Tarım Makineleri ve Teknolojileri Mühendisliği, tarımsal üretimde kullanılan makinelerin ve mekanizasyon düzeninin tasarlanmasını, seçilmesini ve işletilmesini konu edinen dört yıllık bir lisans programıdır. Alanın kamusal çerçevesine değen metinlerden biri 3202 sayılı kanundur. Bu rehber puan vermez.
- Puan türü
- SAY
- Seviye
- Lisans
- Süre
- 4 yıl
- ÖSYM 2025 taban
- 214,97–323,95
- Üniversite
- 11
- Genel kontenjan
- 298
- Meslek çıktısı
- 7
Taban puanlar ÖSYM'nin 2025 yerleştirme sonuçlarından alınmıştır; başarı sıralaması içermez ve her yıl değişir.
Tarım Makineleri ve Teknolojileri Mühendisliği Nedir?
Tarım Makineleri ve Teknolojileri Mühendisliği, toprağın işlenmesinden ürünün hasat edilip depolanmasına kadar geçen bütün aşamalarda kullanılan makinelerin ve bu makinelerin kurduğu düzenin mühendisliğini konu edinen dört yıllık bir lisans programıdır. Alanın çekirdeğinde tek bir soru vardır: canlı bir üretim sürecinin ihtiyaçları ile bir makinenin fiziksel imkânları nasıl birbirine uydurulur. Programın bütün dersleri bu sorunun bir yanını tutar.
Alanın birinci ayağı mühendisliğin ortak temelidir. Matematik, fizik, kimya, diferansiyel denklemler, istatistik, teknik resim ve bilgisayar programlama bu ayağın konularıdır. Bir tarım makinesi de sonuçta bir makinedir; kuvvet, gerilme, hareket ve enerji hesapları burada öğrenilir.
İkinci ayak makine mühendisliğinin kendisidir. Statik ve mukavemet, dinamik, akışkanlar mekaniği, termodinamik ve ısı transferi, makine elemanları, malzeme bilgisi, imalat yöntemleri, mekanizma tekniği, hidrolik ve pnömatik sistemler ile bilgisayar destekli çizim ve tasarım bu ayağın konularıdır. Bu ayak alanı bir ziraat programından ayıran şeydir.
Üçüncü ayak tarımın kendisidir. Botanik, bitki fizyolojisi, toprak bilgisi, bitki koruma, gübreleme, tarla bitkileri, bahçe bitkileri, sulama ve hayvan yetiştirme bu ayağın konularıdır. Makineyi kullanan kişinin toprağı, bitkiyi ve mevsimi tanıması gerekir; bu ayak alanı bir makine mühendisliği programından ayıran şeydir.
Dördüncü ayak alanın kendi teknik dersleridir. Toprak işleme makineleri, ekim ve gübreleme makineleri, bitki koruma makineleri, hasat harman mekanizasyonu, tarım traktörleri, termik motorlar, pompaj tesisleri, taşıma iletim tekniği ve ürün işleme tekniği bu ayağın konularıdır. Bu ayak alanın kimliğidir.
Beşinci ayak dijital ve otomatik taraftır. Tarımda elektronik ve otomasyon uygulamaları, hassas tarım teknolojileri, coğrafi bilgi sistemleri uygulamaları, modern sera teknolojileri, tarımsal iklimlendirme ve yenilenebilir enerji kaynakları bu ayağın konularıdır. Alanın son yıllarda en hızlı büyüyen tarafı burasıdır.
Altıncı ayak işletme ve mevzuat tarafıdır. Tarım ekonomisi, genel ekonomi, tarımsal mekanizasyon işletmeciliği, tarımsal değer biçme ve bilirkişilik, kalite ve standartlar ile tarımda iş sağlığı ve güvenliği bu ayağın konularıdır. Makinenin doğru seçilmesi kadar, doğru işletilmesi ve maliyetinin hesaplanması da bu alanın işidir.
Bu altı ayak alanı hem makine hem tarım tarafına yakın kılar. Tarımın mühendisliğine bir bütün olarak bakan bir çerçeveye ilgi duyan öğrenci için [biyosistem mühendisliği](/bolum/biyosistem-muhendisligi), makinenin kendisine yoğunlaşmak isteyen öğrenci için [makine mühendisliği](/bolum/makine-muhendisligi), suyun ve yapının tarafına ilgi duyan öğrenci için [tarımsal yapılar ve sulama](/bolum/tarimsal-yapilar-ve-sulama), üretimin bitki tarafına ilgi duyan öğrenci için [tarla bitkileri](/bolum/tarla-bitkileri) ve [bahçe bitkileri](/bolum/bahce-bitkileri), dijital tarafa ilgi duyan öğrenci için [dijital tarım teknolojileri](/bolum/dijital-tarim-teknolojileri) bu alanın komşularıdır.
Alanın Kamusal Çerçevesi: 3202 Sayılı Kanun
Bu alanın çalışma sahası büyük ölçüde kırsal alandır ve kırsal alana yönelik hizmetlerin nasıl yürütüleceği Türkiye'de kendi kanunu üzerinden düzenlenmiş bir konudur. Bu çerçeveye değen metinlerden biri 3202 sayılı kanundur. Kanunun adı kaynakta "KÖYE YÖNELİK HİZMETLER HAKKINDA KANUN" olarak yayımlanmıştır. Künyede "3202" kanun numarası ve "9/5/1985" kabul tarihi yer alır.
Kanunun birinci maddesi kaynakta "Madde 1 –" işaretiyle başlar ve kenar başlığı "Amaç" olarak yayımlanmıştır. Maddenin metni şöyledir: "Bu Kanunun amacı, köye ve bağlı yerleşim birimlerine yönelik hizmetleri ve bu hizmetlerin yerine getirilmesi ile ilgili esasları düzenlemektir."
İkinci madde "Madde 2 –" işaretiyle başlar ve kenar başlığı "Hizmetler" olarak yayımlanmıştır. Maddenin doğrulanabilen tek bölümü giriş cümlesidir: "Köye yönelik hizmetler şunlardır:" Bu cümleden sonra gelen bentlerin hiçbiri iki ayrı okumada harfi harfine aynı çıkmadığı için bu rehbere alınmamıştır; dolayısıyla bu sayfa, bu maddede sayılan hizmetlerin neler olduğu konusunda hiçbir iddia kurmamaktadır.
Üçüncü madde kaynakta "Madde 3 –" işaretiyle başlar. Bu maddenin kenar başlığı ve metni iki ayrı okumada aynı çıkmadığı için buraya alınmamıştır.
Buradan çıkarılması gereken sonuç şudur: bu metin, köye ve köye bağlı yerleşim birimlerine yönelik hizmetleri ve bu hizmetlerin yerine getirilmesine ilişkin esasları düzenlemeyi amaçlamaktadır. Bu programın mezununun çalışma sahası kırsal alanla iç içedir ve alan bu metinle bu noktada aynı çerçeveye değer. Ancak bu, kanunun bu programı, bu programın ders planını ya da mezununun görev tanımını düzenlediği anlamına gelmez.
Bu başlıkta bilerek eksik bırakılanlar şunlardır. Kanunun adı, numarası, kabul tarihi, ilk iki maddenin işaretleri ve kenar başlıkları ile birinci maddenin metni ve ikinci maddenin giriş cümlesi üç ayrı okumanın en az ikisinde harfi harfine aynı çıktığı için aktarılmıştır. İkinci maddede sayılan hizmet bentlerinin tamamı düşürülmüştür. Üçüncü maddenin kenar başlığı ve gövde metni düşürülmüştür; bir okumada bu maddede bir mülga ibaresi görülmüş, ancak bu ibare ikinci bir okumada doğrulanmadığı için buraya alınmamıştır. Resmî Gazete ve Düstur künye satırları ile fıkra numaraları, değişik ibareleri ve dipnotlar aktarılmamıştır. Kaynakta yalnızca ilk üç madde okunmuştur; sonraki maddeler, ekler ve geçici hükümler bu rehbere alınmamıştır. Kanunun güncel hâli için kaynak listesindeki bağlantıya bakılmalıdır.
Tarım Makineleri ve Teknolojileri Mühendisliği ile Yakın Alanlar Aynı Şey Değil
Bu program birkaç alanla karıştırılır. En sık karıştığı yer aynı fakültenin komşu programıdır. [Biyosistem mühendisliği](/bolum/biyosistem-muhendisligi) tarımsal üretimin bütün mühendislik yanlarını, yani makine, yapı, sulama, enerji ve çevre tarafını tek bir çatı altında toplar; bu program ise ağırlığını makinenin ve mekanizasyonun kendisine verir. Türkiye'de bu iki ad zaman içinde birbirinin yerine kullanılmış olduğundan, tercihten önce ilgili üniversitenin kendi ders planı okunmalıdır.
İkinci karışma noktası makine tarafıdır. [Makine mühendisliği](/bolum/makine-muhendisligi) makineyi kullanıldığı sektörden bağımsız bir genellikte ele alır; bu program aynı temel dersleri alır ama hepsini tek bir kullanım alanına, tarıma yöneltir. [Otomotiv mühendisliği](/bolum/otomotiv-muhendisligi) aracın kendisine, [mekatronik mühendisliği](/bolum/mekatronik-muhendisligi) ve [mekatronik](/bolum/mekatronik) makine ile elektroniğin birleştiği noktaya, [enerji sistemleri mühendisliği](/bolum/enerji-sistemleri-muhendisligi) enerjinin üretim ve dönüşümüne bakar. Traktörün ve iş makinesinin kullanımına iki yıllık bir yoldan girmek isteyen öğrenci için [iş makineleri operatörlüğü](/bolum/is-makineleri-operatorlugu) ayrı bir yoldur.
Üçüncü karışma noktası ziraat tarafıdır. [Tarla bitkileri](/bolum/tarla-bitkileri), [bahçe bitkileri](/bolum/bahce-bitkileri), [bitki koruma](/bolum/bitki-koruma), [toprak bilimi ve bitki besleme](/bolum/toprak-bilimi-ve-bitki-besleme), [zootekni](/bolum/zootekni), [tarımsal biyoteknoloji](/bolum/tarimsal-biyoteknoloji) ve [tarım ekonomisi](/bolum/tarim-ekonomisi) üretimin bitki, hayvan, toprak ve ekonomi yanlarını merkezine alır; bu program bu bilgileri kullanır ama sorusu farklıdır: bu iş hangi makineyle, hangi ayarla ve hangi maliyetle yapılır.
Dördüncü karışma noktası dijital ve uygulama tarafıdır. [Dijital tarım teknolojileri](/bolum/dijital-tarim-teknolojileri), [akıllı sera teknolojileri](/bolum/akilli-sera-teknolojileri), [seracılık](/bolum/seracilik), [organik tarım](/bolum/organik-tarim) ve [tohumculuk teknolojisi](/bolum/tohumculuk-teknolojisi) iki yıllık ya da uygulamaya dönük yollardır. [Coğrafi bilgi sistemleri](/bolum/cografi-bilgi-sistemleri) ve [harita mühendisliği](/bolum/harita-muhendisligi) konumun ölçülmesine, [gıda mühendisliği](/bolum/gida-muhendisligi) ürünün hasattan sonraki işlenmesine, [su ürünleri mühendisliği](/bolum/su-urunleri-muhendisligi) suda yetişen üretime bakar.
Bir Üniversitenin Ders Planı: Akdeniz Üniversitesi
Bu programın somut bir örneği için Akdeniz Üniversitesi'nin Bologna ders planı sayfası okundu. Bu programda üniversitenin adı sayfanın kendi metninde açıkça yayımlanmaktadır; bu nedenle buradaki üniversite adı bir çıkarım değil, sayfanın kendi bilgisidir. Sayfa öğretim düzeyini "Lisans" ve öğrenim süresini dört yıl olarak yayımlar.
Sayfa dersleri sekiz yarıyıl başlığı altında toplar. Birinci yarıyılın dersleri Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi I, Botanik, Fizik I, Kimya, Kariyer Planlama, Matematik I, Türk Dili I, Tarım Makinaları, Teknik Resim ve İngilizce I olarak yayımlanmıştır. İkinci yarıyılın dersleri Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi II, Fizik II, Matematik II, Türk Dili II, Genel Ekonomi, Makine Teknik Resmi, Tarım Teknolojilerinde Girişimcilik, Tarım Makinaları ve Teknolojilerinde Bilgi Teknolojileri Kullanımı ve İngilizce II olarak yayımlanmıştır. İlk yıl matematik, fizik, kimya ve teknik resim tabanını kurar; alanın adını taşıyan giriş dersi de daha ilk yarıyılda plana girer.
Üçüncü yarıyılın dersleri Bitki Koruma, Makina Malzeme Bilgisi, Statik ve Mukavemet, Diferansiyel Denklemler, İstatistik, Eğitime Giriş, Eğitim Psikolojisi, Bahçe Bitkileri, Gübreler ve Gübreleme, Hayvan Yetiştirme ve Besleme, Bitki Fizyolojisi, Fide ve Fidancılık Tekniği, Tarım Ekonomisi ve Tarımsal Yapılar olarak yayımlanmıştır. Dördüncü yarıyılın dersleri Akışkanlar Mekaniği, Dinamik, Hidrolik ve Pnömatik Sistemler, Ölçme ve Değerlendirme Tekniği, Modern Sera Teknolojileri, Tarımda İş Sağlığı ve Güvenliği, Sulama, Öğretim İlke ve Yöntemleri, Öğretim Teknolojileri, Tarla Bitkileri, Bilgisayar Programlama, Toprak Bilgisi, Tarımsal Değer Biçme ve Bilirkişilik, Satış Yöntemleri ve Araştırma ve Deneme Yöntemleri olarak yayımlanmıştır. İkinci yıl mühendislik mekaniğinin ve ziraatın temel derslerini yan yana getirir.
Beşinci yarıyılın dersleri Toplumsal Duyarlılık ve Katkı, Bilgisayar Destekli Çizim, Makine Elemanları, Termodinamik ve Isı Transferi, Toprak İşleme Makinaları, Tarım Makinaları Uygulamaları I, Tarım Mühendisliği Uygulamaları I, Makina İmalat Yöntemleri, Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme, Rehberlik ve Özel Eğitim, Pompaj Tesisi ve Makinaları, Hayvancılıkta Mekanizasyon, Kırsal Alanda Su Getirme, Topraksız Tarım ve Bitki Besleme ve Akademik Yazım ve Sunum Teknikleri olarak yayımlanmıştır. Altıncı yarıyılın dersleri Bitki Koruma Makinaları, Ekim Bakım Gübreleme Makinaları, Termik Motorlar, Tarım Makinaları Uygulamaları II, Tarım Mühendisliği Uygulamaları II, Bilgisayar Destekli Tasarım, Mekanizma Tekniği, Tarımsal Mekanizasyon İşletmeciliği, Tarımsal Elektrifikasyon, Sınıf Yönetimi, Özel Öğretim Yöntemleri, Taşıma İletim Tekniği, Tarımda Elektronik ve Otomasyon Uygulamaları, Hassas Tarım Teknolojileri ve Tarım ve Çevre olarak yayımlanmıştır. Üçüncü yıl alanın kendi makine derslerinin merkeze geldiği yıldır.
Yedinci yarıyılın dersleri Tarım Traktörleri, Tarım Makinaları Uygulamaları III, Tarım Mühendisliği Uygulamaları III, Tarımsal İklimlendirme Tekniği, Yenilenebilir Enerji Kaynakları, Hasat Harman Mekanizasyonu, Mezuniyet Tezi Projesi, Öğretmenlik Uygulaması, Kalite ve Standartlar, Ürün İşleme Tekniği, Tarım Makinalarinda Coğrafi Bilgi Sistemleri Uygulamaları ve Toprak-Bitki-Atmosfer Sistemi olarak yayımlanmıştır. Sekizinci yarıyılın dersleri İşletmelerde Mesleki Eğitim ve Öğretmenlik Uygulaması olarak yayımlanmıştır. Son yıl bir mezuniyet projesine ve bir işletmede geçirilen mesleki eğitim dönemine ayrılmıştır.
Bu başlıkta bilerek eksik bırakılanlar şunlardır. Üniversite adı, program adı, öğretim düzeyi, süre, sekiz yarıyıl başlığı ve doksan iki ders adı sayfanın iki ayrı okumasında harfi harfine aynı çıktığı için aktarılmıştır; hiçbir ders adı düşürülmemiştir. Ders adları kaynakta hangi yazımla yer alıyorsa öyle bırakılmıştır; bu nedenle "Tarım Makinalarinda Coğrafi Bilgi Sistemleri Uygulamaları" ibaresindeki yazım da düzeltilmeden aktarılmıştır. Öğretmenlik Uygulaması adlı ders sayfada hem yedinci hem sekizinci yarıyılda göründüğü için burada da iki kez yazılmıştır; tekilleştirme yapılmamıştır. Planda eğitim bilimlerine ait dersler de yer almaktadır; bu derslerin plana neden ve hangi statüyle girdiği sayfada açıklanmadığı için bu konuda hiçbir çıkarım yapılmamıştır. Hangi derslerin zorunlu hangilerinin seçmeli olduğu sayfada bu okumalarda ayırt edilebilir biçimde yayımlanmadığı için bu ayrım yapılmamıştır. Ders kodları, kredi ve iş yükü değerleri bu rehberde hiçbir yerde verilmez. Sayfa bir puan türü yayımlamamaktadır; bu rehberdeki puan türü bu sayfaya dayandırılmamıştır. Bu plan tek bir üniversitenin planıdır ve diğer üniversitelerin planları için hiçbir şey söylemez.
Mezunlar Ne İş Yapar?
Bu programın mezununun ilk çalışma alanı tarım makinesi üreten ve satan şirketlerdir. Bir makinenin tasarlanması, prototipinin denenmesi, üretim hattına alınması, satış öncesi teknik desteğinin verilmesi ve satış sonrası servis düzeninin kurulması bu tarafın gündelik gövdesidir. Bu tarafta çalışan kişi hem çizim programının hem de tarlanın diliyle aynı anda ilgilenir.
İkinci alan traktör ve iş makinesi tarafıdır. Traktörlerin ve kendi yürür makinelerin ithalatı, bayi ağı, servis organizasyonu ve teknik eğitim işleri bu tarafın işleridir. Türkiye'de bu sektör yerleşik bir sanayi ve geniş bir bayi ağı üzerinden yürür.
Üçüncü alan tarımsal işletmelerdir: büyük ölçekli tarım işletmelerinde, seralarda ve hayvancılık tesislerinde mekanizasyon planlaması, makine parkı yönetimi ve bakım düzeninin kurulması işi yürür. Dördüncü alan sulama ve enerji tarafıdır; pompaj tesisleri, sulama sistemleri ve tarımda yenilenebilir enerji uygulamaları bu tarafa girer.
Beşinci alan hassas tarım ve dijital uygulamalardır: konum tabanlı uygulamalar, sensörler, otomasyon ve veri toplayan sistemler bu tarafa girer. Altıncı alan ürünün hasattan sonraki tarafıdır; kurutma, sınıflandırma, depolama ve ürün işleme tesisleri bu tarafa girer. Yedinci alan akademik yoldur; yüksek lisans ve doktora ile araştırma tarafında kalmak bu alanda mümkündür. Kamu kurumlarında ve araştırma enstitülerinde çalışmanın kendi giriş koşulları vardır ve bu rehber o koşullar hakkında bir iddia kurmaz. Alanda bazı görevlerin belirli belge, yetki ya da oda kaydı şartlarına bağlı olduğu bilinmekle birlikte, bu rehber hangi görevin hangi şarta bağlı olduğu konusunda bir iddia kurmamaktadır; bu bilgi ilgili mevzuattan ve yetkili kurumdan öğrenilmelidir.
Bu rehber hiçbir iş için ücret aralığı, işe girme oranı ya da kariyer hızı vermez. Bunlar şirketin büyüklüğüne, bölgeye, ürün desenine ve kişinin kendi birikimine göre değişir; bu rehberin kaynakları bu tür sayıları yayımlamamaktadır.
Kimler Tercih Etmeli?
Bu programı düşünen öğrencinin kendine sorması gereken ilk soru şudur: bir makinenin nasıl çalıştığını merak ediyor musunuz? Bu alanın günlük işi mekanizmalar, motorlar, aktarma organları ve hidrolik sistemlerdir. Makinenin içini açmaya isteksiz bir öğrenci için bu alanın çekirdeği yorucu olabilir.
İkinci soru sahayla ilgilidir. Bu iş yalnızca bürodan yürütülmez; tarla, sera, ahır ve atölye bu alanın çalışma ortamlarıdır. Toz, çamur, sıcak ve mevsimsel yoğunluk işin doğal parçasıdır. Tümüyle kapalı ve sabit bir çalışma ortamı arayan bir öğrenci bunu baştan bilmelidir.
Üçüncü soru sayısal derslerle ilgilidir. Planın ilk iki yılı matematik, fizik, diferansiyel denklemler, statik ve mukavemet, akışkanlar mekaniği ve termodinamik üzerine kuruludur. Bu derslerle arası iyi olmayan bir öğrenci ilk iki yılda ciddi biçimde zorlanır; alanın tarım tarafı bu yükü hafifletmez.
Dördüncü soru tarımla ilgilidir. Bu alan bitkiyi, toprağı ve mevsimi tanımayı gerektirir; makineyi ayarlayan kişi neyi hasat ettiğini bilmek zorundadır. Tarıma hiç ilgi duymayan ama makineyi seven bir öğrenci için genel bir makine programı daha uygun olabilir. Son olarak sektörün belirli tarım bölgelerinde yoğunlaştığı ve staj ile ilk işin çoğu zaman o bölgelerde arandığı da hesaba katılmalıdır; bu rehber bu konuda bir yer ya da şirket önerisi yapmaz.
Tercih Öncesi Notlar
Birinci not: Bu programın adı üniversiteler arasında farklılaşır. Aynı iş için "Tarım Makineleri ve Teknolojileri Mühendisliği", "Tarım Makinaları ve Teknolojileri Mühendisliği" ve "Biyosistem Mühendisliği" adları kullanılabilmektedir ve bu adların altındaki ders planları da birbirinden ayrışır. Tercih listesi yapılırken adın değil, planın okunması gerekir.
İkinci not: Programın makine ağırlığı sorulmaya değer. Bazı planlar makine elemanları, imalat ve tasarım tarafını öne çıkarır, bazıları sulama ve yapı tarafını, bazıları da hassas tarım ve otomasyon tarafını ağırlıklandırır. Bu üç yönelim aynı mezun profilini üretmez ve tercihten önce ilgili üniversitenin kendi ders planından okunmalıdır.
Üçüncü not: Programın uygulama düzeni sorulmalıdır. Bu rehberde okunan planda üç ayrı uygulama dersi dizisi, bir mezuniyet tezi projesi ve son yarıyılda bir işletmede geçirilen mesleki eğitim dersi bulunmaktadır. Atölye ve makine parkının durumu, uygulama derslerinin hangi araçlarla yürüdüğü ve staj için sanayiyle kurulmuş bir işbirliği bulunup bulunmadığı tercihten önce sorulmaya değer.
Dördüncü not: Tarımın mühendisliğine bütün olarak bakmak isteyen öğrenci için [biyosistem mühendisliği](/bolum/biyosistem-muhendisligi) ve [tarımsal yapılar ve sulama](/bolum/tarimsal-yapilar-ve-sulama); makinenin kendisine yoğunlaşmak isteyen öğrenci için [makine mühendisliği](/bolum/makine-muhendisligi), [otomotiv mühendisliği](/bolum/otomotiv-muhendisligi), [mekatronik mühendisliği](/bolum/mekatronik-muhendisligi) ve [endüstri mühendisliği](/bolum/endustri-muhendisligi); enerji tarafına ilgi duyan öğrenci için [enerji sistemleri mühendisliği](/bolum/enerji-sistemleri-muhendisligi); üretimin bitki ve toprak tarafına ilgi duyan öğrenci için [tarla bitkileri](/bolum/tarla-bitkileri), [bahçe bitkileri](/bolum/bahce-bitkileri), [bitki koruma](/bolum/bitki-koruma) ve [toprak bilimi ve bitki besleme](/bolum/toprak-bilimi-ve-bitki-besleme); hayvancılığa ilgi duyan öğrenci için [zootekni](/bolum/zootekni); ekonomiye ilgi duyan öğrenci için [tarım ekonomisi](/bolum/tarim-ekonomisi); biyoteknolojiye ilgi duyan öğrenci için [tarımsal biyoteknoloji](/bolum/tarimsal-biyoteknoloji); dijital ve seracılık tarafına iki yıllık bir yoldan girmek isteyen öğrenci için [dijital tarım teknolojileri](/bolum/dijital-tarim-teknolojileri), [akıllı sera teknolojileri](/bolum/akilli-sera-teknolojileri), [seracılık](/bolum/seracilik), [organik tarım](/bolum/organik-tarim) ve [tohumculuk teknolojisi](/bolum/tohumculuk-teknolojisi); konumun ölçülmesine ilgi duyan öğrenci için [coğrafi bilgi sistemleri](/bolum/cografi-bilgi-sistemleri) ve [harita mühendisliği](/bolum/harita-muhendisligi); hasattan sonraki tarafa ilgi duyan öğrenci için [gıda mühendisliği](/bolum/gida-muhendisligi) ve [gıda teknolojisi](/bolum/gida-teknolojisi) karşılaştırılmaya değer yollar oluşturur.
Beşinci not: Bu rehber bölümün ne olduğunu anlatır; hangi üniversiteye hangi puanla girileceğini anlatmaz. Taban puan, başarı sıralaması ve kontenjan her yıl değişir ve tek geçerli kaynağı ÖSYM tercih kılavuzu ile YÖK Atlas'tır. Bu sayfada bilerek puan, sıralama ya da maaş rakamı verilmiyor: eksik bilgi, yanlış bilgiden iyidir.
ÖSYM bu programı 11 üniversitede, 14 ayrı kontenjan satırında açtı. Aşağıdaki iki puan, bu programın ÖSYM'de yayımlanmış en yüksek ve en düşük taban puanıdır.
ÖSYM'nin bu tablolarında başarı sıralaması yoktur; sıralama için YÖK Atlas kullanılmalıdır. Taban puanlar geçmiş yılın sonucudur, her yıl değişir.
Bu rehber bilgilendirme amaçlıdır; müfredat ve koşullar üniversiteye göre değişir. Bölümün bulunduğu üniversiteler ile güncel taban puan, başarı sıralaması ve kontenjanlar için ÖSYM tercih kılavuzu ve YÖK Atlas esastır.