Yazılım Geliştirme, bir yazılımın fikirden çalışan ürüne dönüşene kadar geçtiği bütün aşamaları, yani çözümleme, tasarım, kodlama, test ve bakım adımlarını konu edinen dört yıllık bir lisans programıdır. Alanın kamusal çerçevesine değen metinlerden biri 6550 sayılı kanundur. Bu rehber puan vermez.
- Puan türü
- SAY
- Seviye
- Lisans
- Süre
- 4 yıl
- ÖSYM 2025 taban
- 169,95–405,36
- Üniversite
- 16
- Genel kontenjan
- 727
- Meslek çıktısı
- 7
Taban puanlar ÖSYM'nin 2025 yerleştirme sonuçlarından alınmıştır; başarı sıralaması içermez ve her yıl değişir.
Yazılım Geliştirme Nedir?
Yazılım Geliştirme, bir yazılımın bir ihtiyaçtan doğup çalışan bir ürüne dönüşene kadar geçtiği bütün aşamaları konu edinen dört yıllık bir lisans programıdır. Programın merkezinde tek bir programlama dili ya da tek bir teknoloji yoktur; merkezde yazılımın kendisinin nasıl üretildiği sorusu vardır. İhtiyacın anlaşılması, çözümün tasarlanması, kodun yazılması, yazılanın sınanması ve ürünün yıllar boyunca yaşatılması aynı sürecin parçalarıdır ve bu program bu parçaların hepsine ayrı ayrı bakar.
Alanın birinci ayağı programlamanın kendisidir. Bir problemin adımlara bölünmesi, bu adımların bir dilde ifade edilmesi, verinin bellekte nasıl tutulduğu, nesne yönelimli düşünmenin ne anlama geldiği ve bir programın hangi durumlarda doğru çalıştığının nasıl gösterileceği bu ayağın konularıdır. Bu ayak alanın alfabesidir ve ilk iki yılın büyük bölümünü kaplar.
İkinci ayak veri yapıları ve algoritmalardır. Bir listenin, bir ağacın ya da bir grafın hangi işlemde hangi maliyetle çalıştığı, aynı işi yapan iki çözümden hangisinin büyük veri kümesinde ayakta kaldığı ve bir çözümün karmaşıklığının nasıl konuşulacağı bu ayağın konularıdır. Bu ayak yazılım geliştirmeyi bir zanaatten bir mühendislik pratiğine yaklaştıran yerdir: çalışan kod ile ölçeklenen kod aynı şey değildir.
Üçüncü ayak veri ve veri tabanlarıdır. Verinin nasıl modelleneceği, ilişkisel bir veri tabanının nasıl kurulacağı, sorguların nasıl yazılacağı, veri tabanı ile uygulama arasındaki katmanın nasıl tasarlanacağı ve verinin tutarlılığının nasıl korunacağı bu ayağın konularıdır. Gerçek yazılımların çoğu aslında veri üzerinde çalışan yazılımlardır ve bu ayak o gerçeği karşılar.
Dördüncü ayak yazılım sürecinin ve mimarisinin kendisidir. Bir projenin nasıl planlandığı, gereksinimlerin nasıl toplandığı, ekiplerin hangi yöntemlerle çalıştığı, kodun hangi kalıplara göre düzenlendiği, sistemin hangi parçalara bölüneceği ve bu parçaların birbirleriyle nasıl konuşacağı bu ayağın konularıdır. Bu ayak bir programcı ile bir yazılım geliştirici arasındaki farkı kurar: ikincisi yalnızca kodu değil, kodun içinde yaşadığı düzeni de düşünür.
Beşinci ayak kalite, test ve güvenliktir. Bir yazılımın nasıl sınanacağı, hatanın nasıl bulunacağı, otomatik testlerin nasıl kurulacağı, bir sistemin hangi noktalardan zarar görebileceği ve bilgi güvenliğinin temel ilkelerinin bir uygulamaya nasıl yerleşeceği bu ayağın konularıdır. Yazılımın büyük kısmı yazıldıktan sonra yaşar ve bu ayak o yaşam süresine bakar.
Altıncı ayak çalışma ortamıdır: ağlar, işletim sistemleri ve dağıtım. Bir uygulamanın hangi makinede, hangi işletim sistemi üzerinde ve hangi ağ üzerinden çalıştığı, isteklerin nasıl taşındığı ve bir yazılımın kullanıcıya nasıl ulaştırıldığı bu ayağın konularıdır. Bu ayak olmadan yazılan kod yalnızca kendi bilgisayarında çalışan bir kod olarak kalır.
Bu altı ayak alanı hem mühendislik hem bilişim tarafına yakın kılar. Yazılımın mühendislik disiplinine ilgi duyan öğrenci için [Yazılım Mühendisliği](/bolum/yazilim-muhendisligi), donanımla birlikte bütün hesaplama alanına ilgi duyan öğrenci için [Bilgisayar Mühendisliği](/bolum/bilgisayar-muhendisligi), yazılımın kurum içindeki iş süreçleriyle kesiştiği yere ilgi duyan öğrenci için [Yönetim Bilişim Sistemleri](/bolum/yonetim-bilisim-sistemleri) ve [Bilişim Sistemleri ve Teknolojileri](/bolum/bilisim-sistemleri-ve-teknolojileri), güvenlik tarafına ilgi duyan öğrenci için [Siber Güvenlik](/bolum/siber-guvenlik) bu alanın en yakın komşularıdır.
Alanın Kamusal Çerçevesi: 6550 Sayılı Kanun
Yazılım üretimi Türkiye'de kendi başına bir meslek kanununa bağlanmış bir faaliyet değildir; ancak yazılımın üretildiği ortamlardan biri olan araştırma altyapıları kamusal olarak tanımlanmış ve desteklenmesi bir kanuna bağlanmıştır. Bu çerçeveye değen metinlerden biri 6550 sayılı kanundur. Kanunun adı kaynakta "ARAŞTIRMA ALTYAPILARININ DESTEKLENMESİNE DAİR KANUN" biçiminde yayımlanmıştır. Kanun numarası olarak 6550, kabul tarihi olarak 3/7/2014, Resmî Gazete bilgisi olarak 10/7/2014 tarihi ve 29056 sayısı, Düstur bilgisi olarak da beşinci tertip ve elli dördüncü cilt yayımlanmıştır.
Kanunun birinci maddesi kaynakta "MADDE 1 – Amaç ve kapsam" başlığını taşır. Maddenin üç fıkrası şöyledir: "(1) Bu Kanunun amacı, araştırma altyapılarının daha etkin kullanımını ve sürdürülebilirliğini sağlamak üzere desteklenmesine ilişkin hususları düzenlemektir.", "(2) Bu Kanun, Kurul tarafından yeterlik kararı verilen araştırma altyapılarının desteklenmesine ilişkin hususlar ile buna dair görev, yetki ve sorumlulukları kapsar." ve "(3) Türk Silahlı Kuvvetleri ve emniyet teşkilatına bağlı yükseköğretim kurumları bünyesinde bulunan araştırma altyapıları, özel kanunlarının hükümlerine tabidir." Bu üç cümle kanunun konusunu doğrudan gösterir: konu, yeterlik kararı verilmiş araştırma altyapılarının desteklenmesidir.
Kanunun ikinci maddesi "MADDE 2 – Tanımlar" başlığını taşır ve "(1) Bu Kanunun uygulanmasında;" cümlesiyle açılır. Bu rehber açısından en dikkate değer tanım araştırma altyapısının kendisidir; kaynakta şöyle yayımlanmıştır: "a) Araştırma altyapısı: Yükseköğretim kurumları bünyesinde, yetişmiş nitelikli insan gücü ile günün modern teknolojilerine dayalı makine-teçhizat, donanım ve yazılımı içinde bulunduran, Ar-Ge faaliyetlerinin yapıldığı ileri araştırma laboratuvarı, tematik araştırma laboratuvarı ile merkezî araştırma laboratuvarı olarak sınıflandırılan birimleri,". Tanımın içinde yazılımın donanımla birlikte anılması, yazılımın kamusal metinde bir araştırma altyapısının bileşeni olarak geçtiğini gösterir.
Aynı maddede araştırma ve geliştirme faaliyetinin kendisi de tanımlanır: "b) Araştırma ve geliştirme (Ar-Ge): Kültür, insan ve toplumun bilgisinden oluşan bilgi dağarcığının artırılması ve bu bilginin yeni süreç, sistem ve uygulamalar tasarlamak üzere kullanılması için sistematik bir temelde yürütülen yaratıcı çalışmaları,". Bu tanımın hemen ardından bu faaliyeti yürüten kişiler sayılır: "c) Ar-Ge personeli: Ar-Ge faaliyetlerinde doğrudan görevli araştırmacı ve teknisyenleri," ve "ç) Araştırmacı: Ar-Ge faaliyetleri ile yenilik tanımı kapsamındaki projelerde, yeni bilgi, ürün, süreç, yöntem ve sistemlerin tasarım veya oluşturulması ve ilgili projelerin yönetilmesi süreçlerinde tam veya yarı zamanlı çalışan en az lisans mezunu kişileri,". Araştırmacı tanımının en az lisans mezunu olmayı içermesi, lisans düzeyinin bu metinde geçen bir eşik olduğunu gösterir.
Kanun yeniliği de kendi içinde tanımlar: "n) Yenilik: Sosyal ve ekonomik faydaya dönüşebilecek yeni ürün, hizmet, uygulama, yöntem, süreç veya iş modeli fikri ile bunların neticelerini,". Bu tanımda uygulama, yöntem, süreç ve iş modeli fikrinin yan yana durması, yazılım tarafında çalışan birinin ürettiği şeyin kamusal metinde nasıl bir kavram ailesine yerleştirildiğini gösterir. Tanımlar fıkrası kaynakta "ifade eder." cümlesiyle kapanır.
Kanunun üçüncü maddesi "MADDE 3 – Araştırma Altyapıları Kurulu" başlığını taşır. Maddenin birinci fıkrası kaynakta "(1) (Mülga fıkra: 2/7/2018-KHK-703/211 md.)" biçiminde yayımlanmıştır; içeriği bu nedenle aktarılmamıştır. İkinci fıkra "(2) Kurulun görevleri şunlardır:" cümlesiyle açılır ve görevleri bentler hâlinde sayar. Bu bentlerden biri "b) Araştırma altyapılarına yeterlik verilmesi ve yeterliğin kaldırılması kararlarını onaylamak.", bir diğeri "e) Araştırma altyapılarının şirket kurma ve kurulmuş olan şirketlere ortak olma hususlarına ilişkin temel ilkeleri belirlemek ve bu çerçevedeki teklifleri karara bağlamak." ve bir diğeri de "ı) Araştırma altyapılarının kullanımına ilişkin temel ilke ve kuralları belirlemek." biçiminde yayımlanmıştır. Yeterlik kararının bir kurul onayına bağlanması, birinci maddenin ikinci fıkrasındaki kapsam cümlesiyle birlikte okunduğunda kanunun işleyişini gösterir.
Kanunun dördüncü maddesi "MADDE 4 – İzleme ve Yeterlik Değerlendirme Komitesinin yapısı ve görevleri" başlığını taşır. Maddenin ikinci fıkrası kaynakta "(2) Komite, Kurulun görev alanına giren hususlarda teknik düzeyde çalışmalar yapar ve karar önerileri oluşturur." ve üçüncü fıkrası "(3) Komite ve alt komitelerin çalışma ve karar alma usul ve esasları yönetmelikle düzenlenir." biçiminde yayımlanmıştır. Son cümle, ayrıntının kanunda değil yönetmelikte olduğunu gösterir; bu rehber o yönetmeliğin içeriği hakkında hiçbir şey söylemez.
Bu başlıkta bilerek eksik bırakılanlar şunlardır. Kanunun künye satırları iki okumada aynı biçimde biçimlendirilmemiştir: bir okumada etiketler düz metin olarak, diğerinde kalın işaretlemeyle ve farklı noktalama ile dökülmüştür. Bu nedenle künye etiketleri tırnak içinde aktarılmamış, yalnızca iki okumada da aynı çıkan sayı ve tarih değerleri düz cümle içinde verilmiştir. Tanımlar maddesindeki bentlerin tamamı buraya alınmamıştır; alınmayan bentlerde bir uyuşmazlık bulunduğu için değil, bu rehberde kanunun tam metni verilmediği için alınmamıştır ve okuyucu tam listeyi kaynak listesindeki bağlantıdan görebilir. Üçüncü maddedeki görev bentlerinin de yalnızca üçü aktarılmış, geri kalanı aynı gerekçeyle dışarıda bırakılmıştır. Dördüncü maddenin birinci fıkrasında sayılan kurum ve unvan adları kaynakta yazıldığı hâliyle durmaktadır; bu rehber söz konusu kurumların bugünkü adları ya da yapısı hakkında hiçbir iddia kurmaz. Kanunun bu programı, bu programın ders planını ya da mezununun görev tanımını düzenlediği yönünde hiçbir iddia kurulmamıştır. Kanunun güncel hâli ve sonraki değişiklikleri için kaynak listesindeki bağlantıya bakılmalıdır.
Yazılım Geliştirme ile Yakın Alanlar Aynı Şey Değil
Bu program birkaç alanla karıştırılır ve karışmaların çoğu adların birbirine benzemesinden doğar. En sık karıştığı yer mühendislik tarafıdır. [Yazılım Mühendisliği](/bolum/yazilim-muhendisligi) yazılımın üretimini bir mühendislik disiplini olarak kuran, süreç modelleri, ölçme, doğrulama ve büyük ekip organizasyonunu merkeze alan bir lisans alanıdır. [Bilgisayar Mühendisliği](/bolum/bilgisayar-muhendisligi) ise donanımdan işletim sistemine ve derleyiciye kadar hesaplamanın bütününe bakar. Bu program bu iki alanla aynı kökten beslenir ama vurgusunu uygulamanın geliştirilmesi ve yaşatılması tarafına koyar; ad benzerliğine bakıp seçim yapmak yerine üç programın ders planları yan yana okunmalıdır.
İkinci karışma noktası bilişim ve işletme kesişimidir. [Yönetim Bilişim Sistemleri](/bolum/yonetim-bilisim-sistemleri) ve [Bilişim Sistemleri ve Teknolojileri](/bolum/bilisim-sistemleri-ve-teknolojileri) teknolojinin kurum içindeki kullanımına, süreçlere ve karar desteğine ağırlık verir; buralarda yazılım bir araçtır. Bu programda ise yazılımın kendisinin üretimi konudur. İşletme tarafının bütününe ilgi duyan öğrenci için [İşletme](/bolum/isletme), ekonomik çözümlemeye ilgi duyan öğrenci için [Ekonomi](/bolum/ekonomi) ayrı yollardır.
Üçüncü karışma noktası ön lisans tarafıdır. [Bilgisayar Programcılığı](/bolum/bilgisayar-programciligi), [Web Tasarımı ve Kodlama](/bolum/web-tasarimi-ve-kodlama), [İnternet ve Ağ Teknolojileri](/bolum/internet-ve-ag-teknolojileri), [Bilgisayar Teknolojisi](/bolum/bilgisayar-teknolojisi), [Bilgi Güvenliği Teknolojisi](/bolum/bilgi-guvenligi-teknolojisi) ve [Bilişim Güvenliği Teknolojisi](/bolum/bilisim-guvenligi-teknolojisi) iki yıllık ön lisans programlarıdır ve uygulamaya daha erken girerler. Bu program dört yıllık bir lisans programıdır ve kuramsal derslerle uygulamalı dersleri daha uzun bir zamana yayar. İkisi arasındaki fark iyi ile kötü farkı değil, süre, derinlik ve giriş yolu farkıdır.
Dördüncü karışma noktası veri ve yapay zekâ tarafıdır. [Veri Bilimi ve Analitiği](/bolum/veri-bilimi-ve-analitigi) ve [Büyük Veri Analistliği](/bolum/buyuk-veri-analistligi) verinin çözümlenmesine ve modellenmesine, [Robotik ve Yapay Zeka](/bolum/robotik-ve-yapay-zeka) ile [Yapay Zeka Operatörlüğü](/bolum/yapay-zeka-operatorlugu) öğrenen sistemlere ve bunların işletilmesine bakar. Bu alanların matematiksel omurgası [Matematik](/bolum/matematik) ve [İstatistik](/bolum/istatistik) bölümlerinde daha derin işlenir. Bu program bu araçları kullanan yazılımları geliştirmeyi öğretir; modelin kendisinin kuramını merkeze almaz.
Beşinci karışma noktası tasarım ve oyun tarafıdır. [Dijital Oyun Tasarımı](/bolum/dijital-oyun-tasarimi) oyunun tasarımını ve üretim sürecini, [Görsel İletişim Tasarımı](/bolum/gorsel-iletisim-tasarimi) ile [Bilgisayar Destekli Tasarım ve Animasyon](/bolum/bilgisayar-destekli-tasarim-ve-animasyon) görsel üretimi merkeze alır; [Medya ve İletişim](/bolum/medya-ve-iletisim) ise içeriğin ve mecranın kendisine bakar. Bu programda oyun ve arayüz konuları görünse bile programın ekseni yazılımın üretilmesidir. Öğretmenlik tarafına ilgi duyan öğrenci için [Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Öğretmenliği](/bolum/bilgisayar-ve-ogretim-teknolojileri-ogretmenligi), süreç ve sistem verimliliğine ilgi duyan öğrenci için [Endüstri Mühendisliği](/bolum/endustri-muhendisligi) ayrı yollardır.
Bir Üniversitenin Ders Planı: Yeditepe Üniversitesi
Bu programın somut bir örneği için Yeditepe Üniversitesi'nin yayımladığı ders planı belgesi okundu. Belgenin iki ayrı okumasında da üniversite adı Yeditepe Üniversitesi olarak çıkmıştır. Programın öğretim düzeyi ise bu rehberde ders planı belgesine değil, kaynak listesindeki bölüm sayfasına dayandırılmıştır; bölüm sayfası program türünü açıkça Lisans olarak yayımlar. Belge dersleri sekiz yarıyıl başlığı altında toplar ve bu sekiz başlık ile başlıkların altındaki ders adları iki okumada da harfi harfine aynı çıkmıştır.
Belgenin ilk başlığı "BİRİNCİ YARIYIL (GÜZ)" biçiminde yayımlanmıştır ve altındaki dersler Akademik İngilizce I, Yazılım Geliştirmenin Temelleri, Temel Bilgi Teknolojileri, Mikro İktisadın Temelleri, Uygarlık Tarihi ve Temel Matematik olarak sıralanır. Bu liste programın karakterini ilk dönemden gösterir: alanın kendi giriş dersi ile matematik ve iktisat dersleri aynı yarıyılda durur.
İkinci başlık "İKİNCİ YARIYIL (BAHAR)" biçiminde yayımlanmıştır ve altındaki dersler Akademik İngilizce II, Nesne Yönelimli Veri Yapıları, Nesne Yönelimli Yazılım Geliştirme, Yazılım Geliştirme Süreçleri ve Uygulamalı Sonlu Matematik olarak sıralanır. Nesne yönelimli düşünmenin hem veri yapıları hem geliştirme tarafında aynı dönemde açılması ve sürecin kendisinin ayrı bir ders olarak durması dikkate değerdir; yukarıda anlatılan birinci ve dördüncü ayakların plandaki ilk karşılığı budur.
Üçüncü başlık "ÜÇÜNCÜ YARIYIL (GÜZ)" biçiminde yayımlanmıştır ve altındaki dersler Web Tasarımına Giriş, Programlama Dillerinin Kavramları, Algoritmalar, İstatistik, Türk Dili I ve Serbest Seçmeli I olarak sıralanır. Algoritma dersinin dillerin kavramlarıyla aynı dönemde durması, ikinci ayağın planda nereye oturduğunu gösterir.
Dördüncü başlık "DÖRDÜNCÜ YARIYIL (BAHAR)" biçiminde yayımlanmıştır ve altındaki dersler İleri Veri Tabanı Uygulamaları, Görsel Programlama, Tasarım Desenleri, Bilgisayar Ağları, Türk Dili II ve Serbest Seçmeli II olarak sıralanır. Veri tarafı, kalıp tarafı ve ağ tarafının aynı yarıyılda toplanması, üçüncü ve altıncı ayakların plandaki karşılığıdır.
Beşinci başlık "BEŞİNCİ YARIYIL (GÜZ)" biçiminde yayımlanmıştır ve altındaki dersler İleri Web Dizayn, Yazılım Mimarisi ve Araçları, İleri Python Programlaması, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi I, Bölüm Seçmeli I ve Serbest Seçmeli III olarak sıralanır. Mimari dersinin bu dönemde açılması, planın üçüncü yıldan itibaren tek tek programlardan sistemlerin düzenine geçtiğini gösterir.
Altıncı başlık "ALTINCI YARIYIL (BAHAR)" biçiminde yayımlanmıştır ve altındaki dersler İşletim Sistemleri I, Bilgi Sistemleri Güvenliği, Yazılım Test ve Kalite Güvencesi, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi II, Bölüm Seçmeli II ve Serbest Seçmeli IV olarak sıralanır. Test ve kalite dersi ile güvenlik dersinin aynı dönemde durması, beşinci ayağın plandaki doğrudan karşılığıdır.
Yedinci başlık "YEDİNCİ YARIYIL (GÜZ)" biçiminde yayımlanmıştır ve altındaki dersler Proje Yönetimi, Bilişim Yönergeleri, Staj, Bölüm Seçmeli III ve Serbest Seçmeli V olarak sıralanır. Sekizinci başlık "SEKİZİNCİ YARIYIL (BAHAR)" biçiminde yayımlanmıştır ve altındaki dersler Bitirme Projesi, Bölüm Seçmeli IV, Bölüm Seçmeli V, Bölüm Seçmeli VI ve Bölüm Seçmeli VII olarak sıralanır. Son yılın büyük ölçüde projeye, staja ve seçmeli derslere ayrılmış olması, planın öğrenciye son aşamada kendi yönünü seçtirdiğini gösterir.
Bu başlıkta bilerek eksik bırakılanlar şunlardır. Belgede yayımlanan program adı iki okumada aynı biçimde çıkmamıştır: bir okumada tümüyle büyük harfle, diğerinde ilk harfleri büyük olacak biçimde dökülmüştür. Bu bir yazım uyuşmazlığı olduğu için belgede yazan program adı bu rehberde tırnak içinde aktarılmamıştır; bölüm adı burada yalnızca rehberin kendi başlığı olarak kullanılmaktadır. Belgede görünen fakülte adı yalnızca bir okumada dökülebildiği için buraya alınmamıştır. Öğretim düzeyi bilgisi de ders planı belgesinde iki okumada aynı biçimde verilmemiş, bir okumada açıkça yazılmış, diğerinde çıkarım olarak işaretlenmiştir; bu nedenle düzey bilgisi belgeye değil, kaynak listesindeki bölüm sayfasına dayandırılmıştır. Belgede sekiz yarıyıl listesinin ardından yer alan bölüm seçmeli ders havuzu yalnızca bir okumada dökülebildiği için bu rehbere alınmamıştır; bu havuzun içeriği hakkında burada hiçbir şey söylenmemektedir. Ders kodları, kredi ve iş yükü değerleri bu rehberde hiçbir yerde verilmez. Belge bir puan türü ya da bir öğrenim süresi yayımlamamaktadır; bu rehberdeki puan türü ve süre bilgisi bu belgeye dayandırılmamıştır. Taban puan, başarı sıralaması ve kontenjan bu rehberde hiçbir yerde verilmez. Bu plan tek bir üniversitenin planıdır ve diğer üniversitelerin planları için hiçbir şey söylemez; kaynak listesindeki bağlantıdan güncel hâli okunmalıdır.
Mezunlar Ne İş Yapar?
Bu programın mezununun en yaygın çalışma alanı uygulama geliştirmedir. Bir web uygulamasının, bir masaüstü programının ya da bir mobil uygulamanın arayüz ve sunucu taraflarının yazılması, var olan bir kod tabanına yeni özellik eklenmesi ve hataların giderilmesi bu işin gündelik gövdesidir. Çalışma çoğu zaman bir ekibin içinde, sürüm kontrolü ve kod incelemesi düzeniyle yürür.
İkinci alan veri tarafıdır. Veri tabanlarının tasarlanması, sorguların yazılması ve iyileştirilmesi, farklı sistemler arasında veri aktarım hatlarının kurulması ve raporlama altyapılarının hazırlanması bu tarafın işleridir. Üçüncü alan test ve kalite tarafıdır: test senaryolarının yazılması, otomatik test düzeneklerinin kurulması, hata kayıtlarının izlenmesi ve sürüm öncesi doğrulamanın yürütülmesi burada mezunun yaptığı işlerdir.
Dördüncü alan sistem ve dağıtım tarafıdır. Uygulamaların çalıştığı ortamların hazırlanması, sürüm alma ve yayına çıkarma süreçlerinin otomatikleştirilmesi ve çalışan sistemlerin izlenmesi bu tarafa düşer. Beşinci alan güvenlik tarafıdır; uygulamaların bilinen zayıflıklara karşı gözden geçirilmesi ve güvenli geliştirme kurallarının uygulanması bu alandaki katkının başlangıcıdır. Altıncı alan süreç ve çözümleme tarafıdır: iş biriminin ihtiyacının teknik gereksinime çevrilmesi, ekiplerin planlarının izlenmesi ve teslim süreçlerinin yürütülmesi bu tarafın işidir. Yedinci alan eğitim, teknik içerik ve teknik destek tarafıdır. Kamu kurumlarında çalışmanın kendi giriş koşulları vardır ve bu rehber o koşullar hakkında bir iddia kurmaz.
Bu rehber hiçbir iş için ücret aralığı, işe girme oranı ya da kariyer hızı vermez. Bunlar kuruma, şehre, sektöre, kullanılan teknolojiye ve kişinin kendi birikimine göre değişir; bu rehberin kaynakları bu tür sayıları yayımlamamaktadır. Bu programın mezunu için yasa ile kurulmuş bir unvan ve yetki çerçevesi de bu rehberde iddia edilmemektedir.
Kimler Tercih Etmeli?
Bu programı düşünen öğrencinin kendine sorması gereken ilk soru şudur: bir problemi saatlerce üzerinde durup küçük parçalara ayırmak size sıkıcı mı geliyor, yoksa çekici mi? Yazılım geliştirmenin gündelik gerçeği budur; işin büyük bölümü yeni bir şey yazmak değil, çalışmayan bir şeyin neden çalışmadığını bulmaktır. Sabır burada yetenekten daha belirleyicidir.
İkinci soru matematikle ilgilidir. Planın içinde matematik, sonlu matematik ve istatistik dersleri vardır; algoritma ve veri yapıları dersleri de kendi matematiksel dilini kurar. Bu derslerden bütünüyle uzak durmak isteyen bir öğrenci ilk iki yılda zorlanır. Buna karşılık bu alan üst düzey kuramsal matematik gerektiren bir alan değildir; gereken şey düzenli düşünmeye yatkınlıktır.
Üçüncü soru İngilizce ile ilgilidir. Alanın belgeleri, hata iletileri, kütüphane açıklamaları ve tartışma ortamları büyük ölçüde İngilizcedir; planda da akademik İngilizce dersleri ilk yılda yer alır. Bu dille kurulacak ilişki, öğrencinin ders dışında kendi kendine ne kadar ilerleyebileceğini doğrudan belirler.
Dördüncü soru sürekliliğe dairdir. Bu alanda kullanılan araçlar ve diller okul bittikten sonra da değişmeye devam eder; mezun olduktan sonra öğrenmeyi bırakmayı düşünen bir kişi için bu alan yorucudur. Beşinci soru ekip çalışmasıyla ilgilidir: yazılım tek başına değil, başkalarının yazdığı kodun içinde ve başkalarıyla birlikte üretilir. Son olarak bu programın dört yıllık bir lisans programı olduğu ve benzer adlı ön lisans programlarından süre, derinlik ve giriş yolu bakımından ayrıldığı baştan bilinmelidir; bu rehber bu yolların hangisinin daha iyi olduğu yönünde bir değerlendirme yapmaz.
Tercih Öncesi Notlar
Birinci not: Bu programın adı üniversiteler arasında aynı olsa da ders planları belirgin biçimde farklılaşır. Bazı planlar web ve mobil tarafını, bazıları veri tabanı ve kurumsal uygulama tarafını, bazıları da güvenlik tarafını ağırlıklandırır. Tercih listesi yapılırken her programın kendi ders planı ayrı ayrı okunmalıdır; bu rehberdeki plan yalnızca bir örnektir ve başka üniversiteler için hiçbir şey söylemez.
İkinci not: Programın adının hangi fakülteye bağlı olduğu sorulmaya değer. Aynı ad mühendislik fakültesinde de, bilgisayar ve bilişim bilimleri türü bir fakültede de, iktisadi ve idari tarafta da geçebilir; bağlı olunan fakülte planın matematik yükünü, zorunlu ders dengesini ve seçmeli havuzunu etkiler. Bu bilgi tercih öncesinde ilgili üniversitenin kendi sayfasından öğrenilmelidir.
Üçüncü not: Staj ve proje düzeni sorulmalıdır. Örnek planda staj ve bitirme projesi son iki yarıyıla yerleşmiştir; başka programlarda işletmede mesleki eğitim biçiminde bir dönem uygulaması ya da farklı bir staj takvimi bulunabilir. Öğrencinin mezun olmadan önce gerçek bir ekipte ne kadar zaman geçireceği bu alanda doğrudan sonuca yansır. Öğretim dilinin ne olduğu ve hazırlık sınıfının bulunup bulunmadığı da aynı başlıkta sorulmalıdır.
Dördüncü not: Yazılımın mühendislik disiplinine ilgi duyan öğrenci için [Yazılım Mühendisliği](/bolum/yazilim-muhendisligi); donanımla birlikte hesaplamanın bütününe ilgi duyan öğrenci için [Bilgisayar Mühendisliği](/bolum/bilgisayar-muhendisligi); teknolojinin kurum içindeki kullanımına ilgi duyan öğrenci için [Yönetim Bilişim Sistemleri](/bolum/yonetim-bilisim-sistemleri) ve [Bilişim Sistemleri ve Teknolojileri](/bolum/bilisim-sistemleri-ve-teknolojileri); güvenlik tarafına ilgi duyan öğrenci için [Siber Güvenlik](/bolum/siber-guvenlik), [Bilgi Güvenliği Teknolojisi](/bolum/bilgi-guvenligi-teknolojisi) ve [Bilişim Güvenliği Teknolojisi](/bolum/bilisim-guvenligi-teknolojisi); veri ve öğrenen sistemlere ilgi duyan öğrenci için [Veri Bilimi ve Analitiği](/bolum/veri-bilimi-ve-analitigi), [Büyük Veri Analistliği](/bolum/buyuk-veri-analistligi), [Robotik ve Yapay Zeka](/bolum/robotik-ve-yapay-zeka) ve [Yapay Zeka Operatörlüğü](/bolum/yapay-zeka-operatorlugu); matematiksel omurgaya ilgi duyan öğrenci için [Matematik](/bolum/matematik) ve [İstatistik](/bolum/istatistik); daha kısa ve uygulamaya erken giren bir yol arayan öğrenci için [Bilgisayar Programcılığı](/bolum/bilgisayar-programciligi), [Web Tasarımı ve Kodlama](/bolum/web-tasarimi-ve-kodlama), [İnternet ve Ağ Teknolojileri](/bolum/internet-ve-ag-teknolojileri) ve [Bilgisayar Teknolojisi](/bolum/bilgisayar-teknolojisi); tasarım ve oyun tarafına ilgi duyan öğrenci için [Dijital Oyun Tasarımı](/bolum/dijital-oyun-tasarimi), [Görsel İletişim Tasarımı](/bolum/gorsel-iletisim-tasarimi) ve [Bilgisayar Destekli Tasarım ve Animasyon](/bolum/bilgisayar-destekli-tasarim-ve-animasyon); öğretmenlik tarafına ilgi duyan öğrenci için [Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Öğretmenliği](/bolum/bilgisayar-ve-ogretim-teknolojileri-ogretmenligi); süreç ve sistem verimliliğine ilgi duyan öğrenci için [Endüstri Mühendisliği](/bolum/endustri-muhendisligi) ve [İşletme](/bolum/isletme) karşılaştırılmaya değer yollar oluşturur.
Beşinci not: Bu rehber bölümün ne olduğunu anlatır; hangi üniversiteye hangi puanla girileceğini anlatmaz. Taban puan, başarı sıralaması ve kontenjan her yıl değişir ve tek geçerli kaynağı ÖSYM tercih kılavuzu ile YÖK Atlas'tır. Bu sayfada bilerek puan, sıralama ya da maaş rakamı verilmiyor: eksik bilgi, yanlış bilgiden iyidir.
ÖSYM bu programı 16 üniversitede, 29 ayrı kontenjan satırında açtı. Aşağıdaki iki puan, bu programın ÖSYM'de yayımlanmış en yüksek ve en düşük taban puanıdır.
ÖSYM'nin bu tablolarında başarı sıralaması yoktur; sıralama için YÖK Atlas kullanılmalıdır. Taban puanlar geçmiş yılın sonucudur, her yıl değişir.
Bu rehber bilgilendirme amaçlıdır; müfredat ve koşullar üniversiteye göre değişir. Bölümün bulunduğu üniversiteler ile güncel taban puan, başarı sıralaması ve kontenjanlar için ÖSYM tercih kılavuzu ve YÖK Atlas esastır.