçişleri ve Diyagramları, Endüstriyel Malzemeler ve Üretim Süreçleri II, Endüstriyel Malzemeler ve Üretim Süreçleri Laboratuarı, Katı Hal Fiziği, Veri Bilimine Giriş ile yer tutucu satır olarak İkinci Yabancı Dil 1 yayımlanmıştır. Yaz döneminde yalnızca Ortak Eğitim I yayımlanmıştır.

Üçüncü yılın güz döneminde Nanomalzemeler ve Üretim Metotları, Malzemelerin Mekaniği, Malzeme Biliminde Hesaplamalı Metotlar, yer tutucu satır olarak Bölüm Seçmeli Ders, Girişimcilik ve Liderlik ile yer tutucu satır olarak İkinci Yabancı Dil 2 yayımlanmıştır. Bahar döneminde yalnızca Ortak Eğitim II yayımlanmıştır. Yaz döneminde Nano Ölçekte Karakterizasyon Yöntemleri, Nano Ölçekte üretim ve Karakterizasyon Laboratuarı ile yer tutucu satırlar olarak Bölüm Seçmeli Dersi, Bölüm Seçmeli Dersi, Üniversite Seçmeli Dersi ve İkinci Yabancı Dil 3 yayımlanmıştır. Sayfadaki küçük harfli yazım ve seçmeli satırlarındaki ek farkları düzeltilmemiştir.

Dördüncü yılın güz döneminde yalnızca Ortak Eğitim III yayımlanmıştır. Bahar döneminde Bitirme Tasarım Projesi, Mühendislik Ekonomisi ile yer tutucu satırlar olarak Fakülte Seçmeli Dersi, Bölüm Seçmeli Dersi ve İkinci Yabancı Dil 4 yayımlanmıştır. İki planın yan yana okunması alanın ortak çekirdeğini görünür kılar: temel bilimler, malzeme bilimi basamakları, karakterizasyon ve laboratuvar dersleri, nano ölçek dersleri ve bir bitirme projesi her iki planda da bulunmaktadır; buna karşılık ortak eğitim yapısı, staj düzeni ve seçmeli mimarisi iki planda belirgin biçimde farklıdır.

Bu başlıkta bilerek eksik bırakılanlar şunlardır. Her iki sayfa da üçer okumayla okunmuştur; toplam altı okuma yapılmıştır. Abdullah Gül Üniversitesi sayfasında birinci okuma yalnızca birinci yılı döküp kesildiği için eksik olarak işaretlenmiş, tam döküm ikinci okumadan, dördüncü yılın doğrulaması ise üçüncü okumadan gelmiştir; birinci okuma tam okuma gibi sunulmamıştır. Aynı sayfada sekiz dönem bloğunda toplam elli yedi satır basılıdır; bunların on ikisi açık yer tutucu satır, biri sınırda sayılan bir satırdır ve bu belirsizlik çözülmemiştir, geriye kırk dört ders adı kalmaktadır. Hiçbir ders adı düşürülmemiştir; düşürülen tek şey yoktur, yalnızca yer tutucu satırlar ders adı olarak sayılmamıştır. Aynı sayfada bir seçmeli satırı dört kez basılıdır ve dört kez yazılmıştır, tekilleştirilmemiştir. Bu sayfada öğretim düzeyi çıkarımdır: lisans dizgesi sayfada bulunmakla birlikte üç okuma bunun bu müfredatın düzeyini bildiren basılı bir ifade mi yoksa gezinme menüsü öğesi mi olduğunda ayrışmış ve ayrışma çözülmemiştir; bu nedenle düzey sayfada basılı sayılmamış, dört yıl ve sekiz dönem yapısından çıkarım yoluyla alınmıştır ve doğrulanamadı da denmemiştir. Üniversite adı ise bu sayfada yayımlanmıştır, alan adından çıkarım değildir. TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi sayfasında birinci okuma yalnızca birinci yılı düz liste olarak döküp kesildiği için eksik işaretlenmiş, dönem başlıklı tam döküm ikinci okumadan gelmiştir; bu sayfada yayımlanan on bir dönem bloğunda toplam elli sekiz satır vardır, bunların onu yer tutucu satırdır ve geriye kırk sekiz ders adı kalmaktadır. Bu sayfada öğretim düzeyi sayfada yazılıdır, çıkarım değildir; üniversite adı da sayfada yayımlanmıştır, alan adından çıkarım değildir, ancak adın görünür metinde mi yoksa başlık ve meta alanında mı basılı olduğu konusunda iki okuma arasındaki nüans işaretlenmiş ve çözülmemiştir. Aynı sayfada program adının program adı olarak yalnızca kısaltmalı biçimde basılı olması nedeniyle bu kaynak ikincil tutulmuştur; tam adı başlığında birebir basan sayfa birinci kaynaktır. Bu sayfada dördüncü yılın yaz dönemi yayımlanmamıştır; böyle bir bloğun bulunmadığı iddia edilmemekte, yalnızca sayfada görülmediği kaydedilmektedir. Sayfa içi yazım tutarsızlıkları tek biçime getirilmemiştir. Her iki sayfada da seçmeli havuzlarının içindeki tek tek ders adları basılmadığı için yazılmamıştır; hiçbir havuz tahminle doldurulmamış, havuzdan kaç ders seçileceği ve ders yükü hiç yazılmamıştır. Ders kodu, kredi ve iş yükü değerleri her iki sayfada da tabloda basılı olduğu hâlde alınmamış ve bu rehberde hiçbir yerde verilmemiştir. Ders adları çevrilmemiş, kısaltmalar açılmamış ve sayfadaki yazım düzeltilmemiştir. Her iki sayfa da bir puan türü yayımlamamaktadır; bu rehberdeki puan türü bu sayfalara dayandırılmamıştır. Bu programın planını yayımlayan başka bir aday sayfa arama sonuçlarında görülmüş ancak iki geçerli kaynak elde edildiği için açılmamıştır; İngilizce adla yayımlanan bir başka aday da Türkçe program adının orada birebir basılı olacağı belli olmadığı için açılmamıştır. Bu kurumlar hakkında ve bu programın başka üniversitelerdeki planları hakkında hiçbir iddia kurulmamaktadır. Bu iki plan yalnızca iki üniversitenin planıdır ve öteki üniversitelerin planları için hiçbir şey söylemez.